بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ
من یارمەتی خەڵکی مالیزیا و هەروەها باشوری ڕۆژهەڵاتی ئاسیام داوە
تاکو باشتر ئینگلیزی قسە بکەن.
لەگەل ئەوەش مەشق پێکردنی هەزاران لە باشوری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا.
من ڕاستیەکی زۆر سەرسوڕهینەرم دۆزیەوە.
من ئەوەم دۆزیەوە کە هەندێ کەس چۆن بەباشی بە ئینگلیزی لەیەک تێدەگەن
لەڕاستیدا ئەوان ئاستی ئینگلیزیان زۆر باش نەبوو.
هەوڵەکانی ئەوان بەرەو ئینگلیزی زۆری ویست.
لەویدا خەڵکی ئاستی ئینگلیزیان زۆر لاوازە.
و ئەوان دەتوانن زۆر زۆر بەباشی لەیەک تێبەگەن.
یەکێک لەوانەی کە من لەبیرمە لە لەگەڵم بەشدار بوون ناوی فایزل بوو.
-ئەو سەرپەرشتیاری کارگە بوو
-ئاستی ئیننگلیزی زۆر زۆر لاواز بوو
بەڵام ئەوکەسە تەنها دادەنیشت و گوێ لەهەرکەسێک دەگرێت.
زۆر بە هێمنی و، ڕوونی.
و دواتر ئەو دەیتوانی وەڵام بداتەوە
بەدڵنیایەوە دەربڕین و بیرکردنەوەکانی جوان بوو.
بە ئاستێکی ئینگلیزی زۆر لاواز.
بۆیە، من دەمەوێت ئەم چیرۆکە بۆتان باس بکەم.
چ شتیک زۆر جیاوازە دەربارەی خەڵکی وەکو فایزل؟
چۆن ئەوان ئەوە دەکەن؟
و دووەم،
چۆن ئەمە نەک بەتەنها بۆ تۆ
بەڵام بۆ منداڵکانت و کۆمەڵگەکەت وهەروەها بۆ داهاتووی مالیزیا گرنگە؟
و سێیەم
چ یەک شتە کە دەتوانیت بیکەیت، لە ئەمرۆ دەست پێبکات،
ئەگەر تۆ دەتەویت قسە بکەی ڵەگەل ئەو هیمن و، باوەڕێکی تەواو
.وەکو خەڵکانی فایزل
و سەرەتا،
چ شتیک زۆر جیاوازە؟
چۆن خەڵکانی وەکو فایزل ئەوە دەکەن؟
بۆ وەڵام دانەوەی ئەو پرسیارە،
من ئێوە دەگەرینمەوە بۆ دەساڵ پێش ئێستا، باشە؟
من ڕاهینانم بە گڕۆپەکە دەکرد لەو کاتە،
هەروەها کچەکەم، وانەی پیانۆیی وەردەگرت لەو کاتە دا.
من دەستم کرد بە تێبینی دوو ڕاستی لێک چوی بەهێز
لە نێوان هەڵسوکەوتی کچەکەم یان بیرکردنەوە و یاری پیانۆ
و زۆر لە مالیزیەکان بیردەکەنەوە یان ئارەزوی فێربوونی ئینگلیزییان هەیە.
سەرەتا، من پێویستە پێتان بڵێم
کچەکەم بەدڵنیایەوە ڕقی لە پیانۆیە،
ڕقی لەوانەکانە،
ڕقی لە ڕاهێنانە.
ئەوە ڕاهێنانی پیانۆی کچەکەمە، باشە؟
ئەوەندە بەسە کە تێیبگەیت.
ئەوە شتیکی ڕاستە قینەیە.
و ئەو دەترسا بڕوات بۆ وانەی پیانۆ
لەبەر ئەوەی کە بۆ کچەکەم، کاتێک کە دەچوە دەرسی پیانۆ،
ئەو پڕ بوو لەم جۆرە هەستە.
لەبەر ئەوەی هەموو ئەوانە دەربارەی شلەژان نەبوو؟
چونکە وەکو هەموو قوتابیانەی پیانۆ،
کە هەر دووکیان کچەکەی من و مامۆستایی ئەو،
سەرکەوتنی ئەو لە پیانۆ پێوانە دەکرا بەهۆی ئەوەی چۆن ئەو هەندی هەڵەی بچوکی دەکرد.
لەهەمان کاتدا،
من تێبینی ئەوەم کردوە کە زۆریک لە مالیزیەکان گفتوگۆی ئینگلیزیان کردوە
و لەگەله هەمان جۆر لە هەستی ترس و دڵەڕاوکێ.
ئەو جۆرە لە هەستە ئەوە بوو کە ئەوان هەڵسەنگاندنیان بۆ دەکرد
دەربارەی چەندین هەڵە کە ئەوان دەیان کرد.
هەر چۆنێک بێت ئەوای دەشڵەژاند.
ئیستا، دووەم لێکچوون کە من تێبینیم کردبوو لەگەل ئەو وێنەیە.
کچەکەم، دەزانێت حەزی بە چ دەنگێکی پیانۆیە، ڕاستە؟
چونکە ئێمە هەموومان گوێببستی پیانۆی باش بووینە.
و ئەو دەیزانی کە لەچ ئاستێکە،
و ئەو دەیزانی کە ماوەیەکی درێژە یاری پیانۆ بەو شێوەیە دەکات.
و من تێبینیم لە سەر زۆرێک لە مالیزیەکەندا هەبوو،
ئەو بیرۆکەیە وادادەنرا کە چ ئینگلیزیەک گونجاو بیت لەگەل ئەو دەنگە،
و چ شتێک من زۆر -دەبینم ئێوەش هاوڕان-
و ئینگلیزی ئەوان وەکو چ دەنگێکە،
ماوەی چەندە ئەوان هەوڵ دەدەن تا فێرببن.
و هەروەها ئەوان هەست دەکەن هەر وەکو کچەکەم، تەنها خراپە،
پیانۆ ژەنێکی خراپ، قسەکەرێکی ئینگلیزی خراپ، ڕاستە؟
ئینگلیزیەکەم زۆر باشە نییە . - ناتوانم، ببورە ناتوانم
من لێکچوون دەبینم،
بەڵام من هێشتا ناتوانم لێ تێبگەم،
باشە، ئەو شتە چییە دەربارەی خەڵکانی وەکو فازیل، ئەوە زۆر جیاوازە،
ئەوە دەتوانیت بەنەرمی و بەهیمنی و بە باوەڕبەخۆبوون قسە بکات؟
ڕۆژێکیان من ئەو وەڵامەم دۆزیەوە،
و من ئەوەم بەڕێکەوت دۆزیەوە.
ڕۆژێکیان کاتێک کۆمپیتەرەکەم لەکار کەوت،
ڕۆیشتم بۆ قاوەخانەی ئینتەرنیت،
باشە، ئەوە یەکەم جارم بوو،
شوێنی قاوەخانەی ئینتەرنێت کە دۆزیمەوە زۆر قیزەون بوو، باشە؟
ئەوان بەراستی پۆخڵ بوون.
ئەوان بۆنیان ناخۆش بوو و پڕ بوون لە کوڕ.
ئەوان هەموویان یاری توندوتیژی و ژاوەاژاویان دەکرد.
شوێنیکی قیزەون بوو.
بەڵام من چومە ئەوێ.
و دانیشتم،
دەستم کرد بە تیێبینی لەسەر ئەوکەسانەی تەنیشت خۆم.
و زۆر بایەخم بەو کەسەدا کە لە لام بوو.
ئیستا، ئەو کەسە یاری دەکات
بە زۆری وەکو ئەوە بوو لە خەڵکی بدەی هەتاکو دەمردن.
ئەوە پێکەنیناوی بوو
ئەوە یاریە؟، ڕاستە؟
من تێبینیم کرد ئەو کەسانە باش نەبوون.
لە ڕاستی دا ئەو لە یاریکە زۆر خراپ بوو.
چونکە من سەیرم دەکرد زۆرییان لێدەدە
و ..زۆر کوشتنی نەبوو ،باشە؟
(پێکەنیناویە)
ئەوەی زۆر سەرنجی ڕاکیشام
لە دوای ئەو یاریە ژاوە ژاوە سێ هاوڕێی لەوێ بوون،
بە جۆریک دانیشتبوون کە سەیری یاریەکەیان دەکرد.
تێبنیەکم کرد
لەگەل ئەوەی ئەو کەسە زۆر خراپ بوو
هاوڕێیەکەی لەگەڵ ئەوەشدا هەر سەیری دەکرد
هێچ هەستی شەرمەزاریم بەرچاو نەکەوت.
کەس کەسی تاوانبار نەدەکرد.
و هیچ شەرم نەبوو،
لە ڕاستی دا، ڕێک بە پێچەوانەوە بوو.
ئەو کەسانە تیشکیان لەسەر دوژمنە خراپەکان بوو،
خەندە لە سەر لێویان بوو.
هەموو دەتوانن بیر بکەنەوە دەربارەی کوشتنی ئەو کەسانە یە، ڕاستە؟
و من سەیری ئەوم دەکرد.
و لەناکاو من بەبیرم هاتەوە.
ئەوە هەمان حاڵەتە
ئەوە وەکو خەڵکانی فایزلە کاتیک ئەوان بە ئینگلیزی قسەدەکەن
وەکو ئەو کەسە.
،کاتێک فایزل گفتووگۆی ئینگلیزی دەکرد
هەستیی بە دادگایی کردن نەدەکرد.
ئەو بە تەواوەتی تیشکی دەخستە سەر ئەو کەسەی کە قسەیدەکرد
و ئەو ئامانجەی دەیەوێت بگاتێ.
ئەو هیچ وشیار نەبوو،
هیچ بیری لە لای هەڵەکانی نەبوو.
دەمەویت نمونەیەکی ڕاستتان سەبارەت بە بۆیە کردنی وێنەیەک بۆ باس بکەم،
هەندی کەس بە ئینگلیزی قسەدەکەن وەکو یاری پیانۆ
هەندی کەس بە ئینگلیزی قسەدەکەن وەکو یاری کۆمپیتەر.
ئەوە چیڕۆکیکی ڕاستە.
ئەوە بەسەر من داهات.
ماوەیەک لەمەو بەر چومە دەرمانخانە.
بۆ کڕینی ئۆمیگا؛
دکتۆرەکەم وتی پێویستت بەئۆمیگایە
چوم بۆ ڕەفەکە،
بڕێکی زۆر ئۆمیگا لەوێ هەبوو،
ئۆمیگا هەبوو بۆ دى ئێچ ئەى،
و ئۆمیگا هەبوو بۆ ئی پی ئەی
و من نەمدەزانی کامەیان بکرم.
ئیستا، ئەوە ڕویدا لەلای فڕۆشیارەکە.
و من ئەوم بینی وەکو ئافرەتێکی پیشەگەر.
من ڕۆیشتم بۆلای وەکو ئەوەی ئەو منی بینی بێت،
ئەوە جۆرێک نیگایەکە کە من زۆر باش بەبیرم هاتەوە.
چاوی زەق بووە.
ئەوە جۆریک بوو لە تۆقین؛
ئۆی خوایە من قسە لەگەل کەسێکی بیانی دەکەم؛
ئەو دادگاییم دەکات و تێبینی هەڵەکانم دەکات.
و من ڕەوشی خۆم بۆ ڕون کردەوە؛
چ ئۆمێگایەک بۆمن دەبێت؟
و ئەو بۆی ڕوونکردمەوە
هەموو شتێکی دەربارەی دی ئچ ئەی و ئی پی ئەی کە دەتوانی بێنیتە بەڕ چاوت.
ئەو زۆر بە خێرای قسەی دەکردوو لەو بازنەدا دەسوڕاوە.
و کاتێک ئەو تەواو بوو،
من هیچ بیرۆکەیەکم نەبوو کامەیان بکڕم.
(پێکەنیناویە)
و من ڕووم کردە ئەو کچەی لە دوای ژمێریارەکە بوو.
ئیستا، ئەو کچەی لەدوای ژمێریارەکەیە،
من گوێم لێبووە پێشتر کە ئەو کچە ئاستی ئینگلیزی زۆر نزمە،
بەڵام کاتێک من چومە لای ئەو،
ئەو کچە،
هیچ ترسێکی نەبوو.
لە ڕاستی دا ئەو تەنها سەیری دەکردم.
ئێوە ئەو نیگایە دەزانن.
وەکو ... بەڵی باشە ... و چۆن؟
(پێکەنیناویە)
بەڵێ، من ماوەیەکی زۆر لە مالیزیا بووم.
(پێکەنیناویە)
من چوومە لای ئەو کچە و کێشەکەم بۆ ڕوون کردەوە، ئى پى ئەى و دى ئێچ ئەى.
ئەو سەیری منی کرد،
"باشە، بەڵی"
"ئە، ئی پی ئا بۆ دڵ."
"دى ئێچ ئەى بۆ مێشک."
(پێکەنیناویە)
"دڵت باشە یان نە؟"
(پێکەنیناویە)
من وتم:
"بەڵی، بەڵی"
''من وتم، "لە ڕاستیدا پێموایە دڵم زۆڕ باشە
،ئەو وتی
"مێشکت باشە یان نە؟"
(پێکەنیناویە)
من وتم نا نە مێشکم ئەوەندە ''باش نییە کە بەکار بێت
،ئەو سیری منی کردوو وتی
"!باشە ،تۆ ئۆمێگا دی ئێچ ئەی وەگرە"
(پێکەنیناویە)
کێشەکە چارەسەر بوو، ڕاستە؟
کەواتە ئێمە دوو جۆرە لە گفتوگۆی جیاوازم هەبوو.
ئێمە گەیشتین بە بەرزترین ئاست،
بەڵام بە تەواوەتی ئەو تیشکی لەسەر ئەوە بوو کە چۆن ڕاسیتەکەی دەست کەوێت،
یۆیە زۆر ناکاریگەرە.
کەسێکی ترمان هەیە،
،لە ئاستێکی نزم
بەتەواوی تیشکی لەسەر ئەوکەسەیە کە قسە دەکەت بۆدەستکەوتنی ئەنجامەکە.
کاریگەرە.
لەم خاڵەدا جیاوازی بەدی دەکرێت.
ئێستا ،بۆ ئەم جیاوازیە زۆر پێویستن نە تەنها بۆ تۆ یان بۆ مندالەکەت،
بەڵام بۆ داهاتوی مالیزیا و وڵاتێکی وەکو مالیزیا؟
و بۆ وەڵام دانەوەی ئەوە، با سەیرێکی بکەین
لە ڕاستیدا ئەمرۆ لە جیهاندا کێ بە ئینگلیزی قسەدەکات، باشە؟
و ئەگەر ئێمە سیری هەموو ئەو گفتوگۆیانەی ئینگلیزی بکەین لە تەواوی جیهاندا،
شوێنیک وەرگرە ئێستا لە هەسارەی زەوی،
ئێمە تێیدا دەبینین بۆ هەموو قسەکەرێکی ڕەسەن، وەکو من،
پێنجیان قسەکەری ڕەسەن نین،
و ئەگەر ئێمە ئیستا گوێ لە هەموو گفتوگۆیە ئینگلیزیانە بین لە هەسارەی زەوی،
تێبینی دەکەین لە ٩٦٪ ئەو گفتوگۆیانە
کە بەشداری دەکەن - قسەکەری ڕەسەنی ئینگلیزی نین
تەنها ٤٪ ئەو گفتوگۆیانە قسەکەری ڕەسەن بۆ قسەکەری ڕەسەنە،
ئەوە هیچی تر زمانی من نییە،
ئەو زمانە زمانی ئێوەیە.
:ئەوە هونەریک نییە کە شارەزایت لێ هەبێت
ئەوە تەنها ئامرازێکە بۆ گەیشتن بە ئامانج.
نموونەیەکی ڕاستەقینەتان بۆ باس دەکەم دەربارە دۆخی ئەمڕۆی ئینگلیزی لە دونیادا،
ئینگلیزەیی ڕاستەقینەی ئەمرۆ.
ئەوە چیرۆکێکی تری ڕاستەقینەیە.
ماوەیەک پێش ئێستا لە ئاهەنگێکی گۆشت برژاندن بووم
ئاهەنگێکی گۆشتبرژاندن بۆ ئەندازیارەکان ڕێکخرا بوو
ئەندازیارەکەن لەهەموو جیهاندا.
ئەوان هۆتدۆگیان دەبرژاند.
هۆتدۆگی ئاسایی بوون،
هەندێکیان پەنیر و هۆت دۆگ بوو ئەها پەنیر لە ناوەراستی دادەنێن،
ئەندازیارێکی فرەنسی هۆتدۆگی دەبرژاند،
ئەو سەیرێکی هاوڕێ کۆریەکەی کرد
و پێی گوت حەزت لە هۆتدۆگە؟
!هاوڕێ کۆریەکەی گووتی بەڵی تکایە
ئەو وتی پەنیرت دەوێت؟
ئەو کابرای کوری سەیری سەر مێزەکە کرد،
''ئەو گووتی "من پەنیر نابینم
پیاوە فەرەنسیەکە گووتی، "پەنیرەکە ''لەناو گۆشتی هۆتدۆگەکە دایە
(پێکەنیناویە)
پیاوە کۆریەکە تێنەگەیشت؟
و ئەدازیارە فەرەنسیە دووبارە هەوڵیدا.
ئەوە... هۆتدۆگەکە... لەگەڵ پەنیر دروست دەکرێت.
پیاوە کۆریەکە هێشتا تێنەگەیشتوە.
ئەو دووبارەی کردەوە،
ئەو گووتی، ئەو هۆتدۆگە لە
نا ئەو پەنیرە لە ناو گۆشتی هۆتدۆگەکە هاتوە.
(پێکەیناویە)
پیاوە کۆریەکە نەی دەتوانی تێبگات.
ئێستا پیاوێکی یابانی لەوێ گوێ لە گفتوگۆیەکەیان بوو،
ڕوی کردە ئەندازیارە کۆریەکە
ئەو گووتی پەنیرە ... لە پەنیر دروست کراوە.
(پێکەنیناویە)
ئەو تێگەیشت. باشە.
(پێکەنیناویە)
هەموو کەسێک تێگەیشت.
ئەمە بارودۆخی ئینگلیزی ئەمڕۆیە.
ئەوە تەنها ئامرازێکە ڕۆل دەبینێت لە دەوروبەرە تاکو بگاتە ئەنجام،
وەکو یاری کۆمپیوتەر.
ئێستا گرفتی ئێمە ئەوەیە دەزانین لە هەموو قوتابخانەکانی جیهان
ئینگلیزی بەراستی فێر ناکرێت وەکو ئامرازێکی ڕۆل بیینین.
ئەوەی هەتا ئێستا فێردەکردرێت وەکوهونەرێکە تا شارەزایی لێپەیدا بکەین.
و قوتابیان دادوەری دەکرێن زیاتر لەسەر ڕاستی نەک ڕوونی.
هەندێ لەو ئەزمونە کۆنانە لەبیرە لە قوتابخانە،
!هەموو کەسک لە بیریەتی لە قوتابخانە
لە کاتێک دەگەیشتی بە پرسیارێک دەربارەی ئەوە دەقەی کە خوێندوتەوە،
پێویستە هەندی لەو دەقە بخوێنیەوە، ڕاستە؟
و دواتر وەڵامی ئەو پرسیارانە بدەیتەوە کە ئەوە پیشان بدات تۆ لە دەقەکە تێگەیشتیت؟
لەوەیە ئەوە بەسەر تۆدا هاتبێت کە پیشان دابێت تۆ لە دەقەکە تێگەیشتیت
بەڵام وەڵامەکەت هەڵەیە چونکە تۆ هەڵەیەکی ڕیزمانی بچوکت کرد.
وەکو ئەو قوتابیە.
ئەو قوتابیە بەڕوونی لەم چوار لاپەرەیە تێگەیشتوە،
!بەڵام ڕاست نییە
چونکە ئەو لە وشەکان پیتی ئێنی بەجێ هێشتوە.
بەڵام لە ڕاستی، ئەمە گرنگە؟
لە ڕاستیدا، بابەتەکە وەک ئەوەیە کە لە ئیمێلەکە تێگەیشتبیت
یان تۆلە کڕیارەکانت تێگەیشتویت، تا بفەرموویت بۆ ئەوەی بتوانی کارەکە ئەنجام بدەیت؟
ئێستا ئەوە کێشەیە کە من دەی بینم لێرە،
هەمیشە دووبارە دەبێتەوە،
ئەو خەڵکە ئەو بیرەیان دەربارەی ئینگلیزی لە قوتابخانە لا دروست دەبێت،
ئەم بیرۆکەیە بۆ هەمیشە هاوەڵیان دەبێت.
و ئەگەر ئێوە لە حاڵەتی قورس دابن،
و گفتوگۆتان هەبێت،
و هەوڵ دەدەیت ئەنجامەکە بۆ چەند کەسێک ڕوونبکەیتەوە، و بەتەواوی بلێی
و مێشکت ناتوانی دوو شت ئەنجام بدات لەیەک کاتدا.
و من دەبینم کە مێشکت دادەخات.
و لەوانەیە ئەو سێ نیشانەیەت لەبیر بێت کە مێشکت دادەخات.
یەکەم شت ئەوەیە کە ناتوانی گوێبگریت.
هەندی کەس قسەت لەگەل دەکەن و تۆ مێشکت سەرقاڵە
دەربارەی ئەوەی تۆ چۆن وەڵامێکی خێرا و ڕاستی دەدەیتەوە،
و لەڕاستیدا تۆ گوێت لێ نەبوە کە ئەوان چی دەڵێن.
و من دەبینم کە زۆربەی گوێ گرەکان سەر دەلقێنن،
دووم شت توانایی قسەکردن لە دەست دەدەیت.
مێشکت بەجۆرێک داخراوە،
تۆ دەزانی وشەکانت تەنها ون دەبێت،
وەشەکانت نایەتە دەرەوە،
سێیەم شت لە دەستدانی باوەڕبەخۆبوونە.
خراپترین شت دەربارەی ئەم هەستە
تۆ لەوانەیە دڵنيا نەبی چونکە ناتوانی بە ڕونی دەربڕینی خۆی بکەیەوە،
بەڵام بۆ ئەو کەسەی قسە لەگەڵ تۆ دەکات
لەوەیە ئەوان بەهەڵە تێبگەن
کە تۆ باوەڕت بە تواناکانی خۆت نییە و نەتوانی ئەم کارە لە ئەستۆ بگریت.
و ئەگەر دەتەوێت وەکو فایزل بە ئینگلیزی قسەبکەیت بە متمانەیەکی زۆر باش،
لێرەدا یەک شت هەیە دەتوانی بیکەیت.
لە کاتێکدا تۆ قسەدەکەیت تیشک مەکە سەر خۆت.
تیشک بکە سەر ئەو کەسەی و ئەو ئەنجامەکەی کە دەتەوێت بەدەست بهێنیت.
نەوەی داهاتوی مالیزیا بێنە پێش چاوی خۆت،
لەگەڵ هەموو ئەو متمانە سەرسورهێنەرەی کە فایزال لەکاتی گفتوگۆدا هەیبوو،
لەهەر ئاستێکی ئینگلیزیدا.
بەڵام لە بیرت بێت
ئەو ئینگلیزیەیی ئەمڕۆ هونەرێک نییە تا لێی دەستڕەنگین بیت.
تەنها ئامرازێکە کە بەکاردێت بۆ گەیشتن بە ئامانج.
ئەو ئامرازە هی ئێوەیە.
سوپاس.
(چەپڵە و دڵخۆشى)