Chris Anderson: Elon, nasıl çılgın bir hayal
seni otomobil sanayisine girmeye ve
elektrikli araba üretmeyi düşünmeye ikna etti?
Elon Musk: Aslında üniversite dönemime kadar uzanıyor.
Dünyanın geleceğini ya da insanlığın geleceğini
en çok etkileyen problemler nelerdir diye düşündüm.
Bence sürdürülebilir taşımacılık ve sürdürülebilir
enerji üretimi son derece önemli.
Genel sürdürülebilir enerji sorunları bu yüzyıl
içinde çevreden bağımsız olarak çözmemiz gereken
en büyük problemimiz.
İşin aslı, CO2 üretimi çevre için iyi bile olsa,
hidrokarbonlarımız tükenecek,
bizim ihtiyacımız olan sürdürülebilir çalışma araçları.
CA: Amerikan elektriğinin büyük bir bölümü
fosil yakıtların yanmasından geliyor.
Böyle bir elektrikte prize takılan bir araba nasıl yardımcı olacak?
EM: Doğru. Bunun cevabının iki ana elemanı var.
Biri, aynı yakıt kaynağını kullanarak
enerji santralinizde enerji üretseniz dahi
ve onun elektrikli arabanızı şarj etseniz de, hala daha iyi durumdasınız.
Mesela diyelim doğal gaz
ki en yaygın hidrokarbon yakıt kaynağı,
eğer onu modern General Elektrik
doğal gaz türbününde yakarsanız,
neredeyse %60 verim elde edersiniz.
Eğer aynı yakıt içten yanmalı bir motora koyarsanız,
%20 verim elde edersiniz.
Ve bunun gerekçesi ise, sabit enerji santralinde,
daha ağır, daha büyük hacimli bir şeye sahip olmayı
göze alabilirsiniz,
ayrıca atık ısı alır ve
buhar türbinine verirsiniz böylelikle
ikinci bir enerji kaynağı elde edersiniz.
Sonuç olarak, transmisyon kaybını ve her şeyi hesaba kattığınızda dahi,
aynı yakıt kaynağını kullansanız da, enerji santralinde onu yakıp
elektrikli arabanızı şarj ettiğinizde en az iki kat daha iyi durumdasınız.
CA: Boyut verimlilik sağlıyor.
EM: Evet, sağlıyor.
Ve başka bir nokta ise, sürdürülebilir araçlarla enerji
üretimine sahip olmalıyız, elektrik üretimine.
Böylece biz sürdürülebilir elektrik üretimini çözmeliyiz,
ardından ulaşım yöntemi olarak elektrikli arabalarımızın
olması anlam kazanacak.
CA: Burada bir videyomuz var
Tesla'nın monte edilmesi,
eğer o videyoyu oynatabilirsek--
Peki aracın bu sürecinde neler yenilikçi?
EM:Tabi. Elektrikli taşımacılığın gelişini hızlandırmak
ve bunu söylemeliyim bence, gerçekten,
bütün ulaşım sistemleri tamamen elektrikli olacak
ironik bir şekilde roketler hariç.
Newton'ın üçüncü kuralı kapsamında asla.
Soru şu elektrikli taşımacılığın gelişini
nasıl ivmelendiriyorsunuz?
Ve bunu arabalar için yapmak için gerçekten
verimli bir araba ile ortaya çıkmalısınız,
bunun anlamı onu aşırı derece hafif yapmakta,
ve sizin burada gördüğünüz
Kuzey Amerika'da tüm gövde ve şasisi alüminyumdan
üretilen tek araba.
İşin aslı, büyük bir pil yapmaktansa roket tasarımı tekniklerini
uygulayıp hafif bir araba elde ettik.
Ve ayrıca kendi büyüklüğündeki arabalar arasında en düşük
sürtünme katsayısına sahip
Sonuç olarak, enerji kullanımı çok az,
ve en gelişmiş batarya paketine sahip,
ve mücadeleci bir menzili ona veren de bu,
yani 400km'lik bir menziliniz var.
CA: Yani, bu batarya paketi oldukça ağır,
fakat sence matematik hâlâ akıllıca çalışıyor--
hafif gövde ile ağır batarya birleştirerek,
hâlâ muhteşem bir verimlilik sağlayabiliyorsun.
EM: Kesinlikle. Arabanın geri kalanı bataryanın ağırlığını
dengelemek için çok hafif olmalı,
sonra düşük bir sürtünme katsayınız olmalı böylelikle güzel bir otoyol menziliniz olur.
hatta, S Model müşterileri
aralarındabir nevi yarışıyorlar
en yüksek menzile ulaşabilmek için.
Sanırım birisi yakınlar tek depo ile 675km yaptı.
CA: Bruno Bowden, kendisi burada, kendisi dünya
rekorunu kırdı. EM: Tebrikler.
CA: Bu güzel haberdi. Kötü haber ise
bu yapabilmek için, saatte 30km sabit hıza kullanması gerekti,
ve polis tarafından çevrildi.(Kahkahalar)
EM: Yani, kesinlikle sürersiniz--
eğer saatte 105km ile
normal şartlarda sürerseniz,
400km makul bir sayı.
CA: Hadi ikinci videoyu gösterelim
Tesla'yı buzun üzerinde gösteriyor.
Hiç bir kazmak, New York Times, bu, yanında belgili tanımlık yol.
Arabayı sürerken en şaşırtıcı deneyim
neydi?
EM: Elektrikli bir arabanın tasarımında,
arabanın tepkisi gerçekten önemlidir.
Biz istedik ki insanlar arabayla akıllarının
birleştiğini hissetsinler,
yani arabayla siz sanki birmişsiniz gibi hissediyorsunuz,
köşedeyken ve ivmelernirkes, bir anda oluyor,
arabanın altıncı hissi varmış gibi.
Tepkisi sayesinde bunu elektrikli bir araba ile yapabilirsiniz.
Benzinli bir arabayla yapamazsınız..
Bence bu gerçekten en derin fark,
ve insanlar bunu test sürüşünde dahi deneyimliyorlar.
CA: Yani, bu güzel ancak pahalı bir araba.
Bunun bütün markete hitap eden bir araç olması
için bir yol haritası var mı?
EM: Evet. Tesla'nın amacı her zaman üç basamaklı
bir işlem basamağının olmasıydı,
versiyon bir düşük hacimli pahalı bir arabaydı,
ikinci versiyon orta ücret ve orta hacim,
ve sonunda versiyon üç düşük ücretli büyük hacimli olacak.
Böylece biz şu an ikinci aşamadayız.
100.000$'lık Roadster spor arabamız vardı.
Ardından S Model'imiz oldu 50.000 dolar civarında başlayarak.
Ve bizim üçüncü nesil aracımız, ki kendisi
üç ya da dört yıl içinde çıkmış olacak,
30.000$'lık bir araba olacak.
Ama ne zaman yeni bir teknoloji olduğunda,
genellikle kitle marketi ürünü olmadan
önce üç temel basamak alıyor.
Yani bence biz de süreci bu yönde yapıyoruz
ve oraya ulaştığımız konusunda da emin hissediyorum
CA: Yani şimdi, eğer evle iş arasında kısa bir yolculuk yaparsan
sürersin, geri gelirsin, evde şarj edersin.
O kadar hızlı şarj eden ülke çapı büyük şarj ağları yok
Bu gerçekten geldiğini görüyor musun
ya da sadece bir kaç küçük rotada mı?
EM: İnsanların tahmin ettiğinden çok daha fazla şarj
istasyonu var,
ve Tesla'da biz bir şey geliştirdik
ismi Süperşarj Teknolojisi,
ve eğer Model S satın alırsanız sonsuza kadar
ücretsiz sunuyoruz.
Bu çoğu kişinin farkına varmadığı bir şey.
Biz gerçekten Kaliforniya ve Nevada'yı kapsadık,
ve Boston'dan Washington'a kadar doğu
sahil şeridini de.
Bu yıl sonunda, Los Angeles'tan New York'a
gidebiliyor olacaksınız
sadece Süperşarj ağını kullanarak,
ki herhangi bir şeyden beş kat hızlı şarj eder.
Anahtar konu ise sürüş ve bekleme oranını olması
6 ya da 7 katı
Diyelim üç saat araba sürdünüz
20, 20 dakikalığına durmak istediniz
çünkü bu insanların normalde yaptığı.
Eğer seyahate sabah 9 gibi başladıysanız
öğlen bir şeyler atıştırmak, tuvalete gitmek, kahve içmek
ve yola devam etmek için mola vereceksiniz.
CA: Yani tüketiciye önermen şu tam dolum bir saat alabilir.
Yani bu sıradan -- 10 dakikada olmasını beklemeyin.
Bir saat kadar bekle, fakat iyi haber ise,
gezegenin kurtulmasına yardım ediyorsun,
ayrıca elektrik bedava. Hiçbir şey ödemiyorsun.
EM: Aslında insanlar için istediğimiz
20 30 dakika kadar durmaları, bir saat için değil.
Açıkçası 250, 270 km kadar sürüp ardından
yarım saat durmak ve tekrar
devam etmek daha iyi.
Bu seyahatin gerçek ritmi.
CA: Pekala. Bu senin enerji yayındaki ilk telin idi.
Bir süredir şu güneş enerjisi şirketinde çalışıyorsun SolarCity(GüneşŞehir).
Bunun hakkında sıradan olmayan ne?
EM: Önceden de bahsettiğim gibi,
Sürdürülebilir elektrik üretimimiz olmalı,
tüketim ile birlikte,
enerji neslinin önceliğinin güneş enerjisi olacağı
konusunda oldukça eminim.
Yani dolaylı füzyon, demek istediğim bu.
Güneş dediğimiz bu kocaman füzyon jeneratörüne sahibiz,
ve sadece o enerjini çok küçük bir kısmını tıklatmalıyız
insan medeniyetinin amaçları için.
Bir çok insanın bildiği ama bildiklerini farketmediği şey
dünyanın hali hazırda tamamen güneş enerjisi desteklendiği.
Eğer güneş orada olmasaydı, üç Kelvin de donmuş bir
buz topu olurduk,
ve güneş bütün yağış sistemimizi oluşturur.
Bütün ekosistem güneş destekli.
CA: Ama bir galon benzinde, etkin biçimde
kullanılabilicek, binlerce yıllık güneş enerjisi
küçük bir boşluğa sıkıştırılmış durumda,
bu nedenle sayıların güneş enerjisi için çalışması şu anda zor
ve uzaktan yarışması örneğin doğal gazla,
kaya gazıyla. Buradan nasıl bir iş inşa edeceksin?
EM: Aslında, ben güneş enerjisini doğal gaz dahil
her şeyi parmağını kıpırdatmadan yeneceğine eminim.
(Alkışlar) CA: Nasıl?
EM: Yenmeli aslın. Aksi takdirde büyük bir sorunumuz olacak.
CA: Fakat sen güneş panellerini tüketiciye satmıyorsun.
Napıyorsun?
EM: Hayır, aslında satıyoruz. Güneş sistemlerini satın alabilirsin
ya da kiralayabilirsin.
Bir çok insan kiralamayı seçiyor.
Ve güneş enerjisi ile ilgili olarak
stok beslemesi veya işletme masrafı yok,
bir kere kurulduğunda, sadece orada kalıyor.
On yıllarca çalışıyor. Büyük ihtimalle bir yüzyıl kadar da çalışacak.
Bu yüzden, anahtar olarak yapılması gereken
kurulum masrafını düşük tutmak,
ve ardından finansal masrafları düşük tutmak,
bu paydan dolayı -- bunlar güneş enerjisinin masraflarını etkileyen iki etmen
ve biz bu yönde büyük ilerleme kaydettik,
bu yüzden doğal gazı geçeceğimiz konusunda eminim.
CA: Tüketicilere olağan önermen
önden çok fazla ödemeyin.
EM: Sıfır. CA: Önden sıfır ödeyin.
Çatınıza panelleri biz yerleştireceğiz.
Siz sonra ödeyin, tipik bir kira ne kadar sürelik?
EM: Tipik kira 20 yıllık
ama değer teklifi oldukça açık her ne kadar bir nevi ima da olsa oldukça basit.
Paran azalmayacak ve faturaların düşecek.
Bayağı iyi bir anlaşma.
CA: Tüketici için bir kazanç gibi görünüyor.
Risksiz, şu an ödediğinden daha az ödeyeceksin.
Senin için, haya burada ama sonra --
Yani, panellerden üretilen elektriği uzun vadede kim sahiplenecek?
Yani, sen, şirketin nasıl faydalanacaksınız?
EM: Aslında,
SolarCity değişle bir bankaya veya şirkete göre
yığınla anapara biriktiriyor
Google buradaki büyük ortaklarımızdan biri.
onların bu anaparadan bekledikleri bir geri dönüş var.
Bu anapara ile SolarCity panelleri alıp çatılara takıyor
ve ardından ev sahibine veya işyerine ücretlendiriyor
aylık bir kira ücreti, ki bu faturalardan daha düşük.
CA: Fakat sen kendin uzun vadede ticari bir yarar sağlıyorsun.
Yeni tür bir fatura sistemi inşa ediyorsun.
EM: Aynen. Dağılmış büyük
bir faturanın boyutu nedir ki.
Bence bu iyi bir şey, çünkü faturalar tekelleşmişti
ve insanların herhangi bir seçenekleri yoktu.
Etkin biçimde ilk defa
bu tekel için bir mücadele var,
çünkü faturalar elektrik dağıtım hatlarına sahip olanlara
aitti, ancak şimdi sizin çatınızın üzerinde.
Bence bu ev sahiplerini ve iş yerlerini
güçlendirici bir şey.
CA: Ve sen Amerika'da gücün çoğunluğun 10 ile 20 yıl
arasında ya da senin ömrün süresince solardan
elde edileceği bir gelecek hayal ediyorsun?
EM: Ben oldukça eminim güneş enerjisi en azından çokluk olacak,
ve muhtemelen çoğunluk,
ve öngörüyorum ki 20 seneden az bir sürede çokluk olacak.
Biriye bunun bahsine girdim -- CA: Çokluğun anlamı?
EM: Diğer bütün kaynaklardan daha fazla Güneş.
CA: Kiminle girdin bu iddiaya?
EM: Adsız kalacak bir arkadaşlar.
CA: Sadece aramızda (Kahkalar)
EM: O bahse sanırım iki ya da üç yıl önce girdim
yuvarlarsak 18 yıl içinde,
Güneşten diğer bütün kaynaklardan daha çok enerji göreceğiz.
CA: Peki, peki o zaman geri gidelim ve kendinle yaptığın
başka bir bahse, sanırım bir tür çılgın bahis.
PayPal'ın satışından biraz para kazandın.
Bir uzay şirketi kurmaya karar verdin.
Neden biri böyle bir şey yapar?
(Kahkahalar)
EM: Daha önce de soruldu, evet doğru.
İnsanlar "Uzay sanayinde küçük bir servet yapmış
adam hakkındaki espriyi duydun mu?" diyecekler
Açıkça can alıcı noktası "Büyük bir tane ile başlamış" olacak.
Ve sonuçta ben insanlara söylüyordum, bulmaya çalışıyordum
büyük bir serveti küçültmenin en hızlı yolunu.
Ve bana şöyle baktılar "O ciddi mi?"
CA: Enteresan bir şekilde ciddiydin. Sonunda ne oldu?
EM: O yakın bir çağrı yapıldı. Şeyler neredeyse olmadı.
Başarısızlığa çok yakındık,
fakat o noktayı 2008'de geçmeyi başardık.
SpaceX'in amacı roket teknolojisinde ilerlemek için çalışmaktır,
ve özelikle de bence uzaya ulaşabilen bir medeniyet
olmamızdaki sorunlardan
birini gidermeyi deneyerek insanlığın büyük bir hızla tamamen
yeniden kullanılabilir bir rokete sahip olmasıdır.
CA: İnsalık uzay uçuşu yapabilecek bir medeniyet olabilecek mi?
Yani senin çocukluktan kalam bir hayalin mi?
Mars'ı ve ötesini düşledin mi?
EM: Çocukken roketler yaptım,
ama buna dönüşeceğiniz düşünmemiştim.
Geleceğin daha heyecan ve ilham
verici olabilmesi için bu bakış açısından nelerin
yapılması gerekli?
Eğer bir şekilde geleceğe bakarsanız bence
gerçekten uzaya ulaşabilen
bir medeniyetle, yıldızları bir çok gezegeni
keşfeden bir medeniyetle, nihai yok
oluşuna kadar Dünya'da sıkış
insanlık arasında heyecan verici
temel bir fark var.
CA: Yani hesaba bağlı olarak, bir şekilde roketin
üretim maliyetini %75 aşağı çektiniz.
Nasıl böyle bir şeyi yaptın?
NASA bunu senelerdir yapıyor. Sen nasıl yaptın bunu?
EM: Birçok belirgin gelişme kaydettik
aracın gövdesinde, motorlarda, elektronik ve
fırlat operasyonu teknolojilerinde.
Yaptığımız yeniliklerle ilgili
uzun bir liste var
bu konuşmamızda bildirmemiz biraz zor, ama --
CA: Son değil siz hâlâ haklarını alabilirsiniz?
Bunların patentini hâlâ almadınız. Bence çok enteresan.
EM: Patentini almadık. CA: Patentini almadınız çünkü
patentini almak, almamaktan daha tehlikeli.
EM: Bizim temel rakibimiz devlet olduğu için
patentin uygulanabilirliği şüpheli. (Kahkahalar) (Alkışlar)
CA: Bu gerçekten enteresan.
Fakat büyük ilerleme hâlâ ileride ve siz
hâlâ üzerinde çalışıyorsunuz. Bize biraz bunu anlat.
EM: Doğru, büyük yenilik--
CA: Aslında, hadi şu videoyu gösterelim ve sen de bunun hakkında konuşabilirsin, burada neler oluyor.
EM: Kesinlikle. Roketler hakkında bir şey var
harcanabilirler.
Şu an uçan bütün roketler harcanabilirler.
Uzay mekiği tekrar kullanılabilir roketler konusunda bir denemeydi,
uzay mekiğinin ana yakıt tankı bile her seferinde atılıyordu,
ve tekrar kullanılabilir parçaların uçuş
için yenilenmesi 10000 kişilik bir ekibin 9 ayını alıyordu.
Uzay mekiği her uçuş için bir milyar dolara mal oluyordu.
Açıkçası çok iyi çalışmadı--
CA: Orada tam olarak ne oldu? Biraz önce neyin indiğini gördük?
EM: Doğru. Roket aşamalarında roketin
fırlatma alanına geri dönebilmesi çok önemli
ve saatler içinde fırlatmaya hazır olması.
CA: Tekrar kullanılabilir roketler. EM: Evet (Alkışlar)
Çoğu kimsenin fark etmediği itki için gerekli yakıtın
masrafı oldukça düşük.
Bir çok jetin ki kadar.
İtki gücünün maliyeti roketin maliyetinin
0.3 kadar.
Yani ulaşılması mümkün, diyelim ki,
yuvarlarsak uzay uçuşunda 100 kat iyileşme
tabi aktif bir şekilde tekrar roketi kullanabilirseniz.
Bu nedenle çok önemli.
Kullandığımız her tür ulaşım aracı
ne olursa uçaklar, trenler, arabalar, motosikletler, atlar
tekrar kullanılabilir, ama roketler değil.
Uzaya ulaşabilen bir medeniyet olmak için bu sorunu çözmeliyiz.
CA: Daha öncesinde bana sormuştun
eğer gemilerini sonunda yakarsan popular tekne
seyahatleri nasıl olacak. EM: Bazı turlar görünüşte son derece sorunludur.
CA: Kesinlikle daha pahalı.
Yani bu potansiyel olarak kesinlikle yıkıcı bir teknoloji ve
bence hayallerin gerçekleştirmen için sana yol açıyor ve bir
noktada insanlığı Mars'a taşımada.
Mars'da bir koloni olmasını istiyorsun.
EM: Evet kesinlikle. SpaceX ya da şirketlerin
kombinasyonu ve devlet, çoklu gezegenlerde hayat
oluşturma ve diğer gezegenlerde, Mars'da
üsler oluşturmak yönün de süreci oluşturmalı
--tek gerçekci seçenek olur--
ve bu üsleri taki biz gerçekten çok-gezegenli
bir tür olana dek.
CA: Bundaki ilerleme, "hadi bunu tekrar kullanılabilir yapalım,"
bu nasıl gidiyor? Bu sadece gördüğümüz bir simülasyondu.
Nasıl gidiyor?
EM: Biz aslında aynı iyi ilerlemeyi Çekirge Test Projesi dediğimiz
bir çalışmada yakınlarda yaptık,
uçuşun dikey iniş kısmında deniyoruz,
son kısmı gibi biraz hileli.
Ve bir kaç olumlu test yaptık.
CA: Görebilir miyiz? EM: Evet.
Bu sadece ölçük duygusunu verebilmek için.
Bir tane kovboyu Johnny Cash gibi giydirdik
ve mankeni rokete bağladık.(Kahkahalar)
CA: Peki, göreli o zaman şu videoyu,
çünkü düşündüğünde bayağı ilgi çekici..
Bunu daha önce hiç görmediniz. Bir roket ateşleniyor ve ardından--
EM: Evet, roket yaklaşık 12 katlı bir
bina yüksekliğinde.
(Roket Fırlatılması)
Şu an yaklaşık 40 metrede duraksıyor,
ve ana motorların
açısını, eğimini ve yalpasını sabitliyor,
ve katı yakıt iticileri ile.
CA: Ne kadar harika?(Alkışlar)
Elon, bunları nasıl gerçekleştirdin?
Bu projeler -- PayPal, SolarCity,
Tesla, SpaceX, tamamen farklılar,
bunlar gerçekten boyut itibari ile hırslı projeler.
Bir insan bunların hepsini
nasıl geliştirebilir?
Bu seninle mi alakalı?
EM: Açıkçası bilmiyorum.
Bunun için güzel bir cevabım yok.
Çok çalışırım. Yani gerçekten çok.
CA: Peki, benim bir teorim var. EM: Peki, tamam.
CA: Benim teorime göre
senin sistem düzeyinde bir dizayn kabiliyetin var
tasarımı, teknoloji ve işletmeyi bir araya getiren,
eğer TED TBD olsaydı Tasarım, Teknoloji ve işletme,
in paketin içinde
bunları sadece bir kaç insanın yapabildiği şekilde sentezlemişsin --
ve bu kritik nokta -- lanet bir şekilde emin
bir şekilde bu paketle çılgınca riskler alıyorsun.
Servetini buna yatırıyorsun, ve bunu bir çok kez yapmış görünüyorsun.
Neredeyse bunu kimse yapamaz.
Bu -- gizli tariften biraz alabilir miyiz?
Bunu eğitim sistemimizin için koyabilir miyiz? Bunu biri senden öğrenebilir mi?
Bu yaptıkların gerçekten harika.
EM: Sağ olun. Teşekkür ederim.
Şey, bence tasavvur etmenin güzel bir iskeleti var.
Fizik. Bilirsiniz, mantıklı düşünmenin ilk basamağı.
Genellikle bence -- bu söylerken amacım;
bir şeylerin temel gerçeğini özetlemek
ve oradan bir sonuç çıkarmak,
kıyasla sonuç çıkarmanın aksine.
Hayatımız boyunca kıyaslama yaparak
hayatımızı devam ettririz,
aslında bunun anlamı başka insanları yaptıklarını küçük farklarla kopyalamaktır.
ve bunu yapmak zorundasınız.
Aksi takdirde, zihinsel olarak, günü geçirmeye elverişli olmazsınız.
Fakat yeni bir şey yapmak istediğinizde,
fiziksel yaklaşımı uygulamalısınız.
Fizik sezgilere aykırı olan şeyler nasıl açıklayacağını
gerçekten anlamıştır, kuantum mekaniği gibi.
Bu gerçek sezgilere aykırıdır.
Yani bence bu gerçekten yapılması gereken bir şey,
ve ayrıca negatif ger bildirimlere gerçekten dikkat edilmeli,
ve istenmeli, özellikle arkadaşlardan.
Bu basit bir tavsiye gibi gelebilir,
fakat bunu gerçekleştiren herkes için
gerçekten yararlıdır.
CA: Bu izleyen gençler, fizik çalışın.
Bu adamdan öğrenin.
Elon Musk, keşke bütün bir günümüz olsa, TED'e geldiğin için çok teşekkürler.
EM: Teşekkür ederim. CA: Muhteşemdi. Gerçekten çok güzeldi.
Şuna bakın(Alkışlar)
Sadece tebriklerimi kabul edin. Harikaydı.
Çok teşekkür ederim