မ်ိဳးပြားဆဲလ္ကြဲျခင္း (Meiosis) ဗီဒီယို အျပီးမွာ တို႔ဆီမွာ
မ်ိဳးဥ ႏွစ္လံုး က်န္ခဲ့တယ္။
အဖို သုတ္ပိုး တစ္ေကာင္ နဲ႔ အမ သားဥ တစ္လံုး တို႔ေပါ့။
အခု သုတ္ပိုး တစ္ေကာင္ပံု ဆြဲလိုက္မယ္။
ဒီေတာ့ အခု မင္းတို႔ဆီမွာ သုတ္ပိုးတစ္ေကာင္ရယ္ သားဥတစ္လံုးရယ္ ရွိေနျပီ။
သားဥ ပံုကို အေရာင္းေျပာင္းဆြဲလိုက္မယ္။
ဒါက သားဥ တစ္လံုးပဲ။ ေနာက္ ဘာဆက္ျဖစ္သလဲဆိုေတာ့ က်ဳပ္တို႔ သိၾကတယ့္အတိုင္း
သုတ္ပိုးနဲ႔ သားဥတို႔ မ်ိဳးေပါင္းလိုက္ၾကတယ္။
ေနာက္ေတာ့ ဆင့္ကဲ ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္လာေတာ့တာေပါ့။
သားဥရဲ႔ နံရံဟာ တစ္ျခားေသာ သုတ္္ပိုးေတြ မေဖာက္ႏိုင္ေတာ့တာေၾကာင့္
သုတ္ပိုးတစ္ေကာင္ပဲ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအေၾကာင္းက
ဒီဗီဒီယိုရဲ႔ ဦးတည္ခ်က္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
တကယ့္ ဦးတည္ခ်က္ကေတာ့မ်ိုဳးေအာင္သြားတယ့္ သားဥတစ္လံုးကေန
သားေလာင္း (Zygote) ျဖစ္ျပီး ဘယ္လို ဖြံ႔ျဖိဳးလာတယ္ ဆိုတာပါပဲ။
မ်ိဳးေအာင္ျပီးတယ့္ေနာက္မွာ မ်ိဳးပြားဆဲလ္ကြဲျခင္း ဗီဒီယို ထဲမွာ ေဖာ္ျပခဲ့သလို
မ်ိဳးဥ တစ္လံုးစီမွာ မ်ိဳးဗီဇတစ္ဝက္ (Haploid)
( Haploid မွာ "i" တစ္လံုးပိုသြားတယ္) ဒါမွမဟုတ္ သာမန္ဆဲလ္တစ္လံုးမွာ ရွွိတယ့္
ဒီအင္ေအ (DNA) ပမာဏ ရဲ႔ တစ္ဝက္ပဲ ရွိေနတယ္။
(Haploid)
ဒါေပမယ့္ သုတ္ပိုးနဲ႔ သားဥတို႔ ေပါင္းစပ္လိုက္ခ်ိန္တယ့္အခ်ိန္
ခ်က္ခ်င္းမွာပဲ မ်ိဳးဗီဇအျပည့္ (Diploid) ျဖစ္လာတယ္။
(ဒီလို လုပ္ရေအာင္)
( အေရာင္ ေကာင္းတာေလးတစ္ခု ေရြးလိုက္ဦးမယ္။)
ဒီေတာ့တို႔ေတြဆီမွာရွိတယ့္ မ်ိဳးဗီဇအျပည့္ (Diploid) သေႏၶသားဟာ
မ်ိဳးဥေတြရဲ႔ ႏွစ္ဆ (2N) ရွိတယ့္ ဒီအင္ေအ ပမာဏ
ဒါမွမဟုတ္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ ပံုမွန္ဆဲလ္တစ္ခုမွာ ရွိသင့္တယ့္ ဖြဲ႔စည္းမႈ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ရွိလာတယ္။
ဒီေတာ့ ဒါဟာ (Diploid), ဒါဟာ သားေလာင္း (Zygote)
တစ္နည္းေခၚၾကမယ္ဆိုရင္ မ်ိဳးေအာင္ထားတယ့္ သားဥေပါ့။
အခုဆိုရင္ သက္ရွိတစ္ခု ျဖစ္လာဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ အားလံုး
ျပည့္စံုသြားျပီ ျဖစ္တယ္။
မ်ိဳးေအာင္ျပီး ခ်က္ခ်င္းဆိုသလိုမွာပဲ
သေႏၶသားဆဲလ္ေလးဟာ စျပီး ကြဲအက္လာပါတယ္။
ဒါဟာ ပံုမွန္ဆဲလ္ပြားျခင္း (Mitosis) ပါပဲ။ ဒါဟာ ျဖစ္စဥ္တစ္ရပ္ ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္
ဆဲလ္အရြယ္အစားေတာ့ သိသိသာသာ ၾကီးမလာပါဘူး။
အခု ဒီမွာ ရွိေနတယ့္ သေႏၶသားဆဲလ္ေလးဟာ
ပံုမွန္ဆဲလ္ကြဲျခင္း ကို သံုးျပီး အခုလို ႏွစ္ခု ျဖစ္လာတယ္။
ဒီတစ္ခုဆီမွာလည္း ဗီဇအျပည့္ (2N) ပါေနသလို သူတို႔က ထပ္ျပီး
ေလးခု အျဖစ္ အခုလို ကြဲသြားပါတယ္။
သူတို႔တစ္ခုခ်င္းစီမွာ ရွိတယ့္ ဗီဇ ဖြဲ႔စည္းပံုဟာ
ပထမဆံုး သားေလာင္းဆဲလ္နဲ႔ တစ္ထပ္တည္း တူသလို ဆက္ျပီးလည္း ကြဲပြားေနဆဲပါပဲ။
အခု သည္မွာေတြ႔ေနရတယ့္ ဆဲလ္အစုလိုက္ၾကီးကို
ေမာ္ရူလာ (Morula) လို႔ စေခၚပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ဒီစကားဟာ မာဘယ္ရီ (Mulberry) ဆိုတယ့္ စကားလံုးကေန ဆင္းသက္လာတာပါ။
ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ မာဘယ္ရီသီးနဲ႔ ပံုစံတူေနလို႔ပါ။
ဒီေတာ့ နည္းနည္းေလာက္ ျပန္ရွင္းၾကရေအာင္
ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ က်ဳပ္တုိ႔ ဒီကေန စေျပာမွာ မဟုတ္လို႔ဘဲ။
သေႏၶသား (Zygote) ကေန စၾကတာေပါ့။
ဒါဟာ မ်ိဳးေအာင္ထားတယ့္ သားဥတစ္လံုးေပါ့။
သူဟာ ပံုမွန္ဆဲလ္ကြဲျခင္း (Mitosis) ကို သံုးျပီး ဆဲလ္ကြဲလာ
ဆဲလ္အစုအလံုးၾကီး ျဖစ္လာတယ့္အထိေပါ့။
ဆဲလ္ပမာဏက ႏွစ္ရဲ႔ ထပ္ကိန္းႏႈန္းေလာက္ရွိတယ္။
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီဆဲလ္ေတြဟာ (အနည္းဆံုး အေစာပိုင္း အဆင့္ေတြမွာ) တစ္ျပိဳင္တည္း ကြဲထြက္ေနၾကလို႔ပါပဲ။
ေနာက္ေတာ့ ဒီ ေမာ္ရူလာ (Morula) ေလး ရလာတယ္။
အခု ေမာ္ရူလာ ေလး ဆဲလ္ ၁၆လံုး နဲ႔ အထက္ ျဖစ္လာတယ့္အခါ
အခ်ိန္အားျဖင့္ ေလး ငါးရက္ ရွိလာတယ္။
ဒါဟာ အတိအက် ျဖစ္စဥ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ သူတို႔ဟာ
နည္းနည္းခ်င္း ေျပာင္းလဲလာတယ္။ အေပၚဆံုးက ဆဲလ္ေတြက
အလံုးတစ္လံုးလို ျဖစ္လာတယ္။
( ဒီမွာ အလံုးတစ္လံုးနဲ႔ ပိုတူေအာင္ ဆြဲၾကည့္လိုက္မယ္)
ဒီေတာ့ သူက စျပီး ေျပာင္းလဲလာေနျပီ။
(အျပင္ဘက္ ဆဲလ္ေလးေတြ ဆြဲလိုက္မယ္)
ဒါကေတာ့ သူ႔ရဲ႔ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ ျမင္ကြင္းေပါ့။
သူဟာ တကယ္ပဲ အလံုးတစ္လံုးနဲ႔ ပိုျပီး တူလာေနတယ္။
ဒါက အျပင္ဆဲလ္ေတြ၊ ေနာက္ျပီး သည္ အတြင္းသားဆဲလ္ေတြလည္း
အတြင္းဘက္ထဲမွာ ရွိေနတယ္။
ေဟာဒီ့ အျပင္ဘက္ဆဲလ္ေတြကို Trophoblast လို႔ ေခၚတယ္။
(မတူတယ့္ အေရာင္နဲ႔ ေရးရမယ္။)
(နည္းနည္း ေရႊ႔လိုက္ဦးမယ္။)
(အဲဒီ့ဘက္မွာ ဆက္မေရးခ်င္ဘူး။)
အခုေျပာမယ့္ အတြင္းသားဆဲလ္ေတြဟာ
အခု ဗီဒီယိုရဲ႔ အဓိက အစိတ္အပိုင္းျဖစ္တယ္။
(နည္းနည္း ေအာက္ကို ေရႊ႔လိုက္မယ္။)
(သင့္ေတာ္တယ့္ အေရာင္ ေရြးရမယ္။)
အတြင္းဆဲလ္ေလးေတြကို Embryoblast လို႔ ေခၚတယ္။
ေနာက္ပိုင္း ဘာျဖစ္လာသလဲဆိုေတာ့ အရည္တစ္ခ်ိဳ႔ဟာ
စတင္ျပီး ဝင္လာတယ္။
Embryoblast နဲ႔ Trophoblast ရဲ႔ ၾကားထဲကိုေပါ့။
ဒီထဲမွာ အရည္တစ္ခ်ိဳ႔ ရွိလာတယ့္အတြက္
ေမာ္ရူလာ ဟာ ဒီလိုေလး ျဖစ္သြားတယ္။
အျပင္ဆံုးအလႊာ ျဖစ္တယ့္ Trophoblast က ဒီေလာက္ၾကီးတယ့္
ဆဲလ္လံုးၾကီး ျဖစ္လာတယ္။
ဆဲလ္ေတြက အဆက္မျပတ္ ကြဲပြားေနတာေၾကာင့္ ဒီလိုေတြ ျဖစ္လာတယ္။
Mitosis ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ Trophoblast က
ဒီလိုပံုစံျဖစ္လာတယ္။ Embryoblast ကလည္း
ဒီလိုပံု ျဖစ္လာတယ္။
Embryoblast ကို.... (ဒါက Embryoblast ေပါ့)
တစ္ခါတစ္ေလ အတြင္းသားဆဲလ္ ( Inner cell mass)လို႔ ေခၚၾကတယ္။
ဒီမွာ ခ်ေရးလိုက္မယ္။
ဒါကေတာ့ သက္ရွိတစ္ခု အျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာမယ့္ အရာေလးပါပဲ။
အခု ဒီက အသံုးအႏႈန္းေလးေတြကို သိေလာက္ျပီထင္ပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔က ႏို႔တိုက္သတၲဝါ အေၾကာင္းေျပာေနၾကတာျဖစ္ျပီး
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကလည္း ႏို႔တုိက္သတၲဝါေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္
ေမာ္ရူလာကေန ျဖစ္လာတယ့္အရာကို ေမာ္ရူလာလို႔ပဲ မေခၚဘဲ Zygote လို႔ ေခၚရတယ္။
ေမာ္ရူလာရဲ႔ ဆဲလ္ကေန စတင္ျပီး ေျပာင္းလဲ ျဖစ္ေပၚလာတာေတြကေတာ့
အျပငိပိုင္းဆဲလ္ျဖစ္တယ့္ Trophoblast ရယ္
Embryoblast ရယ္ တို႔ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ျပီး ေဟာဒီ့က ေနရာေလး
အရည္ပဲရွိတယ့္ ေနရာေလးကို
Blastocoel လို႔ ေခၚတယ္။
(Blastocoel ထဲက coel ဆိုတယ့္ စာလံုးကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို
နားလည္ရခက္တယ္)
ဒီဟာေတြ ျဖစ္လာျပီးေနာက္မွာေတာ့ Blastocyst လို႔ ေခၚလာၾကတယ္။
သည္ တစ္ခုလံုးကို ျခံဳျပီး ေခၚတာေပါ့။
(ေအာက္ကို နည္းနည္း ေရႊ႔ရဦးမယ္)
သည္ဟာတစ္ခုလံုးကို ျခံဳျပီး Blastocyst လို႔ ေခၚတာဟာ
လူေတြအေၾကာင္း ေျပာေနတာမို႔လို႔ ျဖစ္တယ္။
အခု နားလည္ရခက္တယ့္ အပိုင္းေရာက္လာျပီ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့
ဇီဝေဗဒ စာအုပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ
ေမာ္ရူလာကေန Blastula ျဖစ္သြားတယ္ ဆိုတယ္။ ဒါမွမဟုတ္
Blastosphere အဆင့္ ျဖစ္သြားတယ္ ဆိုၾကတယ္။
(ဒီစာလံုးေလးေတြ ခ်ေရးၾကည့္ရေအာင္)
တစ္ခါတစ္ေလ Morula လို႔ ေခၚမယ္
ဒီကေန Blastula ျဖစ္သြားတယ္ ဆိုမယ္။
တစ္ခါတစ္ေလက်ျပန္ေတာ့ Blastosphere ေခၚၾကျပန္ေရာ။
ဒီေနရာမွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျဖစ္ေစခ်င္တာက သူတို႔ေတြဟာ
အဓိကအားျဖင့္ အဆင့္အတူတူပဲ ဆိုတာပါပဲ။
စာအုပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ စာေရးသူေတြက
ဖား ဖားေလာင္း စတယ့္အေကာင္ေတြအၾကာင္း ေျပာၾကတာမို႔လို႔
ဒီစာလံုးေတြကို သံုးၾကတာ ျဖစ္တယ္။
ႏို႔တိုက္သတၲဝါေတြ အတြက္ အထူးသျဖင့္
ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူေတြနဲ႔ နီးစပ္တယ့္ သတၲဝါေတြ အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီအဆင့္ကို
Blastocyst လို႔ပဲ ေခၚရတယ္။ တကယ္ ခြဲျခားရမယ့္ အခ်ိန္ကေတာ့
Blastula Blastulosphere လို႔ပဲ သံုးႏႈန္းၾကတယ့္ အခ်ိန္ပါပဲ။
ဒီလို ခြဲျခားမႈေတြဟာ
အျပင္ဆံုးဆဲလ္အလႊာနဲ႔
အတြင္းသား ဆဲလ္အစုေတြအတြက္ မလိုအပ္လွပါဘူး။
ဒီဗီဒီယိုရဲ႔ ဦးတည္ခ်က္က လူသားေတြအတြက္ ျဖစ္ျပီး
ဒီေနရာေလးကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ စေျပာခ်င္တယ့္အပိုင္းျဖစ္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့
ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြက လူသားေတြျဖစ္ျပီး ဒါေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္ဝင္စားတယ့္ အရာ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ပါပဲ။
ဒီေတာ့ Blastocyst ကိုပဲ အာရံုစိုက္ၾကတာေပါ့။
အခုခ်ိန္ထိ သည္ဗီဒီယိုထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့သမွ်ေတြဟာ
သည္ေနရာကို ေရာက္လာဖို႔ အတြက္ပါပဲ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အခုသည္မွာရွိတယ့္
ကၽြန္ေတာ္ဆြဲထားတယ့္ အစိမ္းေရာင္
အတြင္းသားဆဲလ္ Blastocyst ဟာ
သက္ရွိတစ္ခုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားမွာ မို႔လို႔ပါပဲ။
အဲေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔က ေမးၾကမယ္။ ဟုတ္ျပီ ဒါက သက္ရွိျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္
ခရမ္းေရာင္ဆဲလ္ေတြက ဘာေတြျဖစ္လာမွာလဲ ေပါ့။
သည္ အျပင္ဘက္ Trophoblast ေတြလား?
သူတို႔ေတြက သေႏၶသားအတြက္ အခ်င္း (Placenta) ျဖစ္လာမွာေပါ့။ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း
လူသားေတြဆီမွာ သူတို႔ေတြ ဘယ္လို အခ်င္း ျဖစ္လာၾကလဲ ဗီဒီယို လုပ္ဦးမွာပါ။
အခု ခ်ေရးလိုက္ပါ့မယ္။
သူတို႔ေတြ အခ်င္း (Placenta) ျဖစ္သြားမယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ ကေလးေတြ ဘယ္လိုေမြးဖြားလာသလဲဆိုတာ ဗီဒီယိုတစ္ခု လုပ္ေပးပါဦးမယ္။
ဒီႏွစ္အတြင္းမွာ အဲဒီ့အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေတာ္ေတာ္ေလးကို သိလာတယ္။
ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္အိမ္မွာ ကေလးတစ္ေယာက္ ေမြးဖြားခဲ့လို႔ပါပဲ။
တကယ္ေတာ့ အခ်င္းဆိုတာဟာ
သေႏၶသား ဖြ႔ံျဖိဳးရာ ေနရာ ျဖစ္သလို
အထူးသျဖင့္ လူသားေတြနဲ႔ ႏို႔တိုက္သတၲဝါေတြမွာ ဖြံ႔ျဖိဳးလာတယ့္ သေႏၶသားနဲ႔
မိခင္ၾကားက ၾကားခံနယ္ ျဖစ္ျပီး သည္ စနစ္ ႏွစ္ခုကို
ခြဲျခားေပးထားသလို လိုအပ္တယ့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ
သည္ႏွစ္ခုၾကား လည္ပတ္ႏိုင္ေအာင္ အလဲအလွယ္လုပ္ေပးတယ့္ အရာလည္း ျဖစ္တယ္။
ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ သည္ ဗီဒီယိုရဲ႔ ဦးတည္ခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။
သည္ဗီဒီယိုရဲ႔ ဦးတည္ခ်က္ကေတာ့ သေႏၶသားဆဲလ္ေလးေတြဟာ
တစ္ျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလဲဖြံ႔ျဖိဳးလာျပီး
အခ်င္းဆဲလ္ေတြကေန ခြဲထြက္သြားတာကိုပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ်ိန္အထိ
သူတို႔ေတြ ဘာေတြျဖစ္လာမွာလဲဆိုတာ မဆံုးျဖတ္ရေသးပါဘူး။
ဒီဆဲလ္ေလးနဲ႔ သူ႔မ်ိဳးဆက္ ဆဲလ္ေလးေတြက
အာရံုေၾကာစနစ္ရဲ႔ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္လာျပီး
သည္ဆဲလ္ေလးေတြက ၾကြက္သားေတြ ျဖစ္လာႏိုင္သလို
ေဟာဒီက ဆဲလ္ေလးက အသည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
အခုသည္မွာရွိတယ့္ ဆဲလ္ေလးေတြကို သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ေတြ (Embryonic stem cells) လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။
သည္ဗီဒီယိုထဲမွာ အခုမွ ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္
ကိုယ္နဲ႔ ရင္းႏွီးတယ့္ အသံုးအႏႈန္းကို ၾကားရတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒါဆို အခု သည္ဆဲလ္ေတြထဲကေန ဆဲလ္တစ္လံုးကို ယူလိုက္ျပီး
ေနာက္ထပ္ အသံုးအႏႈန္းတစ္ခုနဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။
အခု ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မွာ သားေလာင္းတစ္ခုရွိတယ္။
သူ စျပီး ကြဲထြက္ခ်ိန္ကစျပီး ျဖစ္လာတယ့္ ဆဲလ္ေတြကို
Blastomere လို႔ ေခၚတယ္။
ခင္ဗ်ားတို႔ သိခ်င္ေကာင္း သိခ်င္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဘာလို႔ Blast ဆိုတယ့္ စာလံုးက
ဒီ သေႏၶသားေဗဒ ဗီဒီယိုထဲမွာ ထပ္ခါထပ္ခါ
ပါေနသလဲ ဆိုျပီးေတာ့ေပါ့။
သည္ စကားလံုးဟာ မ်ိဳးေစ့ (Spore) လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ့္ ဂရိစကားလံုး Blasto ကေန ဆင္းသက္လာတာပါ။
ဒီေတာ့ သက္ရွိတစ္ခု ဖြ႔ံျဖိဳးလာေတာ့မယ့္သေဘာေပါ့။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ သည္စကားလံုးေတြရဲ႔ အစကို လိုက္သြားမွာ မဟုတ္ေပမယ့္
သည္စကားလံုး ဘယ္က ဆင္းသက္လာတယ္၊ ဘာေၾကာင့္ ေနရာတကာ
သည္စကားလံုး ပါေနရသလဲ ဆိုတာ သိရေအာင္ပါ။
သည္ေတာ့ ဒါေတြက Blastomere ေတြေပါ့။
ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ေတြ လို႔ သံုးႏႈန္းလိုက္တုိင္း
Embryoblast ထဲက Blastomere တစ္ခုခ်င္းစီ တစ္နည္းအားျဖင့္
ေဟာဒီ့ အတြင္းသားဆဲလ္ေတြထဲက ဆဲလ္ တစ္ခုခ်င္းစီကို ရည္ညႊန္းပါတယ္။
သည္ အသံုးအႏႈန္းေတြဟာ ေတာ္ေတာ္ေတာ့ ေခၚလို႔ ေကာင္းပါတယ္။
အဲေတာ့ သည္ဆဲလ္တစ္ခုခ်င္းစီက ပင္မဆဲလ္ေတြ ျဖစ္တယ္ေပါ့။
(ဒါကို အေရာင္ကြဲနဲ႔ ေရးလိုက္မယ္)
သည္ဆဲလ္တစ္ခုခ်င္းစီက ပင္မဆဲလ္ေတြ ျဖစ္တယ္။
ကၽြန္ေတာ္ သည္အခ်က္ကို ေျပာခ်င္ေနတာ။
ဘာလို႔ သည္ဆဲလ္ေလးေတြက စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းရသလဲဆိုေတာ့
ခင္ဗ်ားတုိ႔ သိၾကတယ့္အတိုင္း သူတို႔နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အၾကီးအက်ယ္ အျငင္းအခုန္ေတြ ရွိေနတယ္ေလ။
ပထမတစ္ခ်က္က သူတို႔ေတြကေန ဘာမဆို ျဖစ္လာႏိုင္တယ့္ အလားအလာရွိတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္
သူတို႔မွာ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းမႈ (Plasticity) ရွိတယ္။
သည္မွာ ေနာက္ထပ္ အသံုးအႏႈန္းတစ္ခု ၾကားလိုက္ရမွာေပါ့။
ကဲ ခ်ေရးလိုက္ရေအာင္...Plasticity
သည္ စကားလံုးဟာ ပလပ္စတစ္ (Plastic) ကေန ဆင္းသက္လာတယ္။
ပလပ္စတစ္လိုမ်ိဳး လိုသလို ပံုသြင္းႏိုင္တယ့္ သေဘာေပါ့။
သည္ေတာ့ အရာတစ္ခုမွာ Plasticity ရွိတယ္လို႔ သံုးလိုက္တိုင္း
သူ႔မွာ မတူညီတယ့္ အရာအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္လာႏိုင္တယ့္ အလားအလာရွိတယ္လို႔
ဆိုလိုခ်င္တာ ျဖစ္တယ္။
စမ္းသပ္ ေလ့လာမႈေတြကလည္း သည္အခ်က္ကို
ေထာက္ခံထားျပီး ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ဘံုနိမ့္ သက္ရွိေတြမွာေပါ့။
တကယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကိုယ္ခႏၶာကို ထိခိုက္မႈတစ္ခုခု ရွိခဲ့ရင္
(အာရံုေၾကာဆဲလ္ တစ္ခုပံုကို ဆြဲလိုက္ရေအာင္)
အာရံုေၾကာဆဲလ္ရဲ႔ လုပ္ေဆာင္ပံုေတြကို ေျပာမေနေတာ့ပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ တကယ္လို႔မ်ား ထိခိုက္မႈတစ္ခုခု
အာရံုေၾကာဆဲလ္အေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့ျပီး အဲဒီ့အတြက္
တစ္စံုတစ္ေယာက္မွာ အေၾကာေသသြားခဲ့မယ္
အာရံုထိခိုက္သြားမယ္ ဆိုၾကပါစို႔။
Multiple Sclerosis ေရာဂါ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ျခားေရာဂါတစ္ခုခု ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။
ေျပာခ်င္တာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ဘာမဆို ျဖစ္လာႏိုင္တယ့္ ဆဲလ္ေတြ ရွိသလို
သူတို႔ေတြ ဘာအျဖစ္ေျပာင္းလဲရမလဲဆိုတာ ဘယ္လို သိၾကသလဲ ဆိုတယ့္အခ်က္ကိုပါ
နာလည္လာၾကျပီဆိုတာပါပဲ။
သည္ဆဲလ္ဟာ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနျပီး
သူတို႔ ဘာလုပ္ေနၾကသလဲဆိုတာကိုလည္း အကဲခတ္ေနတယ္။ ဒီအခ်က္က
သူဘာျဖစ္လာမလဲ ဆံုးျဖတ္ရာမွာ အေထာက္အကူေပးတယ္။
ေျပာခ်င္တာက ေဟာသည္ ဘာမဆို ျဖစ္ႏိုင္တယ့္ ဆဲလ္ေတြကိုယူျပီး
ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ခဲ့တယ့္ ေနရာမွာ ထားလိုက္မယ္
အေပၚက အုပ္တင္ထားလုိက္မယ္ဆုိရင္ သူတို႔ဟာ
ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုအပ္တယ့္ဆဲလ္ေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္တယ္။
သည္ေနရာမွာဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ဟာ အာရံုေၾကာဆဲလ္ေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားလိမ့္မယ္။
အာရံုေၾကာဆဲလ္အျဖစ္ေျပာင္းလဲျပီး ထိခိုက္မႈေတြကို ျပဳျပင္မယ္
အေၾကာေသေနတာကိုေတာင္ ေပ်ာက္ကင္းသြားေစႏုိင္မယ္။
ဒါဟာ သုေတသနျပဳဖို႔ အေတာ္ကို စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းတယ့္ေနရာ ျဖစ္တယ္
သီအိုရီထဲမွာဆိုရင္ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပုိင္းအသစ္ေတြ အျဖစ္ေတာင္ ဖြံ႔ျဖိဳးလာႏိုင္တယ္။
တကယ္လို႔ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေက်ာက္ကပ္ ဒါမွမဟုတ္ ႏွလံုးတစ္ခု
လိုအပ္ေနျပီဆုိရင္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာေပါ့
သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ေတြကို ထုတ္ယူလာႏိုင္မယ္
ျပီးေတာ့ အျခား သတၲဝါတစ္ေကာင္ေကာင္ထဲကို ထည့္ျပီး
အသစ္လဲလွယ္လို႔ရမယ့္ ႏွလံုး ဒါမွမဟုတ္ ေက်ာက္ကပ္ အျဖစ္
ေျပာင္းလဲလို႔ ရလာမယ္။
ဒါဟာ အင္မတန္ စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတယ့္
အစြမ္းအစပါပဲ။
ဒီလိုဆိုရင္ တစ္ခ်ိန္က ကုသလို႔ မရႏိုင္ဘူးဆိုတယ့္ ေရာဂါေတြကို သူတို႔ေတြက ကုသႏိုင္လာျပီး
ေသအံ့ဆဲဆဲ လူနာေတြအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္
ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
သည္ေနရာမွာ အျငင္းအခုန္တစ္ခု ရွိေနတယ္။
အဓိကျငင္းခုန္ေနၾကတာကေတာ့ တကယ္လို႔မ်ား
ကၽြန္ေတာ္တို႔ အတြင္းထဲအထိဝင္ျပီး သည္ဆဲလ္ေတြကို ထုတ္ယူမယ္ဆိုရင္
သည္သေႏၶသား ေသဆံုးသြားလိမ့္မယ္။
ဒါဆို ကၽြန္ေတာ္တို႔က သည္ သေႏၶသားကို သတ္သလို ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။
အဲဒီ့ သေႏၶသားက လူသားတစ္ေယာက္
ျဖစ္ဖို႔ အလားအလာ ရွိတယ္ေလ။
အဲလို ျဖစ္လာဖို႔ အတြက္
မွန္ကန္တယ့္ ဇီဝပတ္ဝန္းက်င္ရယ္ လိုလားတယ့္ မိခင္ရယ္
တစ္ျခား အခ်က္ေတြ ရွိဖို႔ လိုေသးတာ မွန္ေပမယ့္ သူ႔မွာ အလားအလာေတာ့ ရွိေနေသးတာပဲ။
တစ္ခ်ိဳ႔သူေတြ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ျခင္းကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကတယ့္ (Pro-life campaign) အဖြဲ႔ဝင္ေတြကေတာ့
လူသားတစ္ေယာက္ ျဖစ္ဖို႔ အလားအလာ ရွိေနတယ့္ ဘယ္အရာမဆို
အသက္ရွိေနတယ္အတြက္ သတ္ပစ္ဖို႔ မသင့္ေတာ္ဘူး လို႔ ေျပာလိမ့္မယ္။
ဒီေတာ့ အဲဒီ့ဘက္က သူေတြကေတာ့
သေႏၶသားကို ဖ်က္ဆီးပစ္မွာကို ကန္႔ကြက္ၾကလိမ့္မယ္။
သည္ ဗီဒီယိုရဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္က တစ္ဖက္ဖက္ကို ေထာက္ခံဖို႔ မဟုတ္ပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ သူ႔မွာ လူသားျဖစ္လာမယ့္ အလားအလာ ရွိတယ္ေလ။
ဟုတ္တယ္မလား။
ဒီေတာ့ ဒီေနရာမွာ အၾကီးအက်ယ္ ျငင္းခုန္စရာ ရွိေနတယ္။
ခင္ဗ်ားတို႔ ဒီဗီဒီယိုကေန သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ အေၾကာင္း
လူေတြ ဘာေျပာေနၾကသလဲ သိရျပီေပါ့။
ေနာက္ထပ္ ေမးခြန္းတစ္ခုက
ဘာလို႔ ပင္မဆဲလ္လို႔ ရိုးရိုးမေခၚဘဲ သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္လို႔
ေခၚရတာလဲ ေပါ့။
ဘာလို႔လဲဆိုေေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အားလံုးရဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာထဲမွာ
Somatic stem cells ဆိုတာ ရွိေနလို႔ပါပဲ။
(ဒါကို ခ်ေရးလိုက္ရေအာင္)
Somatic ဒါမွမဟုတ္ Adults stem cells
အဲဒီ့ ဆဲလ္ေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အားလံုးမွာ ရွိတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရိုးတြင္း ခ်ဥ္ဆီထဲမွာ ေသြးဥေတြ ထုတ္လုပ္ေပးေနၾကသလို
တစ္ျခား ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းေတြ မွာလည္း ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္
Somatic stem cells ေတြက ေပ်ာ့ေပ်ာင္းမႈ (Plasticity) မရွိဘူး။ တစ္နည္းအားျဖင့္
ဘယ္လို ဆဲလ္မ်ိဳးကိုမဆို ေျပာင္းလဲႏုိင္တယ့္ အရည္အခ်င္း မရွိဘူး။
လူသားေတြအေနနဲ႔ သုေတသနေတြ လုပ္ျပီး သည္ ဆဲလ္ေတြကို
ပိုျပီး ေပ်ာ့ေပ်ာင္းမႈ ရွိလာေအာင္ ၾကိဳးပမ္းၾကပါလိမ့္မယ္။
တကယ္လို႔ အဲဒီ့ Somatic stem cells ေတြကို ထုတ္ယူျပီး
ပိုုျပီး ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေအာင္ လုပ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္
သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ လိုအပ္ခ်က္ကို ရပ္တန္႔ႏိုင္လိမ့္မယ္။
တကယ္လို႔မ်ား သူတို႔ေတြ အရမ္းေကာင္းသြားလို႔
လူသားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖြံ႔ျဖိဳးႏိုင္တယ့္ အလားအလာပါ ရွိလာခဲ့ရင္
ေနာက္ထပ္ ျငင္းခုန္စရာ ျဖစ္လာလိမ့္ဦးမယ္။
အခုထိေတာ့ ျငင္းခုန္စရာ မရွိေသးပါဘူး။
ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ Somatic stem ဒါမွမဟုတ္
Adult stem cells ဟာ လူသားတစ္ဦးအထိ ျဖစ္မလာႏိုင္ေသးလို႔ပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ကေတာ့ လိုလားတယ့္ မိခင္ ဝမ္းဗိုက္ထဲမွာ ဆိုရင္
လူသားတစ္ဦး အျဖစ္ တကယ္ ေျပာင္းလဲလာႏိုင္ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာေတာ့ သက္သက္တစ္ေနရာမွာ ေရးခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့
ကၽြန္ေတာ္အေနနဲ႔ ျငင္းခုန္မႈရဲ႔ ဘယ္ဘက္ကိုမွ မေရြးခ်ယ္ခ်င္လို႔ပါ။
အခ်က္အလက္ဆိုတာ အခ်က္အလက္မွ်ပါပဲ။
သည္ ဆဲလ္ေတြဟာ လူသားတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာႏိုင္စြမ္းရွိသလို
လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာရဲ႔ အသက္ကိုလည္း ကယ္တင္ႏိုင္စြမ္းလည္း ရွိတယ္။
ဒီ စာေၾကာင္းေတြက အခ်က္အလက္ သက္သက္ပါပဲ။
ဘယ္အဆိုကို သေဘာက်တယ္
ဘယ္ဘက္ကေန ရပ္တည္မယ္ဆိုတာကေတာ့
ခင္ဗ်ားတို႔ သေဘာ ပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျငင္းခုန္သူေတြ မတင္ျပဘူးတယ့္
အေၾကာင္းအရာတစ္ခုအေၾကာင္းလည္း ေျပာခ်င္ပါေသးတယ္။
ခင္ဗ်ားတို႔ သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္အမ်ိဳးအစားကို ယူလိုက္တယ္ ဆိုပါစို႔။
ပင္မဆဲလ္ေတြ ယူတယ္ဆိုတာ ပင္မဆဲလ္ တစ္လံုး ႏွစ္လံုးေလာက္ ယူလိုက္တာကို ေျပာတာေပါ့။
ထားပါစို႔။ ခင္ဗ်ားက ပင္မဆဲလ္ တစ္လံုးကို ယူလိုက္ျပီးေတာ့
ဖန္ျပြန္တစ္ခုထဲ ထည့္လိုက္ျပီးေတာ့
ပြားေစတယ္ ဆိုပါစို႔။
သည္ ဆဲလ္တစ္လံုးကေန ႏွစ္လံုး၊ ႏွစ္လံုးကေန ေလးလံုး ပြားလာမယ္။
အဲဒီ့ေနာက္ တစ္ျခားတစ္ေယာက္က သည္ဆဲလ္ေတြထဲက တစ္လံုးကိုယူျပီး
သူ႔ရဲ႔ ဖန္ျပြန္ထဲ ထည့္ျပီး ထပ္ပြားႏိုင္ျပီေပါ့။
သူတို႔အားလံုးက ပင္မဆဲလ္အမ်ိဳးအစားေတြပါပဲ။
သူတို႔အားလံုးဟာ Blastomere လို႔ ေခၚခဲ့ၾကတယ့္ သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ တစ္ခုကေန
ျဖစ္လာၾကတာပါပဲ။
အဲဒါမ်ိဳးကိုမွ ပင္မဆဲလ္လို႔ ေခၚၾကတာ ျဖစ္တယ္။
ျငင္းခုန္သူေတြက သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ ကို စတင္ထုတ္ယူလိုက္ကတည္းက
သေႏၶသားကို ဖ်က္စီးရာ ေရာက္ေနျပီလို႔ ဆိုတယ္။
ဒါေပမယ့္ တစ္ခုေျပာစရာ ရွိတာက သေႏၶသားဟာ
တစ္ျခားအေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္လည္း ပ်က္စီးေနတာပဲ
ဥပမာအားျဖင့္ ဖန္ျပြန္သေႏၶသား (In vitro fertilization) လိုေပါ့။
ဒီ မ်ိဳးေအာင္ျခင္း (Fertilization) အေၾကာင္းဟာ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႔ ေနာက္ထပ္ ဗီဒီယို ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
ဖန္ျပြန္သေႏၶသား (In vitro fertilization) ဆိုတာ
မိခင္ဆီကေန သားဥတစ္ခ်ိဳ႔ ထုတ္ယူမယ္။
ဒီနည္းက ကေလးရဖို႔ အခက္အခဲ ရွိတယ့္ အိမ္ေထာင္သည္ေတြ အတြက္ ျဖစ္တယ္။
မိခင္ဆီကေန သားဥ တစ္တြဲလိုက္ ထုတ္ယူမယ္။
ခန္႔မွန္းေျခ ၁၀လံုး အလံုး၃၀ ေလာက္
မိခင္ဆီကေန ထုတ္ယူမယ္။
တကယ္ေတာ့ ခြဲစိတ္မႈတစ္ခု လုပ္ျပီးေတာ့မွ မိခင္ရဲ႔ သားဥအိမ္ထဲက
သားဥေတြကို ထုတ္ႏိုင္တာ ျဖစ္ျပီး အဲဒီ့ သားဥေတြကို
ဖခင္ ဒါမွမဟုတ္ သုတ္ပိုးအလွဴရွင္ရဲ႔ သုတ္ပိုးနဲ႔ မ်ိဳးေအာင္ေစတယ္။
ဒီေတာ့ သုတ္ပိုးနဲ႔ ေပါင္းစပ္သြားတယ့္ သားဥအားလံုးက
သားေလာင္း (Zygote) ေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။
အားလံုး သားေလာင္းေတြ ျဖစ္ျပီးေတာ့မွ သူတို႔ကို ဖြံ႔ျဖိဳးေစတယ္။
မ်ားေသာအားျဖင့္ သူတို႔ကို
Blastocyst အဆင့္ အထိ ဖြံ႔ျဖိဳးေစတယ္။
သူတို႔အားလံုး Blastocyst ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။
သူတို႔ေတြရဲ႔ ဗဟိုမွာ Blastocoel လို႔ေခၚတယ့္
အရည္ေတြ ျပည့္ေနတယ့္ ေနရာလည္း ရွိမယ္။
သူတို႔မွာ သေႏၶသားျဖစ္တယ့္ အတြင္းသားဆဲလ္ေတြလည္း ရွိတယ္။
လူေတြက အဲဒီ့ Blastocysts ေတြကို ၾကည့္ျပီး
အက်န္းမာဆံုး ျဖစ္မယ္ ယူဆရတယ့္၊ အနည္းဆံုး
မက်န္းမာတယ့္ အေနအထားမရွိဘူးလို႔ ယူဆရတယ့္ Blastocyst ႏွစ္လံုးေလာက္ကို ယူျပီး
မိခင္ထဲကို ထည့္သြင္းလိုက္တယ္။
ဒီအဆင့္ေတြအားလံုး ဖန္ျပြန္ထဲမွာ ျဖစ္ေနတာပါ။
သည္ ေလးခုက ေကာင္းပံုရတယ္ ဆိုပါစို႔။ ဒါဆို သူတို႔ ေလးခုကို ယူျပီး
မိခင္ထဲကို ထည့္သြင္းေပးမွာ ျဖစ္တယ္။
တကယ္လို႔ အစစအရာရာ အဆင္ေျပခဲ့မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ထဲက တစ္ခုက ေအာင္ျမင္ျပီး
သည္ စံုတြဲအတြက္ ကေလးတစ္ေယာက္ ဖန္တီးေပးမွာ ျဖစ္တယ္။
ဒီေတာ့ သူတို႔ထဲက တစ္ခုက ဖြံ႔ျဖိဳးျပီး က်န္တာေတြက မဖြံ႔ျဖိဳးေတာ့တယ့္ သေဘာေပါ့။
ဒါေပမယ့္ John & Kate plus 8 ဆိုတယ့္ ဇာတ္လမ္းကို ၾကည့္ဖူးရင္
အဲဒီ့ဇာတ္လမ္းထဲမွာ သူတို႔ဟာ Blastocyst အမ်ားၾကီးကို ထည့္ျပီး
မ်ိဳးေအာင္ႏိုင္ေခ် ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။
သူတို႔ဟာ ၇လံုး ၈လံုးေလာက္ ထည့္ခဲ့ျပီး
ေနာက္ဆံုး ကေလးရွစ္ေယာက္ ရသြားခဲ့တယ္။
ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီ ဖန္ျပြန္ သေႏၶသား နည္းပညာက
အမႊာေမြးဖြားမႈေတြ ရုပ္သံအစီအစဥ္ေတြမွာ ေဖာ္ျပစရာ
မၾကာခဏ ျဖစ္ေစတယ္။
လူေတြအေနနဲ႔ က်န္ခဲ့တယ္ တစ္ျခားေသာ က်န္းမာသန္စြမ္းတယ့္ သေႏၶသားေတြအေပၚ ျပဳမူပံုက...
အဲ...သူတို႔အားလံုး ေသခ်ာေပါက္ ရွင္သန္ႏိုင္မယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေတြကလည္း သေႏၶသားေတြပဲေလ။
သူတို႔ေတြ ေသခ်ာေပါက္ ရွင္သန္ခ်င္မွ ရွင္သန္ႏိုင္မယ္။ ဒါေပမယ့္
ေဟာသည္က တစ္ခုလိုပဲ သူတို႔ေတြကလည္း အလားအလာရွိတယ့္ သေႏၶသားေတြ ျဖစ္တယ္။
.
သူတို႔အားလံုးက လူသားေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ေခ် ရွိေနၾကတယ္။
ဒါေပမယ့္ မ်ိဳးပြားမႈဆိုင္ရာ ေဆးခန္းေတြရဲ႔ တစ္ဝက္ေလာက္မွာ
သူတို႔ေတြကို စြန္႔ပစ္လိုက္ၾက ဖ်က္စီးလိုက္ၾက
ေသေၾကေစၾကတယ္။
အမ်ားစုေသာ သေႏၶသားေတြကိုေတာ့ ေအးခဲထားလိုက္ၾကတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေအးခဲမႈကလည္း သူတို႔ကို ေသေစတယ္။ သူတို႔ကို သိမ္းထုပ္တယ့္ အခါမွာလည္း ေသၾကျပန္တယ္။
ဒီေတာ့ ဖန္ျပြန္သေႏၶသား နည္းပညာအရ
က်န္းမာတယ့္ လူသားတစ္ေယာက္ျဖစ္လာႏိုင္မယ့္ အလားအလာရွိတယ့္
ကေလးတစ္ေယာက္ ရဖို႔အတြက္
သေႏၶသား ဆယ္ဂဏန္းနဲ႔ခ်ီျပီး ဖ်က္စီးခဲ့ၾကတယ္။
ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဘယ္ဘက္မွာမွ မရပ္တည္ခ်င္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္
ကၽြန္ေတာ္လက္ခံထားတာက တကယ္လို႔ ခင္ဗ်ားက
သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ သုေတသနျပဳမႈေတြကို ဆန္႔က်င္တာက
သေႏၶသားေတြကို ဖ်က္စီးမႈျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆလို႔ဆိုရင္
ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ဖန္ျပြန္သေႏၶသား နည္းပညာကိုလည္း ဆန္႔က်င္သင့္တယ္။
ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သည္ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးမွာ
သားေလာင္းေတြ ပ်က္စီးရလို႔ပါပဲ။
သည္အေၾကာင္းေတြ ဆက္မေျပာေတာ့ပါဘူး။
ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္ဘက္မွာမွ မရပ္တည္ခ်င္ဘူးေလ။ ဒါေပမယ့္
သည္အခ်က္ေလးက
သေႏၶသား ပင္မဆဲလ္ သံုးစြဲရာမွာ သေႏၶသားေတြ ပ်က္စီးရလို႔
သံုးစြဲ သင့္မသင့္ ျငင္းခုန္ၾကရာမွာ တိမ္ျမဳပ္ေနတယ့္အခ်က္ျဖစ္တယ္။
ဖန္ျပြန္သေႏၶသား နည္းပညာ မွာလည္း ဒီေလာက္ သေႏၶသားေတြ
ဖ်က္ဆီးခံရတာပဲေလ။ အဲေလာက္မ်ားတယ္လို႔ မေျပာရင္ေတာင္
ဒါက သေႏၶသား ဖ်က္ဆီးမႈ ျဖစ္ေနတုန္းပဲေလ။
ရာေထာင္ခ်ီတယ့္ သေႏၶသားေလာင္းေတြဟာ
ဖန္ျပြန္ သေႏၶသား ေမြးထုတ္ရင္း အေအးခန္းေတြထဲမွာ
ေအးခဲ ေသဆံုးကုန္ၾကတယ္။
အခုဆိုရင္ ပင္မဆဲလ္နဲ႔ ပတ္သက္တယ့္ ျငင္းခုန္မႈေတြအၾကားမွာ
ဝင္ေရာက္ႏိုင္မယ့္ အခ်က္အလက္ေတြ ရေနေလာက္ျပီလို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
ဒါေတြအားလံုးက မ်ိဳးပြား ဆဲလ္ကြဲျခင္း (Meiosis) အေၾကာင္း ေလ့လာရင္း သိလာရတာေတြေပါ့။
Meiosis ကေန မ်ိဳးဥေတြ ထုတ္ေပးတယ္။
အဖို မ်ိဳးဥက အမ မ်ိဳးဥနဲ႔ ေပါင္းစည္းျပီး
သားေလာင္း (Zygote) ျဖစ္လာမယ္။ ဆဲလ္ကြဲျပီးေတာ့
ေမာ္ရူလာ ျဖစ္လာမယ္။ ဆဲလ္ေတြ ကြဲထြက္မႈ ဆက္ျဖစ္ေနျပီးေတာ့
Blastocyst ျဖစ္လာမယ္။ ဒီဟာ
ပင္မဆဲလ္ေတြပဲ ျဖစ္တယ္။
ဒီေလာက္ဆိုရင္ ခင္ဗ်ားမွာ ေဟာဒီ့ ျပင္းထန္တယ့္ အျငင္းအခုန္ေတြၾကား ဝင္ေဆြးေႏြးႏိုင္ေလာက္တယ့္
သိပၸံဗဟုသုတ ရွိေနပါျပီ။