Birleşmiş Milletler'e göre
milyarlarca insan hala bir adresi olmadan yaşıyor.
Ekonomist Hernando De Soto şöyle söylüyor:
"Bir adresiniz olmadığında
kanun dışı yaşıyor olursunuz.
Hatta var olmayabilirsiniz."
Ekibimle birlikte bunu değiştirme çabamızı anlatacağım.
Çevrimiçi bir harita açıp Brezilya'da bir favelaya bakarsanız
veya Güney Afrika'da bir kasabaya,
sadece birkaç sokak ama bir sürü boş alan görürsünüz.
Ancak uydu görünümüne geçerseniz
insan, ev ve iş yerlerinin binlercesi
bu eşlenmemiş ve adreslenmemiş geniş alanda bulunuyor.
Gana'nın başkenti Accra'da
duvar kenarlarına karalanmış rakamlar ve harfler mevcut,
bir adres sistemi başlatmış ama bitirememişler.
Ancak bu yerler, bu adressiz yerler,
büyük bir ekonomik potansiyele sahip.
İşte bu yüzden adresleme meselesi beni etkiledi.
Müzik sektöründe 10 yıl çalıştım
ve müzik dünyası hakkında bilmediğiniz şey
insanların her gün adresleme problemiyle mücadele ediyor oluşu.
Dolayısıyla konser bulmak zorunda olan müzisyenlerden
ekipmanları getiren üretim şirketlerine kadar
herkes bir şekilde her zaman kayboluyor.
Vardığınızı sandığınızda aradığınız
ama sonra varmadığınızı fark ettiğiniz o kişiyi dahi
programa eklemek zorunda kaldık.
Çok kötü günlerimiz de oldu.
Mesela İtalya'da komyonet tüm ekipmanı
Roma'nın güneyi yerine bir saat kuzeyine bıraktı,
biraz daha kötüsü,
bir klavyeci beni aradı ve şöyle dedi:
''Chris, panik yapma, ama sanırım yanlış kişilerin düğününde
ses kontrolü yaptık''
(Kahkahalar)
Talihsiz Roma olayından kısa bir süre sonra,
bu konuyu matematikçi bir arkadaşımla
enine boyuna konuştum
ve bunun çözebileceğimiz bir sorun olduğunu düşündük.
Düşündük ki yeni bir sistem kurabiliriz,
ancak bu eski sisteme benzememeliydi.
Adreslerin kötü olduğu konusunda hemfikirdik.
Çok kesin bir şey olmasını istiyorduk,
diğer yandan GPS koordinatları, enlem ve boylam
aşırı karmaşıktı.
Böylece dünyayı üç metrekarelik alanlara böldük.
Dünya yaklaşık 57 trilyon kere üç metrekareye bölünüyor
ve dünyadaki her bir üç metrekare alanı
yalnızca üç kelimeyle
eşsiz bir şekilde adlandırabilmek için yeterli kelime kombinasyonuna
sahip olduğumuzu fark ettik.
40.000 kelime kullandık,
bunun küpünü alırsak
üç kelimelik 64 trilyon kombinasyon eder,
bu da 57 trilyon adet üç metrekare alan için
yeter de artar bile.
İşte tam da bunu yaptık.
Dünyayı üç metrekarelik alanlara ayırdık
ve her birine eşsiz üç harfli bir belirleyici verdik,
bunlara üç kelimelik adres diyoruz.
Yani örneğin tam burada,
mustards.coupons.pinups üzerinde duruyorum,
(Gülüşmeler)
Ama burada
pinched.singularly.tutorial üzerindeyim.
Ancak bunu sadece İngilizce yapmadık.
İnsanların bu sistemi kendi dillerinde kullanabilmesinin
önemli olduğu kanısındayız.
Şimdiye dek 14 dilde çalıştık,
buna Fransızca, Swahili ve Arapça dahil
ve Xhosa, Zulu ve Hintçe üzerinde de çalışıyoruz.
Ancak bu fikir müzisyenlerimin ekipmanlarını
zamanında kurmasından çok daha fazlasını yapabilir.
Güvenilir adres konusunda sıkıntı çeken ülkelerin %75'i
üç kelimelik adresleri kullansa
yapılacak bir dizi daha önemli iş var demektir.
Güney Afrika'nın Durban kentinde
Gateway Health adında bir STK,
topluluklarına üç kelimelik
11.000 adres tabelası dağıttı,
böylece anne adaylarının doğum sancısı başladığında
acil servisi arayıp
tam olarak nereye geleceklerini söyleyebilecek,
çünkü aksi halde ambulanslar saatlerce aramakla zaman kaybedebilir.
Mongolya'da Ulusal Postane bu sistemi benimsedi
ve ilk defa pek çok insanın evine
teslimat yapıyorlar.
BM felaket bölgelerinde bunu coğrafi etiketleme için kullanıyor,
böylece yardımı tam doğru yere götürebilecekler.
Domino's Pizza bile Karayipler'de bunu kullanıyor
çünkü müşterilerin evlerini bulmada sıkıntı çekmişler;
ama pizza hala sıcakken teslim etmeyi gerçekten istiyorlar.
Kısacası, bir arabaya binip
üç kelime söyleyeceksiniz
ve navigasyon tam olarak sizi o noktaya götürecek.
Afrika'da kıta, cep telefonlarına ulaşmak için
telefon hatlarını es geçti,
mobil ödemeler yapabilmek için geleneksel bankaları es geçti.
Nijerya, Djibouti ve Cote d'lvoire
posta hizmetlerinin doğrudan
üç kelimelik adresleri benimsemesinden gurur duyuyoruz.
Bu ülkelerdeki insanlar
artık bugün nerede yaşadıklarını kolayca ifade edebilecekler.
Benim için kötü adresleme oldukça sinir bozucuydu,
ama milyarlarca insan için
dev bir iş verimsizliğiydi,
altyapı büyüme çalışmalarını ağır şekilde baltalayıp
can kaybına sebep olabiliyor.
Bunu değiştirmek için yola koyulduk,
her seferinde üç kelime.
Teşekkür ederim.
(Alkışlar)