در سیارهمان
دو منطقهی قطبی داریم:
قطب شمال، که نام آن از
اسم یونانی آرکتیکس گرفته شده، از شمال،
و قطب جنوب
که از آنتارکتیکس گرفته شده،
و در جهت مخالف آن قرار دارد.
اما راه سادهتری برای به خاطر سپردن آنها وجود دارد
اینکه تنها به خاطر بسپارید چه چیزی آنها را احاطه می کند.
قطب شمال که در نیمکره شمالی سیاره ما قرار گرفته است،
اقیانوسی است که کاملاً با خشکی محاط شده است.
در طرف دیگری از جهان
قطب جنوب قارهای است که
کاملاً با اقیانوس احاطه شده است.
بنابراین درقطب شمال خرسهای قطبی به چشم میخورند اما هیچ پنگوئنی در آن جا نیست.
و قطب جنوب برعکس آن است.
بگذارید نخست به قطب شمال بپردازیم.
منطقهی قطب شمال از اقیانوسی گسترده و پوشیده از یخ تشکیل شده
که با زمینی یخ بسته و بدون درخت احاطه شده است.
این بخش را می توان
به عنوان منطقه ای بین دایرهی قطب شمال و
قطب شمال تعریف کرد.
اگر اتفاقی در قطب شمال بایستید،
به هر سو که بنگرید
جنوب خواهد بود.
اما ایستادن در قطب شمال
برای طولانی مدت دشوار است
چرا که در وسط اقیانوس قرار دارد،
و با دریای یخ زدهی شناوری پوشیده شده است.
اگر در قطب شمال در آب بیفتید
به درون آبی میافتید که ۴٫۲۶۰ متر عمق دارد.
بالای سطح آب، میانگین دمای زمستان
میتواند ۴۰- درجه سلسیوس باشد،
و کمترین دمای ثبت شده
تقریباً ۶۸- درجه سلسیوس است.
با وجود چنین شرایط وحشتناکی
انسانها هزاران سال است که بخشهایی ازقطب شمال را
اشغال کردهاند.
زندگی در قطب شمال شامل موجوداتی میشود که در یخ زندگی میکنند،
زوپلانکتونها و فیتوپلانکتونها،
ماهیها و پستانداران دریایی،
پرندگان،
جانوران زمینی،
گیاهان،
و جوامع انسانی.
خوب، قطب جنوب چگونه است؟
قطب جنوب جنوبیترین قارهی زمین است،
و شامل قطب جنوب جغرافیایی میباشد.
آن پنجمین قارهی بزرگ کرهی زمین است
که اندازه آن دو برابر قارهی استرالیا میباشد.
تقریباً ۹۸٪ قطب جنوب با یخ پوشیده شده است که
حداقل قطر آن یک مایل است.
شرایط درقطب جنوب در سرتاسر جهان از سخت ترینهاست.
به طور میانگین، سردترین،
بادخیزترین،
و خشکترین قاره است
و بالاترین میانگین ارتفاع را در بین تمام قارهها دارد.
در بین تمام قارهها دارد.
ممکن است چنین بیندیشید که تمام مدت در قطبها برف میبارد،
اما قطب جنوب بسیار خشک است،
و صحرایی با بارندگی سالانه
تنها برابر با ۲۰۰ میلیمتر در ساحل و
میزانی بسیار کمتر در مناطق غیر ساحلی تلقی میشود.
دما در قطب جتوب به
۸۹- درجه سلسیوس رسیده است.
از آن جایی که رسیدن به آنجا بسیار دشوار است،
سکونت دائمی انسانها در آنجا وجود ندارد،
اما ۱٫۰۰۰ تا ۵٫۰۰۰ نفر
در طول سال
در ایستگاههای تحقیقاتی که سرتاسر قاره پراکنده شده است ساکن هستند.
حتی جانورانی هم که آنجا دوام میآورند برای زنده ماندن مبارزه می کنن،
و تنها موجودات سازگار با سرما آن جا زنده میمانند،
از جمله انواع جلبکها،
حیوانات،
باکتریها،
قارچها،
گیاهان،
و تک سلولیها.
اما چرا قطب جنوب از همتای شمالیاش سردتر است؟
نخست آن که بخش گستردهای از این قاره
بیش از ۳ کیلومتر از سطح دریا بالاتر است،
و دما با افزایش ارتفاع کاهش مییابد.
به همین دلیل است که قلهها پوشیده از برف میباشند.
ثانیاً، به یاد داشته باشید که قطب شمال
حقیقتاً یک اقیانوس یخ زده است.
دمای آب اقیانوسِ زیر آن از
سطحِ یخ زدهی قطب جنوب گرمتر است،
و آن گرما ازطریق قطعههای یخ منتقل میشود.
همین باعث میشود که دما در مناطق قطب شمال به
حداکثر دمای سطح زمین قطب جنوب نرسد.
ثالثاً، فصول، ضد قطب جنوب عمل میکنند.
طی اپیلین در ماه جولای
هنگامی که زمین در دورترین نقطه از خورشید قرار دارد،
اتفاقا" در قطب جنوب زمستان است،
که سرمایی مضاعف را برای
قطب جنوب به همراه میآورد.
اما وجود این شرایط نامساعد،
قطب شمال و جنوب دلیل مهمی
برای وجود سیارهی ما هستند.
هر دو قطب
کنترلکنندهی مهمی برای شرایط جوی میباشند.
آنها به تعدیل کردن دما
در نواحی معتدل کمک میکنند
وآب و هوایی پایدار را برای ما فراهم میکنند.
هنگامی که یخ دریا در قطب شمال
به دلیل تغییرات جوی و گرم شدن زمین ذوب میشود،
ناپایداری جوی در سرتاسر جهان افزایش مییابد.