Tegen de tijd dat deze video gepost is, ben ik een getrouwde man!
En ik zou niet gelukkiger kunnen zijn.
Nadat ik me in maart 2020 heb verloofd met mijn grote liefde Cyan, hebben we een nogal ongewone verloving gehad
in een wereldwijd gecoördineerde cosplay van het Florence van de jaren 1300, maar we zijn nu getrouwd!
En om de festiviteiten voort te zetten, wil ik deze video opdragen aan mijn VROUW.
AH! Verbazingwekkend.
Dus, ik deed het meest typisch mij-denkbare ding en gaf de vrouw een onderzoeksproject.
Het wordt schattig in een seconde, ik zweer het.
Ik zei haar dat ze elke plaats of architectuur op aarde mocht kiezen, en ik zou er een video over maken.
Cyan is niet slecht in internationale reizen, en strikt genomen is ze in meer Europese landen geweest dan ik.
Dus als je alleen al de plaatsen telt die ze zelf heeft gezien, is er een respectabel assortiment om uit te kiezen.
En toch, haar selectie overviel me volledig.
Als onderdeel van een familiereis een paar jaar geleden naar Londen, Parijs en Rome,
hadden ze een korte tussenstop in Venetië ingelast.
Ze heeft de Rialtobrug, de Basiliek van San Marco en de poorten van het Arsenaal gezien,
maar ze had niet veel tijd en het Dogenpaleis was het enige dat ontbrak.
En, in een wending die ik echt nooit had kunnen zien aankomen,
vroeg ze of ik deze speciale huwelijksvideo aan Venetië wilde wijden.
Ze vroeg me echt om dit te doen, ongevraagd, zonder dwang -
ik weet dat niemand van jullie verbaasd is, maar ik was het zeker wel.
Maar hoe dan ook, hier zijn we dan: een cadeau aan mijn ene liefde, waarin ik praat over mijn andere liefde...
haar woorden niet de mijne.
Dus, om het Dogenpaleis beter te waarderen, gaan we wat architectuur doen.
Dit paleis, gelegen in misschien wel een van de historisch en artistiek belangrijkste stadsblokken van Europa,
was het zenuwcentrum van een Republiek die meer dan duizend jaar standhield,
en zich uitstrekte van het Noord-Italiaanse vasteland over de eilanden van de oostelijke Middellandse Zee.
Sinds de stichting van de stad in de vroege middeleeuwen tot aan de verovering door Napoleon in 1797
is Venetië politiek en artistiek een bijzonder geval geweest in de wereldgeschiedenis.
Ik heb daar bij vele andere gelegenheden al veel meer over gezegd,
dus ik zal nu de zelfbeheersing van een heilige vertonen door me te concentreren op het onderwerp dat nu aan de orde is.
In het prille begin van Venetië was Venetië niet echt Venetië.
De eerste echte stad in de lagune was het eiland Torcello, en in het midden en het eind van de jaren 700
werd de regering van de Republiek bestuurd vanaf het eiland Malamocco.
Maar nadat het eiland bijna was veroverd in een dubbele invasie door Byzantijnen en Franken, lang verhaal,
verplaatste de hertog of doge de regering naar binnen de lagune op de eilanden van Rivo Alto,
waar hij voor zichzelf een kasteel bouwde waarvan hij hoopte dat het belegeringsbestendig zou zijn.
Esthetiek was hier duidelijk geen prioriteit, en deze oorspronkelijke vesting was qua uiterlijk en gevoel
vergelijkbaar met een Byzantijns kasteel: witte en roze stenen muren, kantelen,
een grote gracht aan alle vier de zijden, zo stevig als maar zijn kon - letterlijk goed genoeg voor regeringswerk,
want naast de residentie van de Doge bevatte de vesting openbare kantoren,
de rechtbanken, gevangenissen, en wapenopslagplaatsen.
Want waarom zou je de republiek verdedigen als je geen coole zwaarden hebt?
Naarmate de eeuwen verstreken en Venetië een van de eerste handelsrepublieken
in het Middellandse Zeegebied werd, besloten de Dogen dat het tijd was om de boel op te kalefateren
en van hun Castello meer een Palazzo te maken.
Dus in de jaren 1170 renoveerde Doge Ziani het paleis met nieuwe bovenverdiepingen, muren met zuilengangen,
twee leuke puntige torens aan de kant van het water, en een aantal mooie kleine loopbruggen
tussen de lagune en het paleis, en tussen het paleis en de nieuw gebouwde St Mark's Basiliek.
De persoonlijke appartementen van de Doge bevonden zich in de oostelijke vleugel bij het kanaal,
de rechtbanken en de bibliotheek bevonden zich aan de westkant bij het piazza,
en de meeste regeringskantoren bevonden zich in de zuidelijke vleugel aan de waterkant.
De kern van het gebouw was dezelfde als voorheen, en eerlijk gezegd lijken ze ook wel op elkaar,
maar deze verbouwingen hebben de toon behoorlijk veranderd: Het eerste gebouw was een vesting,
bedoeld om de regering te beschermen tegen alle anderen op aarde, terwijl dit gebouw een statement was,
heck, het was een beschimping.
In een tijd waarin deftige gotische architectuur alleen voor kerken was bestemd
en koninklijke kastelen meer voor de veiligheid dan voor het decor dienden,
was dit een wereldlijk paleis met alle franje erop en eraan, pal aan de rand van het water,
in het volle zicht van de wereld, in het volle vertrouwen dat hun vijanden er geen moer aan konden doen.
In de Middeleeuwen, is dat ongeveer het dichtste dat je kunt komen om jezelf onsterfelijk te verklaren.
En zoals de volgende eeuwen laten zien ... ja, ja ze waren dat een beetje.
Dus natuurlijk, in de volgende eeuwen, Venetië maakte het nog mooier!
Aan het begin van de jaren 1300 maakte de Grote Raad een vaste lijst van adellijke families,
waarvan de volwassen mannen in de grote vergaderingen konden dienen
en al die coole republikeinse dingen konden doen.
Maar deze hervormingen betekenden dat de Maggior Consiglio er in korte tijd honderden nieuwe leden bij kreeg,
dus in 1340 breidde Doge Gradenigo de zuidelijke vleugel uit om een grotere raadszaal in te richten.
En hier begint het paleis een vorm aan te nemen die we zullen herkennen:
een dubbele zuilengalerij van puntige gotische bogen,
en de bovenste helft versierd met een leuk wit en roze marmeren patroon.
Een eeuw later breidde Doge Foscari de westelijke vleugel van het paleis uit in precies dezelfde stijl,
zodat er continuïteit is en het er mooi uitziet.
Terwijl hij bezig was, bouwde hij de zeer gotische Porta Della Carta om van de piazza naar de binnenplaats te leiden,
en het andere eind van die tunnel werd in de jaren 1480 overdekt met een fraaie triomfboog.
Net op tijd om de hele oostelijke vleugel van het paleis af te branden in 1483.
Dit zal een trend worden.
Al snel werd begonnen met het bedekken van de verrassings-openluchtslaapkamer van de Doge
met een vervangende oostvleugel, gebouwd in de hipste nieuwe stijl van de Renaissance: Neoklassiek.
Tot nu toe ging het in de Venetiaans-gotische architectuur alleen maar om spitsbogen,
van die kleine vierpootjes en de dappere toevoeging van één accentkleur naast wit (in dit geval roze).
De pitch voor Neoklassiek was in feite "alleen wit marmer, laat het Romeins lijken".
Onduidelijk of die looks mooi zouden zijn of niet.
Het interne debat over de esthetiek werd in 1498 op een zijspoor gezet toen hoofdarchitect Antonio Rizzo
schuldig werd bevonden aan het verduisteren van geld uit het bouwbudget, en er vandoor ging.
Toen het gebouw nog niet eens half af was, werd Pietro Lombardo aangesteld om het project opnieuw te beoordelen.
Hij had de goede manieren om geen budgetfraude te plegen,
maar zijn bijgewerkte ontwerp was veel duurder dan het oorspronkelijke voorstel van Rizzo.
Dus wat de financiën van de Republiek betrof... eh, ze hebben quitte gespeeld!
De bouw van de neoklassieke vleugel werd rond 1600 afgerond met de beruchte Brug der Zuchten,
waar de gevangenen vanuit de cellen in het paleis hun laatste blik op Venetië wierpen
voordat ze over het kanaal naar de verrassend mooi uitziende gevangenis verhuisden.
Kort daarna werden de andere twee-en-een-half gevels van de binnenplaats gedeeltelijk gerenoveerd
om het uiterlijk van de grote neoklassieke kant te evenaren,
met een relatief ingetogen maar ongelooflijk elegante zuilengalerij van twee verdiepingen.
En het ziet er misschien niet veel uit, maar dit is in feite behoorlijk galactisch:
ze nemen het idee van de Klassieke Ordes, waar kolommen eenvoudig beginnen,
en naarmate ze hoger worden steeds chiquer worden, en passen dat toe op bogen.
Dus de begane grond heeft volledig afgeronde bogen, Klassiek-Rome-stijl,
maar de tweede verdieping heeft spitsbogen, Venetiaans-Gothische stijl.
En het is zo eenvoudig maar geniaal: het zeer klassieke idee van "ga hoger wordt chiquer" wordt toegepast op bogen,
terwijl de gotische wortels van de stad worden geëerd door de puntige stukken bovenop te plaatsen.
Zelfs toen Venetië volledig neoklassiek werd, was het nog Venetiaans-gotisch.
Ik vind dat heel gaaf in abstracte zin, maar het ziet er ook zo mooi uit:
het bleke marmer speelt met de schaduwen in de bogen, en dat contrast van zwart en wit is zuiver.
De vormen zijn sterk, de details lopen in elkaar over, het is niet ingewikkelder dan het hoeft te zijn -
dit hier is mijn favoriete deel van het hele verdomde paleis.
Tussen misdaadjongen Rizzo, deftige Lombardo en zuilengalerij-uitbreider Bartolomeo Manopola
is het onduidelijk wie precies op dit lumineuze idee kwam; maar na een paar uur naar de muren te hebben gestaard,
en een Wikipedia-pagina voor Manopola te hebben doorgespit die alleen in het Italiaans is
en die ik zelf moest vertalen, ben ik geneigd te zeggen dat Lombardo een visie had en Manopola die heeft uitgevoerd.
Dat is niet relevant voor de geschiedenis, maar de vraag zat me echt dwars, dus ik wilde dat jullie het wisten.
De laatste veranderingen aan de buitenkant kwamen na een brand in de zuidelijke en oostelijke vleugels in 1577,
en de beroemde neoklassieke architect Andrea Palladio stelde voor
om het hele gebouw af te breken en opnieuw op te bouwen.
Dit is de enige keer dat je me dit zult horen zeggen: Godzijdank heeft niemand naar Palladio geluisterd.
Ze bouwden het opnieuw zoals het was,
in plaats van hun extravagante grillen uit te leven met de binnenkant van het paleis.
Als gevolg van verontrustend veel branden is het interieur gemaakt van werk uit de jaren 15 en 1600,
toen verblindend-gouden barok de trend du jour was.
Het is glanzend, prachtig en veel te ingewikkeld.
Met zoveel te doen, worden de zalen al snel desoriënterend, maar als je inzoomt op afzonderlijke werken,
bevat het interieur van het Dogenpaleis enkele van de beste kunstwerken die je waar dan ook in Europa kunt vinden,
met meesterwerken van de meest gevierde kunstenaars uit de Venetiaanse geschiedenis.
En subtiliteit was niet hun doel: wanneer je een 22x7 meter groot schilderij van Tintoretto genaamd Paradiso
op de achterwand van de Grote Raadzaal hangt, vlak onder een voorstelling van Venetië dat een letterlijke God wordt,
is het punt overduidelijk.
En al deze Fance had ook een politieke dimensie,
waarmee buitenlandse diplomaten die zaken kwamen doen met Venetië, in vervoering werden gebracht.
De appartementen van de Doge zijn een buitengewone vitrine van macht en rijkdom,
met een gouden trap die de bezoekers door een schildzaal, een kaartenkamer en mijn persoonlijke favoriet leidt:
de Scharlaken Kamer, die niet scharlaken is geschilderd,
maar zo schijnt te heten omdat de raadsleden van de Doge scharlaken gewaden droegen als ze daar rondhingen.
Dit alleen al maakt dit tot het beste paleis ter wereld, want voor zover ik weet,
is dit het enige paleis is met een kamer speciaal gebouwd voor bijpassende pyjamafeestjes.
"Ahem, Zijne Hoogheid de Koning van Engeland verzoekt om een audiëntie bij de Doge,
maar wenst eerst een kop warme chocolademelk en uw grootste kussen,
zodat Zijne Hoogheid de wapens kan opnemen tegen de Koning van Frankrijk,
om hem in zijn vervelende gezicht te slaan en zijn tuttige jongenshaar in de war te brengen."
- Een ontmoeting die waarschijnlijk minstens twee keer heeft plaatsgevonden.
Naast de appartementen van de Doge huisvestte het paleis elke denkbare functie van de staat:
de Grote Raad, de Senaat, de Raad van 10, het kabinet van de Doge, de stemlokalen, de rechtbanken,
de kantoren voor buitenlandse zaken, de commandocentra van de marine -
het was de hele bestuursmachinerie van de Republiek.
Natuurlijk wordt het het Dogepaleis genoemd omdat hij er woonde, maar in functie was dit het Paleis van de Republiek,
nog zo'n mooie draai aan de Venetiaanse geschiedenis die tegenstrijdig is maar ook heel logisch.
En ik hou gewoon van deze plek.
Het is zo Venetiaans in elk aspect van zijn karakter.
De geschiedenis van het gebouw is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de Republiek als geheel,
politiek, artistiek, en, door opvallend verzuim, militair.
EN, een van de beroemdste kerken uit de wereldgeschiedenis, de San Marco Basiliek, staat hier.
Ik heb het de hele tijd maar twee keer genoemd,
en het staat op de achtergrond van de helft van de foto's die ik jullie heb laten zien.
Het kan net zo goed de noordvleugel van het paleis zijn!
Dus, dat alles om te zeggen: gelukkig huwelijk aan mijn lieve vrouw Cyan,
ik kan niet wachten om je hier op een dag mee naar toe te nemen.
Heel erg bedankt voor het kijken!
Zien jullie, mijn geniale en geniepige strategie is dat als ik nieuwe ideeën voor series blijf bedenken,
ik geldige en gerechtvaardigde redenen heb om terug te keren en opnieuw over Venetië en Florence te praten.
Ik bedoel, strikt genomen heb ik nog geen video gemaakt die alleen over de duomo gaat,
maar NU staat de deur wijd open.
Dus we zullen zien waar we nu heen gaan, en ik zie jullie in de volgende video.