Chào buổi tối, chào mừng các bạn đến với New Orleans.
Tôi không biết liệu các bạn có biết,
trong vòng 15 phút tới, các bạn sẽ ở bên
một trong những dòng sông lớn nhất thế giới:
sông Mississippi.
Sông Old Man (Lão ông), Big Muddy (Bùn Lớn).
Và nó chảy dài về phía Bắc tới bang Minnesota
về phía Đông tới bang New York,
về phía Tây tới bang Montana,
Và 160 km từ nơi này,
nó đổ lượng nước ngọt và trầm tích ra vịnh Mexico.
Thế là xong môn Địa tiết học số 101 nhé.
(Cười)
Giờ chúng ta sẽ xem xét trong dòng sông đó có những gì.
Ngoài trầm tích, còn có các phân tử, ni-tơ và phốt-pho.
Những phân tử đó, qua quá trình sinh học
hình thành nên các khu vực, gọi là "vùng chết"
"Vùng chết" nghe có vẻ đáng lo ngại
nếu bạn là một con cá hay một con cua.
(Cười)
Thậm chí là một con giun nhỏ trong lớp trầm tích.
Điều này nghĩa là nơi đó không có đủ oxy
cho những sinh vật đó tồn tại.
Vậy, vì sao điều gì đã xảy ra?
Ni-tơ và phốt-pho
kích thích sự tăng trưởng của loài vi thực vật, gọi là thực vật phù du.
Những động vật nhỏ bé hay động vật phù du ăn loài thực vật phù du,
cá nhỏ ăn động vật phù du, cá to lại ăn cá nhỏ
và cứ thế tiếp diễn tạo nên lưới thức ăn.
Vấn đề là hiện nay có quá nhiều lượng ni-tơ và phốt-pho
dẫn đến có một lượng lớn động vật phù du bị rơi xuống tầng đáy
và bị phân hủy bởi loài vi khuẩn tiêu thụ hết lượng oxy.
Đó là sinh học.
Các bạn không thể thấy nó từ mặt nước,
cũng không thể thấy nó từ các hình ảnh vệ tinh,
vậy làm cách nào chúng ta biết nó tồn tại?
Một tàu đánh cá có thể nói cho bạn biết,
khi thả và kéo lưới trong vòng 20 phút
mà vẫn không thu được gì,
khi đó nó biết rằng, nó đang ở trong 'vùng chết'.
Và họ phải di chuyển đến nơi khác.
Nhưng phải đi đâu nếu khu vực đó rộng đến hơn 20 ngàn km vuông?
Khoảng kích thước của bang New Jersey.
Bạn quyết định đi xa hơn,
kiếm được ít tiền lời hơn,
hoặc trở lại bến tàu.
Là một nhà khoa học, tôi sử dụng thiết bị công nghệ cao
cho phép đặt bên hông tàu nghiên cứu,
nó đo lượng ô-xy và nhiều thông số khác.
Chúng tôi bắt đầu tại sông Mississippi,
di chuyển chéo qua lại vịnh Mexico, đến tận Texas,
tôi thậm chí thỉnh thoảng còn lẻn vào Texas để kiểm nghiệm nguồn nước.
Nhờ số liệu lượng oxy tầng đáy --
từ đó vẽ một bản đồ mọi số liệu đều nhỏ hơn hai,
bạn sẽ biết được con số thần kỳ cho thấy cá bắt đầu rời đi.
Tôi thậm chí còn lặn ở 'vùng chết' này.
Chúng tôi cho đặt các thiết bị đo ô-xy ở ngoài khơi
tính toán liên tục lượng oxy cao hay thấp.
Khi bơi dưới nước, bạn sẽ thấy rất nhiều cá
hàng tấn cá, đủ loại cá,
kể cả anh bạn của tôi đây, một chú cá nhồng tôi đã bắt gặp.
Ai cũng bơi hướng này, còn tôi bơi hướng này với máy quay.
(Cười)
Sau đó, khi xuống độ sâu hơn chín mét, số lượng cá bắt đầu ít đi.
Và khi tới tầng đáy,
bạn không còn thấy cá nữa.
Không hề có sự sống ở đây, không có sinh vật nào bơi quanh đó.
Và bạn biết bạn đang ở trong 'vùng chết'.
Vậy điều gì liên kết giữa vùng trung Hoa Kỳ
và vịnh Mexico?
Hầu hết lưu vực sông là đất nông nghiệp.
Cụ thể là trồng luân phiên bắp-đậu nành.
Ni-tơ có trong phân hóa học và phốt-pho ngấm vào đất,
chảy ra sông Mississippi
và cuối cùng đổ ra vịnh Mexico.
Lượng ni-tơ hiện nay có trong dòng Mississippi
đã tăng gấp ba lần
so với thập niên 50.
Tận ba lần.
Còn phốt-pho thì gấp đôi.
Điều đó có nghĩa là nhiều thực vật phù du chìm xuống đáy hơn và ít ô-xy hơn.
Đó không phải là đặc điểm tự nhiên của vịnh mà là do con người gây ra.
Quang cảnh không còn như xưa nữa.
Ở đó từng là đồng cỏ, rừng, các ao vũng thảo nguyên,
khu vực sống của vịt, và nhiều thứ khác nữa.
Giờ thì không còn nữa - chỉ có các luống hoa màu.
Có những cách có thể áp dụng cho hình thức nông nghiệp này
sử dụng ít phân bón hơn, có lẽ là sử dụng chính xác hơn.
Và thử nghiệm một số mô hình nông nghiệp bền vững
như cỏ lúa mì lâu năm, là loại có rễ mọc sâu hơn
so với loại rễ 15 cm của bắp,
để có thể giữ ni-tơ lại trong đất và tránh xói mòn đất.
Làm thế nào để thuyết phục người hàng xóm ở phía Bắc,
có lẽ cách 1.6 ngàn cây số hoặc hơn,
rằng các hoạt động của họ đang gây hại đến chất lượng nước ở vịnh Mexico?
Đầu tiên, chúng ta có thể đưa họ về sân sau nhà họ.
Nếu hè này bạn muốn đi bơi ở Wisconsin
trong hồ nước yêu thích của mình
có thể bạn sẽ gặp thứ này
trông như sơn màu lục bị đổ ra, mùi cũng giống vậy
loang ra trên bề mặt nước.
Đây là hiện tượng tảo nở hoa lam lục độc hại
nó không tốt cho sức khỏe của bạn.
Tương tự, ở hồ Erie vào mùa hè hai năm trước
hiện tượng tảo nở hoa lam lục này kéo dài mấy trăm dặm
thành phố Toledo, bang Ohio không thể uống nước hồ này
trong vài ngày liền.
Nếu theo dõi tin tức,
bạn sẽ biết rằng rất nhiều nơi đang gặp vấn đề với nước uống.
Tôi là một nhà khoa học.
Không biết các bạn có nhận ra không.
(Cười)
Dựa vào nền tảng khoa học vững chắc, tôi công bố các kết quả nghiên cứu
đồng nghiệp của tôi đọc chúng, tôi được trích dẫn.
Nhưng tôi tin rằng, là một nhà khoa học
lấy tiền hầu hết từ quỹ liên bang để sử dụng cho việc nghiên cứu,
tôi có trách nhiệm chia sẻ vốn hiểu biết của mình
với người dân,
những người đứng đầu các cơ quan và đại biểu quốc hội
để họ có thể vận dụng nó và hy vọng là, đưa ra những quyết định đúng đắn
về các chính sách môi trường
(Vỗ tay)
Cảm ơn
(Vỗ tay)
Một trong những cách để làm điều đó là công bố cho giới truyền thông.
Và Joby Warrick ở tờ "Washington Post"
đăng bức ảnh này lên báo
ngay trên trang bìa vào sáng chủ nhật, ngay phía trên nếp gấp tờ báo.
Đó là một sự kiện lớn.
Và thượng nghị sĩ John Breaux, ở bang Louisiana,
nói rằng: "Chúa ơi, họ nghĩ vịnh Mexico trông tệ đến thế à"
Tôi đáp: "Đúng vậy, ngài biết đấy, có bằng chứng mà.
Và ta phải làm gì đó để khắc phục chuyện này".
Cùng lúc đó, Thượng nghị sĩ Olympia Snowe ở bang Maine
cũng đang gặp rắc rối với tảo nở hoa độc hại ở vịnh Maine.
Họ đã cùng phối hợp lực lượng, đây là trường hợp hai đảng phái.
(Cười)
(Vỗ tay)
Họ mời tôi đến giải trình trước quốc hội
và tôi nói "Tôi chỉ biết đuổi bắt mấy con cua ở Nam Texas thôi,
không biết giải trình đâu"
(Cười)
Nhưng tôi đã làm được.
(Tiếng hoan hô)
Thậm chí, dự luật được thông qua,
nó được gọi là - yeah, yay!
Nó được gọi là Tảo Nở Hoa Gây Hại
và Nghiên cứu máu thiếu ô-xy và Đạo luật kiểm soát năm 1998.
(Cười)
(Vỗ tay)
Cảm ơn.
Đó là lý do tại sao chúng tôi gọi nó là dự luật Snowe-Breaux.
(Cười)
Chúng tôi tham dự hội thảo năm 2001
do Học viện Khoa học Quốc gia tổ chức
bàn về các loại phân bón, ni-tơ và chất lượng nước kém.
Tất cả các diễn giả đều là cựu thống đốc
của bang New Jersey.
Và cô ấy ...
Tôi biết cô ấy hoàn toàn nghiêm túc khi nhìn xuống khán giả
và tự nhủ "Chắc chắn cô ấy đang nhìn mình"
"Tôi thật sự mệt mỏi khi họ cứ gọi việc này là New Jersey.
Chọn một bang khác đi, bang nào cũng được, tôi không muốn nghe cái tên đó nữa"
Nhưng cô ấy đã thuyết phục được tổng thống George H.W. Bush's
chấp nhận kế hoạch hành động
nhờ vậy chúng tôi có được các mục tiêu về môi trường
và tìm ra cách giải quyết chúng.
Vùng Trung Tây Hoa Kì không cung cấp lương thực cho cả thế giới.
Nơi này chỉ tập trung chăn nuôi gà, lợn và gia súc
và sản xuất ethanol
có trong xăng
điều này đã được quy định trong chính sách liên bang.
Chúng ta có thể làm tốt hơn thế
Chúng ta cần đưa ra những quyết định
để trở nên tiết kiệm hơn
và giảm sự lệ thuộc vào ni-tơ.
Nó giống như giảm dấu chân các-bon vậy
nhưng lần này là giảm dấu chân ni-tơ.
Tôi đã thực hiện việc này bằng cách không ăn nhiều thịt,
thi thoảng tôi vẫn ăn một ít,
không sử dụng dầu ăn từ bắp
chạy loại xe không sử dụng nhiên liệu từ khí ethanol
mà lại đi được xa hơn.
Chỉ những điều như thế cũng đủ tạo nên sự khác biệt.
Vì vậy tôi muốn không chỉ các bạn,
mà là tất cả mọi người đặc biệt là những người ở vùng Trung Tây Hoa Kì
hãy nghĩ xem bạn đang sử dụng đất trồng ra sao và làm thế nào để tạo ra khác biệt.
Những việc tôi làm chỉ là những bước nhỏ.
Để có thể thay đổi cả một nền nông nghiệp ở Mỹ
sẽ cần nhiều bước tiến lớn hơn.
Để biến điều này sự thật, cần sự góp sức của chính phủ và người dân.
Chúng ta có thể làm được.
Tôi có niềm tin mãnh liệt rằng ta có thể áp dụng khoa học
cùng với các chính sách và tạo nên sự phát triển cho môi trường này
Tất cả chúng ta đều muốn có môi trường trong lành.
Ta có thể cùng bắt tay thực hiện điều đó
để không còn những "vùng chết" ở vịnh Mexico nữa.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)