Pasaron algunha vez na vida un momento
tan doloroso e confuso
que o único que querían
era aprender del o máximo posible para darlle sentido?
Cando tiña 13 anos, un amigo da familia, que era coma se fose meu tío,
faleceu de cancro de páncreas.
Cando a enfermidade golpeou tan preto da casa,
souben que tiña que aprender máis,
así que fun á web na busca de respostas.
Atopei datos estatísticos sobre o cancro de páncreas
e o que encontrei sorprendeume.
O 85% destes cancros detéctanse tarde,
cando a supervivencia é inferior ao 2%.
Por que non o detectamos con eficacia?
A razón?
A medicina usa técnicas de hai 60 anos.
É máis vella có meu pai.
(Risas)
Ademais, son moi caras. Cada exame custa 800 dólares$
e son inexactas: detectan o 30 % dos cancros.
O voso médico tería que ter fundadas sospeitas de que tedes cancro
para pedir este exame.
Sabía que debía haber un sistema mellor.
Por iso, establecín criterios científicos
para determinar como debería ser un sensor
que diagnosticase con efectividade o cancro de páncreas.
O sensor tería que ser
de baixo custo, rápido, simple, sensible,
selectivo e pouco invasivo.
Hai unha razón pola que esa proba leva sesenta anos sen actualizarse.
Porque cando buscamos cancro de páncreas,
analizamos a corrente sanguínea,
que está repleta de proteínas
e buscamos unha diferenza minúscula neste volume de proteínas.
Só unha proteína específica.
É case imposible.
Pero, grazas ao meu optimismo adolescente
(Risas)
(Aplausos)
fun consultar os dous mellores amigos do adolescente: Google e a Wikipedia.
De aí sacaba todo o necesario para facer os deberes.
(Risas)
E encontrei un artigo
que enumeraba unhas 8000 proteínas
presentes cando se ten cancro de páncreas.
Por iso decidín seguir e facer disto a miña nova misión:
analizar todas estas proteínas
e ver cales poderían ser biomarcadores do cancro.
E para simplificar un pouco o traballo,
tracei un mapa cos criterios científicos. Velaquí o está.
A proteína debe estar presente en todos os cancros pancreáticos,
en altas concentracións na corrente sanguínea,
nas etapas temperás, pero só no cancro.
Estaba toleando con esta enorme tarefa
e ao final, despois de 4000 intentos,
cando estaba a punto de perder o xuízo,
atopei a proteína.
Chámase mesotelina,
unha proteína común e corrente,
agás que teñas cancro de páncreas, ovario ou pulmón,
nese caso a concentración é alta.
A clave é que está no inicio da doenza,
cando a supervivencia é case do 100%.
Xa atopara unha proteína para detectalo,
entón centreime en detectar a proteína
e, con ela, o cancro de páncreas.
O meu achado chegou nun lugar insólito,
no lugar menos probable para a innovación:
a clase de bioloxía de secundaria, o inhibidor absoluto da innovación.
(Risas)
(Aplausos)
Lin este artigo sobre algo chamado nanotubos de carbono,
que son tubos finos e longos de carbono,
do grosor dun átomo e 1/50000 do diámetro dun cabelo.
E a pesar das súas pequenas dimensións,
teñen propiedades incribles.
Son os superheroes da ciencia dos materiais.
Mentres lía este artigo, que tiña agachado baixo o meu pupitre na clase de bioloxía,
supoñíase que lles atendía a outros interesantes tipos de moléculas:
os anticorpos.
Son moi interesantes porque só reaccionan
a unha proteína específica,
pero non tanto como os nanotubos.
Así que estaba sentado nesa clase, e de súpeto decateime:
podía combinar o que estivera lendo sobre os nanotubos de carbono
con aquelo ao que supostamente lle atendera: os anticorpos.
Podía tecer un feixe destes anticorpos
para formar unha rede de nanotubos
que só reaccionase a unha proteína
e grazas ás propiedades dos nanotubos,
cambiaría as súas propiedades eléctricas
en función do número de proteínas presentes.
Pero hai un problema.
Estas redes de nanotubos son moi débiles.
Son tan finos, que precisan un soporte.
Por iso elixín usar papel.
Facer un sensor de cancro con papel é tan simple
como facer galletas con labras de chocolate... encántame!.
(Risas)
Comézase con auga, bótanse uns cantos nanotubos,
engádense anticorpos, mestúrase, cóllese papel, móllase, sécase
e pódese detectar o cáncer.
(Aplausos)
Logo, de repente, caín na conta
de que había un defecto no meu plan.
Non podo investigar sobre o cancro no mesado da cociña.
A miña nai non lle gustaría.
Polo tanto, decidín buscar un laboratorio.
Elaborei orzamento, material, calendario e procedemento
e envieilles correos a 200 profesores distintos
da Johns Hopkins University e dos Institutos Nacionais de Saúde.
basicamente, a calquera que tivera algo que ver co cancro de páncreas.
E senteime a agardar polas respostas positivas
que dirían: “Es un xenio! Vasnos salvar!”
E...
(Risas)
Despois impúxose a realidade e, ao cabo dun mes,
rexeitáranme en 199 dos 200 correos.
Un profesor revisou todo o procedemento,
--non sei de onde sacou o tempo--
e explicoume punto por punto por que cada paso
era un enorme erro.
Obviamente, os profesores non tiñan unha opinión tan alta do meu traballo.
Con todo, había unha físgoa de esperanza.
Un dixo: “Talvez poida axudarche, rapaz”.
Así que fun nesa dirección.
(Risas)
Nunca se pode dicir "non" a un rapaciño.
E así, tres meses máis tarde,
acordei unha reunión con este home,
fun ao laboratorio, entusiasmado, senteime
abrín a boca e comecei a falar.
Cinco segundos despois chama a outro doutor.
O cuarto énchese de doutores
que comezaron a torpedearme a preguntas
e sentíame coma un espectáculo de feira.
Estabamos 20 doutores, o profesor e mais eu,
amoreados nesa pequena oficina
e eles bombardeándome a preguntas,
tratando de afundir o meu procedemento.
Que probabilidade ten? En fin…
(Risas)
Porén, sometinme ao interrogatorio,
respondín todas as preguntas, algunhas ao chou,
pero acertei,
e conseguín o espazo de laboratorio que precisaba.
Pouco despois descubrín que o meu brillante procedemento
tiña un millón de buratos,
e ao longo de 7 meses,
fun tapando minuciosamente cada un deles.
O resultado?
Un sensor de papel de 3 centavos que funciona en 5 minutos.
Isto é 168 veces máis rápido,
máis de 26000 veces máis barato
e 400 veces máis sensible ca o actual test
de detección de cancro de páncreas.
(Aplausos)
Unha das mellores partes do sensor
é que ten preto do 100% de precisión
e pode detectar o cancro nos seus inicios
cando se ten case o 100 % de posibilidades de supervivencia.
E así, nos próximos dous a cinco anos
este sensor podería elevar a supervivencia
dun triste 5,5 % a case o 100 %,
e o mesmo se podería dicir para os cancros de ovario e pulmón.
Pero iso non é todo.
Cambiando o anticorpo,
podemos ver outra proteína e outra doenza,
en teoría calquera enfermidade do mundo.
Abrangue desde doenzas cardíacas ata malaria, VIH, sida,,
así como outros tipos de cancro --todo.
E quizais, un día,
todos poidamos ter un tío extra,
esa nai, ese irmán, esa irmá,
todos poidamos ter ese familiar que amamos
e que os nosos corazóns se libren da carga que supón a enfermidade
vinculada ao cancro de páncreas, ovario e pulmón
ou calquera outra enfermidade.
Grazas a internet todo é posible.
As teorías compártense
e non é preciso ser un profesor con moitos títulos
para que as túas ideas se valoren.
É un espazo neutral, onde o aspecto, a idade ou o sexo
tanto teñen.
O que importa son as ideas.
Trátase de utilizar internet doutro xeito
e decatarse de que hai moito máis
que publicar autofotos poñendo cariñas.
(Risas)
Poderiades cambiar o mundo.
Se un rapaz de 15 anos que non sabía qué era o páncreas.
atopou unha forma nova de detectar o cancro de páncreas
imaxinade o que podedes facer vós.
Grazas.
(Aplausos)