Hiç kendinizi bir sohbet sırasında
gerçek anlamda okumadığınız bir çalışmaya değinirken buldunuz mu?
(Gülüşmeler)
Geçen gün bir arkadaşımla kahve içiyordum
ve "Biliyor musun kahvenin kadınlarda depresyon riskini azalttığına dair
yeni bir araştırma okudum." dedim.
Ama okuduğum şey aslında bir tweetti.
(Kahkahalar)
Şöyle diyordu:
"Yeni bir araştırmaya göre kahve içmek
kadınlarda depresyon riskini azaltabilir."
(Gülüşmeler)
Ve tweette "New York Times" bloguna yönlendiren bir link vardı.
Burada da misafir bir bloggerın
"Live Science" makalesinden çevirdiği bulgular vardı.
Bu bulguların orijinal bilgileri de
Harvard Halk Sağlığı Okulu'nun haber sitesindendi.
Ki bu site akademik bir dergide yayımlanan
gerçek çalışmanın özetinden özetlenerek alınmıştı.
(Gülüşmeler)
Bu, altı derece uzaklık gibiydi.
Ama araştırmayla.
(Gülüşmeler)
Yani, ben bir çalışma okudum dediğimde
aslında okuduğum şey 10 yıllık bir çalışmanın
59 karakterlik bir özetiydi.
(Gülüşmeler)
Yani, ben bir çalışmayı okudum dediğimde
çalışmanın bana ulaşmadan önce
gerçek yazarı olmayan dört farklı yazar tarafından
bir araya getirilmiş küçük parçalarını okuyordum.
Bu doğru görünmüyor.
Ama orijinal araştırmalara ulaşmak zor
çünkü akademisyenler popüler medyayla düzenli bir şekilde ilgilenmiyorlar.
Kendinize şunu soruyor olabilirsiniz:
Neden akademisyenler bununla ilgilenmiyor?
Onlar, medya alimlerinden daha doğru bilgi kaynaklarıymış gibi görünüyor.
Değil mi?
(Gülüşmeler)
4.100'ün üzerinde yüksekokul ve üniversitenin olduğu bir ülkede
bu normal olmalıymış gibi geliyor.
Ama değil.
Bu noktaya nasıl geldik?
Akademisyenlerin popüler medyayla neden ilgilenmediklerini anlamak için
önce üniversitelerin nasıl çalıştığını anlamalıyız.
Son 6 yılda,
dört farklı eyalette 7 farklı üniversitede çalıştım.
Biraz fazla sıra dışıyım.
(Gülüşmeler)
Aynı zamanda doktorama devam ediyorum.
Tüm bu farklı kurumlarda,
araştırma ve yayımlama süreçleri aynı işliyor.
Önce, akademisyenler kendi alanlarında bir araştırma yürütür.
Araştırmalarını finanse etmek için özel burs ve devlet burslarına başvururlar
ve araştırma bitince
bulgularını içeren bir makale yazarlar.
Sonra makalelerini ilgili akademik dergilere sunarlar.
Daha sonra makale, akran denetimi denen
diğer uzmanların araştırmanın doğruluk ve güvenilirliğini
değerlendirdikleri bir süreçten geçer.
Araştırma bir kez yayımlandıktan sonra,
kâr amaçlı şirketler bu bilgiyi,
dergi ve veritabanı abonelikleriyle
üniversitelere ve halk kütüphanelerine tekrar satarlar.
Sistem budur.
Araştır, yaz, gözden geçir, yayımla, tekrar et.
Arkadaşlarım ve ben buna canavarı beslemek diyoruz.
Ve bunun bazı problemler yaratabileceğini görebilirsiniz.
İlk problem çoğu akademik çalışmanın
devlet tarafından finanse edilip
özel olarak dağıtılması.
Her yıl federal hükûmet
araştırmalara 60 milyar dolar harcıyor.
ABD Ulusal Bilim Vakfı'na göre
bunun %29'u devlet araştırma üniversitelerine gidiyor.
Yani, hesaplamada hızlıysanız
bu 17,4 milyar dolar demek.
Vergi dolarları.
Çoğu devlet fonlu araştırmanın dağıtılmasından
sadece beş kurum sorumlu.
2014'te, bu şirketlerden yalnızca bir tanesi 1,5 milyar dolar kâr elde etti.
Bu büyük bir iş.
Buradaki ironiyi görebiliyorsunuz.
Devlet araştırmaları finanse ediyor
ama daha sonra sonuçlara ulaşmak için
tekrar ödeme yapıyoruz.
Bu, iki kere ödeme yapmak gibi.
Diğer bir büyük problem ise
çoğu akademisyen, bu prestijli ve abonelik bazlı çalışmaları
dışarıda yayımlamaya pek de istekli değil.
Üniversiteler imtiyaz ve tanıtım sistemlerini
akademisyenlerin yayın sayısına göre inşa ederler.
Yani, kitaplar ve bilimsel makaleler
akademisyenler için bir tür döviz şekli.
Daha çok makale yayımlamak
görev süresince size daha çok imtiyaz ve hibe sağlar.
Fakat akademisyenler
çalışmalarını popüler medyada yayımladıklarında ödüllendirilmiyorlar.
Yani mevcut durum bu.
Şu anki akademik ekosistem.
Ama ben böyle olması gerektiğini düşünmüyorum.
Senaryoyu tersine çevirmek için birkaç basit değişiklik yapabiliriz.
Önce erişimi tartışarak başlayalım.
Üniversiteler mevcut duruma bilim insanlarını makalelerini
sadece abonelik bazlı yerlerde değil
popüler medyanın yanında erişime açık yayımladıklarında
onları ödüllendirerek meydan okumakla başlayabilirler.
Artık pek çok alanda erişime açık hareketi
ilerleme kaydetmeye başladı.
Şans bu ki
diğer büyük oyuncular bunu fark etmeye başladı.
Google Scholar, bulması kolay
ve araştırılabilir erişime açık bir platform oluşturdu.
Kongre geçen yıl bir fatura sundu.
Bu fatura, 100 milyon ya da daha fazla fonu olan araştırmaların
erişime açık bir politika geliştirmesini öneriyor.
Ve bu yıl NASA, tüm araştırma kütüphanesini halka açtı.
Yani, bu fikrin tutulmaya başladığını görebilirsiniz.
Ama bu erişim bir doküman veya çalışmaya sahip olmak şeklinde değil.
Aynı zamanda, bir çalışmanın kolayca anlaşılabilmesinden emin olmak.
Haydi çeviri hakkında konuşalım.
Ben bu çeviriyi zihnimde daha önce bahsettiğim gibi
altı dereceli bir ayrım şeklinde canlandırmıyorum.
Onun yerine bilim insanları yaptıkları araştırmayı alabilse,
popüler medyada çevirebilse ve halkla yakın ilişki kurma şansı olsa?
Bilim insanları bunu yaparsa
halkla araştırma arasındaki ayrılma derecesi
epeyce azalırdı.
Yani gördüğünüz gibi ben araştırmanın basitleştirilmesini önermiyorum.
Ben araştırma için para ödeyen halkın da
yetki dairesinin değiştirilerek ve sade bir dil kullanılarak
araştırmadan yararlanmasını öneriyorum.
Bu yaklaşım için farklı yararlar da var.
Vergi dolarlarının nasıl fon olarak kullanıldığını halka gösterirsek
onlar da üniversite kimliklerini tekrar tanımlamaya başlayabilirler.
Üniversitelerin sadece futbol takımı
ya da istedikleri puanlara bağlı değil de
burada üretilen araştırmalara da bağlı olduğunu gösterebiliriz.
Ve halkla bilim insanları sağlıklı bir ilişki kurarsa
bu, halkı araştırmaya katılmakta teşvik eder.
Bunun nasıl olabileceğini hayal edebiliyor musunuz?
Toplum bilimciler yerel polise duyarlılık eğitimlerini
tekrar dizayn etmelerinde yardım etse
ve daha sonra beraber iş birliği içinde bir eğitim modeli için kılavuz yazsalar?
Ya da eğitim profesörlerimiz, risk altındaki öğrencilere
nasıl müdahale edilebileceği hakkında
yerel devlet okullarına danışsa
ve beraber bir gazete haberi yazsalar?
Çünkü fonksiyonel demokrasi,
halkın iyi eğitimli ve bilgili olmasını gerektiriyor.
Araştırmanın ödeme duvarları
ve bürokrasinin arkasında gerçekleşmesi yerine,
gözümüzün önünde gerçekleşmesi daha iyi olmaz mıydı?
Şu an, bir doktora öğrencisi olarak
katılmak istediğim bir kulübü eleştirdiğimi fark ettim.
(Gülüşmeler)
Bu yapılması tehlikeli bir şey.
Çünkü birkaç yıl içinde akademik iş marketinin içinde olacağım.
Ama mevcut durum, akademik araştırmaları
halka hiç ulaşmayan
kâr amaçlı makaleleri yankı odasında yayımlamaksa
cevabımın "Hayır." olacağına inanmanız gerekir.
Ben halkla konuşan, toplumla çalışan,
kapsayıcı ve demokratik araştırmaya inanıyorum.
Ben, halkın sadece değerli bir seyirci olarak görülmediği,
aynı zamanda katılımcı ve bileşen olduğu bir akademik kültürde çalışmak istiyorum.
Bazı durumlarda uzman bile olduğu bir kültürde.
Bu sadece size erişimin verilmesiyle alakalı değil arkadaşlar.
Bu, yayından pratiğe,
konuşmaktan uygulamaya kadar
akademik kültürün tamamen değişmesiyle alakalı.
Ve bu fikrin,
bu umudun sadece bana ait olmadığını bilmelisiniz.
Ben, bu harekette daha çok kişinin dahil edilmesini savunan
pek çok bilim insanı, öğretmen, kütüphaneci
ve toplum üyelerinin omuzlarında duruyorum.
Umarım siz de bu harekete dahil olursunuz.
Teşekkürler.
(Alkış)