Merhaba. Londra'da National Gallery'deyiz.
Piero della Francesa'nın çok büyük ebatlı bir eserine bakmaktayız, boyu 167 cm, genişliği 166 cm. Eserin ismi 'Hz. İsa'nın Vaftizi'
Bu oldukça sık işlenen bir konu,
ancak inceleyeceğimiz eserde farklı bir şekilde ele alınmış.
Piero, çağdaş dünyada da çok beğenilen bir Rönesans ressamı,
Sanırım bu kadar sevilmesi, resimlerinde geometriye önem vermesinden,
ve düzlemde, figürlerde soyuta yakın çalışmış olmasından kaynaklanıyor.
Gerçekten erken Rönesans dönemi sanatçıları arasında ayrı bir yere sahip.
Kendine özgü bir tarzı var.
Tarzının belirgin öğelerinden birisi,
figürlerin durağanlığı,sakinliği.
İdeal ana ilişkin her şeyi görüyoruz,
Aziz John Hz. İsa'nın başından
suyu dökerken yaşanan anı görüyoruz,
Kutsal Ruh bir güvercin formunda Hz. İsa'nın
başında beliriyor.
Aziz John, Hz. İsa'ya suyu son derece dikkatle, adeta çekinerek döküyor.
Öykü de şöyle, Hz. İsa Aziz John'dan kendisini vaftiz etmesini istiyor,
John önce bunu reddiyor, Hz. İsa da hayır beni sen vaftiz etmelisin diye ısrar ediyor.
Sol tarafta yer alan melekler ilgiyle izliyorlar.
John biraz çekiniyor, gözlerine bakın,
çekingenliği sol eline de yansımış.
Aynı çekingen ifade meleklerin ellerinde de görülüyor.
.
Resmin genelinde durağanlık hakim,
ve figürlerde doğrusallık görülüyor.
Hz. İsa, kompozisyonun tam ortasında yer alıyor.
Güvercinin tam altında.
Hz. İsa kontraposto denilen duruş şeklinde betimlenmiş, ellerinden dua ettiğini anlıyoruz.
Kompozisyon oluşturulurken geometrik öğelerin
kullanımına önem verilmiş.
Hz. İsa'nın her iki yanında, düşey olarak simetrik figürler kullanılmış, ağaç, melekler, Aziz John.
Yatay olarak da belirgin hatlar görüyoruz:
John'un kemeri sağdaki gömleğini çıkartan adamla aynı hizada,
sola doğru bakın, aynı zamanda ortadaki meleğin kemeriyle de aynı hizada.
Yatay bir hat görebiliyoruz, ve bu hat güvercinin yatay çizgisiyle tekrarlanıyor,
bulutların yatay çizgisiyle tekrarlanıyor.
Resimde bir dizi dairesel form görmek de mümkün.
Hz.İsa'nın belindeki örtünün hareketi,
John'un el ve kolundaki kıvrım ile devam ediyor,
.
ve sanki gömleğini başından çıkaran adamda da bu dairesel form devam ediyor.
Burada çemberin alt kısmına benzer bir form görüyoruz.
.
Piero'nun, eserlerinde geometriyi kullanmayı ne kadar sevdiğini biliyoruz.
Ayrıca perspektife de çok önem vermiş.
Hatta, eserlerde güzellik ve uyumu yakalayabilmek
için matematiğin nasıl kullanılabileceğine ilişkin bir inceleme yazmış.
Bu öğeleri, erken dönem Rönesans sanatında sıklıkla görüyoruz.
Bu resimde dikkatimi çeken başka bir husus var:
.
bulundukları yer kesinlikle Orta Doğu değil.
Arkada gördüğümüz yer,
Hz. İsa'nın direğinin altından gözüken kasaba çok büyük olasılıkla Toskana'da bir yer.
Belki de ressamın doğduğu yerdir, Borgo Sansepolcro'dur.
Bu doğru, burası Orta Doğu'ya benzemiyor,
ancak arkada gördüğümüz, bir patika gibi gözüken dere
Ürdün nehrini temsil ediyor olabilir, bu amaçla çizilmiş olabilir.
.
21. yüzyılda da beğeniyle bakılacak güzellikte bir eser olduğunu düşünüyorum.