Wyobraźcie sobie przez sekundę kaczkę uczącą francuskiego,
mecz ping-ponga na orbicie dookoła czarnej dziury,
delfina balansującego ananasem.
Pewnie nigdy nie widzieliście żadnej z tych rzeczy,
ale wyobrażenie ich sobie przyszło wam bez trudu.
W jaki sposób mózg wytwarza obraz czegoś, czego się nigdy przedtem nie widziało?
Nie wydaje się to trudne,
ale to tylko dlatego, że jesteśmy do tego przyzwyczajeni.
Okazuje się jednak, że to bardzo złożony problem,
który wymaga wyrafinowanej koordynacji wewnątrz mózgu.
Dzieje się tak, bo do tworzenia nowych, dziwnych obrazów
mózg używa znanych już elementów, i składa je na nowe sposoby,
niczym kolaż zrobiony z fragmentów zdjęć.
Mózg musi manipulować setkami tysięcy elektrycznych sygnałów,
kierując je do celu w odpowiednim czasie.
Na widok przedmiotu
tysiące neuronów aktywują się w tylnej korze.
Te neurony kodują różne właściwości obiektu:
spiczasty, owoc, brązowy, zielony, żółty.
Zsynchronizowana aktywacja wzmacnia połączenia między zbiorem neuronów,
łącząc je w to, co nazywamy zespołem neuronowym,
w tym przypadku ten dotyczący ananasa.
W neuronauce nazywa się to regułą Hebba:
neurony, które działają jednocześnie, łączą się.
Jeśli spróbujesz później wyobrazić sobie ananasa,
cały zespół zacznie działać, układając kompletny pamięciowy obraz.
Delfiny są zakodowane przez inny zespół neuronowy.
Tak naprawdę każda napotkana rzecz
jest zakodowana przez zespół neuronowy z nią związany,
neurony, które połączyła zsynchronizowana aktywacja.
Jednak ta zasada nie tłumaczy nieskończonej liczby rzeczy,
które możemy sobie wyobrazić, nigdy ich wcześniej nie widząc.
Zespół neuronowy o delfinie z ananasem nie istnieje.
Więc jak możesz go sobie wyobrazić?
Jedna z hipotez, teoria syntezy myślowej,
mówi, że znów liczy się czas.
Jeśli zespoły neuronowe dotyczące delfina i ananasa
są aktywowane w tym samym momencie,
dwie osobne rzeczy zlewają się w jeden obraz.
Ale coś w mózgu musi koordynować tę aktywację.
Sensownym kandydatem jest kora przedczołowa,
która angażuje się we wszystkie złożone funkcje poznawcze.
Neurony kory przedczołowej są przyłączone do kory tylnej
przez długie, patykowate przedłużenia komórkowe,
zwane włóknami nerwowymi.
Teoria syntezy myślowej proponuje, że tak jak lalkarz pociąga za sznurki,
neurony kory przedczołowej wysyłają sygnały elektryczne
wzdłuż włókien neuronowych
do wielu zespołów w korze tylnej.
To aktywuje je wszystkie jednocześnie.
Tak pobudzone zespoły neuronowe dają złożony obraz,
jakbyś rzeczywiście to zobaczył.
Ta świadoma celowa synchronizacja
różnych zespołów neuronowych przez korę przedczołową
nazywa się syntezą myślową.
Aby synteza myślowa działała,
sygnały muszą dotrzeć do obu zespołów neuronowych równocześnie.
Sęk w tym, że nie wszystkie neurony
są tak samo oddalone od kory przedczołowej.
Gdyby sygnał biegł wzdłuż obu włókien w tym samym tempie,
dotarłyby do celu w różnym czasie.
Nie da się zmienić długości połączeń,
ale mózg, zwłaszcza podczas rozwoju w dzieciństwie,
umie zmienić prędkość przewodzenia.
Włókna neuronowe owija tłuszczowa substancja, zwana mieliną.
Mielina jest izolatorem
i przyspiesza impulsy elektryczne płynące po włóknie nerwowym.
Niektóre włókna neuronowe mają aż 100 warstw mieliny.
Inne mają tylko kilka.
Włókna z grubszymi warstwami mieliny
mogą przewodzić impulsy 100 razy szybciej albo i więcej,
niż te z cieńszymi.
Niektórzy naukowcy myślą obecnie, że różnica w mielinizacji
może być kluczem do uniwersalnego czasu przewodzenia w mózgu
i w konsekwencji do umiejętności syntezy umysłowej.
Mielinizacja w dużym stopniu odbywa się w dzieciństwie,
więc od młodego wieku
bujna wyobraźnia może znacznie przyczyniać się do rozbudowy mózgu,
którego starannie zmielinizowane połączenia
umieją wykreować w życiu twórcze symfonie.