Có những lúc tôi cảm thấy khá hổ thẹn
khi là một người Châu Âu.
Vào năm ngoái,
hơn 1 triệu người đến Châu Âu cần sự giúp đỡ của chúng ta,
và phản ứng của chúng ta, thẳng thắn mà nói, rất thảm hại.
Chỉ có quá nhiều mâu thuẫn.
Chúng ta đau buồn trước cái chết bi thảm
của đứa bé 2 tuổi Alan Kurdi,
tuy nhiên, kể từ đó, hơn 200 trẻ em
sau đó đã chết đuối tại biển Địa Trung Hải
Chúng ta có các điều khoản quốc tế
để nhận thấy rằng người tị nạn là tránh nhiệm chung,
tuy nhiên chúng ta phải chấp nhận rằng đất nước Lebanon nhỏ bé
tiếp nhận nhiều người Syria hơn toàn thể Châu Âu cộng lại.
Chúng ta than thở về nạn buôn bán người
tuy nhiên chúng ta lại khiến nó trở thành con đường duy nhất có thể
để tìm nơi tị nạn ở Châu Âu.
Chúng ta bị thiếu nguồn lao động
nhưng chúng ta lại ngăn cản những người phù hợp với nhu cầu kinh tế và nhân lực
chuyển đến Châu Âu.
Ta tuyên bố rằng giá trị tự do của mình chống lại trào lưu chính thống Hồi giáo
nhưng...
chúng ta lại có những chính sách đàn áp
giam giữ trẻ em tị nạn,
chia cách trẻ em với gia đình của chúng,
và tịch thu tài sản của người tị nạn.
Chúng ta đang làm gì?
Làm thế nào mà tình hình lại trở nên như thế,
rằng chúng ta chấp nhận những phản ứng vô nhân đạo đối với cuộc khủng hoảng nhân đạo
Tôi không tin là vì mọi người không quan tâm,
hoặc ít nhất là tôi không muốn tin rằng vì mọi người không quan tâm
Tôi tin rằng bởi vì những người làm chính trị của chúng ta thiếu tầm nhìn,
một tầm nhìn để làm thế nào thích ứng với hệ thống người tị nạn thế giới
đã được tạo nên 50 năm về trước
cho một thế giới thay đổi và toàn cầu hóa.
Cho nên điều tôi muốn làm là lùi lại một bước
và hỏi hai câu hỏi rất cơ bản,
2 câu hỏi mà tất cả chúng ta cần hỏi.
thứ nhất, tại sao hệ thống hiện tại không hoạt động?
Và thứ hai, chúng ta có thể là gì để sửa chữa nó?
Chế độ tị nạn hiện tại
đã được tạo ra do hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ 2 bởi những người này.
Mục tiêu cơ bản của nó là đảm bảo
rằng khi một nhà nước sụp đổ, hoặc tệ hơn là chống lại người dân của nó,
người dân sẽ có chỗ để đi,
để ở trong sự an toàn và đàng hoàng cho tới khi họ có thể về nhà.
Nó đã được tạo ra một cách chính xác cho tình huống như hiện nay ở Syria.
Thông qua một công ước quốc tế được kí bởi 147 chính phủ,
công ước 1951về tình trạng của người tị nạn,
và tổ chức quốc tế, UNHCR
đã nêu rõ cam kết tiếp nhận người dân qua lại trong lãnh thổ của họ
những người chạy trốn xung đột và khủng bố
Nhưng bây giờ, hệ thống đó đang thất bại.
Trên lí thuyết, người tị nạn có quyền tìm kiếm nơi tị nạn.
Trên thực tế, chính sách nhập cư của chúng ta lại khóa con đường đến an toàn
Theo lí thuyết, người tị nạn có quyền được hội nhập
hoặc trở về với quê hương của họ.
Nhưng trên thực tế, họ mắc kẹt trong tình trạng lấp lửng gần như vô tận.
Trên lí thuyết, người tị nạn là trách nhiệm chung trên toàn cầu.
Trên thực tế, những nước càng gần với vùng xung đột
nhận một lượng lớn quá tải người tị nạn trên thế giới.
Hệ thống này không bị sụp đổ vì những luật lệ là sai lầm.
Mà bởi vì chúng ta không áp dụng chúng đầy đủ vào thế giới đang thay đổi,
và đó là những gì chúng ta cần xem xét lại
Và tôi muốn giải thích cho các bạn một ít về hệ thống hiện đang vận hành thế nào.
Chế độ tị nạn thực sự hoạt động như thế nào?
Nhưng không phải theo góc độ các cơ quan từ trên xuống,
mà là từ góc độ của người tị nạn.
Hãy tưởng tượng một người phụ nữ Syria.
Hãy gọi cô ấy là Amira.
Và Amira đối với tôi là đại diện của rất nhiều người tôi từng gặp ở khu này
Amira, như khoảng 25% người tị nạn trên thế giới,
là 1 người phụ nữ có con.
và cô ấy không thể trở về nhà vì cô ấy đến từ thành phố này
các bạn thấy ở đây, Homs
từng là một thành phố xịnh đẹp và đậm chất lịch sử
nhưng bây giờ chỉ là đống đổ nát
Và vì vậy Amira không thể trở về đó.
Nhưng Amira cũng không có hi vọng được tái định cư ở 1 nước thứ ba,
vì nó như một tấm vé số
chỉ có sẵn cho ít hơn 1% người tị nạn trên thế giới.
Vì thế Amira và gia đình của cô
đối mặt với một lựa chọn gần như không thể
Họ có 3 lựa chọn cơ bản
Lựa chọn thứ nhất là Amira có thể đưa gia đình mình tới trại.
Ở các trại, cô ấy có thể nhận được hỗ trợ
nhưng có rất ít hi vọng cho Amira và gia đình của cô ấy.
Các trại thường ở các địa điểm ảm đạm, khô cằn,
thường là trong sa mạc
Trong trại tị nạn Zaatrari ở Jordan,
bạn có thể nghe thấy tiếng đạn pháo xuyên qua biên giới Syria vào ban đêm.
Hoạt động kinh tế bị hạn chế.
Chất lượng giáo dục thường kém.
và trên thế giới,
gần 80% người tị nạn trong các trại
phải ở lại đó ít nhất 5 năm.
Đó là môt sự tồn tại đầy đau khổ,
và có lẽ đó là lí do vì sao trên thực tế,
chỉ có 9% người Syria chọn phương pháp này
Ngoài ram Amira có thể hướng đến khu vực đô thị
ờ các nước lân cận như Amman hoặc Beirut.
Đó là lựa chọn mà khoảng 75% người tị nạn Syria đã thực hiện.
Thế nhưng, vẫn có khá nhiều khó khăn.
Người tị nạn trong các khu vực đô thị này thường không được phép đi làm.
Họ thường không nhận được các hỗ trợ đáng kể.
Và vì thế, khi Amira và gia đình cô dùng hết khoản tiết kiệm cơ bản,
Họ rời đi với rất ít tiền và có khả năng đối mặt với sự thiếu thốn ở đô thị.
Và chỉ còn lựa chọn thứ 3,
và ngày càng nhiều người Syria lựa chọn nó
Amira có thể tìm một chút hi vọng cho gia đình cô
bằng cách mạo hiềm tính mạng của họ cho một hành trình nguy hiểm
đến một đất nước khác,
và đó là điều ta nhìn thấy ở Châu Âu hiện nay.
Trên thế giới, chúng ta đưa cho người tị nạn một lựa chọn gần như không thể
giữa 3 lựa chọn:
vào trại, thiếu thốn ở thành thị, và cuộc hành trình nguy hiểm.
Đối với người tị nạn, lựa chọn đó chính là chế độ tị nạn toàn cầu ngày nay
Nhưng tôi nghĩ đó là một lựa chọn sai lầm.
Tôi nghĩ chúng ta có thể xem xét lại lựa chọn đó.
Lí do chúng ta giới hạn các lựa chọn đó
là bởi vì chúng ta nghĩ
đó là những khả năng duy nhất dành cho người tị nạn,
nhưng chúng không phải.
Các nhà chính trị đặt vấn đề này như một vấn đề có "tổng bằng không",
nếu chúng ta đem lợi đến người tị nạn chúng ta đang áp đặt chi phí lên người dân
Chúng ta có xu hướng có một giả định tập thể
rằng người tị nạn là một chi phí không thể tránh hay một gánh nặng cho xã hội
Nhưng họ không phải như thế. Họ có thể đóng góp.
Vì vậy điều tôi muốn đưa ra
đó là vẫn còn cách khác mà chúng ta có thể mở rộng các lựa chọn
mà vẫn đem lợi cho mọi người:
những nước và cộng đồng tiếp nhận tị nạn
xã hội của chúng ta và cả bản thân người tị nạn.
Và tôi muốn đề nghị 4 cách
chúng ta có thể chuyển đổi cách chúng ta nghĩ về người tị nạn.
Cả 4 cách đều có chung một điểm:
chúng đều là những cách mà chúng ta sử dụng những cơ hội của toàn cầu hóa,
sự di chuyển và thị trường,
và cập nhật cách chúng ta nghĩ về vấn đề người tị nạn.
Điều thứ nhất tôi muốn nghĩ đến là
ý tưởng về những môi trường cho phép
và nó bắt đầu từ một nhìn nhận rất cơ bản
rằng người tị nạn cũng là con người như bao người khác,
chỉ là họ ở trong những hoàn cảnh khác thường.
Cùng với đồng nghiệp của tôi ở Oxford,
chúng tôi bắt tay vào dự án nghiên cứu ở Uganda
về đời sống kinh tế của người tị nạn.
Chúng tôi chọn Uganda không phải vì nó là đại diện cho tất cả các nước tiếp nhận
Nó không phải. Nó đặc biệt.
Không giống hầu hết các nước tiếp nhận trên thế giới
điều mà Uganda đã làm
là cho người tị nạn cơ hội kinh tế.
Họ có quyền được đi làm. Họ được tự do di chuyển.
Và kết quả của điều đó rất phi thường
cho cả người tị nạn và cộng đồng nơi đó.
Ở thủ đô Kampala
chúng tôi tìm thấy 21% người tị nạn sở hữu doanh nghiệp riêng và thuê nhân viên,
và 40% nhân viên trong đó
là người của nước này.
Nói cách khác, người tị nạn đang tạo việc làm
cho người dân của nước tiếp nhận.
Thậm chí trong các trại, chúng tôi cũng tìm thấy những ví dụ phi thường
của các doanh nghiệp tự lập rất sôi động và hưng thịnh.
Ví dụ như trong một khu định cư có tên Nakivale,
chúng tôi thấy một ví dụ về những người tị nạn nước Congo
điều hành những doanh nghiệp trao đổi nhạc điện tử.
chúng tôi tìm thấy một người Rwanda đang điều hành một doanh nghiệp
cho phép trẻ em chơi các trò chơi máy tính
trên các máy game tái chế và TV tái chế.
Chống lại sự cưỡng ép khắc nghiệt,
người tị nạn đang đổi mới,
và người đàn ông các bạn nhìn thấy đây, là một người Congo tên là Demou-Kay
Demou-Kay đến khu định cư này với gần như không có gì cả,
nhưng anh ấy muốn trở thành 1 nhà làm phim
Vì thế anh ấy cùng với bạn bè và đồng nghiệp làm một đài phát thanh công cộng,
anh ấy thuê một máy quay video,
và bây giờ anh ấy đang làm phim.
Anh ấy đã làm được 2 bộ phim tài liệu
cùng với, và cho nhóm của chúng tôi,
và anh ấy đang có một doanh nghiệp thành công từ 2 bàn tay trắng.
Nhưng ví dụ như thế này
định hướng cho phản ứng của chúng ta đối với người tị nạn.
Thay vì nhìn người tị nạn
như kiểu chắc chắn phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo,
chúng ta cần đưa cho họ cơ hội đề vun trồng con người.
Vâng, quần áo, chăn gối, nơi ở, thức ăn
hoàn toàn quan trong cho những gia đoạn khẩn cấp,
nhưng chúng ta cũng cần nhìn vượt lên trên những điều đó.
Chúng ta cần đưa những cơ hội để kết nối, điện,
giáo dục, quyền đi làm,
tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Tất cả các cách mà chúng ta cho là đúng
mà chúng ta được cắm vào nền kinh tế toàn cầu
có thể và nên được áp dụng cho người tị nạn.
Ý tưởng thứ 2 tôi muồn thảo luận là những vùng kinh tế.
không may là, không có nhiều nước tiếp nhận trên thế giới
thực hiện cách tiếp cận như Uganda đã làm.
Hầu hết các nước tiếp nhận không mở cửa kinh tế cho người tị nạn
theo cách giống như vậy,
Nhưng vẫn có những lựa chọn thay thế thực dụng khác mà chúng ta có thể dùng,
Tháng 4 năm ngoái, tôi đã đến Jordan cùng với đồng nghiệp,
nhà kinh tế học phát triển Paul Collier,
và chúng tôi đã động não để cho ra 1 ý tưởng khi chúng tôi ở đó
với cộng đồng quốc tế và chính phủ,
một ý tưởng mang việc làm tới cho những người Syria
trong khi hỗ trợ chiến lược phát triển quốc gia của Jordan.
Ý tưởng cho một khu kinh tế,
trong đó chúng ta có khả năng có thể kết hợp việc làm của người tị nạn
cùng với việc làm của người dân ở Jordan.
Và chỉ cách 15 phút từ trại Zaatari,
chỗ ở của 83,000 người tị nạn
là một khu kinh tế
có tên là "khu vực phát triển King Hussein Bin Talal"
Chính quyền đã chi hơn 1 trăm triệu dollar
để kết nối nó với lưới điện, kết nói nó với mạng lưới đường bộ,
nhưng nó thiếu 2 điều:
tiếp cận nguồn nhân công và đầu tư bên trong.
Vậy sẽ như thế nào nếu người tị nạn có thể làm việc ở đó
thay vì mắc kẹt trong các trại tị nạn
có khả năng hỗ trợ gia đình họ và phát triển kĩ năng qua đào tạo nghề
trước khi họ trở về Syria?
Chúng ta nhận ra rằng điều đó rất có lợi cho Jordan
chiến lược phát triển của họ cần nó để làm 1 bước nhảy vọt
như một nước thu nhập trung bình để sản xuất.
Nó làm lợi cho người tị nạn, nhưng nó cũng có thể đóng góp
cho việc tái thiết lập sau xung đột của Syria
bằng cách nhận thức rằng chúng ta cần phải ấp ủ người tị nạn
như một nguồn tốt chất cho việc xây dựng lại Syria.
Chúng tôi đã cho xuất bản ý tưởng này trên tạp chí Foreign Affairs.
Vua Abdullah đã đọc được ý tưởng này
Nó đã được công bố tại hội nghị London Syria cách đây 2 tuần,
và một thí điểm sẽ bắt đầu vào mùa hè.
(Vỗ tay)
Ý tưởng thứ 3 thôi muốn đưa ra cho các bạn
là sự kết hợp sỏ thích của người tị nạn các quốc gia
để dẫn đến các kết quả hạnh phúc như các bạn thấy trong hình tự sướng
chụp lại Angela Merkel và một người tị nạn Syria.
Điều chúng ta hiếm khi làm đó là hỏi người tị nạn điều họ cần, nơi họ muốn đến,
nhưng tôi cho rằng chúng ta có thể làm nó
và vẫn làm cho mọi người tốt hơn.
Nhà kinh tế học Alvin Roth từng phát triển ý tưởng về thị trường kết hợp,
cách mà các thứ hạng ưu tiên của các bên định hình một sự kết hợp cuối cùng
Đồng nghiệp của tôi Will Jones và Alex Teytelboym
đã khám phá ra cách áp dụng ý tưởng này với người tị nạn,
yêu cầu người tị nạn xếp hạng nơi họ muốn đến,
nhưng cũng cho phép các nước xếp hạng các dạng người tị nạn mà họ muốn
về tiêu chuẩn kĩ năng hoặc tiêu chuẩn ngôn ngữ
và để những điều này kết hợp.
Bây giờ, tất nhiên bạn phải xây dựng các phần
về những điều như sự đa dạng và dễ bị tổn thương,
nhưng nó là các để tăng khả năng phù hợp
Ý tưởng kết hợp này đã được ứng dụng thành công
để kết hợp, lấy ví dụ, sinh viên với đại học,
sự phù hợp giữ người hiến thận và bệnh nhân,
và nó là nền tảng các thuật toán xuất hiện trên các website hẹn hò.
Vậy tại sao không áp dụng nó để cho người tị nạn sự lựa chọn tốt hơn?
Nó có thể được sự dụng trên phạm vi cả nước
nơi chúng ta phải gặp 1 thử thách lớn
là thuyết phục cộng đồng địa phương chấp nhận người tị nạn.
Và ngay bây giờ, ở nước tôi, lấy ví dụ
chúng tôi thường đưa các kĩ sư đến vùng nông thôn và nông dân lên thành phố
nó chẳng có nghĩ lý gì cả.
Vậy thị trường kết hợp cung cấp một cách tiềm năng để đặt những sở thích cùng nhau
và lắng nghe những nhu cầu và đòi hỏi của người dân nước chủ nhà
và bản thân người tị nạn.
Ý tưởng thứ 4 tôi muốn đưa ra cho các bạn là thị thực nhân đạo
Nhiều bi kịch và hỗn loạn mà ta nhìn thấy ở Châu Âu
đều có thể hoàn toàn tránh được.
Nó bắt nguồn từ một mâu thuẫn cơ bản trong chính sách tị nạn của Châu Âu,
nó như sau:
để xin tị nạn ở Châu Âu,
bạn phải đến một cách ngẫu nhiên khi tham gia và những hành trình nguy hiểm
mà tôi đã tả.
Nhưng tại sao các chuyến đi lại cần thiết trong thời đại của các hãng hàng không
và khả năng lãnh sự hiện đại?
Chúng hoàn toàn là những chuyến đi không cần thiết
và năm ngoái, nó đã dẫn đến cái chết của hơn 3000 người
ở biên giới Châu Âu và trong phạm vi Châu Âu.
Nếu người tị nạn được cho phép
đi thẳng đến và tị nạn ở Châu Âu,
ta có thể tránh được nó,
và có cách để thực hiện nó
thông qua thứ gọi là thị thực nhân đạo,
cho phép mọi người để thu thập visa tại đại sứ quán
hoặc lãnh sự quán ở nước láng giềng
và họ sẽ trả tiền theo cách của họ
thông qua phà hoặc một chuyến bay tới châu Âu.
Nó có giá khoản 1000 euro
để đưa 1 kẻ buôn lâu từ Thổ Nhĩ Kì sang các đảo ở Hy Lạp.
Nó có giá 200 € để có 1 chuyến bay giá rẻ từ Bodrum đến Franfurt.
Nếu chúng ta cho phép người tị nạn làm điều đó, nó sẽ có lợi thế lớn.
Nó sẽ cứu mạng sống
nó sẽ cắt giảm toàn bộ thị trường buôn lậu,
và nó sẽ loại bỏ sự hỗn loạn chúng ta nhìn thấy từ phía châu Âu
trong các khu vực như các hòn đảo Hy Lạp.
Đó là chính trị đã ngăn cản chúng ta làm điều đó thay vì một giải pháp hợp lý.
Và đây là một ý tưởng mà đã được áp dụng.
Brazil đã thông qua 1 cách tiếp cận tiên phong
nơi hơn 2.000 người Syria đã có thể lấy được thị thực nhân đạo,
đến Brazil, và nhận tình trạng tị nạn khi đến Brazil.
Và trong chương trình đó, mỗi người Syria đã trải qua nó
đã nhận được tình trạng tị nạn và được công nhận là một người tị nạn chính thức.
Cũng có một tiền lệ lịch sử cho nó.
Giữa năm 1922 và 1942,
các hộ chiếu Nansen được sử dụng như tài liệu du lịch
cho phép 450.000 người Assyria, Thổ Nhĩ Kỳ và Chechnya
để đi khắp châu Âu
và yêu cầu tị nạn ở những nơi khác ở châu Âu.
Và Văn phòng tị nạn quốc tế Nansen
đã nhận giải Nobel Hòa bình
công nhận đây là một chiến lược khả thi.
Vậy, tất cả bốn ý tưởng mà tôi đã trình bày cho các bạn
là cách mà chúng ta có thể mở rộng các lựa chọn của Amira.
Chúng là cách mà chúng ta có thể đưa nhiều lựa chọn tốt hơn cho người tị nạn
ngoài những thứ cơ bản, ba sự tuy chọn không khả thi
tôi giải thích cho bạn
và vẫn còn để lại những thứ khác tốt hơn
Tóm lại, chúng ta thực sự cần một cái nhìn mới,
một cái nhìn đó phóng to những lựa chọn của những người tị nạn
nhưng nhận ra rằng họ không buộc phải là một gánh nặng.
Không có gì chắc chắn rằng người tị nạn là một chi phí.
Vâng, họ là một trách nhiệm nhân đạo,
nhưng họ là con người với những kỹ năng, tài năng, nguyện vọng,
với khả năng xây dựng những sự đóng góp - nếu chúng ta cho phép họ.
Ở thế giới mới,
di cư sẽ không phải đi xa.
Những gì chúng ta thấy ở châu Âu sẽ ở với chúng ta trong nhiều năm.
Mọi người sẽ tiếp tục đến
họ sẽ tiếp tục được di dời,
và chúng ta cần phải tìm thấy cách hợp lý, thực tế để quản lý nó
không dựa trên logic cũ của hỗ trợ nhân đạo,
không dựa trên logic của tổ chức từ thiện,
mà xây dựng những cơ hội
được cung cấp bởi sự toàn cầu hóa, thị trường và tính di động.
Tôi muốn kêu gọi các bạn thức tỉnh và thúc giục các chính trị gia của chúng ta
thức tỉnh với thách thức này.
Cám ơn rất nhiều
(Vỗ tay)