Vâng, đúng vậy.
Tôi đến đây hôm nay để nói với các bạn là không có thứ gọi là "Tiếng Anh đúng đắn".
Trước tiên, tôi nghe một vài điều từ các bạn.
Có ai trong số các bạn đến từ Fargo hoặc ở gần đó trong vòng 50 dặm không?
(Phản ứng của khán giả)
Tốt. Bây giờ, ai trong số các bạn có thể gọi tên
linh vật thể thao của trường Đại học North Dakota State?
(Khán giả: Bò rừng!)
Tốt. Xuất sắc.
Tôi sẽ hỏi các bạn một câu nữa, các bạn phải trả lời thành thật với tôi.
Có ai đã từng cố gắng chỉ người khác cách đọc đúng từ đó không?
(Cười)
Có. Đúng không?
Có lẽ các bạn đều biết
có tối thiểu hai cách để phát âm từ này.
Và những người địa phương vẫn cố trung thành với một trong hai cách đọc đó.
(Cười)
Thật ra,
có nhiều người nước ngoài đã bị ép buộc phát âm thành "bi - zon".
với âm "z" ở giữa thay vì phát âm là "s",
như đại đa số nhiều người trong nước vẫn làm.
(Cười)
Hóa ra, một cách phát âm khác biệt
thường được xem là một nét đặc trưng địa phương hoặc xã hội,
và việc sai cách phát âm có thể dẫn đến nhiều hệ lụy xã hội.
Tương tự với việc sử dụng ngữ pháp.
Hãy cùng xem xét trường hợp với từ "Be" quen thuộc.
Đây là một đặc trưng ngữ pháp
được sử dụng trong phần lớn phương ngữ Mỹ Phi
để chỉ một hành động đang tiếp diễn hoặc một hành vi thói quen.
Nhiều người nói tiếng Anh nhận xét cách dùng này không chuẩn xác.
Là sự thất bại trong việc cố gắng tạo ra tiếng Anh đúng đắn.
Giống như cách đặt các từ "Be" trong những câu trên,
ngẫu nhiên một cách tùy tiện.
Nhưng có nghiên cứu tiết lộ rằng từ "Be"
cũng phức tạp, có hệ thống và dễ truyền tải,
như mọi động từ khác trong các biến thể chính của tiếng Anh.
Trong phương ngữ sử dụng dạng này,
từ "Be" luôn dùng để chỉ hành động tiếp diễn.
Và cho đến bây giờ, việc dùng từ "Be"
và các từ khác của tiếng Anh Mỹ Phi
đã gây ra nhiều hậu quả chủ yếu tại Mỹ.
Nhớ lại với trường hợp của Trayvon Martin, với nhân chứng chính là Rachel Jeantel,
một phụ nữ Mỹ Phi trẻ đã bị hiểu lầm và nghi ngờ nghiêm trọng
chỉ vì khi nói tiếng Anh,
cô ấy sử dụng hệ thống từ đã được biến hóa theo kiểu Mỹ Phi.
Khi George Zimmerman được tha bổng,
Rachel Jeantel đã bị truyền thông chỉ trích nặng nề,
như ta có thể thấy qua các dòng tweet trên đây,
hay theo nhận xét của một vị bồi thẩm đoàn,
cách cô ấy nói chuyện không phù hợp khi giao tiếp
theo cách nhìn chung của công chúng,
Rachel Jeantel chỉ là "nói không đúng".
Phụ nữ trẻ thường bị chỉ trích
vì không "nói đúng".
Hãy cùng xem một video ngắn sau
của Faith Salie trên cbsnews.com.
Phụ nữ Mỹ đang mắc chứng bệnh khó thở.
Có ai có thể giải thích được vì sao họ lại nói chuyện theo cách này không?
Cô gái 1: D-ễ t-h-ư-ơ-n-g q-u-á đ-i!
Cô gái 2: X-i-n c-h-à-o!
Cô gái 3: Nó giống như là một dạng của, bạn biết đó, m-ô-t-ô.
Cô gái 4: Chloe k-h-ô-n-g có được n-ó đâu!
Tin hay không,
có một thuật ngữ khoa học để chỉ cách mà Kardashian nói chuyện:
và đó là "Vocal Fry" (giọng siêu trầm).
(Cười)
Vậy, Vocal Fry là một cách phát âm khác biệt
được hình thành bởi các dây thanh quản.
Các phương tiện truyền thông có xu hướng chê bai cách nói chuyện này,
quy chụp nó cho phụ nữ trẻ,
và đổ lỗi cho Kardashians sáng lập ra cách nói chuyện này.
Có ý kiến trên Forum Fargo của chúng tôi là "Vocal Fry" nghe rất phiền,
và Atlantic cũng khuyên rằng phụ nữ trẻ muốn có việc làm
thì không được sử dụng "Vocal Fry" khi phỏng vấn xin việc.
(Cười)
Cho đến bây giờ, vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học để chỉ rằng
a) "Vocal Fry" là một thứ gì đó mới mẻ
và b) phần lớn chỉ có phụ nữ trẻ sử dụng nó.
Thật ra, đàn ông cũng nói giọng đó.
Chỉ là ta thấy khó chịu khi phụ nữ trẻ nói chuyện kiểu đó thôi.
(Cười)
Một nhóm khác thì không thể ngừng một lát
để phát âm đúng là giới trẻ.
Có thay đổi hoàn toàn nghĩa của từ hay không,
có đổi danh từ sang động từ, hoặc ngược lại hay không,
cách nói của người trẻ luôn luôn đổi mới,
và thứ ngôn ngữ đó không tràn nhập liên tục.
Trong khi "epic" có nghĩa là hoành tráng
ví dụ như "một bài thơ hoành tráng của Homer",
thì thời đại bây giờ, "epic" còn dùng để chỉ một cái hamburger phô mai siêu ngon.
(Cười)
Lebron James có thể đã "thật sự lo lắng" khi thực hiện cú ném bóng chính xác.
"Google" là động từ và "Invite" lại là danh từ.
Ngôn ngữ biến đổi.
Đó là lí do văn phong trong Harry Porter khác Shakespeare
và cũng là lí do mà các thế hệ trước luôn chỉ trích giới trẻ
vì đã phá hoại ngôn ngữ.
Bary Sanders của Raleigh News Observer,
thường than vãn về tình trạng ngày càng tồi tệ của tiếng Anh.
Tôi tự hỏi nếu ông ấy nhận ra
rằng các thế hệ trước cũng nói những điều tương tự với thế hệ của ông ấy
khi ông ấy vẫn còn nhỏ
và thật sự thì giới trẻ bây giờ giao tiếp rất thành công,
và chúng ta sẽ tiếp tục làm vậy.
Nếu hiểu được những điều tôi đang nói,
hẳn các bạn ngồi đây có lẽ đang nghĩ rằng:
"Chắc chắn rồi! Không có thứ gì là tiếng Anh đúng cả".
Nhưng, không lẽ người nước ngoài đến Fargo
chỉ học nói "bison" ?
(Cười)
Có phải Rachel Jeantel lẽ ra nên học để trình bày rõ hơn trước tòa không?
Phụ nữ trẻ có thể ngừng nói "Vocal Fry"
khi phỏng vấn xin việc hay không?
và có phải giới trẻ chỉ nên luôn nói thứ tiếng Anh chuẩn học thuật hay không?
Thật ra, tôi có thể dễ dàng trả lời "Có" cho những câu hỏi đó,
Bởi vì tôi là một giáo viên tiếng Anh, người da trắng đến từ Frago.
(Cười)
Nói cách khác,
tôi thuộc về tất cả những nhân khẩu đặc quyền
là người quyết định nghĩa của nó để nói cho đúng trong những trường hợp này.
Điều mà tôi muốn các bạn ghi nhớ ngày hôm nay
đó là không ai khác mà chính chúng ta là những người được hưởng đặc quyền,
đối tượng cần phải thay đổi.
Chúng ta cần ngăn chặn sử dụng ngôn ngữ biến đổi,
như một lí do để loại trừ mọi người.
Khi biến đổi ngôn ngữ tượng trưng cho sự thay đổi chứ không phải sự thâm hụt,
điều đó đáng được hoan nghênh hơn việc bị đánh giá thấp.
Vì vậy, xin hãy nhớ rằng,
Lần sau, nếu có ai đó bước đến và chỉ bạn cách phát âm đúng,
thì họ chỉ đang nói những điều vô nghĩa thôi.
Cảm ơn.
(Vỗ tay)