2017'nin yazında,
Sofia'da bir kadın, partneri tarafından öldürüldü.
Bu kadın, ismi “V” olsun,
ölmeden önce
50 dakika boyunca dövüldü.
Ertesi sabah,
kadının komşuları, basına, kadının çığlıklarını duyduklarını,
ama müdahale etmediklerini söylediler.
Gördüğünüz gibi, Bulgaristan'da ve başka birçok toplulukta
ev içi şiddet genellikle aile meselesi olarak görülüyor.
Bununla birlikte, komşular başka gürültülere çabucak tepki verirler.
Bunun anlamsızlığını meydana çıkarmak ve değiştirmek istedik.
Bunun için bir deney tasarladık.
Bir geceliğine V'nin dairesinin alt katındaki daireyi kiraladık
Saat 22.00'da
grubumuzdaki sanatçı Maksim,
oturma odasına yerleştirdiğimiz davul setinin başına oturdu
ve çalmaya başladı.
10 saniye.
30 saniye.
50 saniye.
1 dakika.
Koridorda bir ışık göründü.
1 dakika 20 saniye.
Bir adam, zili çalmakta tereddüt ederek kapıda dikiliyordu.
1 dakika 52 saniye.
Zil çaldı.
Bir canı kurtarabilecek bir zil sesi.
''Beat.'' bizim, aile içi şiddeti çevreleyen uğursuz sessizliği
araştırdığımız projemiz.
Deneyi kayda aldık ve video anında yayıldı.
Kampanyamız, internet üzerinde benzer hikâyeler paylaşan
kazazedelerin seslerini yükseltti.
Kampanyamız komşulara belli bir tavsiye verdi
ve birçoğu harekete geçti.
Her iki haftada bir, toprağın,
partneri veya yakını tarafından öldürülen bir kadının bedenini
sessizce bağrına bastığı bir ülkede,
bizim sesimiz yüksekti
ve duyulduk.
Ben, insan haklarının
yenilenmesi konusunda tutkulu bir aktivistim.
Toplumla ilgili yaratıcı çözümler için global bir organizasyon yönetiyorum.
Çalışmamda insanların nasıl ilgileneceğini ve harekete geçeceğini düşünüyorum.
Size yaratıcı çözümlerin dünyayı kurtarabileceğini söylemek için buradayım,
yaratıcı çözümler ve oyun.
İnsan hakları ve oyundan aynı cümlede bahsetmenin garip olduğunu biliyorum.
Ama önemli olmasının nedeni şu,
gün geçtikçe kazanamayacağımızdan korkuyoruz.
Kampanyalar duygusuz geliyor,
mesajlar boğuluyor,
insanlar bozuluyor.
Columbia Üniversitesi tarafından yayınlanan son araştırmalar da
dahil olmak üzere çok sayıda çalışma, aktivistler arasında
tükenmişlik ve depresyonun yaygın olduğunu göstermektedir.
Yıllar önce ben de tükenmiştim.
İleriye doğru bitmeyen yollar dünyasında, kendimi son durakta hissettim.
Korkuyu, duygusuzluğu veya karamsarlığı ne eritir?
Oyun.
Tam da bu sahnede, psikiyatrist ve oyun araştırmacısı Dr. Stuart Brown,
beyni oyun gibi hiçbir şeyin aydınlatamayacağını
ve oyunun zıttının çalışmak değil, depresyon olduğunu söylemişti.
Böylece kendi tükenmişliğimden kurtulmak için, aktivizmimi bugün benim
bugün "oyun-tivizm" olarak adlandırdığım şeye dönüştürmeye karar verdim.
(Gülüşler)
Biz oynadığımızda, diğerleri de bize katılmak ister.
Bugün benim oyun alanım sanatçılarla,
teknisyenlerle ve bilim insanlarıyla dolu.
Biz, disiplinleri radikal işbirliğiyle birleştiriyoruz.
Birlikte, aktivizmi güçlendirmenin yeni yollarını arıyoruz.
Alacağımız neticeler bizi eğlendirmek zorunda değil
ama sürecimiz eğlenceli olmalı.
Bizce oyun bir direniş hareketidir.
Örneğin az önce bahsettiğim proje,"Beat.",
birbirini bu fikri ortaya koymadan iki gün öncesine kadar hiç tanımamış
bir davulcu ve bir yazılım mühendisi tarafından geliştirilen bir konsepttir.
İnsan hakları çalışmaları için sanatçıları ve teknoloji uzmanlarını
eşleştirdiğimiz laboratuvar serilerimizde "Beat." ilk kazanan oldu.
Kazanan diğer kavramlar arasında güzel görünen ama tadı berbat olan
çörekleri kullanarak sahte haberle ilgili bilgi veren bir pastahane de mevcut.
(Gülüşler)
Ya da zulmün taktik ve araçlarını kavrayın diye
sizi bir diktatörün yerine koyan bir masa oyunu.
İlk laboratuvarımızı fikri test etmek, bir problemi olup olmadığını
ve nasıl geliştirebileceğimizi görmek için yaptık.
Bugün, herkesin uygulayabilmesi için
çevrim içi hâle getirdiğimiz formatı çok seviyoruz.
Aktivizmde deney yapmanın değerini abartamam.
Ancak kaybetmekten korkmadığımız zaman kazanabiliriz.
Oynadığımız zaman öğreniriz.
Yakın zamanda Stanford Üniversitesi'nde
insanların önem vermesi ile ilgili yapılan bir çalışma,
yıllardır duyduğumuz bir şeyi doğruladı:
Fikirler, daha fazla bilgi sayesinde değil
empati uyandıran deneyimler sayesinde değişir.
Yani bilim ve sanattan öğrendik ki
ampuller üzerinden küresel silahlanma çatışmasını konuşabilir
veya kartpostallar üzerinden ABD'deki ırksal eşitsizliğine değinebilir
veya Sofya'da bir tane bile kadın anıtı olmamasını tartışabilir,
şehri onlarla doldurabiliriz
ve tüm bu çalışmalarla diyaloğu,
diyaloğu, anlayışı ve doğrudan eylemi tetikleyebiliriz.
Bazen insan hakları bağlamında risk almak,denemek
ve başarısız olmak hakkında konuşurken
yukarı kalkmış kaşlarla karşılaşıyorum.
"Ne kadar sorumsuz"
veya "Ne kadar duyarsız"
diyen kaşlarla.
İnsanlar genellikle oyunu ihmalkarlıkla karıştırır.
Ama öyle değildir.
Oyun sadece ordularımızı güçlendirmez
veya daha iyi fikirleri tetiklemez.
Sancılı adaletsizlik zamanlarında oyun,
nefes alabilmemiz için gereken hafifliği getirir.
Oynadığımız zaman yaşarız.
Ben bütün oyunların yasak olduğu bir zamanda büyüdüm.
Ailemin hayatı komünist bir diktatörlük tarafından ezildi.
Teyzem, büyükbabam, babam için
her zaman iki cenaze töreni düzenledik:
biri bedenleri için
ve bundan yıllar önce de
öteki, rüyaları için.
En büyük rüyalarımdan bazıları kabustur.
Bir gün tüm geçmişin unutulacağı ve geçmiş hataların
kanının aktığı yeni kıyafetlerin olacağı bir kabusum var.
Bir gün insanlığımızın fenerinin parçalanacağı,
nefretin asit dalgaları tarafından
çürüyeceği bir kabusum var.
Ama bundan çok
umudum var.
Adalet ve özgürlük mücadelemizde umarım
oynarız ve birlikte oynarkenki
neşemizi ve güzelliğimizi görürüz.
Böyle kazanırız.
Teşekkürler.
(Alkış)