Dalğalar barədə artıq bir xeyli danışmışıq.
Və indi onları bir az texnologiya ilə əlaqələndirəcəyik.
Xüsusilə də əksəriyyətimizin
tez-tez istifadə etdiyi mobil telefon ilə.
Elə isə videonu dayandırın və mobil telefonunuzun
istifadə etdiyi, işlədiyi və ya yaratdığı
bütün dalğaları sadalamağa çalışın.
Bəzilərinizin ağlına gələ biləcək ilk şey
mobil telefonunuzun səs dalğaları
ilə olan əlaqəsidir.
Səs hava boyunca irəliləyir.
Telefonunuz həmin səsi aşkarlamalıdır.
Və bir çox hallarda o, həmin səsi rəqəmsallaşdırmalıdır.
Biz? səs dalğalarından nümunə götürüb onların
rəqəmsal data şəklində saxlanması prosesindən bəhs
etdiyimiz başqa videolar hazırlamışıq.
Və baş verəndən asılı olaraq,
aşkarlama prosesi mikrofon ilə həyata keçirilir.
Əgər nəyinsə səsini yazırsınızsa,
məsəl üçün, video çəkir və ya audio fayl qeyd edirsinizsə,
səs saxlanmamışdan əvvəl rəqəmsallaşdırılır.
Və onu yenidən dinləmək istəsəniz,
səs dalğasına geri çevirməli olacaqsınız,
hansı ki, mikrofonunuz tərəfindən yayılacaq.
Bu həmçinin videozəng və
mobil telefonların əsas məqsədi olan səsli zənglər
əsnasında da baş verir.
Və ardından rəqəmsallaşdırılmış məlumat
şəbəkə qülləsi vasitəsilə onlarla mil
uzağa ötürülür.
Bunu möhtəşəm hesab edirəm, çünki mobil
telefonlar həqiqətən bir istiqamətdə yox,
hər istiqamətdə dalğa yayır.
Onda belə çıxır ki, cihaz kifayət qədər güclü olmalıdır ki,
5-10 mil uzaqdakı şəbəkə qülləsinə çatsın.
Daha sonra əlbəttə ki, söhbət əsnasında
şəbəkə qülləsi də bir neçə müxtəlif istiqamətlərdə
elektromaqnit dalğaları buraxır.
Mobil telefon üçün bu bir növ
"hey, bu mənim üçün siqnaldır" mesajı verir.
Yəni beləcə rəqəmsal məlumatı qəbul edir.
Beləcə müxtəlif dalğa nümunələri yaradıla bilər,
hansı ki, yenə mikrofon tərəfindən yayılır
və sonradan eşidilir.
Səs dalğaları yalnız mobil telefonların yox,
texnologiyanın böyük bir hissəsini təşkil edir,
Əgər stereo bir sisteminiz varsa, məsələn,
televizor, onda səs dalğaları çox istifadə olunur.
Və ya ən azından hansısa rolu olur.
Bəs başqa hansı növ dalğalar var?
İşıq dalğalarını nümunə gətirə bilərsiniz,
amma mən
bunu bir az daha ümumiləşdirəcəyəm.
İşıq dalğaları elektromaqnit
dalğalarının bir növüdür.
İşıq dalğaları necə istifadə edilir?
Müasir ağıllı smartfon və ya mobil telefonların güclü kamerası var.
Onun işıq dalğalarını aşkarlamaq üçün bir üsula ehtiyacı olur.
Yəni yenə detektə edildikdən sonra koldaşdırılacaq,
saxlanılacaq, və daha sonra da, əlbəttə,
böyük ekranı sayəsində
rəqəmsallaşmış informasiyanı işıq dalğalarına
çevirmək ehtiyacı olacaq.
Ekrandakı hər bir piksel müxtəlif tezliklərdə işıq dalğaları
yarada bilir, ya da ən azından, müxtəlif tezlikli
dalğalar yaymaqla bütöv görüntü ərsəyə gətirə bilir.
Əslində, işıq dalğaları elektromaqnit
dalğalarının tək növü deyil.
Bayaq şəbəkə qülləsi vasitəsilə 5, 10, 15 mil uzaq məsafə
ilə qurula bilən bağlantıdan danışdıq.
Şəbəkə qülləsi ilə əlaqənin qurulmasında
istifadə olunan dalğalar radio dalğalardır,
hansı ki, elektromaqnit dalğalarının bir digər növüdür.
Bağlantı növü bununla da bitmir.
Mobil telefonun üst hissəsinə
fikir versəz,
gördüyünüz bu işarə cihazın
şəbəkə qülləsindən nə qədər güclü
siqnal aldığını göstərir.
Amma sizin burada Wi-Fi simgəniz də var.
Wi-Fi isə olduğunuz yerin lokal şəbəkəsi
ilə əlaqə qurmaq üçün fərqli tezliklər istifadə edir.
Amma bir daha deyim ki, bu da radio dalğası hesab edilir.
Bu qədər.
Hansısa mövzuda nəsə oxuyarkən
ətrafınıza baxıb
məktəbdə, və ya fizika dərslərində öyrəndiklərinizi
həyatınızın hər anı ilə əlaqələndirməyə
çalışın.