Khi lớn lên tại New Jersey,
tôi đã luôn mơ về việc có một tấm hộ chiếu có thể đưa tôi đến khắp mọi nơi.
Đó là dấu hiệu riêng của tôi về cơ hội
đến các vùng đất mới, gặp những con người mới
và đón nhận những thứ khác biệt nhất,
tận cùng mọi quan điểm, để có thể
dễ dàng hiểu được những thứ trung lập khác.
Rồi tôi có trong tay tấm hộ chiếu đó với vai trò một phóng viên
của hãng tin ABC và Bloomberg TV.
Nó cho tôi cơ hội tìm hiểu cuộc sống ở các nước Hồi Giáo.
Đưa tôi đến cuộc săn lùng hải tặc ngoài khơi bờ biển Somalia.
Dẫn tôi tới trung tâm cuộc cách mạng
ở Quảng Trường Tahrir.
Như Garman nói, bất cứ nơi nào tôi đi
Tôi đều cố thu vào những cái nhìn toàn cảnh về văn hóa.
Trong các bản tin, cũng như dành cho chính tôi,
Tôi viết chúng ra một quyển sổ như thế này.
Cuốn sổ này đã đi cùng tôi từ London tới Kathmandu.
Và đây là một vài bức ảnh chụp những thứ tôi viết bên trong.
Ở giữa là dòng chữ "جعل أحلامك الحقيقي", "biến giấc mơ của bạn thành hiện thực".
Được lấy từ một quảng cáo thế chấp nhà ở Tunisia.
Ở phía bên phải đây, "Ridha Allah Al-Walidain"
Người bạn Sulaf ở Jordan của tôi viết nó
để tưởngnhớ cha cô ấy.
Đó là một quan niệm của Hồi Giáo Ả-rập về
cái nghiệp đặc biệt mà bạn có, lời chúc phước lành từ cha mẹ,
truyền từ đời cha mẹ đến con cái.
Một đồng nghiệp của tôi từ Thổ Nhĩ Kỳ có viết:
"Deliye hergun bayram", nếu bạn đủ điên rồ, mỗi ngày đều là một ngày tuyệt vời.
Nói cách khác, nếu bạn đủ liều lĩnh,
bạn hoàn toàn có thể sở hữu bất cứ thứ gì bạn mong muốn.
".الاندفاع يأتي من الشيطا", một câu nói tiếng A-Rập.
"Cái gì đến quá nhanh, thì có thể nó không phải điều tốt đẹp."
Dòng chữ này hơi mờ một chút, "Partzratzeer Partzratzoor".
Hãy vươn lên và nâng người khác đứng lên cùng bạn.
Và bên dưới đây:
"Voneh jeeshtek, voruh perceeh an guh leenee."
Hãy có niềm tin rằng điều gì hợp lí và đúng đắn sẽ luôn luôn đúng.
Tôi học được điều đó từ Kristine, người điều hành TED.
Và dòng chữ cuối cùng: "Satyameva Jayate".
Đó là một tục ngữ Ấn Độ:
"Sự thật sẽ luôn chiến thắng bất kể là ai đó có thua cuộc."
Bạn thấy đấy, đi nhiều sẽ giúp bạn lấp đầy rất nhiều những cuốn sổ,
và bạn sẽ học được rất nhiều và thậm chí
quá trình làm nghề báo cũng giúp bạn mở mang,
dạy cho bạn những bài học cuộc sống,
Tôi thực sự biết ơn vì những điều đó,
cho nên ngày hôm nay tôi muốn chia sẻ chúng với các bạn.
Năm quy tắc tôi đã học được
với vai trò là một phóng viên nước ngoài, mà tôi nghĩ bạn cũng có thể làm được.
Quy tắc thứ nhất: Người khác đánh giá thái độ của bạn theo góc nhìn cá nhân.
Không phải ý định của bạn, mà chính những điều bạn thể hiện
có thể giúp bạn tránh khỏi hoặc bị rơi vào những rắc rối.
Tôi học được điều này khi đặt chân đến Ả-rập Xê-út.
Chuyến bay hạ cánh lúc nửa đêm,
và tôi phải tự mình tìm đường đến Riyadh,
tôi nhận ra rằng vì vẻ bề ngoài của mình
mà tôi phải cực kì cẩn trọng.
Nếu bạn là một phụ nữ phương Tây và bạn trông có "vẻ ngoại quốc" ở Ả rập
thì hầu như mọi người sẽ không quá để ý đến bạn.
Bởi làn da ngăm đen của mình mà trông tôi có sự pha trộn
giữa một gương mặt mang Trung Đông với lối hành xử phương Tây.
Tôi phải nhận thức được rằng người khác sẽ nhìn nhận điều đó như thế nào.
Phải nắm bắt được tình huống.
Tôi cần phải nói chuyện nhỏ nhẹ hơn hoặc mang theo một lý lịch bình thường.
Và tôi nghĩ về điều đó đơn giản như việc chạm nhẹ tay
điều chỉnh mức độ cái tôi của mình một chút
để đảm bảo rằng mình được an toàn.
Quy tắc thứ hai: Khoảng cách sẽ khiến nỗi sợ trở nên lớn hơn.
Khi mà bạn càng xa cách một thứ gì đó,
thì thứ đó dường như trở nên đáng sợ hơn.
Tôi hiểu điều đó trong quãng thời gian ở Lebanon,
một đất nước luôn luôn đứng trên bờ vực chiến tranh.
Mọi thứ đang yên bình, rồi bỗng nhiên,
có vụ đánh bom ở Beirut hay một cuộc đấu súng ở biên giới.
Mỗi ngày, các đảng phái cùng với trang bị vũ khí kĩ càng đều xung đột với nhau.
Từ bên ngoài nhìn vào chúng có vẻ đáng sợ,
nhất là khi trong bầu không khí sợ hãi này,
sân bay bất ngờ dừng hoạt động
và bạn cần phải lái xe đến Beirut.
Nhưng khi càng đến gần thì bạn càng thu hẹp được nỗi sợ.
Biết được đâu là thật và điều gì đã bị phóng đại.
Hãy liên lạc những người nắm rõ tình hình.
Tìm cách để giữ cho mình được an toàn.
Nhìn chung, hãy nghĩ về
mức độ khách quan trong thực tế, chứ không phải nỗi sợ chủ quan.
Điều này đúng với rất nhiều thứ trong cuộc sống.
Ở nhà, ở nơi làm việc, cũng có rất nhiều thứ có vẻ là mối hiểm họa,
đáng sợ hơn khi từ xa vào,
bởi khoảng cách luôn khiến nỗi sợ bị nhân lên.
Nhưng nếu tiến tới gần, bạn sẽ biết
đâu là thật và đâu là giả.
Bạn có thể thu hẹp mối nguy hiểm,
đối phó với những thứ bạn cần đối phó và đảm bảo sự an toàn của bản thân.
Quy tắc thứ ba: Không phải mối quan hệ, hay những điều bạn biết.
Mà cách bạn làm việc. Sự thông minh, chăm chỉ mới định nghĩa con người bạn.
Cuộc sống, cũng như nghề báo, không công bằng với người tài,
nhưng nỗ lực có ý nghĩa quan trọng.
Khi bắt đầu làm việc tại New York.
Tôi thường nghe mọi người nói,
"Vấn đề là quan hệ, không phải kiến thức".
Tôi chẳng tin vào điều đó, vì thực sự tôi chẳng quen biết ai.
Bố mẹ tôi là người nhập cư, chúng tôi đều bắt đầu từ số 0.
Tôi buộc phải tin rằng câu nói đó không hề đúng.
Rồi một người bạn của tôi, David Katz,
trong một khoảnh khắc của cuộc nói chuyện đã quay sang tôi và nói,
"Lara, việc cậu quen ai hay cậu biết gì không quan trọng,
vấn đề là cách cậu làm việc. Nghiêm túc và khéo léo ra sao."
Bởi nếu bạn làm việc một cách đúng đắn, bạn sẽ học được điều bổ ích.
Và sẽ gặp được những người bạn nên gặp trên con đường mình đi.
Ở Trung Đông cũng có một từ nói đến những ảnh hưởng,
và lợi ích từ việc quen biết đúng người
và nhờ cậy được mối quan hệ đó.
Từ đó là: wasta.
Nó được sử dụng khá phổ biến.
Làm sao anh ta xin được thị thực thế? Wasta.
Làm cách nào cô ta vào được đại học nhỉ? Wasta.
Sao những người đó có thể xây dựng nhà máy trên bãi biển cơ chứ? Wasta.
Tẩ cả mọi người đều ghét điều đó, nhưng tất cả đều mong muốn có được nó.
Nhưng sự thật là, nếu bạn làm việc nghiêm túc và khéo léo,
bạn có thể tự xây dựng các mối quan hệ,
sử dụng chúng cho những điều tốt đẹp.
Nhưng nếu bạn từ bỏ chỉ vì bạn không
sinh vào đúng thời điểm dành cho người tài,
thì bạn đã bỏ cuộc quá sớm rồi.
Quy tắc thứ tư: Bạn sẽ hoàn toàn đánh mất những cơ hội bạn bỏ lỡ,
và thậm chí mất cả những cơ hội bạn nắm bắt.
Đó là một câu nói mượn từ Wayne Gretzky,
ý nghĩa của nó là bạn phải cố gắng gạt bỏ những thứ không đáng
và tiếp tục tiến lên một cách không sợ hãi
khi mọi việc không như bạn mong muốn.
Tôi luôn nhắc nhở bản thân mình khi mà
tôi nỗ lực phỏng vấn các lãnh đạo cấp cao.
Nếu tôi muốn phỏng vấn tổng thống Somalia.
Thì tôi phải đưa ra đề nghị, rồi tiếp cận người thân cận,
hay liên hệ người quen họ,
rồi đến vùng Sừng châu Phi
với người quay phim và chờ đợi.
Khi mà bạn đang rất cố gắng nhưng vẫn
không chắc chắn về kết quả cuối cùng,
cảm giác ấy khá tồi tệ.
Cảm giác đó sẽ còn tệ hơn gấp nhiều lần khi sự việc thất bại.
Điều đó có thể xảy ra lần này. Nhưng những lần sau thì không.
Chìa khóa là hãy tiếp tục cố gắng.
Không cao ngạo dù thành công.
Hãy cứ nghĩ rằng điều quan trọng
trong đời bạn chỉ đang đi chệch hướng.
Không vì bất cứ lí do gì mà bạn yếu đuối hay ngừng cố gắng.
Quy tắc thứ 5, cũng là quy tắc yêu thích của tôi: mọi người tốt hơn bạn tưởng.
Họ không phải thiên thần, họ không hoàn hảo,
nhưng họ có thể tử tế hơn bạn vẫn nghĩ.
Đó là bởi hầu hết thời gian
chúng ta thường mặc định
những gì mình chưa biết với những thứ tiêu cực.
Mọi người trong khán phòng này,
có thể thấy ai đó mặc khá đẹp
rồi nghĩ người đó đua đòi,
hoặc thấy ai đó cực kì bận rộn
và cho rằng anh ta bị ám ảnh với bản thân,
đó là bởi ta thường suy nghĩ tiêu cực
khi thực tế ta không nên như vậy.
Nhiều thập kỉ dưới trướng tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak,
cộng đồng thiểu số Công giáo và số đông người đạo Hồi
luôn xung đột với nhau.
Luôn nghi ngờ lẫn nhau, và gia tăng căng thẳng bạo lực,
đánh bom, đấu súng, bất cứ ai chịu trách nhiệm cho việc đó,
bất cứ ai đứng sau nó, đều reo rắc
những mầm mống ngờ vực
và những suy đoán tiêu cực
ở cả hai cộng đồng tôn giáo.
Để rồi những khoảnh khắc đẹp nhất của cuộc biểu tình
tại quảng trường Tahrir được chứng kiến: hai bên đã sát lại với nhau.
Bạn sẽ thấy người Công giáo tạo thành
vòng tròn bảo vệ trung tâm,
trong khi người Hồi giáo cúi đầu cầu nguyện.
Và ngược lại.
Người Hồi giáo bải vệ khu vực trung tâm,
còn người Công giáo cúi đầu cầu nguyện.
Khi mà họ đã gần lại với nhau trên cùng một chiến tuyến,
họ không còn tạo ra những nhận định tiêu cực.
Một từ dành cho những người lạc quan trong tiếng Ac-mê-ni
là lavades - người luôn nhìn thấy những điều tốt đẹp.
Hãy nhìn vào điểm tốt của mọi người,
vì chính bản thân mình và vì những người khác.
Tôi không nói hãy thật thà.
Tôi không nói rằng bạn không nên cẩn trọng.
Điều tôi muốn nói ở đây là đừng chỉ nhìn vào
bóng tối khi bạn không cần thiết phải như vậy.
Đặc biệt khi bạn không có mặt chứng kiến điều đó.
Cuối cùng, tôi đã nhìn nhận thực tế như thế nào?
Đưa sự thật đến với truyền thông và nỗ lực như thế nào?
Bằng cách tiếp thu mọi thứ tôi có thể học hỏi về con người,
những địa điểm và rồi cố gắng
hết sức để truyền tải bản chất của chúng.
Bạn có thể làm điều đó bằng cách điều chỉnh
sự cảm thông, sự chân thành, hành động quyết liệt, sự khiêm tốn và tôn trọng.
Bằng cách biết khi nào nên nhờ sự giúp đỡ,
khi bạn không có đủ kiến thức,
và làm thế nào để yêu cầu sự giúp đỡ một cách hòa nhã và biết ơn
với sự sẵn sàng để được chứng minh là bạn đã sai lầm.
Đó là thứ tôi rút ra từ công việc.
Tôi đã luôn áp dụng những điều đó trong cuộc sống
và khiến chúng trở nên phong phú hơn.
Cảm ơn mọi người.
(Tiếng vỗ tay)