Nếu phải tóm gọn bài nghiên cứu 20 năm
của mình về loài voi
trong một câu,
tôi sẽ nói gì ?
Tôi sẽ nói là voi cũng giống như chúng ta!
Vậy nghĩa là gì ?
Cần rất nhiều kiên nhẫn
để đi vào rừng
và tìm hiểu lối sống
của loài động vật chậm chạp mà thông minh này.
Qua thời gian, tôi phát hiện ra rằng chúng rất giống với chúng ta.
Bạn sẽ nghĩ rằng: " Sao bà ấy lại nói vậy?"
Nhìn xem, chúng có tai to, có vòi rất dài
Sao chúng lại giống chúng ta được cơ chứ
Thực ra, bầy đàn của loài voi rất giống với gia đình của chúng ta.
Với chúng, bầy đàn cực kì quan trọng
Chúng lớn lên trong gia đình được gắn kết chặt chẽ
chúng cũng có những đại gia đình
như chúng ta
với các cô chú bác quây quần,
thức ăn được chia sẻ và trồng trọt,
và lũ con trai thì nghĩ rằng
"Tụi mình sẽ chơi game
hay đi xem chọi gà cùng nhau chứ?"
Rất giống với chúng ta
tiếng hò reo, hân hoan, la hét rất tuyệt vời
Tuy nhiên, khi bạn thấy kiểu gia đình như vậy,
giống như trong một đám cưới,
sự phân chia giai cấp lại nảy sinh
những cá thể ở cấp thấp,
như bạn có thể thấy, xếp hàng đi phía sau,
chúng tự biết vị trí của mình,
chúng sẽ phải ăn thừa uống cặn
bởi vì phần nước sạch nhất
sẽ được dành riêng cho những cấp cao hơn.
Một điểm tương đồng nữa là
có những con lớn tuổi trong nhóm
mà các con khác đều tuân theo
Đây là con voi cái đầu đàn, được vây quanh bởi những con cái khác
chúng thực hiện động tác đặt vòi của nó vào miệng chúng,
đó là dấu hiệu của sự tôn trọng,
một kiểu bắt tay
cũng như một tư thế chào
và chúng được học kiểu chào này khi còn rất nhỏ
Các tập tính trong bầy đàn
cũng tạo điều kiện cho các hoạt động nhóm.
Đây là một con voi mẹ có voi con bị rơi vào trong một cái máng
nó không biết phải làm gì, nó hoảng sợ.
Khi đó, con cái lớn tuổi, con đầu đàn,
sẽ nói "Không sao", rồi xốc voi con lên.
Việc này không giống như trong nhiều gia đình voi khác,
chúng không thể hợp tác tốt,
những con cái không biết nên làm gì,
những con lớn tuổi hơn chỉ việc
khuỵ xuống cùng nhau và mang con voi con ra ngoài.
Một điểm tương đồng nữa
là sự trưởng thành của những con voi đực
khoảng 12 đến 15 tuổi
Con voi to nhất trong bức ảnh này
chuẩn bị rời bầy đàn.
Nó to lớn và còn thiếu kinh nghiệm,
những con voi cái trưởng thành không nuôi được nó nữa
nhưng nó cũng độc lập
nó muốn ra ngoài với những con đực khác.
Khi đó, chúng ta có bầy voi đực.
rất quy củ
Greg là con đực đầu đàn, bạn có thể thấy nó ở giữa bức ảnh.
Nó có thế lực và những con khác phục tùng nó.
Việc này rất thú vị, cách mà những con đầu đàn giỏi,
những cá thể có thế lực
biết cách điều khiển bầy đàn.
Con voi này rất thành thục trong chuyện này
Có một sự ganh đua lẫn nhau, những con voi muốn tạo tôi tớ riêng,
nhưng không được vì chúng quá nóng vội.
Khi con voi thống trị đi khỏi,
chúng cố gắng thuyết phục những con voi yếu thế khác đi theo chúng.
Chúng thực sự bớt hấp tấp hơn.
Khá là thú vị khi thấy cách phân chia giai cấp giữa
quần thể các con đực và cái.
Hãy quay lại với những con voi cái.
Trong một tập thể nòng cốt luôn có một con voi mẹ,
hoặc một con voi bà,
con gái chúng và các con cháu khác,
cả đực và cái.
Điều thú vị ở đây là cách
mà các tính cách khác nhau tạo ra sự khác biệt.
Mỗi con voi đầu đàn có một đặc điểm.
Hai con voi này thuộc kiểu tò mò,
không kiên định,
trong khi hai con kia thì nóng nảy.
"Chúng ta sẽ tấn công trước, đàm phán sau"
Nhưng cũng có các con đầu đàn khác sẽ nói là
"Quên đi! Tao sẽ chạy trước
rồi xem xét sau khi chúng ta đã đến được nơi an toàn."
Tuy nhiên, con đầu đàn khôn ngoan nhất,
con thành công nhất
trong các nghiên cứu
là con chủ động đối diện với nguy hiểm
rồi quyết định có nên tránh xa hay không.
Hòa nhập với bầy đàn rất quan trọng
và tất nhiên ngay từ đầu
cũng giống như sự phát triển của trẻ
yếu tố cộng đồng rất quan trọng.
Cũng tắm, cùng ăn, cùng chơi, cùng dọn dẹp...
rất quan trọng
cho sự phát triển về mặt xã hội.
Ai chưa từng gây lộn với anh chị em
để chui vào ống trượt bể bơi trước cơ chứ?
Các mối quan hệ này ngay từ đầu
vốn giống như bạn chí cốt.
Những con cái sẽ sống cùng nhau mãi mãi
Nếu là con đực và con cái, chúng có thể biết nhau lâu dài
nhưng việc phát triển liên kết bầy đàn từ sớm là rất quan trọng.
Những mối quan hệ này sẽ bảo vệ chúng về sau.
Tôi sẽ chỉ cho bạn các mối quan hệ trong tình huống này.
Nếu tập trung vào những gì đang diễn ra
các bạn có thể thấy có kẻ bắt nạt ở đây
con voi đực quắp vòi của con voi con,
và bên phải là kẻ giảng hòa
đang cố gắng xen ngang và nói : "Đừng làm vậy!"
Và tất nhiên chúng ta cũng thấy kẻ ngoài cuộc.
Làm cách nào để cân bằng những tính cách khác nhau này trong một gia đình?
Thật hấp dẫn khi nghĩ rằng các con voi
rất giống loài người chúng ta.
Tôi đã rất tò mò về việc này
và tôi nghĩ, "Sao không thử so sánh sự khác nhau
giữa tính cách voi con của voi cái đầu đàn
và voi con của một voi mẹ cấp thấp,
để xem cách chúng lớn lên ra sao."
Bạn có thể thấy con voi con này với đôi tai
đang hướng về phía bạn.
Sự khác biệt giữa nó và con voi con đằng sau,
con đang cố lùi lại, cố nấp vào mẹ nó,
không biết chính xác việc gì đang diễn ra ở đây.
Nhưng rõ ràng con voi đang tiến lên tự tin hơn.
Chúng tôi đã tính toán xem một con voi con
sẽ rời con mẹ bao xa,
liệu chúng có thường tiếp xúc với các con khác,
liệu chúng có thường khởi đầu cuộc chơi,
và xem cách chế ngự của các con voi mẹ.
Chúng tôi phát hiện ra rằng những con voi con của con mẹ đầu đàn,
có khả năng thích nghi cao hơn những con khác.
Và có vẻ như là
không phải những con voi con đẳng cấp thấp không muốn chơi,
mà chúng không được phép tiếp xúc với những con voi con đẳng cấp cao hơn.
Chúng bị những con mẹ đầu đàn đuổi đi.
Đây là một điểm trừ,
được rồi chúng ta rất giống loài voi,
loài voi rất giống chúng ta,
Theo hướng tích cực hay tiêu cực.
Chuyện này cũng xảy ra với con người.
Có lẽ chúng ta nên rút ra bài học từ đó.
Phát hiện cuối cùng của chúng tôi là
những con đực sẽ có xu hướng liều lĩnh,
chúng độc lập hơn
và dành nhiều thời gian xa mẹ hơn.
Điều này cũng đúng trong xã hội loài người
và trong các quần thể động vật khác.
Tôi hi vọng đã thuyết phục được các bạn
về sự tương đồng giữa loài người và loài voi
và về tính cá nhân, bền bỉ của loài này.
Những kẻ bắt nạt luôn có xu hướng bắt nạt
trừ khi có tác động từ xã hội
và nó quyết định nên mềm mỏng
nếu muốn giành được thiện cảm.
Có cả những con voi khổng lồ hiền lành
luôn tỏ ra lịch sự.
Những con voi đực trẻ cần học hỏi từ những con trưởng thành hơn,
và những con voi hiền lành luôn làm tốt việc này,
bằng cách nài xin chúng.
Rời bầy đàn rất khó cho con đực,
nhưng chúng sống sót và biết nên làm gì.
Tóm lại, tôi muốn nói là
vì voi rất giống chúng ta,
tôi hy vọng khi bạn thấy chúng trên TV
hoặc may mắn thấy chúng trong tự nhiên
bạn có thể nghĩ về chúng
như những cá thể độc lập xứng đáng được quan tâm và bảo vệ
Xin cảm ơn.