Het is fijn om hier te zijn
in Edinburgh in Schotland,
de geboorteplek van de injectienaald.
Nog geen anderhalve kilometer hier vandaan
was er in 1853 een Schot
die octrooi aanvroeg voor de injectienaald.
Zijn naam was Alexander Wood,
en het was op het Royal College of Physicians.
Dit is het octrooi.
Ik sta er nog steeds versteld van
dat het er bijna hetzelfde uitziet
als de naalden die ik zelf gebruik.
Het is nochtans 160 jaar oud.
We komen dus aan bij de wereld van de vaccins.
De meeste vaccins krijg je met een injectienaald.
Deze 160 jaar oude technologie.
En ere wie ere toekomt:
op vele gebieden zijn vaccins een succesvolle technologie.
Na schoon water en hygiëne
hebben vaccins het meest bijgedragen
tot de stijging van onze levensverwachting.
Dat is moeilijk te overtreffen.
Maar net als elke andere technologie,
hebben vaccins hun tekortkomingen,
en de injectienaald
speelt daarin een grote rol.
Deze oude technologie.
Eerst het meest voor de hand liggende:
weinig mensen houden van injectienaalden.
Ik ook niet.
20 procent van ons
lijdt zelfs aan naaldenfobie.
Dat is meer dan er niet van houden.
Het is het actief vermijden dat je geprikt wordt
vanwege een naaldenfobie.
Dat is een probleem als je een vaccin wilt verspreiden.
Wat er ook mee te maken heeft,
zijn ongelukjes met naalden.
De WHO heeft cijfers
die aangeven dat 1,3 miljoen doden per jaar
voortkomen uit besmetting
via verwondingen door naalden.
Dat zijn vroegtijdige overlijdens.
Van deze twee dingen had je waarschijnlijk wel gehoord,
maar er zijn nog twee tekortkomingen
aan de naald die je vast nog niet kent.
Het zou de volgende generatie vaccins
tegen kunnen houden
wat betreft afweerreacties.
De tweede is dat het de oorzaak kan zijn
van het 'koudeketenprobleem' dat ik zo bespreek.
Ik zal je vertellen over het werk
dat mijn team en ik in Australië doen
op de universiteit van Queensland
aan een techniek die is ontworpen om deze vier problemen aan te pakken.
Die techniek heet Nanopleister.
Dit hier is een voorbeeld van een Nanopleister.
Met het blote oog
lijkt het gewoon een vierkantje,
kleiner dan een postzegel,
maar onder de microscoop
zie je duizenden uitsteekseltjes
die onzichtbaar zijn voor het menselijk oog.
Er zitten ongeveer 4.000 uitsteeksels
op dit vierkantje vergeleken met de naald.
Ik heb ze ontworpen voor iets belangrijks.
Hun taak is om het afweersysteem te beïnvloeden.
Dat is dus een belangrijke functie
van de Nanopleister.
We maken de Nanopleister
met een techniek
die 'diep-reactief ion-etsen' heet.
Deze bijzondere techniek is ontleend
aan de halfgeleiderindustrie.
Ze is dus goedkoop
en kan verspreid worden in grote aantallen.
We stoppen het vaccin in de uitsteeksels van de pleister
en passen die toe op de huid.
De eenvoudigste manier van toedienen
gaat via onze vinger,
maar onze vinger heeft wat beperkingen,
dus hebben we een applicator bedacht.
Het is een simpel ding --
je zou het een verfijnde vinger kunnen noemen.
Het werkt met een veer.
Als we de Nanopleister toepassen,
(Klik) --
gebeuren er gelijk een paar dingen.
Eerst gaan de uitsteeksels van de Nanopleister
door de stugge buitenlaag heen
en komt het vaccin snel vrij --
binnen een minuut.
Dan kunnen we de Nanopleister eraf halen
en weggooien.
En we kunnen de applicator natuurlijk hergebruiken.
Zo krijg je een idee van de Nanopleister
en zie je gelijk de grote voordelen.
We hebben het over naaldloos gehad --
die uitsteeksels kan je niet eens zien --
en zo omzeilen we ook de naaldenfobie.
Als we nu eens stilstaan
bij twee andere belangrijke voordelen.
De eerste is een verbeterde afweerreactie,
de tweede is het wegvallen van de koudeketen.
Ik begin met de eerste, de immunogeniciteit.
Daar klapperen je oren van,
maar ik zal het uitleggen.
Ik doe een stapje terug en leg je uit
hoe vaccins werken, op een eenvoudige manier.
Vaccins werken door je lichaam kennis te laten maken
met een zogenaamd antigeen,
dat is een veilige vorm van een ziektekiem.
Die veilige ziektekiem, de antigeen,
houdt het lichaam voor de gek door een afweerreactie op te wekken,
te leren omgaan met indringers en dat te onthouden.
Als de echte indringer dan langskomt,
bouwt het lichaam snel een afweerreactie op met het vaccin
en neutraliseert de infectie.
Dat doet het goed.
De manier waarop het nu gebeurt, met de injectienaald --
de meeste vaccins worden zo toegediend,
met deze oude naald-techniek.
Maar je kan zeggen dat de naald onze afweerreactie tegenhoudt:
het mist de beste plek op de huid voor immuniteit.
Om dat uit te leggen,
moeten we een stukje door de huid reizen,
en beginnen bij een van die uitsteeksels
en de Nanopleister op de huid doen.
Dan zien we zoiets als dit.
Dit is echt --
we zien hier een uitsteeksel
van een Nanopleister die op de huid ligt.
Die kleuren zijn de verschillende lagen.
Voor een idee van de schaal:
een naald zou veel te groot zijn.
Die zou 10 keer zo groot zijn als dit scherm, en 10 keer dieper gaan.
Dat valt helemaal buiten beeld.
Je ziet dat er van die uitsteeksels in de huid zitten.
Die rode laag aan de buitenkant is dode huid,
maar de bruine laag en de paarse laag
zitten vol met afweercellen.
In de bruine laag bijvoorbeeld
zitten zogenaamde cellen van Langerhans.
Elke vierkante millimeter van ons lichaam
zit vol met cellen van Langerhans,
afweercellen, en er zijn nog meer
die we hier niet zien.
Je ziet gelijk dat de Nanopleister
er inderdaad in gaat.
We bereiken er duizenden van deze speciale cellen mee.
die op een stukje huid voorkomen
dat maar een enkel haar breed is.
Ik vond dat, als de uitvinder ervan,
nogal opwindend. Maar dan?
Als je die cellen hebt bereikt?
Wat betekent het in de vaccin-wereld?
Die wereld wordt steeds beter.
En wordt systematischer.
Maar je weet nog steeds niet
of een vaccin gaat werken
totdat je je mouw oprolt,
vaccineert en wacht.
Het is nog steeds een gok.
Maar we moesten die gok nemen.
We namen een griepvaccin,
deden dit in een Nanopleister,
pasten die toe op de huid
van een levend dier,
en wachtten.
We wachtten een maand,
en hebben dit gevonden.
Dit geeft de afweerreactie weer,
die we met de Nanopleister hebben opgewekt,
vergeleken met een traditionele naald in een spier.
Op de horizontale as staat de dosis in nanogram.
Verticaal staat de afweerreactie.
De stippellijn geeft de bescherming weer.
Boven die lijn betekent het bescherming.
Daaronder niet.
De rode lijn ligt er vaak onder.
Maar een keer komt de naald erboven,
en dat ondanks de hoge dosis van 6.000 nanogram.
Maar kijk eens naar die heel andere lijn.
De blauwe.
Die is van een Nanopleister.
De dosis van de Nanopleister
heeft een heel andere immunogeniciteitscurve.
Dat is een nieuwe kans.
We hebben opeens een nieuwe kans
in de wereld van de vaccins.
We kunnen het zo doen
dat we nu een te duur, maar goed vaccin kunnen gebruiken
om beschermd te zijn
met maar een honderdste van de dosis van de naald.
Dan kost een vaccin opeens 10 cent in plaats van 10 dollar.
Dat is vooral in de derde wereld erg belangrijk.
Maar er is nog een insteek --
je kunt vaccins die nu niet werken,
boven de lijn krijgen,
en ze werkzaam maken.
Zeker in de vaccinwereld
kan dat belangrijk zijn.
Even kijken naar de grote drie:
hiv, malaria en tbc.
Samen goed voor 7 miljoen doden per jaar.
Voor geen van deze is een werkend vaccin.
Dus in potentie kunnen we daar met de Nanopleister voor gaan zorgen.
We kunnnen potentiële vaccins een duwtje geven om over de lijn te komen.
We hebben in mijn lab gewerkt
met veel andere vaccins
die vergelijkbare reacties bereikten met dezelfde grafieken
die we bereikten met de griep.
Ik wil nu overgaan op
een andere tekortkoming van de huidige vaccins,
en dat is de noodzaak om de koudeketen in stand te houden.
Zoals de naam zegt -- koudeketen --
betekent dat het vaccin vanaf de productie
helemaal tot de toediening
gekoeld moet worden bewaard.
En dat is nogal een logistieke uitdaging.
Maar er zijn manieren om dat te doen.
Dit is een enigszins extreem voorbeeld
maar het laat de logistieke uitdagingen goed zien,
speciaal in arme landen,
van wat er nodig is om vaccins
gekoeld te bewaren.
Als het vaccin te warm wordt, zal het bederven,
maar het kan ook te koud zijn.
Dan kan het vaccin ook bederven.
De inzet is erg hoog.
De WHO schat dat in Afrika
tot wel de helft van de gebruikte vaccins
niet goed werken
omdat de koudeketen ergens wordt verbroken.
Het is een groot probleem dat komt door de naald.
Omdat het een vloeibaar vaccin is, moet het worden gekoeld.
Een sterk punt van de Nanopleister
is dat het vaccin droog is.
Omdat het droog is, hoeft het niet gekoeld te worden.
In mijn lab hebben we laten zien
dat we het vaccin meer dan een jaar lang
op 23 graden hebben bewaard zonder enig verlies van activiteit.
Dat is een grote verbetering.
(Applaus)
We zijn er dan ook erg blij mee.
De Nanopatch heeft zich daarmee goed en eerlijk bewezen
onder laboratoriumomstandigheden.
Als wetenschapper vind ik dat prachtig en ik vind wetenschap prachtig.
Maar als onderzoeker,
als biomedisch onderzoeker
en ook als mens,
ben ik niet tevreden
voordat we dit het lab uit hebben gebracht
naar de mensen, in grote hoeveelheden,
en vooral naar de mensen die het het meest nodig hebben.
We zijn deze reis begonnen,
op een ongebruikelijke manier.
In Papoea-Nieuw-Guinea.
Dat is een voorbeeld van een derdewereldland.
Ongeveer net zo groot als Frankrijk,
maar het heeft te lijden van de belangrijke problemen
in de huidige vaccinatiewereld.
Zo is er de logistiek:
er zijn in dit land maar 800 koelkasten om de vaccins koel te bewaren.
Veel ervan zijn oud, zoals deze in Port Moresby, en gaan stuk.
En ze staan niet in de Hooglanden, waar ze juist nodig zijn.
Dat is een uitdaging.
Terwijl het baarmoederhalskanker-virus ook nog eens het vaakst voorkomt
in Nieuw-Guinea.
Het vaccin is niet in grote hoeveelheden beschikbaar
omdat het te duur is.
Dus om die twee redenen zijn we met de Nanopleister
het veld in gegaan.
We hebben hem meegenomen naar Papoea-Nieuw-Guinea.
We gaan er binnenkort mee door.
Dat soort dingen doen is niet makkelijk.
Het is een uitdaging.
Maar ik doe niets liever dan dit.
Als we vooruit kijken,
wil ik het volgende met jullie delen:
het is de gedachte aan een toekomst
waar de 17 miljoen doden per jaar
die er nu zijn door infectieziekten
een voetnoot in de geschiedenis zullen zijn.
Het is een voetnoot die is bereikt
door sterk verbeterde vaccins.
Terwijl ik nu voor jullie sta,
bij de geboorteplek van de injectienaald, die al 160 jaar oud is,
laat ik je een alternatieve aanpak zien
die dat zou kunnen bereiken --
de Nanopleister met zijn naald- en pijnloosheid,
die de koudeketen vermijdt en immunogeniciteit verbetert.
Dank je wel.
(Applaus)