Sevil yetişdirdiyi pomidorların hündürlüklərini ölçür.
Burada bu haqda məlumatlar var.
1-ci pomidorun hündürlüyü 3 tam 1/4 sm,
2-nin hündürlüyü 2 tam 7/8 sm, 3-nün hündürlüyü 3 tam 1/2 sm-dir.
Birinci pomidor və
ikinci pomidorun
hündürlükləri arasındakı
fərq nə qədərdir?
Bu ikisinin hündürlüyü arasındakı fərqi
tapmalıyıq.
Bu məsələnin həllində 3-cü pomidor haqqında
məlumatlara ehtiyac yoxdur.
Bu ikisi arasındakı hündürlük fərqini
tapmalıyıq.
Bunun üçün böyük qiymətdən
kiçik qiyməti çıxmalıyıq.
3 tam 1/4 çıx
2 tam 7/8 fərqini tapmalıyıq.
Bunun üçün ilk olaraq bu qiymətləri
qarışıq ədəd kimi yazaq.
Üzr istəyirəm, onlar artıq qarışıq ədəd formasında yazılıb,
onları düzgün olmayan kəsr kimi yazaq.
3 tam 1/4 3 üstəgəl
1/4-ə, yəni 12/4 üstəgəl 1/4-ə bərabərdir.
Bu, 3 tam 1/4 deməkdir.
Bu qiymətdən 2 tam 7/8 çıxmalıyıq.
2 tam 7/8 2 üstəgəl 7/8-yə bərabərdir,
bunu 16/8 üstəgəl 7/8 kimi yaza bilərik.
Bunların cavabını tapmağa çalışaq.
12/4 üstəgəl 1/4 nəyə bərabərdir?
13/4, yəni 13 böl 4.
16/8 üstəgəl 7/8 nəyə bərabərdir?
23/8.
Bundan 23 böl 8 çıxırıq.
Bir kəsrdən digərini çıxmalıyıq.
Lakin məxrəclər müxtəlifdir.
Onları ortaq məxrəcə gətirməsək, ifadəni
hesablaya bilmərik.
Bu iki məxrəcin, yəni 4 və 8-in
ən kiçik ortaq bölünəni nədir?
4 və 8-ə bölünə bilən ən kiçik ədəd hansıdır?
8 8-ə bölünə bilir.
8 həmçinin 4-ə də bölünə bilir.
13/4 kəsrini məxrəci 8 olan kəsr kimi
yazmağa çalışaq.
Hesablayaq.
Burada məxrəclərin hər ikisində 8 yazılmağını
təyin etməliyik.
Onlardan biri artıq hazırdır.
13/4 kəsrini məxrəci 8 olan kəsr kimi yazaq.
4-dən 8 almaq üçün məxrəci 2-yə
vurmalıyıq.
Kəsrin qiymətini dəyişməmək üçün
surəti də eyni qiymətə
vurmalıyıq.
Bunu da 2-yə vururuq.
Cavabda 26/8 alınır.
26/8-dan 23/8 çıxmalıyıq.
Cavabda məxrəc 8-ə bərabər olacaq. 26 çıx 23
3-ə bərabərdir.
Burada 3/8 alınır.
Belə ki, 1-ci pomidor və 2-ci pomidorun hündürlükləri arasındakı fərq
3/8-ə bərabərdir.
Burada vahid santimetrdir.
Yəni cavab 3/8 sm-dir.