Aileme ilk katıldığım protestoda
mavi gözlü, tombul yanaklı, beş yaşında bir çocuktum.
Annem bebeklerimi minivanda bıraktırmıştı.
Kansas'ın yoğun neminde,
bir yığın akrabayla çevrelenmiş vaziyette,
küçük yumruklarımla henüz okuyamadığım bir pankartı tutuyordum:
"Eşcinseller ölüme layıktır."
Bu başlangıçtı.
Protestolarımız yakında günlük olmaya başladı
ve uluslarlararası bir fenomene dönüştü
ve Westboro Baptist Kilisesi'nin bir üyesi olarak
ben de ülke çapındaki protestoların bir demirbaşına dönüştüm.
Eşcinsel karşıtı protesto kariyerimin
ve bildiğim hayatımın sonu,
20 yıl sonra geldi;
kısmen, bana "öteki"yle karşılaşmanın gücünü
gösteren Twitter'daki yabancılarca tetiklenmişti
Yaşam, benim evimde,
iyi ve kötü arasında, destansı bir ruhani savaş olarak tanımlanmıştı.
İyi, benim kilisem ve üyeleriydi
ve kötü ise diğer herkesti.
Kilisemin tuhaflıkları öyleydi ki
dünyayla sürekli çatışma halindeydik
ve bu bizim ötekiliğimizi günbegün güçlendiriyordu.
"Temiz ve kirliyi birbirinden ayırın"
diyordu ayet;
biz de öyle yaptık.
Beyzbol maçlarından askeri cenazelere kadar
ellerimizde fosforlu pankartlarla ülkeyi dolaştık,
insanlara tam olarak ne kadar kirli olduklarını
ve tam da neden cehenneme doğru gittiklerini söylemek için.
Tüm hayatımızın odağı buydu.
Şeytanın kucağında oturan bir dünyada iyilik yapmanın tek yolu benim için buydu.
Ve diğer 10 kardeşim gibi
bana öğretilenlere tüm kalbimle inandım
ve Westboro'nun gündemini özel bir hevesle takip ettim.
2009'da, bu heves beni Twitter'a getirdi.
Başlangıçta, bu platformda karşılaştığım insanlar
tam da beklediğim gibi düşmanca davranıyordu.
Çocukluğumdan beri protestolarda gördüğüm
bağıran kalabalıkların dijital versiyonuydular.
Fakat bu dijital hırgürünün içinde
tuhaf bir şablon oluşmaya başladı.
Biri, her zamanki o öfke ve küçümsemeyle profilime ulaşırdı;
ben de İncil ayetleri, pop kültür referansları ve gülen suratlardan oluşan
bir karışımla cevap verirdim.
Anlaşılır biçimde kafaları karışırdı ve hazırlıksız yakalanırlardı
ve peşinden bir sohbet doğardı.
Ve bu sohbet medeniydi,
iki taraf da samimi bir merakla dolu olurdu.
Öteki kişi, dünyayla ilgili nasıl böylesi aşırı sonuçlara varmıştı?
Hatta bazen sohbet gerçek hayata kayardı.
Twitter'da tartıştığım insanlar
şehirlerinde protestoya geldiysem
beni görmek için gelirlerdi.
David de onlardan biriydi.
"Jewlicious" diye bir blogu vardı.
Hararetli fakat arkadaşça tartışmalarla geçen birkaç aydan sonra
New Orleans'taki bir protestoda beni görmeye geldi.
Bana yaşadığı Kudüs'ten bir Ortadoğu yemeği getirdi;
ben de ona koşer çikolata getirdim
ve "Tanrı Yahudilerden nefret ediyor" pankartı tuttum.
(Gülüşmeler)
Pozisyonlarımıza dair bir kafa karışıklığı yoktu
fakat arkadaş ve hasım arasındaki çizgi muğlaklaşıyordu.
Birbirimizi insan olarak görmeye başlamıştık
ve bu birbirimizle nasıl konuştuğumuzu değiştirdi.
Zaman aldı fakat
bu konuşmalar sonunda içime şüphe tohumları ekti.
Twitter arkadaşlarım Westboro'nun öğretilerini anlamak için çaba gösterdiler
ve bunu yaparak
benim hayatım boyunca fark edemediğim tutarsızlıkları bulabildiler.
İsa, "Aranızdan günahsız olan kimse ilk taşı o atsın!" dediği halde
neden eşcinsellere idamı savunduk?
Tanrıya komşumuzu yok etmesi için dua ederken
aynı zamanda onu sevdiğimizi nasıl iddia edecektik?
Gerçek şu ki internetteki bu yabancılar tarafından
bana gösterilen özenin kendisi bir çelişkiydi;
diğer taraftaki insanların
inanmam istenen şeytanlar olmadıklarına dair kanıtları arttırıyordu.
Bu farkındalıklar yaşam değiştirici nitelikteydi.
Kutsal gerçekliğin nihai hakemleri değil de
kusurlu insanlar olduğumuzu görünce
öyle değilmiş gibi davranamadım.
Eylemlerimizi meşrulaştıramadım;
özellikle de cenaze törenlerini protesto edip
insan trajedisini kutladığımız zalim pratiğimizi.
Bakışımdaki bu değişimler,
kiliseme olan güvenimde daha büyük bir erozyona neden oldu
ve sonunda benim için orada kalmayı imkansız kıldı.
Ezici bir yas ve aşırı bir korkuya rağmen Westboro'dan 2012'de ayrıldım.
Ayrılmamdan hemen sonraki o günlerde
saklanma içgüdüsü neredeyse felç ediciydi.
Bir daha benimle asla konuşmayacaklarından emin olduğum,
düşünceleri ve görüşleri benim için her şey demek olan
ailemin yargısından saklanmak istedim.
Bu kadar uzun zamandır reddettiğim dünyadan saklanmak istedim,
bir ömür boyu düşmanlıktan sonra bana ikinci bir şans vermek için
hiçbir nedenleri olmayan insanlardan.
Ve gene de, inanılmaz bir şekilde
o şansı verdiler.
Herkes geçmişime ulaşabiliyordu çünkü internette her yerdeydi;
binlerce twit ve yüzlerce röportaj,
yerel TV haberlerinden "Howard Stern Show"a kadar,
ama çok sayıda insan beni açık kollarla gene de kucakladı.
Neden olduğum zarar için bir özür yazısı yazdım
ama bir özrün bunların hiçbirini asla telafi edemeyeceğini de biliyordum.
Tüm yapabildiğim yeni bir hayat kurmaya çalışmak ve
zararı kısmen onarmaya çalışmaktı.
Samimiyetimden şüphelenmek için insanların her türlü sebebi vardı
fakat çoğu şüphelenmedi.
Ve
tarihim hesaba katılırsa
bu umabileceğimden fazlasıydı;
af ve hüsnüzan.
Beni hâlâ şaşırtıyor.
Evden ayrı ilk yılımı
benimle birlikte ayrılmayı seçen
küçük kız kardeşimle yönsüz geçirdim.
Bir boşluğa yürüdük
ama bunca zamandır hedef aldığımız aynı topluluklarda bir ışık ve
ilerleyebileceğimiz bir yol bulduğumuza çok şaşırmıştık.
David,
"Jewlicious" blogu olan Twitter arkadaşım
bizi Los Angeles'ta bir Yahudi topluluğuna davet etti.
Hasidik bir haham, eşi ve dört çocuğunun
evindeki kanepelerde uyuduk.
3 sene önce, üzerinde "Hahamınız bir orospu."
yazan bir pankartla protesto ettiğim haham.
Koşer mutfaklarında bulaşık yıkayıp akşam yemeği için
sebze doğrarken teoloji,
Yahudilik ve yaşam üzerine uzun uzun konuştuk.
Bize ailelerindenmişiz gibi davrandılar.
Hiçbir şeyi aleyhimizde kullanmadılar;
çok şaşırmıştım.
O dönem çalkantılarla doluydu
fakat sık sık geri dönüp düşündüğüm bir nokta,
o dönemde kazandığım hayret verici şu kavrayıştı:
Gördüğüm neredeyse her insanla ilgili içgüdüsel olarak aklımdan geçen
sert yargılamaları bırakmak benim için bir rahatlama ve ayrıcalıktı.
Fark ettim ki şimdi, öğrenmem gerekiyordu.
Dinlemem gerekiyordu.
Bu son zamanlarda üzerine sık düşündüğüm bir konu
çünkü eski kilisemde hüküm süren bu yıkıcı etkilerin çoğunun aynısını
toplumsal iletişimimizde istemesem de görüyorum.
Tolerans ve çeşitliliğe hiç bu kadar değer vermemiştik
ama gene de git gide bölünüyoruz.
İyi şeyler istiyoruz,
adalet, eşitlik, özgürlük, haysiyet, refah...
fakat seçtiğimiz yol,
benim 4 yıl önce terk ettiğim yola o kadar benziyor ki.
Dünyayı "biz" ve "onlar" diye böldük;
sığınaklarımızdan sadece karşı kampa
retorik el bombaları atacağımız kadar çıkıyoruz.
Ülkenin yarısının üzerini hayattan kopuk liberal elitler ya da
ırkçı, kadın düşmanı caniler diyerek çiziyoruz.
Nüans yok, karmaşıklık yok, insanlık yok.
Biri, karşı taraf için empati ve anlayış talep ettiğinde bile
konuşma neredeyse daima
kimin daha fazla empati hak ettiğine dair bir tartışmaya dönüyor.
Ve aynen benim yapmayı öğrendiğim gibi
kendi pozisyonumuzdaki kusurları ya da
karşı tarafın pozisyonundaki değerleri görmeyi rutin olarak reddediyoruz.
Uzlaşmak lanetlenmiş.
Ortak çizgiyi sorguladıklarında kendi tarafımızdakileri bile hedef alıyoruz.
Bu yol bize zalim, pusucu, derinleşen bir kutuplaşma
ve hatta şiddet feveranları getirdi.
Ben bu yolu hatırlıyorum.
Bizi gitmek istediğimiz yere götürmeyecek.
Bana umut veren şeyse bununla ilgili yapabileceğimiz bir şeyler olması.
İyi haber, bunun yalın olması
ve kötü haber ise zor olması.
Anlaşmadığımız insanlarla konuşmalı ve onları dinlemeliyiz.
Zor çünkü çoğu zaman
karşı tarafın o pozisyona nasıl geldiğini anlayamıyoruz.
Zor çünkü haklı kızgınlık duygusu,
bizimkinin doğru taraf olduğundan emin olmanın o hissi
o kadar baştan çıkarıcı ki.
Zor çünkü empati ve şefkati
bize düşmanlık ve aşağılama gösteren insanlara genişletmemiz anlamına geliyor.
Aynen karşılık vermek o kadar çekici ki
ama olmak istediğimiz insan bu değil.
Direnebiliriz.
Bu şekilde davranmak için Twitter'da karşılaştığım, görünürde düşmanım
ama sonra sevgili arkadaşlarım olan bu insanlardan hep esinleneceğim
ve özellikle anlayışlı ve gönlü zengin bir kişiden bahsedecek olursam,
kocamdan.
Ona karşılık verme biçimimde bir farklılık yoktu.
Özel olan, onların yaklaşımıydı.
Son birkaç yılda bunun üzerine çok düşündüm
ve farklı yaptıkları,
gerçek diyaloğu mümkün kılan dört şey buldum.
Bu dört adım küçük fakat güçlüydü
ve bunları bugün zor konuşmalarda kullanmak için
yapabileceğim her şeyi yapıyorum.
Birincisi, "Kötü niyet olduğunu varsayma!"
Twitter'daki arkadaşlarım şunu fark etti ki
sözcüklerim agresif ve kırıcı da olsa
doğru şeyi yaptığıma samimi olarak inanıyordum.
Kötü niyet olduğunu varsaymak, birinin neden öyle davrandığını ve inandığını
gerçekten anlamaktan bizi neredeyse anında alıkoyuyor.
Onların, bir ömür dolusu deneyimle akılları biçimlenmiş insan evlatları
olduğunu unutuyoruz
ve ilk kızgınlık dalgasında takılıp kalıyoruz
ve konuşma bunun ötesine geçmekte çok zorlanıyor
ama iyi ya da nötr niyet varsaydığımızda
aklımıza diyalog için çok daha güçlü bir çerçeve vermiş oluyoruz.
İkincisi, "Sorular sor."
İdeolojik ayrımların öte tarafındaki kişilerle iletişime girdiğimizde
soru sormak, farklılaşan bakış açılarımız arasındaki
kopukluğu belirlememize yardımcı oluyor.
Bu önemli çünkü karşı tarafın aslında nereden geldiğini anlamazsak
etkili argümanlar sunamayız
ve önemli çünkü onlara da
bizim pozisyonumuzdaki sorunlara işaret etme fırsatı veriyor.
Fakat sorular sormak başka bir amaca hizmet ediyor.
Bir kişiye duyulduğu mesajını veriyor.
Twitter'daki arkadaşlarım suçlamayı bırakıp
sorular sormaya başladıklarında
neredeyse otomatik bir şekilde onların yaptığını yaptım.
Soruları, konuşmak için bana alan verdi
ama aynı zamanda bana, onlara soru sorma ve
cevaplarını samimiyetle dinleme iznini de verdi.
Konuşmalarımızın dinamiğini kökünden değiştirdi.
Üçüncüsü, "Sakin kal."
Bu, uygulama ve sabır gerektiriyor
fakat çok etkili.
Westboro'da konuşma biçimimin başkalarını nasıl etkilediğini takmamayı öğrendim.
Doğruluğumun, kabalığımı meşrulaştırdığını düşündüm.
Sert tonlar, yükselmiş sesler, hakaretler, söz kesmeler...
Ama bu strateji nihayetinde amaçlananın tersine hizmet eder.
Stresli durumlarda,
sesi ve alaycı, aşağılayıcı sert tonu yükseltmek doğaldır
fakat bu, konuşmayı tatminkâr olmayan, patlayıcı bir sona götürmeye neden oluyor.
Kocam, henüz sadece bir Twitter tanıdığıyken
tartışmalarımız sıklıkla sertleşir ve keskinleşirdi
fakat biz daima tırmandırmayı reddederdik;
bunun yerine konuyu değiştirirdik.
O bir fıkra anlatırdı ya da bir kitap tavsiye ederdi
ya da tartışmadan ayrılmak için nazikçe izin isterdi.
Tartışmanın bitmediğini,
bizi sakinliğe döndürmek için sadece kısa süreliğine durduğunu bilirdik.
Dijital iletişim medeniliğimizi azaltıyor diye insanlar sık sık hayıflanıyor
fakat bu, online konuşmaların yüz yüze olanlara kıyasla bir avantajı.
Düşüncelerini yıldırıcı bulduğumuz insanlarla
bizim aramızda zamansal ve mekansal bir tampon var.
Bu tamponu kullanabiliriz.
Saldırmak yerine ara verebilir, nefes alabilir,
konuyu değiştirebilir ya da uzaklaşabilir
ve sonra hazır olduğumuzda geri gelebiliriz.
Ve son olarak...
"Argümanınızı ortaya koyun."
Bu bariz görünebilir
ama güçlü inançlara sahip olmanın bir yan etkisi şudur ki
bazen pozisyonumuzun değerinin bariz ve
kendini anlatır nitelikte olduğunu ya da olması gerektiğini varsayarız,
apaçık ki doğru ve iyi oldukları için
onları savunmamalıyızdır,
birisi anlamıyorsa bu onun problemidir,
onları eğitmek benim işim değildir.
Ama bu kadar basit olsaydı
hepimiz her şeyi aynı şekilde görürdük.
Twitter'daki arkadaşlarım ne kadar nazik olsa da
argümanlarını ortaya koymasalardı
dünyayı farklı bir şekilde görmek benim için çok daha zor olurdu.
Hepimiz yetiştirilişimizin bir ürünüyüz
ve inançlarımız tecrübelerimizi yansıtıyor.
Başkalarından fikirlerini kendiliğinden değiştirmelerini bekleyemeyiz.
Değişim istiyorsak
gerekçelendirmesini yapmalıyız.
Twitter'daki arkadaşlarım inançlarından ya da prensiplerinden vazgeçmediler,
sadece tepeden bakmaktan vazgeçtiler.
Her şekilde meşrulaştırılabilecek gücenişlerini kanalize ettiler ve
bana iyilik ve mizahla sertliği alınmış, hedefe yönelik sorularla geldiler.
Bana bir insan olarak yaklaştılar
ve bu, 20 yıl sürmüş şiddetli tepkilerden,
hor görülmeden ve şiddetten daha dönüştürücüydü.
Bazılarının bu yoğunlukta bir iletişim için zamanı
ya da enerjisi ya da sabrı olmayabileceğini biliyorum
fakat ne kadar zor olabilse de
anlaşamadığımız birisine ulaşmak
hepimizin yararlanabileceği bir imkan.
Ve samimi olarak inanıyorum ki biz zor şeyleri yapabiliriz,
sadece onlar için değil, kendimiz için ve geleceğimiz için.
Tiksintiyi ve yola gelmez çatışmaları tırmandırmak
kendimiz için istediğimiz bir şey değil,
ya da ülkemiz için,
ya da gelecek neslimiz için.
Westboro'dan ayrılışımdan birkaç hafta önce,
annem bana bir şey söyledi; ailemle kalabilmemin bir yolu olmasını
çaresizce umut ederken...
okuyamadığı pankartları protestolarda tutan
5 yaşındaki tombul yanaklı kız olmadan önce bile
kalbimin her atışıyla sevdiğim insanlarla...
Dedi ki: "Sadece bir insansın,
benim sevgili, tatlı çocuğum"
Benden mütevazi olmamı,
Tanrı'yı ve büyüklerimi sorgulamamamı, onlara güvenmemi istiyordu
ama bana göre daha büyük resmi kaçırıyordu:
Hepimiz sadece insanız
bu en temel gerçekle yönümüz belirlenmeli
ve birbirimize iyi kalple ve şefkatle yaklaşmalıyız.
Her birimiz oluşturduğumuz topluluklara
ve kültürlere ve toplumlara katkı yapıyoruz.
Bu öfke ve suçlama sarmalının sonu, bu yıkıcı ve baştan çıkarıcı itkilere
teslim olmayı reddeden bir kişiyle başlıyor.
Bizimle başlayacağına karar vermeliyiz sadece.
Teşekkür ederim.
(Alkış)