Muazzam bir evrende, küçük, ıslak bir gezegende yaşıyoruz,
milyarlarca yıl önce
burada tek hücreli yaşam biçimleri etraflarındaki cansız materyallerle
aynı elementlerden gelişti, çoğaldı
ve kompleks yaşam biçimleri ışığını saçtı.
Tüm bunlar -- canlı ve cansız, mikroskobik ve kozmik --
matematik kanunlarıyla, gelişigüzel görünen değişmezlerle yönetilir.
Bu da bir soruyu ortaya çıkarır:
Eğer evren tamamen bu kanunlar tarafından yönetiliyorsa
yeterince güçlü bir bilgisayar, tamamen benzerini kolaylıkla yapamaz mıydı?
Gerçekliğimiz aslında çok daha gelişmiş bir medeniyet tarafından kurulmuş
muazzam detaylı bir simülasyon olabilir mi?
Bu fikir size bilim kurgu gibi gelebilir
fakat ciddi tartışmalara da konu olmuştur.
Filozof Nick Bostrom, bir simülasyonda yaşıyor olabileceğimize dair
zorlayıcı bir iddia geliştirdi
ve bazı bilim insanları da bunun olası olduğunu düşünüyor.
Bu bilim insanları, evrenimizin bir simülasyon olup olmadığını anlamak için
deneysel testler hakkında düşünmeye başladılar.
Simülasyon kısıtlamalarının neler olabileceği ve bu kısıtlamaların dünyada
algılanabilir işaretlere nasıl yol göstereceği hakkında varsayım üretiyorlar.
Peki, bu hataları nerede arayabiliriz?
Bir fikre göre simülasyon ilerledikçe zamanla hatalar biriktirebilir.
Bu hataları düzeltmek için
simülatörler doğa kanunlarındaki değişmezleri uyarlayabilir.
Bu değişimler küçük olabilir --
örneğin,
milyonda bir doğrulukla ölçtüğümüz belirli değişmezler,
onlarca yıldır sabit kaldılar,
yani herhangi bir sapma, daha küçük bir ölçekte olmalıdır.
Fakat bu değişmezlerin ölçümlerinde daha fazla kesinlik kazandıkça
zamanla küçük değişimleri tespit eder hale gelebiliriz.
Arayacağımız diğer olası yer ise ne kadar devasa olursa olsun
sınırlı programlama gücünün sonsuzluğu simüle edemeyeceği kavramıdır.
Eğer uzay ve zaman süregelen şeylerse
evrenin çok küçük bir parçasının bile sonsuz noktaları vardır
ve sınırlı programlama gücüyle simüle etmek imkansız hale gelir.
Bu yüzden bir simülasyon uzayı ve zamanı çok küçük parçalarla temsil etmelidir.
Bunlar neredeyse akıl almaz derecede küçük olacaktır.
Fakat belirli atomaltı parçacıkları araç olarak kullanarak onları arayabiliriz.
Temel prensip şudur:
Bir şey ne kadar küçükse parçalanmaya da o kadar duyarlı olacaktır --
bir kaykaydaki delik ile bir kamyondaki deliğin farkını düşünün.
Uzay-zamandaki herhangi bir birim öyle küçüktür ki
çoğu şey onu parçalamadan içinde yolculuk edebilir --
yalnızca çıplak gözle görülebilecek kadar büyük objeler değil,
ayrıca moleküller, atomlar ve hatta elektronlar
ve keşfettiğimiz çoğu diğer atomaltı parçacıklar.
Uzay-zamanda küçük bir birim
veya bir doğa kanununda değişken bir değişmez keşfedersek
bu, evrenin bir simülasyon olduğunu kanıtlar mıydı?
Hayır -- bu yalnızca atılacak ilk adımlar olabilir.
Bu bulgulardan her biri için başka açıklamalar da olabilir.
Simülasyon hipotezinin, işleyen bir doğa teorisi olduğunu ispat etmek için de
daha fazla kanıta ihtiyacımız vardır.
Ne kadar çok test tasarlasak da
paylaşılan bazı varsayımlarla sınırlıyız.
Kuantum seviyesindeki mevcut doğal dünya anlayışımız,
Planck ölçeği olarak bilinen ölçekte çöküyor.
Eğer uzay-zaman birimi bu ölçekte olsaydı
mevcut bilimsel anlayışımızla onu arayamazdık.
Mevcut olarak gözlemlenebilir olandan daha küçük
fakat planck ölçeğinin inceleyemeyeceği kadar da büyük olan
birçok şey hala vardır.
Yine, doğa kanunlarının değişmezlerindeki değişimler öyle yavaş gerçekleşir ki
yalnızca evrenin ömrü boyunca gözlemlenebilir olurlar.
Yani onlar, yüzlerce veya binlerce yıllık ölçümlerle tespit edemesek de vardır.
Ayrıca, eğer varsa, evrenin simülatörünün hesaplamaları bizler gibi
hesaba dayalı benzer kısıtlamalarla yaptığını düşünmeye eğilimliyiz.
Gerçekte, uzaylı bir medeniyetin
kısıtlamaları ve yöntemlerinin ne olacağını bilmemizin hiçbir yolu yok --
fakat bir yerden başlamalıyız.
Evrenin bir simülasyon olup olmadığını kesin olarak ispatlamak
hiçbir zaman mümkün olmayabilirdi
fakat biz bilimi ve teknolojiyi ileri götürerek
şu soruyu sormaya devam edeceğiz:
Gerçekliğin doğası nedir?