Przyzwyczailiśmy się dzielić przestrzeń
na prywatną i publiczną,
Wyczuwamy te rozróżnienia doskonale,
bo mamy we krwi
ochronę własności i przestrzeni prywatnej.
Gorzej jest z przestrzenią publiczną.
Co nadaje jakość zwykłej przestrzeni publicznej?
Tym problemem, nasza pracownia
zajmowała się przez ostatnie 10 lat.
Skupiając się na konkretnych przypadkach.
Koncentrowaliśmy się głównie na przekształcaniu
zaniedbanych przemysłowych nieużytków,
na rewitalizacjach,
wybiegających w przyszłość, a nie gubiących historii.
Istotną częścią naszej pracy
było także adoptowanie przestrzeni,
które zatraciły kontakt z teraźniejszością.
Pracowalismy nad demokratyzacją Lincoln Center.
Otwarciem go dla ludzi, którzy nie mogą
wydać $300 na billet do opery.
Zatem jedliśmy, piliśmy,
myśleliśmy i bardzo dużo czasu
spędzaliśmy w tej przestrzeni publicznej.
Zrozumieliśmy jedno:
aby stworzyć naprawdę dobrą przestrzeń publiczną
musimy zatrzeć granice
pomiędzy architekturą, tkanką miejską,
krajobrazem, komunikacją,
i tak dalej...
Muszą tworzyć jedną całość.
Przenieśmy się teraz do Waszyngtonu
gdzie pracujemy nad transformacją Hirshhorn Museum.
Usytuowane jest w National Mall,
miejscu uważanym przez Amerykanów za święte.
Mall jest symbolem amerykańskiej demokracji.
Co najbardziej fantastyczne,
ów symbol nie jest rzeczą, obrazem, czy artefaktem.
W istocie to przestrzeń,
zdefiniowana przez linię budynków po obu stronach.
Przestrzeń, gdzie obywatele mogą wyrazić swe niezadowolenie
i pokazać swą siłę.
To miejsce, ważnych momentów historii Ameryki.
Są tam wpisane na zawsze.
Marsz na Waszyngton, wołanie o pracę i wolność;
wspaniała mowa Martina Luthera Kinga;
Protesty przeciw wojnie wietnamskiej, upamietnienie ofiar
pandemii AIDS
demonstracje feministek, marsze w obronie prawa do aborcji,
aż do zdarzeń obecnych...
Mall jest największą obywatelską amboną Ameryki.
Jest synonimem wolności wypowiedzi
nawet jeśli nie jesteś pewien, co chcesz powiedzieć.
Może być miejscem obywatelskiej empatii.
Wydaje nam się, że istnieje przepaść,
między przestrzenią tego dyskursu
a muzeami po drugiej stronie Mall'u.
Muzea są zwykle pasywne.
Pasywne są również ich relacje ze zwiedzającymi:
są jedynie odbiorcami informacji.
Możecie obejrzeć dinozaury,
owady i kolekcję lokomotyw i wszystkie inne rzeczy,
ale nie jesteście zaangażowani. Ktoś tylko coś do was mówi.
Gdy Richard Koshalek zostal dyrektorem Hirshhorn,
w 2009 roku,
postanowił wykorzystać jego atut:
fakt, iż jest położone w miejscu wyjątkowym:
przy siedzibie władz USA.
W punkcie, w którym sztuka i polityka
nieustannie się ze sobą splatają,
może powstać niezwykły, bardzo szczególny związek.
Pojawia się pytanie,
czy sztuka może włączyć się w dialog
dotyczący problemów kraju i świata?
Czy muzeum może kształtować politykę kulturalną?
W Waszyngtonie jest ponad 180 ambasad,
ponad 500 instytutów badawczych,
Musi istnieć sposób
spożytkowania tej intelektualnej energii
za pośrednictwem muzeum.
Powinien powstać jakiś rodzaj mózgowej rady powierniczej.
Zastanawiając się nad przyszłością i misją Hirshhorn,
wraz z Richardem i jego zespołem,
ta kwestia znalazła się w centrum naszej uwagi.
Oprócz prezentowania sztuki współczesnej,
Hirshhorn będzie forum publicznym,
miejscem wymiany myśli dotyczących sztuki,
kultury, polityki.
Ma mieć zasięg globalny - tak jak Światowe Forum Ekonomiczne.
Ma być interdyscyplinarne - tak jak Konferencje TED.
Ma być niezobowiązujące - tak jak miejski rynek.
Aby wyjść na przeciw tym nowym zadaniom,
Hirshhorn musi zostać rozbudowane.
Albo musi zająć dodatkową przestrzeń,
która pozwoli mu czasem zmienić rozmiary.
To jest właśnie Hirshhorn Museum.
Ma około 70 metrów średnicy, z wycięciem w środku.
Zaprojektowane na początku lat 70-tych,
przez Gordona Bunshafta.
Jest ciężkie, nieme, stroni od ludzi, jest aroganckie.
Dla projektanta stanowi wyzwanie.
Architekci go nienawidzą.
Ratuje go fakt, że wznosi się ponad ziemią.
i że mamy tu w środku pustą przestrzeń,
i że mamy tu w środku pustą przestrzeń.
Coś na kształt duszy,
kryjącej się za korporacyjną, federalną fasadą.
Wokół tej okrągłej przestrzeni
umieszczone są galerie.
Bardzo trudno organizować w nich ekspozycje.
Gdy Hirshhorn zostało otwarte,
Ada Louise Huxstable, krytyk architektury New York Timesa,
nie szczędziła krytyki:
"Modernizm neo-penitencjarny".
"Okaleczony pomnik i okaleczony Mall
dla okaleczonych zbiorów".
Minęło czterdzieści lat.
Jak dziś można ów budynek powiększyć,
aby spełniał nowe zadania?
W jakim powinien pójść kierunku?
Nie może być to Mall.
Tam nie ma miejsca.
Nie może być to dziedziniec.
Jest już zajęty przez zieleń i rzeźby.
No ale jest jeszcze ta dziura.
Jak moglibyśmy tę przestrzeń zagospodarować,
nie tracąc jej jednocześnie z pola widzenia?
Czy mogłaby się stać ikoną?
I jakim przemawiałaby językiem?
Hirshhorn należy do pomników, najważniejszych instytucji przy National Mall.
Neo-klasycystyczne, wybudowane z kamienia albo betonu,
są ciężkie, nieprzejrzyste.
Pojawia się więc pytanie,
jeśli chcemy wpisać się w tą przestrzeń,
jaki materiał będzie odpowiedni dla tego miejsca?
Musi się odróżniać o istniejących tam już budynków.
To musi być coś zupełnie nowego.
Powietrze.
Wyobrażamy sobie, że musi to być coś lekkiego.
Coś efemerycznego. Nie posiadające formy.
I musi być wolne.
(Wideo)
No więc to jest wielka idea.
Ogromna torba z powietrzem.
Dostosowuje się kształtem do pojemnika.
i wylewa się na zewnątrz, gdzie tylko zdoła,
na górze i po bokach.
Mówiąc bardziej poetycko,
próbujemy tchnąć w Mall
ducha demokracji,
ożywić go.
Przedtem i potem.
Media natychmiast polubiły słowo "bańka".
Tu mamy hall.
To po prostu wielka przestrzeń wypełniona powietrzem.
Rozciąga się we wszystkich kierunkach.
Membrana jest przezroczysta.
Wykonana została z pokrytego silikonem włókna szklanego.
Będzie nadmuchiwana dwa razy w roku na miesiąc.
Tu mamy widok od wewnątrz.
Zastanawiacie się pewnie, jakim cudem,
udało nam siię uzyskać aprobatę rządu federalnego.
Tak naprawdę, musieliśmy uzyskać pozwolenia z dwóch agend.
Jedna z nich zajmuje się ochroną godności i świętości Mall'a.
Ilekroć to pokazuje, zawsze się czerwienię.
Możecie to sobie zinterpretować, jak chcecie.
Mogę powiedzieć jedno:
mamy tu do czynienia z połączeniem
ikonoklazmu z adoracją.
I w grę wchodzi bardzo kreatywna interpretacja.
Przyjęta w 1910 r ustawa przewiduje, że w DC
żaden budynek nie może być wyższy niż Kapitol. Mieć więcej niż 40 m.
Wyjątkiem są wieże, kopuły oraz minarety.
Czyli praktycznie rzecz biorąc budynki sakralne i państwowe.
Nasza bańka ma prawie 47 metrów.
Tuż obok znajduje się Pantheon.
To około 34 tys. metrów sześciennych sprężonego powietrza.
Przekonywaliśmy więc, że jest kopułą.
Tu możecie ją zobaczyć.
Bardzo dostojna
wśród wszystkich okazałych budynków przy Mall'u.
Mimo, że Hirshhorn nie jest chronionym zabytkiem,
z historycznego punktu widzenia jest bardzo cenny.
Nie mogliśmy więc naruszyć fasady.
I nie mogliśmy nic dodawać.
Więc rozpieliśmy go wzdłuż krawędzi,
za pomocą kabli.
Tutaj studium węzłów,
które są bardzo ważne
ze względu na wiejące tam nieustannie wiatry.
Na szczycie umieszczona została na stałe stalowa obręcz.
ale dla obserwatora przy Mall'u jest niewidoczna.
Były też pewne ograniczenia dotyczące oświetlenia.
Światło płynie z wnętrza, które jest przezroczyste.
Nie może być jednak jaskrawsze niż Kapitol
i kilka innych budynków.
W świetlnej hierarchii, jesteśmy poniżej.
Kopuła pojawia się dwa razy do roku.
Przywożona jest ciężarówką.
Mocowana.
A następnie nadmuchiwana
powietrzem pod niskim ciśnieniem.
Stabilizowana jest kablami.
Na samym dole woda stanowi balast.
To bardzo dziwny moment,
kiedy jacyś biurokraci zapytali nas,
ile czasu potrwa taka instalacja.
Odpowiedzieliśmy, że pierwsza erekcja potrwa około tygodnia.
To zdecydowanie chwyciło.
I potem już wszystko szło gładko.
Więc nie napotykaliśmy na poważniejsze trudności
ze strony władz czy rządu.
Mierzyliśmy się jednak z wyzwaniami technicznymi.
To jest tkanina i trama. I nasza chmura.
Ogromne naprężenie.
To jest naprawdę niezwykła konstrukcja
bo nie działa tu grawitacja,
tylko wielokierunkowe naprężenia.
Przelecę szybko przez te slajdy.
Tak będzie to wyglądało w praniu.
Elastyczna przestrzeń do dyskusji
w okrągłym planie,
pełna światła, możliwa do zrekonfigurowania.
Może mieć wiele zastosowań,
od wystąpień, pokazy filmów, po instalacje.
Najważniejszy byłby dialog kulturalny i dyplomacja,
podejmowane we współpracy
z Council on Foreign Relations.
Spotykają się tu forma i zawartość.
Ta bańka jest zaprzeczeniem dostojnych budynków.
Ideały demokracji obywatelskiej
realizowane są tu przez gibkość nie zaś solidny szkielet.
Sztuka i polityka zajmują
dwuznaczną przestrzeń: poza murami muzeum,
choć w jego wnętrzu,
pozwalając mu oddychać
demokratycznym powietrzem Mall'a.
Mamy nadzieję, że kopuła po raz pierwszy
zostanie nadmuchana
pod koniec roku 2013.
Dziękuję.
(Brawa)