Shah Rukh Khan: Değerini bilmediğimiz bu havada bir şeyler ters gidiyor.
Zengin, fakir, şehirli, köylü,
iç kesimde veya kıyı kesimde yaşayan insanları,
herkesi olumsuz etkiliyor,
Hiç kimse ayrıcalıklı değil.
Peki, çocuklarımıza temiz bir havanın olduğu bir dünyada
yetişme şansını nasıl vereceğiz?
Sıradaki konuşmacımız hayati bir soruyu ele alıyor.
Kamu politikası uzmanı ve yazarı olan
ve çok yönlü bir kişiliği olan
Dr. Arunabha Ghlosh Bey'e, gönülden hoş geldiniz diyorum.
(Müzik)
Arunabha Ghosh: Size Çin'den bir hikaye anlatayım.
2014 yılında Çin kirlilikle savaşacağını duyurmuştu.
O yılın Kasım ayında,
Çin'de uluslararası bir zirve vardı.
Birçok ülkenin başkanları ve başbakanları katıldı.
Bu yüzden, Pekin civarındaki işletmeler kapatıldı,
araçların yarısı trafikten çıkarıldı.
O hafta Pekin'de nadiren mavi olan gökyüzünün fotoğrafını çektim.
Birkaç gün sonra zirve bittiğinde
fabrikalar tekrar açılmıştı,
gökyüzü tekrar açık griye dönmüştü.
Bu yüzden gazeteler, hükûmeti,
gökyüzünü kalıcı olarak mavi yapması için zorlamaya başladı.
2015'in başında, sıradan bir yurttaş hava kirliliği hakkında "Kubbenin Altında" adlı
bir belgesel yaptı.
Belgesel, sadece 4 günde 300 milyon kez izlendi
ve sosyal medyada milyonlar onu tartışmaya devam etti.
Sonunda, hükûmet harekete geçti,
ve 2018 itibarıyla
Çin nüfusunun büyük çoğunluğu,
ortalama %32 oranında
hava kirliliğinin azaldığına şahit oldu.
Hindistan'da ne zaman temiz hava talep edeceğiz?
6 yaşında bir kızım var.
Her sabah servise bıraktığımda maskesini çıkarmaması için
onu uyarmak zorundayım.
Bu içinde yaşadığımız dünya.
Kızım, bana bir gün yüz yıkama sabunu ile ilgili
bir reklam gösterdi.
ürün, cildimize derinlemesine yerleşen kirli parçacıkların
mucizevi şekilde çıkarılabileceğini gösteriyor.
ama peki ya bu parçacıklar ciğerlerimize yerleşirse?
Sigara içen insan ile içmeyen insanın
akciğerleri arasındaki farkı ortaya çıkarmak oldukça zor.
Bu yüzden gerçek bir sorun var.
Evde bir hava temizleyici çalıştırabilirim
fakat kızımı eve kitleyemem değil mi?
Hava kirliliği konusunda herkes eşittir.
Çünkü hepimizi etkiliyor;
zengini ve fakiri,
şehir sakinini veya köylüleri,
iç kesimde veya kıyılarda yaşayanları etkiliyor.
Sağlığımızı, ekonomimizi,
yaşam kalitemizi de etkiliyor.
2017 yılında Hindistan'da 1,2 milyondan fazla insanın
ölüm nedeni hava kirliliğine bağlıydı.
Birçok ölüm ise
HIV/AIDS, tüberküloz, sıtma veya ishal kaynaklıydı.
Enerji, Çevre ve Su Konseyi CEEW'deki çalışmalarda
meslektaşlarım, bugün her iki Hindistanlı vatandaştan birinin soluduğu havanın
hava kalitesi standartlarını karşılamadığını ortaya çıkardılar.
Vatandaş sağlığı krizinin ekonomiye olan etkisinin
her yıl 80 milyar doların üzerinde olduğu gözlemleniyor.
CEEW'deki meslektaşlarım,
sıkı kirlilik kontrolünü hayata geçirirsek Hintlerin %80'inin
temiz hava soluyabileceklerini ortaya çıkardılar.
İşte benim Hindistan için vizyonum bu.
2027'de
80. bağımsızlık yılımızı kutladığımızda
Hindistan'ın 80 şehrindeki hava kirliliğinin
%80 azalmasını sağlayabilir miyiz?
Bu göreve 80-80-80 diyelim
bunu yapabilmek mümkün
ama vatandaşların rolü hayati önem arz ediyor.
Hava kirliliğiyle mücadele etmek için
temiz hava için demokratik bir talep yaratmalıyız.
Bunu yapabiliriz.
Öncelikle, kendimizi eğitmemiz gerekiyor.
Düşük maliyetli sensörler hava kalitesi hakkında gerçek zamanlı bilgi verir
ama hâlâ bunu nasıl yorumlayacağımıza
ve nasıl eyleme dönüştüreceğimize dair bilgilere ihtiyacımız var.
Bu yüzden, risk altında olan okulları, çocukları,
yerleşik sosyal yardım derneklerini,
yaşlıları bilgilendirmeyi hedeflemeliyiz.
Hava 30 - 40 derecelerdeyken,
nasıl giyineceğimizi,
ne yapıp yapmayacağımızı biliriz.
Hava şartları kötüyken hatta çok kötü veya tehlikeliyken
ne gibi önlemler alabileceğimize dair
bilgilendirilmemiz gerek.
İkinci olarak, aktif bir gözlemci olmalıyız.
Bugün, Hindistan'ın çoğu şehrinde ve kırsal kesimlerinde
hava kalitesi hiç izlenmiyor.
Bu nedenle, her seçim bölgesine kurulacak
hava kalitesi sensörleri talep etmeliyiz.
Bugün, parlamentoda bizim için hava kalitesi savaşçısı olarak
kim ayağa kalkacak?
Yetkililer, çevreyi kirleten yerleri,
veya toz püskürten inşaat alanlarını kapattıklarında,
onların kısa yollu yaklaşımları hep işe yaramıyor.
Çünkü dikkatlerini başka bir noktaya çevirdikleri anda,
suçlular işlerine her zamanki gibi geri dönüyorlar.
Biz vatandaşlar yangın alarmı gibi olmak zorundayız.
Kirli alanlara gerçek zamanlı yanıtlar verebilen,
acil arama numaraları talep etmeliyiz
ve uzmanlaşmış iş gücüne ihtiyacımız var.
Sıkı önlemler almak için, sadece otorite değil,
yaptırım gücü de gerekli.
Üçüncü olarak,
BS6 yakıtı kullanan araçlar için
veya temiz enerji santrallerinden gelen
daha pahalı elektrik için de olsa, bedel ödemeye hazır olmak zorundayız.
Geçen yıl, Diwali'den hemen önce,
Delhi'nin hemen dışında olan yetkisiz bir sanayi bölgesinde,
kirleten firmalara ani bir teftiş yaptım
ve havayı kirleten havai fişeklerin satıldığını gördüm.
Yargıtay sadece yeşil havai fişeklerin satılabilmesini şart koşmuştur
ama onlar hiçbir yerde bulunmuyor.
Ama kirlenmeye neden olanlar var.
Peki neden?
Çünkü satın almaya hazırdık.
Vatandaş olarak, bu kirletici ürünlere olan talebi azaltmak
veya temiz ürünler için çok ödeme yapmaya hazır olmak zorundayız.
Dördüncü adım: Vatandaşlarımız için biraz empati kuralım.
Kış aylarında bir gece bekçisini ısınmak için
çöp yakmaya zorlamak yerine bir bekçiyi sıcak tutmak ne kadar sürer?
Ya da çiftçileri düşünelim.
Kış aylarında pirinç tarlasının anızlarını yaktığı için
onları suçlamak çok kolay fakat bu hava kirliliğine neden oluyor.
Çiftçiye anız yakmak dışında yol bırakmayan şeyin,
tarım politikamızın ve yer altı suyu krizimizin
birleşimi olduğunu anlamak
çok daha zor.
Bu nedenle, kentte yaşayan yoksul emekçiye
veya kırsaldaki yoksul çiftçiye
temiz bir hava için bu ortak çağrıyı duyurmamız gerekiyor.
Çiftiçiler sürdürülebilir tarıma sahip çıkmak istediklerini bize söylerler,
ama yardıma ihtiyaçları var.
Beşincisi, yaşam tarzlarımızı değiştirmek zorundayız.
Evet, toplu taşımalar her zaman mümkün olmayabilir,
ama daha temiz, daha az kirleten bir araç satın almak bizim seçimimizdir.
Evsel atıkları ayırma ve geri dönüşümü tercih etmek bizim görevimiz.
1994'te Surat'ta meydana gelen vebadan sonra,
vatandaşlar şehirlerinin, ülkenin en temiz şehirlerinden
biri olmasından dolayı gurur duyuyorlar.
Mysore'nın güneyinde,
kamu-özel sektör ortaklıkları ve çevreci kulüpler,
çöp sahalarının tamamen kaldırılabileceği şekilde atıkları azaltmak,
ayırmak ve geri dönüştürmek için bir araya geliyorlar.
Yetkililerin sorumluluğunun olmadığını söylemiyorum,
milletvekillerimizin, bürokratların,
veya yürütme organlarının baskısını
ortadan kaldıran şeyin
ilgisizliğimiz olduğunu söylüyorum.
Talep ettiğimiz anda
80-80-80 görevi başlayacak.
Temiz hava için demokratik bir talep yaratmalıyız
çünkü vatandaşlar, siz ve ben
ne tür bir hava solumak istediğimize karar verebiliriz.
Teşekkür ederim.
(Alkış)
SRK: Çok teşekkür ederiz.
Ülkemiz için bana bir şey söyle.
Herhangi bir avantajımız var mı?
Sizin gibi insanlardan gelen düşünceler olmasaydı,
daha önce farkına varabilir miydik?
AG: En büyük gücümüz,
halkımız ve her zaman sadece hükûmete bağlı kalmadan
değişiklik yapma yeteneğimiz.
Bununla birlikte, sivil toplum gücü
ve medeni yaşam şartları için olan taleplerimiz,
bence en büyük varlığımızdır.
Tüm bunlar ve daha fazlası olacak.
(Alkış)
SRK: Teşekkürler Dr. Ghosh. Geldiğiniz için teşekkürler.
Çok aydınlatıcıydı.
Çok teşekkür ederim. 80-80-80 için şans diliyorum.
İşte Dr. Ghosh. AG: Teşekkürler.
(Alkış)