ماوەیەکی زۆر پێش یەکەم سێڵفی،
یۆنانی و ڕۆمە کۆنەکان ئەفسانەیەکیان هەبوو
دەربارەی کەسێک کە زۆر خوویگرتووە بە ڕووخساری خۆیەوە.
دەربارەی ئەوە،
نارسیسەس کوڕێکی گەنج بوو بە جیهاندا ئەگەڕا بۆ دۆزینەوەی کەسێک خۆشی بوێت.
دوای ڕەتکردنەوەی پەرییەکی دەریا بەناوی ئێکۆوە،
ڕووخساری خۆی بینی لە ئاوی ڕووبارەکەدا، و
کەوتە خۆشەویستییەوە لەگەڵی.
نەیتوانی وێنەی خۆی بگرێت لە ئاوەکەیا،
نارسیسەس نووقم بوو.
گوڵێک ئەو شوێنەی نیشانەکرد کە لێی مرد، و بەو گووڵە ئەڵێین نارسیسەس.
ئەفسانەکە بیرۆکەی بنچینەیی نێرگزیسم نیشان ئەیات،
خۆتێوەگلانێکی زیادلەپێویست و هەندێک جار زیانبەخش.
بەڵام تەنیا جۆرێکی کەسایەتی نییە کە لە ستوونەکانی ئامۆژگاریدا دەرکەوێت.
لە ڕاستیدا کۆمەڵێک خەسڵەتە لەلایەن دەروونناسانەوە دەخوێنرێت و پۆڵێندەکرێت.
پێناسەی دەروونناسی نێرگزیسم وێنەی خودێکی خۆ بە بەرززان و بە گەورەزانە.
بە ڕاددەی هەمەجۆرە، نەرجسییەکان پێیان وایە ڕووخساریان باشترە،
زیرەکترن، و
لە خەڵکی تر گرنگترن، و
شایەنی مامەڵەی تایبەتن.
دەروونناسەکان دوو جۆری نێرگسیزم دەستنیشان ئەکەن وەک خەسڵەتی کەسایەتی:
نەرگزیسمی خۆبەزلزان و بێبەرگە.
هەروەها گرفتی کەسایەتی نەرگزیس هەیە،
جۆرێکی قورستر، کە کەمێکی تر ئەگەڕێینەوە سەری.
نەرگزیسمی خۆبەگەورەزان باوترین جۆرێتی،
لە خەسڵتەکانی ڕووکراوەیی،
هەوڵی زاڵبوون، و
هەوڵی ڕاکێشانی سەرنجە.
نەرگسیزمە خۆبەگەورەزانەکان هەوڵی سەرنج و هێز ئەیەن،
هەندێک جار وەک سیاسەتمەدارەکان،
کەسایەتییە ناودارەکان،
یان سەرکردە کلتوورییەکان.
بێگومان، هەموو ئەوانەی هەوڵی ئەم پێگانەی هێز ئەیەن نەرجسی نین.
زۆرێکی بۆ هۆکاری زۆر ئەرێنی ئەیکەن،
وەک گەشتنە توانای تەواوەتی خۆیان،
یان هەوڵدان بۆ ئەوەی ژیانی خەڵک باشتر بکەن.
بەڵام نەرجسییەکانی هەوڵی هێز ئەیەن
بۆ پێگە و سەرنجڕاکێشانەکەی کە لەگەڵیدا یەت.
لەهەمان کاتدا، نەرجسییەکانی بێبەرگرین ئەکرێت بێدەنگ و پارێزراو بن.
هەستێکی بەهێزیان هەیە بۆ وەرگرتنی دەسەڵات،
بەڵام بەئاسانی هەڕەشەیان لێئەکرێت یان ئەترسێنرێن.
لەهەردوو لادا، لایەنە تاریکەکەی نەرگسیزی بەدرێژایی ماوەکە دەرئەکەون.
نەرجسییەکان خۆپەرستانە ئەجوڵێنەوە،
بۆیە سەرکردە نەرجسییەکان ئەکرێت بڕیاری مەترسیدار یان ناڕەوشتی بەن، و
هاوەڵە نەرجسییەکان ئەکرێت ناڕاستگۆ یان بێوەفا بن.
کاتێک ململانێ درووست ئەکرێت بۆ سەر تێڕوانینە گەشبینانەکەیان بۆخۆیان،
ئەبن بە ڕق لەدڵ و توندوتیژ.
وەک نەخۆشییەکە کە تووشبووەکە هەست بە باشی ئەکات،
بەڵام چواردەورەکەی ئەناڵێنن.
قورسترین ئاستی لەبەرچاوبگریت،
ئەم هەڵسوکەوتانە وەک گرفتێکی دەروونی پۆڵێن ئەکرێت
پێی ئەوترێت گرفتی کەسایەتی نەرجسی.
کاریکردۆتە سەر لەسەدا یەک بۆ دووی خەڵک،
زیاتر پیاوان.
هەروەها دەستنیشانکردنەکە بۆ گەورەکان هەڵگیراوە.
گەنجەکان، بەتایبەتی منداڵان، لەوانەیە بەس گرنگی بەخۆیان بەن،
بەڵام ئەکرێت ئەمە تەنیا بەشێکی ئاسایی گەشەکردنیان بێت.
بەرگی پێنجەمی پەڕتووکی دەستنیشانکردن و ئاماری
ڕێکخراوی پزیشکە دەروونییەکانی ئەمریکا
چەندین خاسییەت باس ئەکات کە پەیوەندیدارە بە گرفتی کەسایەتی نەرگسییەوە.
تێڕوانینێکی خۆبەزلزان بۆ خوود لەخۆدەگرێت،
کێشەکان بە هاوسۆزییەوە،
هەستی مافدان بەخوود، و
پێویستی بۆ ڕێزلێگرتن یان سەرنج.
چی ئەم خەسڵەتانە ئەکات بە گرفتێکی دەروونی ڕاستەقینە
ئەوەیە دەست ئەگرن بەسەر ژیانی خەڵکدا و کێشەی گەورە درووست ئەکەن.
بیهێنەرە بەرچاوت لەجیاتی گرنگیدان بە هاوسەر یان منداڵەکانت،
بەکاریانبهێنیت وەک سەرچاوەیەکی سەرنج یان پێزانین بۆخۆت.
یان بیهێنەرە بەرچاوت لەجیاتی هەوڵدان
بۆ سەرنجی بنیاتنەر لەسەر تواناکانی خۆت،
لەجیاتی ئەوە بەهەموو ئەوانە بڵێیت کە هەوڵیان یاوە یارمەتیت بەن
کە ئەوان هەڵەن.
کەواتە چی دەبێتە هۆی نەرگسیزم؟
توێژینەوە لەسەر دوانەکان پێکهاتەیەکی بۆماوەیی بەهێز دەرئەخات،
هەرچەندە نازانین کام جینانە لەوکارەوە تێوەگلاون.
بەڵام ژینگەش گرنگە.
باوانەکانی منداڵەکانیان ئەخەنە سەر پایدەری ئەو ڕێڕەوە
ئەکرێت نەرسیزمی خۆبەزلزان بەرهەم بێنن.
باوانە سارد و توندەکانیش دەکرێت ببنە هۆی نەرگسیزمی بێبەرگری.
نەرگسیزم پێدەچێت زیاتریش بێت
لە کلتورەکاندا کە بایەخ بە تاک و پەرەدان بە کەسانی دیاریکراو ئەیەن.
بۆ نموونە، لە ویلایەتە یەکگرتووەکان،
نەرگسیزم خەسڵەتێکی کەسایەتی بووە کە لە ١٩٧٠کانەوە لە زیادبووندایە،
کاتێک سەرنجی بەکۆمەڵی ٦٠ەکان
ڕێگایکردەوە بۆ جوڵەی قەدربەخۆدان و
بەرزبوونەوەی ماددەپەرستی.
بەم دواییەش، تۆڕی کۆمەڵایەتی ئەگەرەکانی پەرەدان بە خوودی زیاترکرد،
هەرچەندە شایەنی باسە،
هیچ بەڵگەیەکی ڕوون نییە کە تۆڕی کۆمەڵایەتی ببێتە هۆی نەرگسیزم.
لەجیاتی ئەوە، ڕێگایەک ئەیات بە نەرگسییەکان هەوڵ بۆ پێگەی کۆمەڵایەتی و سەرنج بدەن.
کەواتە ئەکرێت نەرگسییەکان پەرەبسێنن لەسەر ئەو خاسییەتە نەرێنییانە؟
بەڵێ!
هەرشتێک پەرەبدات بە وێنەدانەوەی ڕاستگۆیانە لەسەر هەڵسوکەوتی خۆیان و
گرنگیدانیان بە خەڵکیتر،
وەک چارەسەری دەروونی یان پەیڕەوکردنی میهرەبانی بەرامبەر خەڵکی تر، دەکرێ یارمەتیدەر بێت.
قورسییەکەی لەوەیایە کە ململانێی لەگەڵە
بۆ ئەو کەسانەی گرفتی کەسایەتی نەرگسییان هەیە
هەتا کار بکەن بۆ باشترکردنی خۆیان.
بۆ نەرگسییەک، سەیرکردنی خوودییان لە گۆشەیەکی نەخوازراوەوە قوورسە.