Ben bir çömlekçiyim,
mütevazi bir meslek gibi gözüküyor.
Kaplarla ilgili çok şey biliyorum.
Yaklaşık 15 yılımı bunları yaparak geçirdim.
Sanatsal deneyimimde ve bir çömlekçi olarak eğitimim sırasında
beni en çok heyecanlandıran şeylerden biri
hiçlikten güzel şeyler var etmenin çok çabuk öğrenilebilmesi oldu.
Tekerleğimin başında, dağ kadar kille, bir şeyler deneyerek çok zaman geçirdim.
Yeteneğimin ve becerimin sınırları
elllerime ve hayal gücüme dayanıyordu.
Gerçekten güzel bir kap yapmak istiyorsam
ve henüz ayak yapmayı bilmiyorsam
ayak yapmayı öğrenmem gerekirdi.
Bu öğrenme süreci, bana hayatımda çok çok yardımcı oldu.
Bir çömlekçi olarak, aynı zamanda
dünyayı da şekillendirmenin de öğrenildiğini düşünüyorum.
ABD tarihinde ve dünya tarihinde
yaşanmış önemli anları,
zorlu dönemleri, sanatıma yansıtmak
istediğim zamanlar oldu.
Ancak böylesine güçlü simgeleri
insanları bu içerikten ayırmadan
nasıl anlatacaktım?
Sanatı, Alabama'da üretimden kaldırılmış bu yangın hortumları ile 60lardaki sivil
halk hareketinin karmaşıklığını anlatmak için kullanabilir miydim?
Babamla beraber yaptığımız işleri anlatmak mümkün mü?
Babam çatı ustasıydı,bir inşaatçı. Küçük bir işletmesi vardı.
80'inde emekli oldu ve zift kazanını bana miras bıraktı.
Zift kazanı kulağa pek de miras gibi gelmiyor ha. Değildi de!
Pis kokuyordu ve atölyemde çok yer kaplıyordu.
Babama, benimle sanat yapmak isteyip istemediğini sordum;
bu hiçbir şeye benzemeyen malzemeyi özel bir şeye
dönüştürüp dönüştüremeyeceğimizi.
Malzemeyi ve babamın yeteneklerini yücelterek,
zifti, tıpkı kil gibi, yeni bir biçimde düşünüp
onu farklı şekillendirerek, neler yapılabileceğini hayal edebilir miydik?
Kilden sonra pek çok farklı malzemeye yöneldim
ve atölyem çok büyüdü; çünkü şöyle düşünmüştüm:
asıl mesele malzeme değil, bir şeylere biçim kazandırma yeteneği.
Atölyemin dışında gerçekleşen
birçok fikir ve olayla daha çok ilgilendim.
Size biraz kendimden bahsedeyim: Ben Chicago'da yaşıyorum.
Şimdi güney bölgesinde yaşıyorum, bir Batı Yakalıyım.
Chicagolu olmayanlar için bu bir anlam ifade etmeyecektir
ama Batı Yakalı olduğumdan bahsetmesem
şehirdeki pek çok insan üzülürdü.
Yaşadığım semtin adı Grand Crossing.
Bu semt, daha iyi günler görmüştü.
Etrafı pek güvenli bir yer değil.
Mahallemi terk eden çok kişi oldu
ve ben kap yapıp sanatla ilgilenmekle ve iyi bir
kariyer yapmakla meşgulken,
atölyemin hemen dışında
yaşanan birçok şey vardı.
Hepimizin değeri düşen emlak pazarlarından ve
bozulan kentsel alanlardan haberi var.
Bu durum bazı şehirler için daha geçerli gibime geliyor.
Ama bence pek çok A.B.D. kenti ve ötesi
kentsel bozulma ile, insanların ne yapacaklarını
bilmediği terk edilmiş binalarla karşı karşıya.
E peki bu binaları sanatsal deneyimimin genişlemesi ve
büyümesi olarak düşünmeye başlayabilir miydim?
Diğer yaratıcıları da hesaba katınca--
mimarlar, mühendisler, emlak yatırımcıları--
hep beraber kenti çok daha kapsamlı bir şekilde
yeniden şekillendirmeyi başarabilirdik.
Bu yüzden bir bina satın aldım.
Gayet makul bir fiyata.
Bir güzel süsledik.
Onu, sokağımda bir etkinlik yapmaya elverişli olması için
güzelleştirebildiğimiz kadar güzelleştirdik.
Binayı yaklaşık 18.000$'a aldıktan sonra
başka param kalmamıştı.
Böylece bir performans türü olarak, binayı süpürmeye başladım.
Bu gösteri sanatıydı, insanlar gelecekti ve
ben de süpürmeye başlayacaktım.
Çünkü süpürge bedava, süpürmek bedava!
İşe yaramıştı.
(Kahkaha)
O zaman binayı sergi yapmak, küçük yemekler düzenlemek için kullanabilirdik.
Şimdi sokağımızda Dorchester projeleri olarak bilinen o binayı
birçok farklı etkinlik için
toplanma noktası olarak kullanabilecek
bir binaya dönüştürmenin yolunu bulduk.
Binayı şimdi "Arşiv Evi" adını verdiğimiz bu alana dönüştürdük.
Bu inanılmaz şeyleri Arşiv Evi yapacaktı.
Kentten ve başka yerlerden hatırı sayılır sayıda insan
kendilerini mahallenin ortasında bulacaktı.
İşte o zaman, kille olan geçmişim ile
yeni yeni gelişmeye ve insanların
şehrin güney yakasıyla ilgili anlayışlarını değiştiren
bu yeni şey arasında
bir ilişki olabileceğini hissetmeye başladım.
Başka evlerde de aynısını yapmaya başladık,
ve her zaman, sadece güzel
bir alan oluşturmanın değil, o binalarda yapılanların
içeriğinin de önemli olduğunu göstermeye çalıştık.
Yani sadece görsel gelişime değil,
programın kendisine de kafa yoruyorduk,
bir evle diğeri veya bir komşu ile bir diğeri arasında
kurulabilecek bağlantıları da düşünüyorduk.
Artık Dinleme Evi dediğimiz bu evde, Johnson Basım Şirketi'nin
gözden çıkarılmış bir kitap koleksiyonu ve
işleri pek de iyi gitmeyen eski bir
kitapçıdan alınmış kitaplar var.
Aslında ben yalnızca bu binaları, elimde olan herşey
ve bana katılabilecek her insanla kullanılabilir hale getirmek istiyordum.
Chicago'da inanılmaz bir bina stoğu var.
Eskiden uyuşturucu evi olarak kullanılan bu bina
terk edildiğinde,
orada başka neler yapabileciğimizi düşünme fırsatı doğdu.
Burayı şu anda Kara Sinema Evi adını verdiğimiz yere dönüştürdük.
Kara Sinema Evi, etrafımda yaşayan insanlar için
önemli ve alakalı olan filmleri gösterebileceğimiz bir fırsattı.
İstersek eski bir Melvin Van
Peebles filmini istersek "Oto Yıkama"yı gösterebilecektik.
Bu harika olurdu!
Kısa sürede bu binaya sığamaz olduk
ve daha büyük bir yere geçmemiz gerekti
Ufak bir kil parçasından yapılan Kara Sinema Evi'nin
daha büyük bir kil parçasına dönüşmesi gerekti: benim atölyem.
Sonra farkına vardım ki, imar delisi insanlar için
terk edilmiş bu evlerde yaptığım
bazı şeyler, binaların inşa edildikleri
kullanım amacına uygun olarak kullanılmıyorlardı.
Şehir kurallarından bazıları diyordu ki "Bak,
ikametgah olan evler öyle kalmalılar."
İyi de kimsenin yaşamak istemediği semtlerde n'apıyorsun?
Gidebilecek herkes çoktan gitmedi mi?
Bu terk edilmiş binalarla ne yapacağız?
Ben de onları kültürü kullanarak
uyandırmaya çalışıyordum. Bu halk için
o kadar heyecan vericiydi ve insanlar o kadar hevesliydi ki, daha büyük binalar
bulmamız gerekti. Daha büyük binalar bulduğumuzda
bunları değerlendirmek için kaynaklara ihtiyacımız olduğunu anladık.
Sanat Bankası dediğimiz bu bankada, kaynaklar
yetersizdi. Yaklaşık 180 cm durgun su vardı.
Finanse etmesi zor bir projeydi, çünkü
bankalar bu mahalleyle ilgilenmiyorlardı,
çünkü insanlar bu mahalleyle ilgilenmiyorlardı,
çünkü burada hiç bir şey olmamıştı.
Değersizdi. Hiçbir şeydi. Hiçbir yerdi.
Düşünmeye başladık: bu binada başka ne yapılabilirdi?
(Alkış)
Şimdi benim mahallemin ünü yayıldı
ve birçok insan oraya gelmeye başlıyor;
sonunda o bankanın sergiler, arşivler ve müzik performansları
için bir merkez olarak kullanılabileceğini,
ve artık bu binaların karşısında oturmaya hevesli insanlar olduğunu fark ettik;
çünkü biz oraya bir canlılık katmıştık,
bir nevi, orada bir ateş yakmıştık.
Orada yapacağımız arşivlerden bir tanesi Johnson Basım Şirketi'nin arşivi.
Ayrıca bu mahallede yaşayan veya yaşamış insanlardan, Amerikan tarihine ilişkin
hatırlanmaya değer şeyler toplamaya başladık.
Bu resimlerin bazıları küçük görülmüş siyahi insanların resimleri
zorlu bir içeriğe sahip tarihsel anektotlar bunlar.
Ama ırk ve sosyal sınıfların karmaşıklığından
bahsetmek için, içinde sürekli kendi kişiliklerini sorgulayan
genç insanların olduğu
bir mahalleden daha iyi neresi olabilir ki?
Bazı yönleriyle banka, bir aktarım merkezini temsil ediyor.
Kültürel faaliyetler için oldukça bağlı bir düğüm yaratmaya çalışırken
birçok yeni merkez oluşturup
bunları etraftaki güzel yeşil alanlarla bağlayabilir,
satın alıp restore ettiğimiz
yaklaşık 60-70 binanın tepesine
minyatür birer Versailles yerleştirebilir ve tüm bu
binaları büyük bir yeşil kuşakla çevreleyebilirsek--
(Alkış)--
böylece insanların asla bulunmak istemediği bu yer
bütün ülkeden ve dünyadan insanlar için
önemli bir istikamet olabilir.
Bazı yönlerden hala bir çömlekçi gibiyim;
çarkımızda olan şeylerle uğraşıp
var olan yeteneğimizle
yapacağımız bir sonraki çömleği düşünmeye çalışıyoruz.
Bir çömlekten bir eve, bir sokağa bir mahalleye
bir kültürel bölgeye ve sonunda şehri düşünmeye dönüştü
ve her noktada öğrenmem gerektiğini bilmediğim şeyler vardı.
Hayatımda imar yasasıyla ilgili bu kadar şey öğrenmemiştim.
Gerekeceğini de hiç düşünmezdim.
Ama bunun bir sonucu olarak anlıyorum ki, yalnızca benim sanatsal
eylemlerim için değil,
bir çok başka sanatsal uygulama için de yer var.
İnsanlar bize sormaya başladı:
"Eee Theaster, ölçeklendirmeyi nasıl yapacaksın?"
"Sürdürülebilirlik planın ne?"
(Kahkaha) (Alkış)
Kendimi ithal edemeyeceğimin farkına vardım.
Akron, Ohio, Detroit, Michigan ve Gary, Indiana
gibi şehirlerde
o yerlere inanan ve güvenen insanlar halihazırda var
olduğunu, zaten o yerleri güzelleştirmeye
çalıştıklarını, ama çoğu zaman, bir yere tutkulu olan insanların
güzel şeylerin olmasını sağlamak için gerekli
kaynaklardan uzak ve bazı şeyleri
gerçekleştirebilecek insanlardan kopuk olduğunu anladım.
Artık ülke çapında, elinizde olanla nasıl işe başlayabileceğiniz,
halihazırda var olanla neler yapabileceğiniz,
hiçten nasıl bir şeyler yaratabileceğiniz,
bir çark üzerinde veya
sokağınızda veya bir şehir çapında dünyanızı nasıl yeniden
şekillendirebileceğinizle ilgili tavsiyeler veriyoruz.
Çok teşekkür ederim.
(Alkış)
June Cohen: Teşekkürler. Şimdi bunu izleyen birçok insan
kendilerine, sizin de en sonunda sorduğunuz soruyu soracak:
Bunu kendi şehirlerinde nasıl yapabilirler?
Kendini ithal edemiyorsun.
Bize senin gibi şehrinde bu tür
projeler başlatmak isteyen insanlar için birkaç taktik ver.
Theaster Gates:Çok önemli olduğunu öğrendiğim şeylerden biri,
yalnızca eski bir ev gibi özel ve tek bir proje
yapmaktansa, eski bir ev ile yerel bir
okul ve ufak bir şarap dükkanının
arasındaki ilişki nedir, bunlar arasında herhangi
bir sinerji var mı, diye düşünmek.
Bu insanları konuşturabilir misiniz?
Mahallelerin bozulup tükendiği vakalarda çoğu zaman
hala bir nabızları olduğunu fark ettim.Oranın,
oradaki tutkulu insanların nabızlarını nasıl yokluyorsun? 20 yıldır kavga
eden, sert darbeler alan insanları yaşadıkları yer
hakkında nasıl tekrar heveslendirirsin?
İşte birinin bu işi yapması gerekiyor.
Geleneksel bir geliştirici olsaydım yalnız ca binalar hakkında
konuşurdum, ve sonra camın önüne "Kiralık" tabelası koyardım.
Bence bundan daha fazlasını organize etmeniz gerek,
yaptığınız şeyle ilgili biraz daha bilinçli
olmanız gerek-- burada kurmak istediğim işletmeler neler?
Bir de buralarda yaşayan, benimle iş
kurmak isteyen insanlar var mı?
Çünkü bence bu sadece kültürel bir alan veya evlerle ilgili değil;
ekonomik tabanın da baştan yaratılması gerekiyor.
Yani doğru olan, tüm bunları beraber, bir ilişki içerisinde düşünmek.
JC: İnsanlar 20 yıldır zorluklar çekerken içlerindeki kıvılcımı
yeniden canlandırmak zor. Buzları
kırmaya yaradığını düşündüğün taktikler var mı?
TG: Evet, bence şu an inanılmaz işler
yapan bir sürü insan var,
ama örneğin medyanın dediği gibi
bir alanda yalnızca şiddet içeren şeyler oluyorsa
bu tür sorunları aşmak için
yeteneklerinize ve içinde bulunduğunuz
duruma bağlı olarak neler yapabilirsiniz?
Tiyatroyu seven biriysen, açık havada
sokak tiyatrosu festivali yapabilirsin.
Bazen bazı mahallelerde, biraz iddialı olan
şeyleri yapmak için gerekli kaynaklar olmuyor
ama eğer insanların bir mahallenin yerlisi olduğundan emin olmanın
bir yolunu bulur,
yerel olarak gerçekleşen bu şeyleri destekleyecek insanları bulabilir ve
bu insanları bir araya getirebilirsek
bence inanılmaz şeyler olabilir.
JC: Çok ilginç.
Peki yarattığınız bu projelerin aktiviteden
faydalanmaya çalışan vejeteryan indie bir
topluluk için değil de gerçekten dezavantajlı insanlar
için olduğundan nasıl emin olabiliyorsunuz?
TG: Tam üstüne bastın. Bence işler burada karışmaya başlıyor.
JC: Bundan bahsedelim. TG: Şu anda Grand Crossing'de
yaşayanların %99'u siyahi
ve burada her gün sokakta yürüyen insanlarla mülk sahiplerinin
farklı insanlar olabileceğini biliyoruz.
Bu durumda Grand Crossing'in bugün olduğundan
farklı bir hale dönüşme sürecine şimdiden girdiğini söyleyebiliriz.
Ama konut vakıflarının veya misyona dayalı geliştirme projelerinin
içinde bulundukları
alanı korumaya başlamalarını sağlayamanın bir yolu olmalı.
Çünkü bir şehirde 7.500 tane boş arsanız varsa
orada bir şeyler olmasını istersiniz
ama yalnızca geliştirme kısmıyla değil, stabilizasyon kısmıyla da
ilgilenen kurumların bu işleri üstlenmesini istersiniz.
Bana öyle geliyor ki, geliştirme kısmı genelde çok hevesli
ama bir mahallenin bilinci gibi olan diğer parça,
işte o parça artık yaşamıyor.
Peki yeni gelen halka verilen kaynakların
uzun yıllardır orada oturan mahalle sakinlerine de
dağıtıldığından emin olacak
önemli gözlemcileri nasıl yetiştireceğiz?
JC: Tamam, bu çok anlamlı.
Güzellik ve güzelliğin ve sanatın önemi ile ilgili çok güçlü bir davan var.
Fonların kötü durumdaki insanlara temel hizmetler
için kullanılmasının daha iyi olduğunu söyleyen insanlar olacaktır.
Bu görüşü nasıl çürütürsünüz, veya buna nasıl karşı gelirsiniz?
TG:Ben güzelliğin temel hizmet olduğuna inanıyorum.
(Alkış)
Düşük kaynaklı mahalle veya topluluklara
gerekli kaynaklar sağlanmadığında, çoğu zaman
bir şeyleri
ateşlemeye yardımcı olan şeyin kültür olduğunu ve
her şeyi benim yapamayacağımı fark ettim.
Ama bence eğer kültürle başlayıp insanların
kendi mahallerine yeniden yatırım yapmalarını sağlayabilirsen
karşılığında başka imkanlar doğuyor
ve sonra insanlar bir istekte bulunabiliyorlar--şiirsel bir istek
ve şehirlerimizi uyandırmak için gerekli olan politik
istekler de bayağı şiirselleşiyor.
JC: Çok mantıklı.
Theaster, bugün burada bizimle olduğun için çok teşekkürler.
Teşekkürler. Theaster Gates.
(Alkış)