Cześć, jestem Przemo, a to jest 11. odcinek z cyklu „Jak siebie samego”,
gdzie mówię o tym, w jaki sposób można samego siebie kochać, akceptować
i cieszyć się życiem, będąc singlem.
Mam nadzieję, że jeszcze was nie zmęczyły do końca tematy związane z seksualnością,
jeszcze dzisiaj chciałbym trochę o tym pogadać, już nie za wiele.
I od następnego odcinka będzie już o czymś zupełnie innym.
A dzisiaj chciałbym powiedzieć głównie o resetowaniu mózgu.
Zanim pójdziemy dalej, to chcę was zaprosić na plażę.
Cześć jesteśmy nad jeziorkiem czerniakowskim w Warszawie.
Jest piękne słoneczko, -2°C
idealna pogoda na to, żeby wskoczyć do wody.
[muzyka]
Pewnie zastanawiacie się, po co to zrobiłem
i jaki to ma związek z naszym tematem?
Zaraz wam o tym opowiem.
Kiedyś mówiło się, że jak kogoś męczy napięcie seksualne,
to powinien sobie wziąć zimny prysznic.
Na mnie to w ogóle nie działa.
A dlaczego nie działa?
Myślę, że dlatego, że jak moje ciało domaga się czegoś ode mnie,
mówi mi, że czegoś mu brakuje, to bez sensu jest karcić je za to.
Karcenie mojemu ciału nie pomoże.
Tak jak już mówiłem w siódmym odcinku, wierzę, że nasze potrzeby seksualne
nie ujawniają w nas jakiegoś zwierzęcia, które trzeba wytresować,
ale dziecko, które domaga się troski.
I doświadczam, że to dziecko domaga się czasem odczuwania przyjemności.
O przyjemnościach mówiłem już w szóstym odcinku.
O tym, że można delektować się jedzeniem, promieniami słońca.
Tylko czasem jest tak, że takie subtelne przyjemności nie wystarczą.
Moje ciało domaga się czegoś intensywniejszego,
jakiejś takiej silniejszej przyjemności.
Długo zastanawiałem się nad tym, dlaczego tak jest
i czy w ogóle musi tak być.
I taką odpowiedź, która mnie jakoś zadowala
znalazłem w książce pani Suzanne Greenfield,
na którą natknąłem się podczas studiów na Uniwersytecie Kopenhaskim.
Pani Greenfield jest brytyjską baronessą,
a jednocześnie cenionym neurobiologiem i filozofem umysłu.
I w swojej książce: „The private life of the brain”
zastanawia się nad tym, czym jest przyjemność
i jaką odgrywa rolę w życiu człowieka.
A jako, że jest neurobiologiem, to zastanawia się,
co dzieje się w mózgu, gdy człowiek doświadcza przyjemności.
Wnioski, do których dochodzi, to że odczuwanie przyjemności
łączy się z aktywnością substancji chemicznych w mózgu człowieka.
I w pewnych przypadkach mogą one być przyjmowane z zewnątrz.
Może to być na przykład:
„Cannabis, whisky, ananas”
„wódeczka jest polana, twarz mocno roześmiana”.
No i tego raczej nie polecam.
W takich normalnych sytuacjach tym, co powoduje uczucie przyjemności,
są tak zwane hormony szczęścia.
Czyli naturalne substancje produkowane przez organizm
i wypuszczane do mózgu w konkretnych sytuacjach życia.
I te substancje zmieniają naszą świadomość.
Tylko teraz... w jaki sposób?
Wydawałoby nam się, że one powinny poszerzyć świadomość.
Przecież jak odczuwamy przyjemność, to świat wydaje się nam bardziej kolorowy,
przemawia on bardziej do naszych zmysłów.
Okazuje się jednak, że jest wręcz odwrotnie.
Te substancje zawężają naszą świadomość,
dlatego że wyłączają nam myślenie abstrakcyjne,
którego uczymy się przez wiele lat w szkole
i do którego jako dorośli ludzie jesteśmy bardzo przywiązani.
To abstrakcyjne myślenie, takie oceniające,
nastawione na rozwiązywanie problemów
ma tendencję do tego, żeby dominować nasz mózg.
I kiedy nas tak zdominuje, to jesteśmy mniej wrażliwi na bodźce zewnętrzne.
I dlatego żeby poczuć przyjemność, potrzebujemy jakiegoś takiego mechanizmu,
który stłumi w nas to myślenie abstrakcyjne
i który pozwoli naszemu mózgowi wrócić do prostszego trybu działania.
Takiego trybu, który jest charakterystyczny dla małych dzieci.
I dlaczego chodzi tutaj o dziecięcy tryb działania?
Dlatego że dziecko, jak pisze Greenfield,
ma zdolność do tego, żeby spontanicznie czerpać radość
z kontaktu ze zmieniającym się światem zewnętrznym.
Greenfield pyta się też, dlaczego ludzie tak często
szukają jakichś silnych wrażeń czy intensywnych przyjemności?
I tak na chłopski rozum, to wydawałoby się to oczywiste.
Szukamy przyjemności, bo są przyjemne.
Heloł
Ale Greenfield pyta jako neurobiolog:
Dlaczego ludzki mózg potrzebuje czasem takiego wyłączenia części funkcji
i powrotu do prostszego trybu działania albo takiego zresetowania?
Hipotezą, którą stawia Greenfield jest to, że ludzki mózg ma naturalną tendencję,
żeby wchodzić w zbyt skomplikowane tryby działania.
Łatwo uruchamia nadmierną komunikację pomiędzy wielkimi konstelacjami neuronów
wewnątrz mózgu w oderwaniu od bodźców zewnętrznych.
A mówiąc bardziej po ludzku, ludzki mózg ma tendencję do tego,
żeby znajdować problemy tam, gdzie ich nie ma.
Podam prosty przykład.
Wyobraź sobie, że pracujesz w biurze po 8 godzin dziennie plus nadgodziny.
Potem jak wracasz do domu, dalej myślisz o tej pracy.
Zastanawiasz się nad tym, czego jeszcze nie udało ci się zrobić.
Czyli używasz pamięci.
Używasz swojej wiedzy, żeby spróbować rozwiązać te problemy.
Myślisz już w przyszłość.
Jak jutro pójdziesz do pracy, to co tam trzeba zrobić.
Czyli myślisz o przyszłości i nie jesteś tu i teraz.
Działając w ten sposób, wypracowujesz pewną skomplikowaną ścieżkę
połączeń neuronalnych, przyzwyczajasz swój mózg
do działania w takim trybie rozwiązywania problemów.
I na początku jest to tylko ścieżka, ale jeśli działasz w ten sposób
przez tydzień, miesiąc, dwa miesiące...,
to z tej ścieżki robi się głęboka koleina, z której potem trudno jest wyjść.
Twój mózg przyzwyczajony do rozwiązywania problemów
w pewnym momencie zaczyna wszytko interpretować jako problem.
Zmęczenie - problem, bezsenność - problem,
konflikty w rodzinie - problem..., wszystko staje się problemem,
a do tego jeszcze czujesz, że twoim zadaniem jest
wszystkie te problemy porozwiązywać.
Użyć swojego mózgu, żeby z każdej sytuacji znaleźć odpowiednie wyjście.
I od wpadnięcia w taką koleinę jest już blisko do stanów depresyjnych.
Do niedawna popularnym lekiem na depresję w Stanach Zjednoczonych
było tzw. ECT, czyli elektrowstrząsy.
Ta terapia przynosiła natychmiastowe efekty,
ponieważ resetowała w mózgu wszelkie koleiny depresyjnego myślenia.
Dziś po latach badań wiemy, że na dłuższą metę jest ona nieskuteczna,
dlatego że ludzie po dłuższym czasie i tak wracają do starych schematów,
do których byli przyzwyczajeni.
Dlatego lepszym pomysłem jest uczyć ludzi
świadomej pracy nad sobą, niż traktować ich prądem.
To pokazuje jedną ważną rzecz, mianowicie taką,
że praca nad sobą niekoniecznie musi polegać na tym,
że coś przemyślę albo zidentyfikuję problem, który mam w sobie.
Praca nad sobą może polegać na tym,
że pozwolę sobie na przeżycie intensywnej przyjemności,
takiej która zresetuje mój mózg.
Życzę wam, żeby nigdy nie dotknęły was stany depresyjne,
ale niestety wiem, że dzisiaj jest to bardzo powszechny problem.
Myślę więc, że warto robić coś, żeby się przed tym uchronić.
Chciałbym się z wami tutaj podzielić tym, co mi osobiście pomaga...,
ale z takim zastrzeżeniem, że nie jestem psychologiem
i nie podaję tutaj sposobu na wyjście z depresji.
Gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża twojemu życiu lub zdrowiu.
A jedynie dzielę się z czymś, co mi osobiście pomaga
w chronieniu się przed przeciążeniami układu nerwowego
i przed takimi emocjonalnymi dołami.
Kiedy byłem nastolatkiem, takim źródłem intensywnych wrażeń
były dla mnie sporty ekstremalne.
Z czasem zrozumiałem, że szkoda jest ryzykować życiem i zdrowiem
dla jednego krótkiego strzału adrenaliny.
Żyjesz? Przemek?
Potem kręciła mnie jazda na motocyklu w intensywnym ruchu ulicznym,
zygzakując między samochodami, ale to też nie było zbyt rozsądne.
Chodziłem też na koncerty, gdzie w wielkim tłumie,
przy dźwiękach mocnej muzyki można było wyskakać się do woli.
[muzyka]
No a po wstąpieniu do zakonu odkryłem, że źródłem silnych wrażeń może być sport.
I to nie koniecznie sport ekstremalny.
I na przykład zrobienie takiej długiej trasy na rowerze,
z której wracam bardzo zmęczony fizycznie, ale wypoczęty psychicznie,
może być dla mnie źródłem intensywnej przyjemności.
Tutaj raz jeszcze niech zabierze głos duński student.
Suzanne Greenfield, w swojej książce, zastanawia się również nad tym,
jak to jest, że sport może być źródłem intensywnej przyjemności.
Skupia się tutaj na takim zjawisku joggers high,
czyli „high” pod wpływem intensywnego biegania.
Odkryto bowiem, że intensywny wysiłek fizyczny
prowadzi do wydzielania się w mózgu tzw. enkefalin,
czyli naturalnych środków przeciwbólowych,
które znieczulają mózg, ograniczając jego funkcje i resetując go.
Jednocześnie przez to, że są to środki naturalne i wydzielane w małej ilości,
nie powodują one uszkodzeń mózgu ani uzależnienia.
Z kolei dla mnie takim źródłem takich intensywnych wrażeń
jest morsowanie, które mogliście zobaczyć na początku tego filmiku.
Na stronie poradnikbiegacza.pl można przeczytać,
że morsowaniu czasem towarzyszy takie uczucie
porównywalne do wbijania igieł w skórę.
Jest jednak w tym coś, co przyciąga. Euforia po.
Nawet jeśli ktoś wchodzi z lekko ponurą miną do wody, wychodzi szczęśliwy.
Wszystko to dzięki wydzielanym endorfinom, hormonom szczęścia,
a dokładniej beta-endorfinie powodującej zmniejszenie bólu.
Jak morfina wywołującej błogostan.
I to wszystko na legalu i bez uzależnienia.
Posłuchajcie wywiadu z osobą, która dopiero zaczęła morsować.
Jak się czujesz po pierwszym wejściu do zimnej wody?
Najpierw największe wrażenie robi na mnie to, że tutaj przychodzę
i są osoby, które mówią mi, żebym zjadła sobie grochówkę, kiełbaskę.
[śmiech]
A jak się wychodzi z wody to trzeba biegać i niczego się nie czuje.
Teraz na przykład czuję taką granicę na ciele,
takie zimno w niektórych miejscach, które tak odchodzi, tu i tu i tutaj.
Nigdy czegoś takiego nie czułam. Fajne.
A co cię skłoniło do tego, żeby spróbować?
Moja znajoma Alina chodzi na to często i mówi, że to jest fantastyczne.
Po drugie, ponieważ nie lubię zimnej wody,
to chciałam się przełamać i spróbować, czy potrafię wejść.
Po trzecie, wydaje mi się, że to jest takie...
małym kosztem czasu jest to taka przygoda w życiu miejskim.
Kumulacja takich podobnych odczuć jak w różnych przygodach wakacyjnych.
Także jeśli się nie boicie, to wskakujcie do zimnej wody.
No dobrze, ale co to wszystko ma wspólnego z potrzebami seksualnymi?
A no właśnie...
bo jedną z rzeczy, która tak bardzo pociąga ludzi w kontaktach seksualnych,
jest możliwość przeżycia orgazmu, czyli takiej intensywnej przyjemności,
która łączy się z wydzieleniem całej masy hormonów szczęścia w mózgu.
Kiedyś ludzie mówili, że jak chłopaka za bardzo ciągnie do kobiet,
to powinien sobie wziąć zimny prysznic albo uprawiać sport.
Tak mówił mi między innymi świętej pamięci ks. Edmund,
u którego spowiadałem się jako nastolatek
i wtedy wydawało mi się to totalnie chybione,
ale teraz, po latach, widzę, że jednak jest w tym jakiś sens.
Tyle że nie na takiej zasadzie, że sport może zastąpić seks,
bo to nie działa w ten sposób.
Seks jest dużo bardziej skomplikowany.
Ale intensywny wysiłek fizyczny,
który prowadzi do wydzielenia się dużej ilości endorfin w mózgu
może zaspokoić potrzebę intensywnej przyjemności,
takiego zresetowania, którego nasz mózg się domaga,
a domaga się często właśnie w ten sposób,
że jako taki możliwy scenariusz zaspokojenia tej potrzeby,
podsuwa nam przeżycie orgazmu.
I wtedy cały czas myślimy o seksie.
Także intensywnie uprawiany sport może nam zaspokoić
jedną z potrzeb związanych z seksualnością i wtedy zostaje już tylko
potrzeba intymnych relacji, bliskości fizycznej, potrzeba nagości.
O tych wszystkich potrzebach już mówiłem w poprzednich odcinkach,
więc generalnie myślę, że są sposoby na to,
żeby dawać sobie jakoś radę ze swoją seksualnością.
Okej, czas kończyć ten odcinek.
Dzisiaj było trochę mniej o relacji z Panem Bogiem,
niż bywało w poprzednich odcinkach.
Bardziej skupiłem się tutaj na trosce o samego siebie,
ale tak jak już mówiłem w pierwszym odcinku,
wierzę, że Panu Bogu zależy na tym, żebyśmy byli szczęśliwi,
i On nie chce, żebyśmy karcili samych siebie
za te potrzeby, które odczuwamy,
ale cieszy się, kiedy widzi, że uczymy się mądrze zaspokajać swoje potrzeby.
Dziękuję wam bardzo za uwagę
i zachęcam was do obejrzenia dwunastego, czyli ostatniego już odcinka z tej serii,
w którym będę zachęcał was do wyjścia na pustynię.
Na razie.