UN အဆိုအရ
ဘီလီယံချီတဲ့ လူတွေဟာ လိပ်စာမရှိပဲ နေနေကြတယ်။
ဘောဗေဒပညာရှင် Hernando de Soto ပြောတာက
"လိပ်စာမရှိဘူးဆိုရင်
သင်ဟာ ဥပဒေပြင်ပမှာ နေထိုင်တာ၊
သင်ဟာ ရှိချင်မှလည်း ရှိမယ်"တဲ့။
ဒီမှာက ကျွန်တော့တို့အဖွဲ့ ဒါကိုပြောင်းဖို့ ကြိုးစားနေပုံပြောဖို့ပါ
အွန်လိုင်း မြေပုံတစ်ခုဆီသွားပြီး Brazil က ဆင်းရဲသားရပ်ကွက် (သို့)
South Africa မြို့နယ်တစ်ခုကို ကြည့်ရင်
လမ်းအနည်းငယ်ရှိပေမဲ့ နေရာလွတ်တွေ အများကြီးကို တွေ့ရမယ်။
ဒါပေမဲ့ ဂြိုဟ်ထုပုံကို လှန်လိုက်ရင်တော့
ဒီကျယ်ဝန်းပြီး မြေပုံထုတ်မထားတဲ့၊ လိပ်စာတပ်မထာတဲ့ နေရာတွေမှာ
ထောင်ချီတဲ့ လူတွေ၊ အိမ်တွေ၊ လုပ်ငန်းတွေရှိပါတယ်။
Ghana ရဲ့ မြို့တော် Accra မှာ
နံရံတွေရဲ့ ဘေးတွေမှာ ပျံ့ကျဲနေတဲ့ နံပါတ်တွေ၊ စာတွေရှိပါတယ်။
အဲဒီမှာ လိပ်စာ စနစ် ရှေ့ပြေးစမ်း လုပ်ခဲ့ပေမဲ့ အပြီးမသတ်ခဲ့ပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာတွေ၊ ဒီလိပ်စာတပ်မထားတဲ့ နေရာတွေဟာ
ဧရာမ စီးပွားရေး အလားအလာကို ကိုင်ထားတယ်။
ဒီမှာက လိပ်စာတပ်တာက ကျွန်တော့ကို ငြိစေတဲ့ အချက်ပါ။
ကျွန်တော်က ဂီတလုပ်ငန်းမှာ ၁၀ နှစ်လုပ်ခဲ့တယ်၊
ဂီတလာကအကြောင်း သင်တို့ မသိလောက်တာက
နေ့တိုင်း လူတွေဟာ လိပ်စာတပ်တဲ့ ပြဿနာတွေနဲ့ ရုန်းကန်နေတာပါ။
ဒီတော့ ဖျော်ဖြေပွဲတွေ ရှာဖို့လိုတဲ့ ဂီတပညာရှင်ကနေ
ကိရိယာတွေကို ယူလာတဲ့ ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေထိ
လူတိုင်းဟာ တစ်နည်းနည်းနဲ့ အမြဲ လမ်းပျောက်တယ်
အစီအစဉ်တွေထဲမှာ လူတစ်ဦးတောင် ထည့်ရတယ်၊
ကိုယ်ရောက်မယ်လို့ ထင်ခဲ့ပေမဲ့ မရောက်ခဲ့တာကို သဘောပေါက်တဲ့အခါ
သင်ဖုန်းဆက်တဲ့ လူပေါ့။
ဒါနဲ့ အတော့ကို ဆိုးတဲ့ နေ့တွေရှိခဲ့တာပေါ့၊
ဥပမာ Italy မှာဆို ကုန်တင်ကား မောင်းသမားက ပစ္စည်းအားလုံးကိုချပြီး
Rome တောင်ဘက် တစ်နာရီမဟုတ်ပဲ မြောက်ဘက် တစ်နာရီဆိုတော့
နည်းနည်း ပိုဆိုးတဲ့ နေ့ပါ
အဲဒီမှာ ကီဘုတ်တီးသူက ဖုန်းဆက်ပြီး ပြောတာက
"Chris မကြောက်နဲ့နော်၊ ဒါပေမဲ့ လူတွေရဲ့ မင်္ဂလာဆောင် မှားတဲ့
နေရာကို အသံ စစ်လိုက်တာပါကွ။"
(ရယ်သံများ)
ဒါနဲ့ အကြောင်းမလှတဲ့ Rome ပွဲအပြီး မကြာခင်မှာ
ဒါကို မိတ်ဆွေတစ်ယောက်နဲ့ စကားစမြည်ပြောခဲ့တယ်။
သူက သင်္ချာပညာရှင်ပါ၊
ဒါ ကျွန်တော်တို့ တစ်ခုခုလုပ်နိုင်တဲ့ ပြဿနာလို့ တွေးမိခဲ့တယ်
တွေးကြတာက စနစ် အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးနိုင်တယ်၊
ဒါပေမဲ့ စနစ်ဟောင်းနဲ့တော့ မတူသင့်ဘူးပေါ့။
လိပ်စာတွေ ဆိုးတာ ကျွန်တော်တို့ သဘောတူခဲ့တယ်
အရမ်း တိကျတာ တစ်ခုခုလိုချင်တာ သိခဲ့ပေမဲ့
GPS ကိုဩဒိနိတ်တွေ၊ လတ္တီတွဒ်၊ လောင်ဂျီတွဒ်တွေဟာ
ရှုပ်ထွေးလွန်းပါတယ်။
ဒါနဲ့ကမ္ဘာကြီးကို သုံးမီတာ စတုရန်းတွေအဖြစ် ပိုင်းလိုက်တယ်။
ကမ္ဘာဟာ သုံးမီတာ စတုရန်းပေါင်း ၅၇ ထရီလီယံလောက် ပိုင်းခြားသွားကာ
စကားလုံး သုံလုံးတည်းနဲ့ ကမ္ဘာမှာ မတူနိုင်တဲ့
သုံးမီတာ စတုရန်းတိုင်းကို
အမည်တပ်နိုင်တဲ့ အဘိဓာန် စကားလုံး သုံးလုံးပါ အက္ခရာတွဲတွေ
ဆန့်တာတွေရှိရတယ်။
စကားလုံးပေါင်း ၄၀၀၀၀ သုံးခဲ့တော့
ဒါက ၄၀၀၀၀ သုံးထပ်၊
သုံးလုံးတွဲ အက္ခရာ ၆၄ ထရီလီယံပါ၊
ဒါက မတူတဲ့ သုံးမီတာ စတုရန်း ၅၇ ထရီလီယံထက် ပိုများပြီး
နည်းနည်းတောင် ပိုပါတယ်။
ဒါက ကျွန်တာ်တို့ လုပ်ခဲ့တာ အတိအကျပါ။
ကမ္ဘာကြီးကို သုံးမီတာ စတုရန်းတွေအဖြစ် ပိုင်းလိုက်တယ်၊
တစ်ခုစီကို မတူတဲ့ သက်သေခံ အမှတ်တွေ ပေးလိုက်တယ်၊
စကားလုံး သုံးလုံး လိပ်စာလို့ ခေါ်တယ်
ဒီတော့ နမူနာက ဒီမှာပါ၊
ကျွန်တော် mustards-coupons-pinup မှာရပ်နေတယ်။
(ရယ်သံများ)
ဒါပေမဲ့ ဟောဟိုမှာတော့
ကျွန်တော်က pinched- singularly-tutorial မှာ ရပ်နေတယ်။
ဒါပေမဲ့ အင်္ဂလိပ်လိုတင်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး။
လူတွေဟာ သူတို့ကိုယ်ပိုင် ဘာသာစကားနဲ့ပါ ဒီစနစ်ကို သုံးနိုင်သင့်တယ်လို့
တွေးခဲ့ပါတယ်။
အခုထိတော့ ပြင်သစ်၊ ဆွာဟီလီနဲ့ အာရပ်အပါအဝင်
ဘာသာစကား ၁၄ ခု ထည့်သုံးထားတယ်၊
အခု ထပ်ပြီး လုပ်နေပါတယ်၊ Xhosa, Zulu နဲ့ Hindi အပါအဝင်ပါ။
ဒါပေမဲ့ ဒီစိတ်ကူးက ဂီတပညာရှင်တွေ
ဖျော်ဖြေပွဲတွေ အချိန်မီဖို့ထက် အများကြီး ပိုလုပ်နိင်တယ်။
စိတ်ချရတဲ့ လိပ်စာတပ်ရေးနဲ့ ရုန်းကန်ရတဲ့ တိုင်းပြည် ရ၅ % ဟာ စကားလုံး သုံးလုံးပါ
လိပ်စာတွေ စသုံးကြတယ်ဆိုရင်
အရေးပါတဲ့ အက်ပ်တွေ အပုံကြီး ထပ်ရှိပါသေးတယ်။
South Africa က Durban မှာ
Gateway Health လို့ခေါ်တဲ့ NGO ဟာ
သူတို့ရဲ့လူထုဆီကို စကားလုံး သုံးလုံးပါ လိပ်စာ အမှတ်အသားတွေ
၁၁၀၀၀ ထိ ဖြန့်ဝေထားတော့
ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိခင်တွေ သားဖွားခန်းဝင်တဲ့အခါ
အရေးပေါ် ဝန်ဆောင်မှုတွေဆီ ဖုန်းဆက်ပြီး
ဘယ်မှာ လာခေါ်ရမယ်ဆိုတာ အတိအကျ ပြောနိုင်ပါတယ်။
အဲလိုမှမဟုတ်ရင် လူနာတင်ကားတွေဟာ ရှာဖို့ နာရီနဲ့ချီ အချိန်ယူရလို့ပါ။
Mongolia မှာ National Post Service က ဒီစနစ်ကျင့်သုံးပြီး
အခု ပထမဆုံးအနေနဲ့ လူမျာစွာရဲ့ အိမ်တွေကို ချောစာတွေ
ပို့ပေးနေတယ်။
UN ဟာ ဘေးသင့်တဲ့ ဒေသတွေမှာ တည်နေရာ ဓာတ်ပုံတွေတွဲဖို့ ဒါကိုသုံးနေတော့
အကူအညီတွေကို နေရာမှန်ကို အတိအကျ ပို့ပေးနိုင်ပါတယ်။
Domino's Pizza တောင်မှ ဒါကို Caribbean မှာ သုံးနေတယ်၊
အကြောင်းက သူတို့ရဲ့ ပီဇာတွေကို ပူနေတုန်း ပို့ချင်ပေမဲ့
ဖောက်သည်တွေရဲ့ အိမ်တွေကို ရှာလို့မတွေ့နိုင်တာကြောင့်ပါ။
မကြာမီမှာ ကားတစ်စီးထဲဝင်ပြီး
စကားလုံး သုံးလုံးပြောနိုင်ကာ
ကားက သင့်ကို တိကျတဲ့နေရာကို မောင်းပို့ပေးမယ်။
Africa တိုက်မှာမှာ ဖုန်းလိုင်းတွေကနေ မိုဘိုင်းဖုန်းတွေဆီ
ဖားခုန်ခုန်သွားပြီ၊
အစဉ်အလာ ဘဏ်တွေကို ဘေးချိတ်ပြီး မိုးဘိုင်း ပေးချေမှုဆီတန်းသွားဖို့ပါ။
အာဖရိကန် တိုင်းပြည် သုံးခုဖြစ်တဲ့ Nigeria Djibouti နဲ့ Côte d'Ivoire တို့ရဲ့
စာတိုက် ဝန်ဆောင်မှုတွေဟာ စကားလုံး သုံးလုံးပါ
လိပ်စာတွေကို တန်းပြီး ကျင့်သုံးတာကို ဂုဏ်ယူပါတယ်။
အဓိပ္ပါယ်က ဒီတိုင်းပြည်က လူတွေမှာ ယနေ့
သူတို့ နေထိုင်ရာကို ရှင်းပြဖို့ တကယ့် ရိုးစင်းတဲ့နည်းလမ်းရှိတာပါ။
ကျွန်တော့အတွက်တော့ ညံ့ဖျင်းတဲ့ လိပ်စာတပ်ခြင်းဟာ စိတ်တိုစိတ်ပျက်စရာပါ၊
ဒါပေမဲ့ ဘီလီယံချီတဲ့ လူတွေအတွက်တော့
ဧရာမ လုပ်ငန်းပိုင်း အားနည်းချက်တစ်ခုပါ၊
အခြေခံအဆောက်အအုံ တိုးတက်မှုကို အကြီးအကျယ် ဟန့်တားကာ
ဘဝတွေ ပေးဆပ်ရနိုင်ပါတယ်။
ဒါကို ပြောင်းဖို့ တာဝန် ယူထားတယ်၊
တစ်ကြိမ် စာလုံး သုံးလုံး။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)