Bardzo długo
ludzie nie mieli pojęcia, do czego służy serce.
Ten organ do tego stopnia zdezorientował Leonarda da Vinci,
że porzucił badania nad nim.
Choć każdy może poczuć bicie swojego serca,
jego cel nie zawsze był jasne.
Teraz wiemy, że serce pompuje krew.
Ale to nie zawsze było takie oczywiste,
bo kiedy serce było odsłonięte czy wyjęte,
ciało szybko umierało.
Nie można też patrzeć przez żyły,
ale nawet gdyby było to możliwe,
krew jest nieprzejrzysta,
przez co trudno dostrzec pracę zastawek.
Nawet w XXI wieku
bardzo niewielu chirurgów
widziało pracujące serce na żywo.
Wyszukiwarki internetowe w sprawie serca
odsyłają do prymitywnych modeli, diagramów
albo animacji, które nie pokazują, jak naprawdę działa serce.
To tak, jakby odwieczna konspiracja
między nauczycielami i studentami wymuszała akceptację,
że funkcjonowania serca nie da się zademonstrować.
Można tylko rozciąć serce
i oznakować jego części.
Studenci nie załapią do końca jak pracuje,
ale powierzchownie mogą się dowiedzieć,
że serce jest organem czterokomorowym,
albo przyjmą potencjalnie mylące tezy,
jak na przykład, że ssaki mają dwa obiegi krwionośne,
jeden biegnący do płuc i z powrotem,
drugi do ciała i z powrotem.
W rzeczywistości układ krwionośny ssaków jest jak leniwa ósemka.
Krew przepływa z prawej części serca do płuc,
wraca do lewej części serca, która wysyła ją dalej, do ciała,
a stamtąd krew wraca do prawej części serca.
To ważna różnica,
bo to oznacza dwie zupełnie różne morfologie.
To zamieszanie sprawia, że wielu uczniów
dość oględnie traktuje serce podczas lekcji biologii,
myśląc, że to zwiastuje coś strasznie trudnego,
na pewno z mnóstwem skomplikowanych nazw i diagramów.
Tylko studenci medycyny
rozumieją do końca, jak to wszystko działa.
Funkcje serca stają się oczywiste wtedy,
gdy medycy muszą obserwować ruchy zastawek.
Wyobraźmy sobie, że na dziś jesteś studentem medycyny.
Na początek będziesz potrzebować całego, świeżego serca,
na przykład od owcy albo świni.
Zanurz to serce w wodzie,
a zauważysz, że ściskane dłonią wcale nie pompuje.
Dzieje się tak, bo woda nie wpływa do serca na tyle czysto,
żeby mechanizm pompujący mógł zacząć pracować.
Możemy rozwiązać ten problem w nadzwyczaj prosty sposób.
Znajdź dwa przedsionki i odetnij je,
zmniejszając je aż do szczytu komory.
To sprawia, że serce wygląda prościej,
bo do przedsionków są przytwierdzone żyły.
Bez nich jedyne pozostałe naczynia krwionośne,
to dwie najważniejsze tętnice:
aorta i tętnica płucna,
które wystają jak kolumny spomiędzy komór.
To wygląda, i jest, naprawdę proste.
Jeżeli do prawej komory nalejesz wody z kranu,
(lewa też zadziała, ale mniej spektakularnie)
zobaczysz, że zastawka komory
próbuje się zamknąć, żeby nie wpuścić strumienia wody.
A kiedy komora napełni się wodą
ściśnij ją, a strumień wody
wytryśnie z tętnicy płucnej.
Zastawki komór zwane w prawej komorze trójdzielną,
a w lewej mitralną,
są widoczne w czystej wodzie,
otwierające się i zamykające jak spadochron,
kiedy komora jest rytmicznie ściskana.
Ten przepływ wody imituje prawdziwy przepływ krwi.
Zastawki są bardzo efektywne.
Zauważ, że w ogóle nie przeciekają, kiedy ściska się komorę.
Z czasem zaczynają też zamykać się na zmianę,
nie zużywając się ani nie niszcząc,
co tłumaczy, jak serce działa bez przerwy
przez ponad 2 miliardy uderzeń w ciągu twojego życia.
Teraz każdy adept serca może potrzymać je w ręku,
sprawić, że zacznie pompować
i śledzić rozwój akcji.
Połóż dłoń na sercu
i spróbuj wyczuć jego rytmiczne uderzenia.
Zrozumienie działania tej niezawodnej pompy,
nadaje nowy wydźwięk uczuciu,
którego doświadczasz podczas wyścigu,
gdy wypijesz za dużo kofeiny
albo zobaczysz swoją miłość.