1 00:00:00,000 --> 00:00:02,000 لە پیشەسازیەکەی مندا، 2 00:00:02,000 --> 00:00:05,000 باوەڕمان وایە وێنەکان دەتوانن جیهان بگۆڕن. 3 00:00:05,000 --> 00:00:08,000 باشە، ئێمە ساویلکە و بە پەرۆش و پڕ وزەیین. 4 00:00:08,000 --> 00:00:10,000 ڕاستیەکە ئەوەیە ئێمە دەزانین 5 00:00:10,000 --> 00:00:12,000 خودی وێنەکان خۆیان جیهان ناگۆڕن، 6 00:00:12,000 --> 00:00:15,000 هەروەها ئاگاداری ئەوەشین، لە سەرەتای فۆتۆگرافییەوە 7 00:00:15,000 --> 00:00:18,000 وێنەکان هۆکاری کاردانەوەن لە ناو خەڵک، 8 00:00:18,000 --> 00:00:21,000 ئەم کاردانەوانە هۆکارن بۆ گۆڕینی ئەوەی ڕودەدات. 9 00:00:21,000 --> 00:00:24,000 با لەگەڵ کٶمەڵە وێنەیەک دەستپێبکەیین. 10 00:00:24,000 --> 00:00:26,000 من زۆر سەرم دەسوڕمێ ئەگەر ئێوە 11 00:00:26,000 --> 00:00:29,000 هەندێکیان یان زۆربەیان نەناسنەوە. 12 00:00:29,000 --> 00:00:31,000 ئەو وێنانە باشترین وەسفن بۆ نوێگەری: 13 00:00:31,000 --> 00:00:34,000 نوێگەری تاڕادەیەک سەرنج ڕاکێش نییە، 14 00:00:34,000 --> 00:00:36,000 لە ڕاستیدا، ئەو وێنانە زۆر ناسراون 15 00:00:36,000 --> 00:00:38,000 تەنانەت لەوانەیە بیان ناسنەوە 16 00:00:38,000 --> 00:00:41,000 بە کەمێک یان هەندێک شێوەی جیاواز. 17 00:00:42,000 --> 00:00:44,000 (پێکەنین) 18 00:00:45,000 --> 00:00:47,000 بەڵام پێم وایە بە دوای زیاتردا دەگەرێین، 19 00:00:47,000 --> 00:00:49,000 بە دوای زیاتردا دەگەرێین. 20 00:00:49,000 --> 00:00:51,000 بە دوای ئەو وێنانەدا دەگەرێین کە تیشک 21 00:00:51,000 --> 00:00:54,000 دەخەنە سەر کێشە چارەسەرنەکراوە گرنگەکان، 22 00:00:54,000 --> 00:00:57,000 ئەو وێنانەی سنوورەکانیان تێپەڕاندووە و تەحەدای ئایینەکان دەکەن، 23 00:00:57,000 --> 00:00:59,000 وێنەکان هانمان دەدەن 24 00:00:59,000 --> 00:01:01,000 هەنگاو بنێین و شتێک بکەین -- 25 00:01:01,000 --> 00:01:03,000 بە مانایەکی تر، هەڵوێستمان دەبێت. 26 00:01:03,000 --> 00:01:06,000 باشە، سەبارەت بەو وێنەیەی هەموو بینیوتانە، 27 00:01:06,000 --> 00:01:08,000 تێڕوانینی ئێمەی گۆڕی لەو جیهانە فیزیکییە، 28 00:01:08,000 --> 00:01:11,000 هەرگیز هەسارەکەمان بەو شێوەیە نەبینیبوو. 29 00:01:11,000 --> 00:01:13,000 زۆرخەڵک باوەڕیان وایە 30 00:01:13,000 --> 00:01:15,000 زۆربەی لە دایکبوونەکان لەو گۆڕانکارییە 31 00:01:15,000 --> 00:01:17,000 بۆ بینینی هەسارەکەمانە بەم شێوەیە 32 00:01:17,000 --> 00:01:19,000 بۆ یەکەم جار-- هەست بە 33 00:01:19,000 --> 00:01:21,000 بچووکییەکەی و بێ هێزیەکەی دەکەین. 34 00:01:22,000 --> 00:01:25,000 دوای چل ساڵ، ئەو گروپە، زیاتر لە زۆرینە، 35 00:01:25,000 --> 00:01:27,000 بە ئاگاترن لە بارەی ئەو هێزە وێرانکەرەی 36 00:01:27,000 --> 00:01:30,000 بەشەکانی تر دڕندانە دەیکەنە سەر ژینگەکەمان. 37 00:01:30,000 --> 00:01:33,000 لە کۆتاییدا، دەردەکەوین بۆ ئەوەی شتێک بکەیین سەبارەت بەمە. 38 00:01:34,000 --> 00:01:37,000 ئەو هێزە وێرانکەرە چەندین فۆڕمی جیاواز لە خۆ دەگرێت، 39 00:01:37,000 --> 00:01:40,000 بۆ نمونە، ئەو وێنانە لەیەن برێنت ستایڕۆنەوە گیراون 40 00:01:40,000 --> 00:01:42,000 لە کۆنگۆ. 41 00:01:42,000 --> 00:01:45,000 ئەم گۆرێلایانە کوژران. تەنانەت هەندێک دەڵێن لەخاجدراون. 42 00:01:45,000 --> 00:01:47,000 چاوەڕواننەکراوانە، بە خراپکاریەکی گەورە 43 00:01:47,000 --> 00:01:49,000 بە جیهاندا بڵاوبۆوە. 44 00:01:49,000 --> 00:01:51,000 هەر بەم دواییانە، 45 00:01:51,000 --> 00:01:54,000 ئەو هێزە وێرانکەرەی خودی سروشتمان بیرکەوتەوە 46 00:01:54,000 --> 00:01:56,000 وەک زەمین لەرزەکەی هایتی لەم دواییانەدا، 47 00:01:57,000 --> 00:02:00,000 پێم وایە لەوە خراپتر ئەو هێزە وێرانکەرەی 48 00:02:00,000 --> 00:02:02,000 مرۆڤە کە هەیەتی بەسەر مرۆڤێکی ترەوە. 49 00:02:02,000 --> 00:02:05,000 ساموێل پیسەر، ڕزگاربوێکی ئاوشوێتزە، گوتی، 50 00:02:05,000 --> 00:02:07,000 دەمەوێت قسەکەی بخەمە نێوان دوو کەوانە، 51 00:02:07,000 --> 00:02:09,000 "هۆڵۆکاست ئەوەی فێرکردین، سروشت 52 00:02:09,000 --> 00:02:12,000 تەنانەت لە ئاڵۆزترین ساتەکانی 53 00:02:12,000 --> 00:02:15,000 لە مرۆڤ بە بەزەییترە 54 00:02:15,000 --> 00:02:18,000 کاتێک ڕەوشت و هۆکاری لە دەست دەدات" 55 00:02:18,000 --> 00:02:21,000 جۆرێکی تری لە خاچ دان هەیە. 56 00:02:21,000 --> 00:02:23,000 وەک، ئەو وێنە تۆقێنەرانەی لە ئەبو غرێب 57 00:02:23,000 --> 00:02:25,000 هەروەها ئەو وێنانەی لە گوانتانامۆ 58 00:02:25,000 --> 00:02:27,000 کاریگەریەکی قوڵیان هەبوو. 59 00:02:27,000 --> 00:02:29,000 بڵاوبوونەوەی ئەو وێنانە، 60 00:02:29,000 --> 00:02:31,000 لە خودی وێنەکان خۆیان دیارن، 61 00:02:31,000 --> 00:02:34,000 بوونە هۆی گۆڕینی سیاسەت لە حکومەتتدا، 62 00:02:34,000 --> 00:02:36,000 هەندێکیان وایان باس کردوە ئەو وێنانە 63 00:02:36,000 --> 00:02:39,000 بونەتە ئاگری یاخیبوون لە عێراق و 64 00:02:39,000 --> 00:02:41,000 کاردانەوەی هەر تاکێکی بۆ نارەزایی. 65 00:02:41,000 --> 00:02:44,000 زیاتر لەوە. هەر ئەم وێنانە بۆ هەمیشە 66 00:02:44,000 --> 00:02:47,000 مۆڕالی هێزە داگیرکراوەکانیان نەهێشت. 67 00:02:47,000 --> 00:02:49,000 با کەمەێک بگەرێینە دواوە. 68 00:02:49,000 --> 00:02:51,000 لە ساڵانی ١٩٦٠اکان و ١٩٧٠ ــکاندا، 69 00:02:51,000 --> 00:02:53,000 شەڕەکەی ڤێتنام هەموو ڕۆژێ لە ژوورەکانی 70 00:02:53,000 --> 00:02:55,000 ئەمریکادا پیشان دەدرا، 71 00:02:55,000 --> 00:02:58,000 وێنە هەواڵییەکان خەڵکیان ڕووبەڕووی بەردەم ئەو قوربانیانە کردەوە 72 00:02:58,000 --> 00:03:01,000 کە لە جەنگەکەدا بوون: کچێکی بچووک بە ناپاڵم سووتێنرا، 73 00:03:02,000 --> 00:03:04,000 خوێندکارێک لەلایەن گاردی نیشتیمانیەوە کوژرا 74 00:03:04,000 --> 00:03:07,000 لە زانکۆی کێنت ستەیت لە ئۆهایۆ لە کاتی نارەزایی دەربڕین. 75 00:03:07,000 --> 00:03:09,000 لە ڕاستیدا، وێنەکان بوونە 76 00:03:09,000 --> 00:03:11,000 خودی دەنگی نارەزاییەکان. 77 00:03:11,000 --> 00:03:13,000 ئێستا، وێنەکان هێزی ئەوەیان هەیە 78 00:03:13,000 --> 00:03:15,000 تیشک بخەنە سەر تێگەیشتنی 79 00:03:15,000 --> 00:03:17,000 گومانەکان، کاڵفامی، 80 00:03:17,000 --> 00:03:19,000 بە تایبەت قسەم لەسەر ئەوەیان کردوە 81 00:03:19,000 --> 00:03:22,000 بەڵام تەنها یەک وێنەتان پیشان دەدەم -- 82 00:03:22,000 --> 00:03:24,000 کێشەی ئایدز و ئەیچ ئای ڤی. 83 00:03:25,000 --> 00:03:28,000 لە ساڵانی ١٩٨٠ـکان، نەزانینی خەڵک دەربارەی 84 00:03:28,000 --> 00:03:30,000 ئەو نەخۆشییە بەربەستێکی گەورە بوو 85 00:03:30,000 --> 00:03:32,000 تەنانەت بۆ تاووتوێکردن و دەستنیشانکردنیشی. 86 00:03:32,000 --> 00:03:35,380 کاردانەوەیەکی سادە، لە ساڵی١٩٨٧، یەکێک لە بەناوبانگترین ئافرەتی جیهان، 87 00:03:35,380 --> 00:03:37,000 شازادەی وێڵس بە دەستلێدانی 88 00:03:37,000 --> 00:03:39,000 منداڵێکی توشبوو بە ئایدز کاریگەرییەکی 89 00:03:39,000 --> 00:03:42,000 زۆر باشی کرد بە تایبەتی لە ئەوروپادا، تا نەخۆشیەکە ڕابگرن، 90 00:03:42,000 --> 00:03:45,000 بۆیە ئەو زیاتر لە هەمووان هێزی وێنەی دەزانی. 91 00:03:46,000 --> 00:03:48,000 کاتێک ڕوبەڕووی وێنەیەکی بەهێز دەبینەوە، 92 00:03:48,000 --> 00:03:50,000 هەموومان ئەو هەڵبژاردنەمان هەیە: 93 00:03:50,000 --> 00:03:53,000 دەتوانین سەیر بکەین و پێناسەییەک بۆ وێنەکە بکەین، 94 00:03:53,000 --> 00:03:55,000 خۆشبەختانە، کاتێک ئەو وێنانە دەرکەوتن 95 00:03:55,000 --> 00:03:57,000 لە گاردیان لە ساڵی ١٩٩٨، 96 00:03:57,000 --> 00:04:00,000 تیشک و سەرنجێکی زۆریان خستبووە سەر، لە کۆتاییدا پارەیەکی زۆر 97 00:04:00,000 --> 00:04:02,000 لە بوژانەوە و خۆراکی سوداندا خەرجکرا. 98 00:04:02,000 --> 00:04:04,000 ئەو وێنانە جیهانیان گۆڕی؟ 99 00:04:04,000 --> 00:04:06,000 نەخێر، بەڵام کاریگەری سەرەکییان هەبووە. 100 00:04:07,000 --> 00:04:09,670 وێنەکان هانمان دەدەن بۆ پرسیار لەو باوەڕە ناوخۆییە و 101 00:04:09,670 --> 00:04:12,000 بەرپرسیاریەتییە بکەین بەرامبەر یەکتر. 102 00:04:12,000 --> 00:04:14,000 هەموومان ئەو وێنانەمان بینی دوای کاترینا، 103 00:04:14,000 --> 00:04:16,000 پێم وایە بۆ ملیۆنان خەڵک 104 00:04:16,000 --> 00:04:18,000 کاریگەریەکی بەهێزیان هەبوو، 105 00:04:18,000 --> 00:04:20,000 پێموایە ئەوە زۆر باوەڕپێکراو نییە 106 00:04:20,000 --> 00:04:22,000 ئەوان دوورن لە بیرکردنەوەی ئەمریکییەکان 107 00:04:22,000 --> 00:04:25,000 کاتێک لە مانگی یازدەی ٢٠٠٨ چوون بۆ دەنگدان. 108 00:04:26,000 --> 00:04:29,000 بەداخەوە، هەندێک لە وێنە گرینگەکان 109 00:04:29,000 --> 00:04:32,990 شێوێندراون کاتێک ئێمە دەیانبینین. 110 00:04:33,000 --> 00:04:35,000 ئێستا وێنەیەکتان پیشان دەدەم، 111 00:04:35,000 --> 00:04:38,000 وێنەیەکە لە لایەن جەنگاوەرێکی کۆنی عێراق یوجین ڕیچاردەوەیە 112 00:04:38,000 --> 00:04:40,000 لە کاتی بەشێک لە کارە گرینگەکەی، 113 00:04:40,000 --> 00:04:43,000 کە هەرگیز بڵاونەکراوەتەوە، پێی دەوترێت، جەنگ شەخسییە. 114 00:04:43,000 --> 00:04:45,000 بەڵام وێنەکان پێویستیان بە گرافیک نییە 115 00:04:45,000 --> 00:04:47,000 تاکو تراژیدیای جەنگمان بە بیربهێنێتەوە، 116 00:04:47,000 --> 00:04:49,520 جۆن مۆری ئەم وێنەیەی گۆڕستانی ئارلینگتۆنی داناوە، 117 00:04:49,530 --> 00:04:52,000 لە دوایی هەموو ناخۆشیەکانی جەنگ 118 00:04:52,000 --> 00:04:55,000 لە هەموو ناوچە ناکۆکییەکانی جیهان، 119 00:04:55,000 --> 00:04:58,000 یەک وێنە منی وابەستە کردوە بە خۆیەوە، 120 00:04:58,000 --> 00:05:01,000 لە شوێنێکی ئارامتر لە شوێنەکانی تر، 121 00:05:02,000 --> 00:05:05,000 ئانسڵ ئادەم گوتی، هەرچەندە هاوڕا نیم لەگەڵێ 122 00:05:05,000 --> 00:05:08,000 "تۆ وێنە ناگری، بەڵکو تۆ درووستی دەکەی." 123 00:05:08,000 --> 00:05:10,000 بە بۆچونی من، ئەوە وێنەگرەکە نییە 124 00:05:10,000 --> 00:05:12,000 وێنەکە دروست دەکات، بەڵکو ئەوە تۆیت 125 00:05:12,000 --> 00:05:14,000 ئێمە وێنە لە لایەن خۆمانەوە دەنرخێنین و 126 00:05:14,000 --> 00:05:16,000 سیستەمی باوەڕی ئێمەیە و، 127 00:05:16,000 --> 00:05:19,000 دەرئەنجامی ئەوە، وێنەکە لەگەڵماندا دەمێنێتەوە. 128 00:05:19,000 --> 00:05:21,000 کۆمپانیاکەم حەفتا ملیۆن وێنەی هەیە، 129 00:05:21,000 --> 00:05:24,000 من یەک وینەم هەیە لە ئۆفیسەکەم. 130 00:05:24,000 --> 00:05:26,000 ئەوەتا ئەوەیانە. 131 00:05:26,000 --> 00:05:28,070 هیوادارم جاری داهاتوو هەمووتان 132 00:05:28,070 --> 00:05:30,600 وێنەیەک ببینن و پڕشنگدانەوەی شتێک بێت لە ئێوەدا، 133 00:05:30,600 --> 00:05:32,000 باشتر تێدەگەن بۆچی، 134 00:05:32,000 --> 00:05:35,000 دەزانم قسەکردن بۆ ئەم گوێگرانە، 135 00:05:35,000 --> 00:05:37,000 بە دڵنیاییەوە سەبارەت بەمە شتێک دەکەن. 136 00:05:37,000 --> 00:05:39,000 سوپاس بۆ هەموو وێنەگرەکان. 137 00:05:39,000 --> 00:05:41,000 (چەپڵە ڕێزان)