0:00:00.600,0:00:08.500 ᴛüʀᴋçᴇ çᴇᴠiʀi:[br]@yigithan.kilinc 0:00:09.300,0:00:12.300 İki olasılık var: 0:00:12.300,0:00:15.050 İki olasılık var: ya evrende yalnızız, 0:00:15.050,0:00:18.700 İki olasılık var: ya evrende yalnızız, ya da değiliz. 0:00:18.700,0:00:22.600 İki olasılık var: ya evrende yalnızız, ya da değiliz.[br]İkisi de eşit derecede korkutucu. 0:00:22.600,0:00:26.800 İki olasılık var: ya evrende yalnızız, ya da değiliz.[br]İkisi de eşit derecede korkutucu. [br]ᴀʀᴛʜᴜʀ ᴄ. ᴄʟᴀʀᴋᴇ 0:00:26.800,0:00:28.400 Zamanın başlangıcından beri... 0:00:31.850,0:00:35.150 ...uzaydaki tüm galaksilerin[br]tüm gezegenlerinde... 0:00:39.450,0:00:41.500 ...kim bilir ne uygarlıklar ortaya çıktı... 0:00:44.500,0:00:45.990 ...geceleyin yukarıya baktı... 0:00:50.203,0:00:51.800 ...bizim gördüklerimizi gördü... 0:00:56.661,0:00:59.990 ...bizim sorduğumuz soruları sordu. 0:01:00.631,0:01:04.550 Yalnız mıyız? 0:01:10.689,0:01:13.450 Dünya, yaşamın öyküsündeki tek bölüm mü? 0:01:19.320,0:01:22.100 Cevaplar, uzayın ve zamanın[br]uzaklarında bir yerde yatıyor. 0:01:27.800,0:01:30.700 Hakikat, en sonunda ilk defa[br]erişebileceğimiz mesafede. 0:01:40.700,0:01:43.400 Bu arayış, kim olduğumuzu... 0:01:45.385,0:01:48.450 ...ve neye dönüşebileceğimizi gösterecek. 0:01:54.600,0:01:55.600 öᴛᴇᴅᴇᴋi 0:01:55.600,0:02:00.800 öᴛᴇᴅᴇᴋi ʏᴀşᴀᴍ 0:02:02.478,0:02:03.600 BÖLÜM I 0:02:03.600,0:02:09.120 BÖLÜM I[br]şᴀғᴀᴋ 0:02:11.400,0:02:17.550 Dışarıdaki yaşam arayışında,[br]ilk önce içeriye bakmalıyız. 0:02:24.549,0:02:27.867 Çevremizde gördüklerimiz[br]şaşırtıcı bir karmaşıklıktır. 0:02:34.193,0:02:35.990 Bu nasıl mümkün olabilir? 0:02:36.850,0:02:41.415 Yaşam meydana getirmek[br]için gerekli olan şey nedir? 0:02:41.475,0:02:44.150 Canlılar kimyasallardan meydana gelir. 0:02:45.661,0:02:48.100 Bizler, kimyasallardan oluşan dev paketleriz. 0:02:51.050,0:02:53.400 Kimya için ideal koşullar nelerdir peki? 0:02:54.137,0:02:56.452 İlk ihtiyacımız olan şey enerjidir. 0:02:56.452,0:03:01.000 ı[br]ᴇɴᴇʀᴊi[br]örn. Güneş Işığı, Jeotermal Isı 0:03:01.747,0:03:02.891 Ama çok fazla değil. 0:03:04.050,0:03:05.650 Tam kararında gerekli. 0:03:05.650,0:03:10.250 Gezegenlerde de, tam bize lazım olan kadar var,[br]çünkü yıldızlara yakınlar ama çok da fazla değil. 0:03:13.550,0:03:16.850 Ayrıca, çok çeşitli kimyasal[br]elementlere de ihtiyacımız var. 0:03:16.850,0:03:21.150 ıı[br]ᴀɢ̆ıʀ ᴇʟᴇᴍᴇɴᴛʟᴇʀ[br]örn. Oksijen, Karbon, Kükürt 0:03:21.150,0:03:24.180 Ve sıvıya ihtiyacımız var, mesela su. 0:03:24.180,0:03:28.210 ııı[br]sıᴠı[br]örn. Su 0:03:28.272,0:03:28.912 Niye mi? 0:03:29.350,0:03:33.850 Şöyle ki gazlarda, atomlar birbirlerinin[br]yanından o kadar hızlı geçerler ki... 0:03:33.850,0:03:35.500 ...birbirlerine bağlanamazlar. 0:03:36.580,0:03:39.620 Katılarda, atomlar sıkışık hâldedir. 0:03:39.620,0:03:40.900 Hareket edemezler. 0:03:41.712,0:03:42.937 Sıvılarda ise... 0:03:44.250,0:03:49.999 ...molekülleri oluşturmak için gezinebilir,[br]birbirlerine sokulabilir ve birleşebilirler. 0:03:56.700,0:04:00.900 Sıvı su, evrimi sürdürmek için çok iyidir. 0:04:00.900,0:04:04.900 Moleküller, suda çözünerek daha[br]karmaşık zincirler oluşturabilirler. 0:04:06.310,0:04:08.700 Böyle uygun koşulları[br]nerede bulursunuz peki? 0:04:09.341,0:04:10.950 Gezegenler çok uygundur... 0:04:12.070,0:04:15.359 ...ve Dünyamızın ilk zamanları[br]neredeyse dört dörtlüktü. 0:04:17.932,0:04:24.200 DÜNYA[br]4 ᴍiʟʏᴀʀ sᴇɴᴇ öɴᴄᴇ 0:04:25.600,0:04:29.850 Bolca su içeren okyanuslar bulundurabilmek[br]için yıldızına tam olarak uygun uzaklıktaydı. 0:04:33.750,0:04:37.600 Ve bu okyanusların derinlerinde,[br]yer kabuğundaki çatlaklarda... 0:04:38.250,0:04:40.700 ...acayip kimyasal tepkimeler[br]gerçekleşmeye başladı. 0:04:40.700,0:04:43.600 Atomlar, her türlü egzotik[br]kombinasyonda bir araya geldiler. 0:05:01.900,0:05:04.100 Tam tarif hâlâ gizemini korumakta... 0:05:04.100,0:05:09.656 ...ama yaşam için gerekli şeyler basittir:[br]enerji, organik moleküller ve sıvı su. 0:05:30.410,0:05:33.300 Genç Dünya'nın denizlerinde bir yerlerde... 0:05:33.300,0:05:37.914 ...temel kimya, belki de birden[br]fazla kez, biyolojiye dönüştü. 0:05:43.300,0:05:46.100 İlk hücreler, muhtemelen sıcak volkanik sularda... 0:05:46.100,0:05:50.500 ...bir zamanlar biyoloji için imkânsız[br]olduğu düşünülen koşullarda doğdu. 0:05:52.266,0:05:59.432 Yaşamı daha yakından inceledikçe,[br]daha aşırı koşullarda geliştiğini görüyoruz. 0:05:59.432,0:06:05.900 Gezegenimizde, mikroplar en zorlu koşullarda[br]bile hayatta kalacak şekilde adapte olmuşlardır. 0:06:08.250,0:06:11.924 Kurak çöllerde, donmuş Himalayalarda... 0:06:12.842,0:06:18.428 ...okyanusun derinliklerinde[br]binlerce ton basınç altında. 0:06:21.531,0:06:29.250 Bir uzay simülatörünün boşluğunda,[br]yaşam formları yıllardır gelişmekte. 0:06:29.250,0:06:30.850 Hem de oksijen olmadan. 0:06:33.700,0:06:36.400 Yeni araştırmalar, yaşamın 4 milyar sene önce... 0:06:36.400,0:06:40.200 ...Dünya tanınmaz ve ölümcül bir[br]yerken ortaya çıktığını gösteriyor. 0:06:44.000,0:06:46.500 Gezegen, o zamanlar şiddetli volkanizmalar... 0:06:46.500,0:06:50.450 ...ve 100 milyon yıldır süren bir asteroit[br]fırtınası tarafından tahrip edilmekteydi. 0:07:04.536,0:07:09.900 Ancak bu aşırı koşullarda bile,[br]yaşam hızla kendine bir yer bulmuştu. 0:07:09.900,0:07:11.400 Çok hızlı bir şekilde... 0:07:12.680,0:07:16.050 ...oluşumundan sonra soğur soğumaz... 0:07:16.050,0:07:18.300 ...Dünya'da yaşamın başladığını biliyoruz. 0:07:22.750,0:07:25.250 Dünya'da çok hızlı olduğu için... 0:07:25.250,0:07:28.450 ...diğer gezegenlerde de hızlı bir[br]şekilde olacağını düşünüyoruz. 0:07:39.564,0:07:47.023 Dünya'nın hikâyesi bize, yaşamın evrende[br]yaygın olabileceğine dair umut veriyor. 0:07:48.383,0:07:55.580 Bu bize yaşamın hızlı davrandığını, azimli olduğunu[br]ve yaygın malzemelerden oluştuğunu gösteriyor. 0:07:57.900,0:08:05.850 4 milyar yıllık izolasyonun ardından,[br]kozmik akrabalarımızı arayışımız nihayet başladı. 0:08:10.141,0:08:12.600 Suyun olduğu yerde yaşam vardır. 0:08:12.600,0:08:17.900 Bundan dolayı da en büyük şansımız,[br]Dünya gibi su gezegenlerini aramaktır. 0:08:20.550,0:08:27.800 Dünya benzeri gezegenleri arayışımız daha[br]yeni başladı, buna rağmen bulgular çarpıcı. 0:08:29.950,0:08:32.200 KEPLER-62F[br]ᴜᴢᴀᴋʟıᴋ: 1200 ışıᴋ ʏıʟı 0:08:32.200,0:08:34.600 ʙᴏʏᴜᴛ: ᴅüɴʏᴀ'ɴıɴ 1.4 ᴋᴀᴛı[br]sıᴄᴀᴋʟıᴋ: ≥ -30ºC 0:08:34.600,0:08:37.300 ʏᴀş: ~7 ᴍiʟʏᴀʀ ʏıʟ[br]ᴍᴜʜᴛᴇᴍᴇʟ sᴜ ɢᴇᴢᴇɢᴇɴi 0:08:38.850,0:08:41.300 TRAPPIST-1D[br]ᴜᴢᴀᴋʟıᴋ: 41 ışıᴋ ʏıʟı 0:08:41.300,0:08:44.000 ʙᴏʏᴜᴛ: ᴅüɴʏᴀ'ɴıɴ 0.7 ᴋᴀᴛı[br]ʏᴀş: ~7.5 ᴍiʟʏᴀʀ ʏıʟ 0:08:44.000,0:08:47.300 sıᴄᴀᴋʟıᴋ: ≥ 6.5°C[br]ᴍᴜʜᴛᴇᴍᴇʟ sᴜ ɢᴇᴢᴇɢᴇɴi 0:08:49.000,0:08:51.500 TEEGARDEN-B[br]ᴜᴢᴀᴋʟıᴋ: 12 ışıᴋ ʏıʟı 0:08:51.500,0:08:54.000 ʙᴏʏᴜᴛ: ᴅüɴʏᴀ'ɴıɴ 1.07 ᴋᴀᴛı[br]ʏᴀş: 2.5 ᴍiʟʏᴀʀ ʏıʟ 0:08:54.000,0:08:56.500 ᴍiɴiᴍᴜᴍ sıᴄᴀᴋʟıᴋ: ≥ 6.5°C[br]ᴍᴜʜᴛᴇᴍᴇʟ sᴜ ɢᴇᴢᴇɢᴇɴi 0:08:59.150,0:09:03.990 K2-18B[br]ᴜᴢᴀᴋʟıᴋ: 111 ışıᴋ ʏıʟı[br]ʙᴏʏᴜᴛ: ᴅüɴʏᴀ'ɴıɴ 2.7 ᴋᴀᴛı 0:09:03.990,0:09:08.200 sıᴄᴀᴋʟıᴋ: -73, -82ºC[br]ᴀᴛᴍᴏsғᴇʀ: sᴜ ʙᴜʜᴀʀı 0:09:10.744,0:09:18.200 Daha yüzeyi zar zor aşındırabildik.[br]Doğanın sırlar definesinin sonu yok. 0:09:18.200,0:09:21.550 Galaksi'nin suyla dolu olduğunu biliyoruz. 0:09:26.600,0:09:30.763 Organik moleküller ve kompleks kimyayla dolu. 0:09:33.900,0:09:38.100 Bu gezegende yaşamın başlaması için[br]gerekli olduğunu bildiğimiz her şey... 0:09:38.100,0:09:40.600 ...Galaksi'nin her yerinde bolca bulunuyor. 0:09:47.369,0:09:52.750 Bizim dünyamızda olanlara benzer bir şey[br]başka gezegenlerde de oldu mu peki? 0:09:58.700,0:10:01.700 Önümüzdeki sayılara baktığımızda... 0:10:01.700,0:10:05.250 ...dünya dışı yaşamın varlığı[br]adeta kaçınılmaz görünüyor. 0:10:12.000,0:10:16.700 En güncel veriler, yıldızların dörtte[br]birininin, yaşanabilir bölgelerinde... 0:10:16.700,0:10:20.850 ...kayasal gezegenler bulundurduğunu gösteriyor. 0:10:28.386,0:10:36.863 Sadece galaksimiz Samanyolu'nda bile Dünya[br]benzeri yaklaşık 50 milyar gezegen bulunuyor. 0:10:39.146,0:10:45.550 Evrenin tamamındaysa, yaşanabilir[br]gezegenlerin olası sayısı afallatıcı: 0:10:45.550,0:10:52.841 100,000,000,000,000,000,000[br](YÜZ KENTİLYON) 0:10:55.444,0:11:01.150 Her ışık noktasının, Dünya benzeri[br]bir gezegeni temsil ettiğini düşünün. 0:11:03.450,0:11:05.550 Hepsini görebilmek için... 0:11:05.550,0:11:11.100 ...bu videoyu, 1 milyar yıldan daha[br]uzun bir süre izlemeniz gerekirdi. 0:11:20.549,0:11:27.150 Her birinin, Dünya gibi zengin ve[br]eşsiz bir geçmişi bulunmaktadır. 0:11:58.942,0:12:04.381 Trilyon kere trilyonlarca kimyasal çorba,[br]çok uzun zamandır pişmekte. 0:12:05.500,0:12:09.250 Evrenin gözlemlenebilir kısmında... 0:12:09.250,0:12:14.650 ...Dünya üzerindeki tüm sahillerdeki[br]kum tanelerinden daha çok sayıda... 0:12:14.650,0:12:16.500 ...yaşanabilir gezegen bulunmaktadır. 0:12:31.700,0:12:40.250 Bu dünyaların pek çoğu, bildiğimiz[br]hâliyle yaşam için ölümcül olacaktır. 0:12:43.074,0:12:50.050 Yaşanabilir bölgelerdeki bazı gezegenler zehirli[br]gazlarla dolu, kavrulmuş veya donmuş olacaktır. 0:12:51.600,0:12:55.600 Birçoğu, sıcaklığın düzenlenmesi için kritik[br]olan bir atmosfere sahip olmayacak... 0:12:55.600,0:12:58.300 ...veya ölümcül bir taneye sahip olacaktır. 0:13:10.500,0:13:15.500 Bir zamanlar üzerinde yaşam[br]barındırdığı düşünülen Venüs... 0:13:15.500,0:13:18.350 ...şimdi ezici ve toksik bir atmosfere sahip. 0:13:20.185,0:13:27.396 Fakat yaşam, yaşanabilir bölgeye[br]mahkum olmak zorunda değildir. 0:13:30.800,0:13:36.500 Güneşlerinin sıcaklığından epeyce[br]uzakta olan gaz devlerinin uyduları... 0:13:36.500,0:13:40.000 ...yaşam için saklı vahalar olabilirler. 0:13:42.473,0:13:51.500 Enerjilerini yıldız ışığından değil, konak gezegenin[br]sarsıcı itiş ve çekişlerinden elde etmektedirler. 0:13:55.400,0:13:58.400 Buzlu Enceladus tüm şartları sağlıyor: 0:13:58.400,0:14:04.150 Yaşamın kimyasını püskürten hidrotermal[br]bacalara sahip dev bir yeraltı okyanusu var. 0:14:08.350,0:14:13.350 Metan gölleri ve organik bileşiklerle dolu[br]olan Merkür'den bile daha büyük Titan... 0:14:13.350,0:14:15.600 ...bu açıdan özellikle daha caziptir. 0:14:21.000,0:14:25.900 2026'da NASA, vadilerinde ve kraterlerinde[br]yaşama dair işaretler bulması amacıyla... 0:14:25.900,0:14:28.400 ...Titan'a bir dron yollamayı planlıyor. 0:14:31.153,0:14:37.350 Sadece galaksimizde bile 100 trilyon öteuydu olabilir.[br]Bu, gezegenlerin sayısından 100 kat daha fazladır. 0:14:38.781,0:14:42.736 Bunların bazıları atmosferleri, yüzey suları ve[br]boyutları ile Dünya'ya çok benzer bile olabilir. 0:14:44.123,0:14:50.020 Yaşam bulabileceğimiz bu kadar çok yer olduğundan,[br]bir keşifte bulunmamız an meselesi gibi görünüyor. 0:14:51.695,0:14:55.500 Bazıları, çoktan bu keşfi[br]yaptığımızı düşünmekte. 0:15:01.956,0:15:09.653 30 Haziran 1976'da, Mars'a yollanmış Viking[br]iniş aracı hâlâ açıklanamamış bir şey buldu. 0:15:13.012,0:15:22.481 Mars'tan gelen toprak örnekleri, besin verilince tıpkı[br]Dünya'daki topraklar gibi radyoaktif gazlar saldı. 0:15:23.400,0:15:41.091 sᴛᴇʀiʟiᴢᴇ ᴛᴏᴘʀᴀᴋ / ᴋᴀʟiғᴏʀɴiʏᴀ ᴛᴏᴘʀᴀɢ̆ı / ᴍᴀʀs ᴛᴏᴘʀᴀɢ̆ı 0:15:41.780,0:15:50.198 Bu garip işaret, dünya dışı biyolojiyle ilk[br]karşılaşmamız mıydı yoksa doğal mıydı? 0:15:50.700,0:15:57.200 Mars'ta veya Güneş Sistemi'nin herhangi bir[br]cisminde tek bir bakterinin bulunması bile... 0:15:57.800,0:16:05.350 ...kozmik, kimyasal ve biyolojik[br]evrim zincirlerinin her birinin... 0:16:05.350,0:16:08.200 ...her yerde etkin olduğunu gösterir. 0:16:08.450,0:16:13.650 Bu durumda, kâinatın herhangi[br]bir yerinde yaşamın oluşması... 0:16:13.650,0:16:16.900 ...istisnadan ziyade kural olacaktır. 0:16:20.500,0:16:27.850 Eğer yaşamı hâlâ bulmadıysak,[br]bulmamız an meselesi olabilir. 0:16:29.783,0:16:36.820 NASA'daki bilim insanları, bir keşfin[br]eşiğinde olduğumuzu düşünüyorlar. 0:16:36.820,0:16:38.100 Yaşam süremiz içinde... 0:16:38.100,0:16:41.700 ...Güneş Sistemi'nde bulunan diğer gök[br]cisimlerinde yaşam olduğunu bulacağız. 0:16:49.680,0:16:53.600 Bunun, Dünya'daki yaşamın gelişimi[br]için ne anlama geldiğini öğreneceğiz. 0:16:56.400,0:16:58.700 Başka yıldızların etrafında... 0:16:58.700,0:17:02.900 ...atmosferlerinde olası yaşam belirtileri[br]görebileceğimiz gezegenler bulacağız. 0:17:06.300,0:17:09.250 Bunların hepsi de, önümüzdeki[br]10 ilâ 20 yıl içinde olacak hem de. 0:17:10.080,0:17:12.100 Çok heyecan verici değil mi? 0:17:13.950,0:17:18.990 İnsanoğlunun binlerce senedir merak ettiği[br]bir şeyi öğrenmek üzereyiz: “Yalnız mıyız?” 0:17:21.100,0:17:24.700 Ve artık bunu keşfetmenin eşiğindeyiz! 0:17:28.987,0:17:36.151 Eğer orada bir yerlerde yaşam bulursak,[br]kendimiz hakkında neler keşfedeceğiz? 0:17:39.651,0:17:46.296 Dünya, yaşamın öyküsünde hangi bölümde? 0:17:47.953,0:17:51.200 Evren yaklaşık 14 milyar yaşında. 0:17:52.080,0:17:55.300 Galaksimiz de 12 milyar yaşında. 0:17:56.400,0:18:03.550 Yani evrende, dünyamızdakinden[br]çok daha gelişmiş yaşamlar olabilir. 0:18:05.989,0:18:10.326 Dünya, kozmik sahneye çok mu geç kaldı? 0:18:11.050,0:18:15.050 Yaşamın kökenleri ne kadar[br]eskiye dayanıyor olabilir? 0:18:33.550,0:18:39.600 Evren, ilk birkaç milyon senesi boyunca[br]bildiğimiz hâlde yaşam için çok sıcaktı. 0:18:42.400,0:18:48.050 Ortam, bir insanı kaynatabilecek sıcaklıktaydı. 0:19:01.300,0:19:04.800 Yaşam için yeterince soğuduğunda... 0:19:04.800,0:19:10.400 ...daha hiç yıldız veya gezegen yoktu etrafta,[br]sadece muazzam hidrojen bulutları vardı. 0:19:17.600,0:19:23.700 70 milyon yıl sonra, kütle çekimi[br]bu bulutları etkisi altına alarak... 0:19:23.700,0:19:26.000 ...onları ilk yıldızlara dönüştürdü. 0:19:44.950,0:19:47.500 İlk yıldızlar kocaman ve parlaktı... 0:19:47.500,0:19:51.800 ...ama onların doğuşunu izleyecek bir[br]yaşam henüz meydana gelmemişti. 0:19:53.600,0:19:57.000 Önemli ağır elementler, hâlâ sıcak yıldız[br]çekirdeklerinde oluşma aşamasındaydı. 0:19:57.000,0:20:00.000 Büyük Patlama bile onları [br]oluşturabilecek kadar sıcak değildi. 0:20:00.000,0:20:02.350 Büyük Patlama'yla oluşan elementler... 0:20:02.350,0:20:05.508 ...sadece hidrojen, helyum[br]ve az miktarda lityumdu. 0:20:07.764,0:20:12.783 Hayatı yaşanabilir kılan şeyler[br]Büyük Patlama'yla oluşmadı. 0:20:15.750,0:20:18.950 Meydana geldikleri tek yer,[br]yıldızların ateşli çekirdekleriydi. 0:20:18.950,0:20:21.150 Ve onları vücudunuza almanın tek yolu da... 0:20:21.990,0:20:24.100 ...yıldızların nazikçe patlamasıydı. 0:20:37.500,0:20:40.500 İlk orta boy yıldızların patlayarak ölümü... 0:20:40.500,0:20:44.500 ...evrene, yaşam için gerekli olan[br]malzemelerin tohumlarını saçtı. 0:20:48.100,0:20:51.900 Bunların küllerinden,[br]ikinci nesil yıldızlar doğdu. 0:20:51.900,0:20:56.200 Bu sefer, etraflarında kayasal[br]gezegenler dans ediyordu. 0:20:58.168,0:21:03.800 İşte o an: Yaşam için gerekli ham maddeler,[br]13.7 milyar sene önce ilk defa bir aradalar. 0:21:06.200,0:21:11.000 ʏᴀşᴀᴍ ᴍüᴍᴋüɴ ʜᴀʟᴇ ɢᴇʟiʏᴏʀ 0:21:11.000,0:21:14.500 Bazı kişiler, yaşam için gerekli[br]koşulların daha da önce... 0:21:14.500,0:21:18.000 ...yaradılışın hemen sonrasında[br]oluşmuş olduğuna inanıyorlar. 0:21:25.734,0:21:32.800 Evren, Büyük Patlama'nın ısısı sönünce, [br]yaşam için elverişli bir döneme girmişti. 0:21:37.850,0:21:42.200 Zamanın başlangıcından[br]yaklaşık 15 milyon yıl sonra... 0:21:42.200,0:21:46.500 ...ortam sıcaklığı 24°C'ye gerilemişti. 0:21:50.720,0:21:57.220 Kâinatın her köşesi, milyonlarca yıl boyunca[br]Dünya'daki ebedi bir yaz günü gibi sıcacıktı. 0:22:00.100,0:22:03.500 Teorik olarak, yıldızlar ve gezegenler... 0:22:03.500,0:22:09.550 ...çok yoğun olduğu düşünülen uzayın bu[br]bölgelerinde erkenden oluşmuş olabilir. 0:22:14.700,0:22:18.200 Böyle bölgeler gerçekten vardıysa... 0:22:18.200,0:22:24.600 ...yıldızların çok uzağında bulunan başıboş[br]gezegenlerde bile sıvı hâlde su akabilirdi. 0:22:29.500,0:22:37.900 Bu, Büyük Patlama'nın sıcaklığıyla[br]beslenen yaşamın doğuşu olabilir miydi? 0:22:43.850,0:22:45.300 Oralarda bir yerde... 0:22:45.300,0:22:49.600 ...bizzat kâinatın kendisi kadar kadim bir yaşama[br]ev sahipliği yapan bir dünya bulunuyor olabilir. 0:22:52.300,0:22:57.100 Evren, 10 milyar yıl erken başlama[br]avantajına sahip olmuş... 0:22:57.100,0:23:03.100 ...ve bizden çok daha gelişmiş olan[br]yaşamlar ile kaynıyor olabilir. 0:23:05.900,0:23:15.100 Onlarca yıllık arayışa rağmen, zeki olsun olmasın[br]dünya dışı yaşama dair hâlâ hiçbir iz bulunamadı. 0:23:17.650,0:23:25.450 Peki nerede bu millet? 0:23:28.000,0:23:34.700 Yoksa sahiden de yalnız mıyız? 0:23:44.500,0:23:55.300 Belki ilkel yaşam yaygındır[br]ama zeki yaşam son derece nadirdir. 0:24:04.200,0:24:11.350 Belki de uzay, makul bir iletişimin[br]kurulabilmesi için aşırı büyüktür. 0:24:17.500,0:24:22.250 Veya belki de biz ilkizdir. 0:24:23.120,0:24:30.200 Yaşamın sürekli genişlemekte olan[br]tarihinin giriş bölümü olabilir miyiz? 0:24:35.300,0:24:44.400 ᴅüɴʏᴀ üᴢᴇʀiɴᴅᴇᴋi ʏᴀşᴀᴍ 0:24:44.400,0:24:51.150 Evren hâla çok genç ve gezegenlerin[br]büyük çoğunluğu henüz doğmadı. 0:24:54.300,0:25:01.700 Yaşamın çorbası için gerekli olan malzemeler[br]100.000.000.000.000 yıl daha pişiyor olacak. 0:25:04.500,0:25:13.300 Bu açıdan bakınca şafak biziz:[br]yaşam senfonisinin açılış melodisi. 0:25:18.000,0:25:23.700 sᴏɴ ʏıʟᴅıᴢıɴ öʟüᴍü[br]~ 100 ᴛʀiʟʏᴏɴ ʏıʟ 0:25:23.700,0:25:28.300 Peki biz gittikten çok sonra[br]neler ortaya çıkabilir? 0:25:37.600,0:25:40.250 Kırmızı cüceler, 10 trilyon yıl yaşayabilir... 0:25:40.250,0:25:45.250 ...ve gezegenlerini çok uzun seneler[br]boyunca yıldız ışığına doyurabilirler. 0:25:56.100,0:25:59.600 Koşulların çok uzun süreler değişmez[br]hâlde kaldığı bu zaman ölçeklerinde... 0:25:59.600,0:26:01.100 ...yaşamın var olması çok daha muhtemeldir. 0:26:10.100,0:26:12.400 Bu yıldızların çevresinde yaşayan varlıklar... 0:26:12.400,0:26:16.500 ...sürekli yok oluşla tehdit eden şiddetli güneş[br]patlamalarıyla baş etmek zorunda olacaktır. 0:26:19.850,0:26:25.100 Bu gezegenlerin birçoğu, kütle çekimsel[br]olarak kilitlenmiş durumda olacaktır. 0:26:25.100,0:26:30.700 Bir yüzleri daima yıldızlarına, diğer yüzleri ise[br]dondurucu bir karanlığa mahkum olacaktır. 0:26:33.900,0:26:40.420 Ancak Dünya'nın bize öğrettiği üzere yaşam,[br]uyum sağlama işinde son derece hünerlidir. 0:26:42.150,0:26:49.300 Yaşam, gelişmek için trilyonlarca yıla[br]sahip olunca ne tür formlar alabilir? 0:27:23.500,0:27:29.900 Yaşamın hikayesi, günün birinde[br]elbet bir şekilde son bulacak. 0:27:31.920,0:27:34.900 Bizler, bu hikayenin ilk bölümüysek eğer... 0:27:34.900,0:27:40.600 ...yaşam meşalesini çok uzak geleceğe[br]taşıma şansına nail olmuşuz demektir. 0:27:57.400,0:28:02.200 Ve eğer biyoloji, uzak gelecekte[br]hâlâ var olmaya devam ederse... 0:28:02.200,0:28:06.150 ...o hâlde, şu anda çok ayrıcalıklı[br]bir zamanda yaşıyoruz demektir. 0:28:09.600,0:28:15.000 Kâinat, ileriki bölümlerinde[br]çok daha farklı görünecek. 0:28:17.490,0:28:21.900 Uzay-zamanın genişlemesi,[br]uzak yıldızları görünmez kılacak... 0:28:21.900,0:28:24.750 ...ve gece seması karanlığa gömülecek. 0:28:26.300,0:28:31.100 Belki de uzak gelecekte doğacak[br]olan yaşam şunu merak edecek: 0:28:31.100,0:28:36.600 “Evrenin parlak ilk zamanlarında[br]yaşamak nasıl bir şeydi acaba?“ 0:28:37.839,0:28:43.000 Bunun cevabını bilecek kadar şanslıyız. 0:28:48.551,0:28:53.700 Tek yapmamız gereken yukarıya bakmak. 0:28:55.200,0:29:01.700 ᴛüʀᴋçᴇ çᴇᴠiʀi:[br]@yigithan.kilinc 0:29:06.100,0:29:17.500 ᴍᴇʟᴏᴅʏsʜᴇᴇᴘ ᴛᴀʀᴀғıɴᴅᴀɴ ʜᴀᴢıʀʟᴀɴᴍışᴛıʀ 0:29:17.500,0:29:26.600 ᴋᴏɴᴜşᴍᴀᴄıʟᴀʀ:[br]Douglas Rain, Orson Welles[br]David Christian, Michelle Thaler[br]Andrew Siemion, Dan Verthimer[br]Avi Loeb, Elle Stofor, Lawrence Krauss 0:29:26.600,0:29:30.000 ᴋᴏɴsᴇᴘᴛ, ᴍüᴢiᴋ & ɢöʀsᴇʟʟᴇʀ:[br]Melodysheep / John D. Boswell 0:29:30.000,0:29:35.300 iʟᴀᴠᴇ ɢöʀsᴇʟʟᴇʀ:[br]Julius Horthisimus[br]Konstantin Kovalenko[br]NASA[br]Evolve 0:29:35.300,0:29:41.200 öᴢᴇʟ ᴏʟᴀʀᴀᴋ ᴛᴇşᴇᴋᴋüʀʟᴇʀ:[br]Juan Benet[br]Julius Horthisimus[br]Konstantin Kovalenko[br]Joel Edwards[br]Patreon destekçilerim 0:29:41.200,0:30:01.800 Projeyi buradan destekleyin:[br]patreon.com/melodysheep 0:30:07.700,0:30:13.700 öᴛᴇᴅᴇᴋi ʏᴀşᴀᴍ 0:30:14.800,0:30:23.400 öᴛᴇᴅᴇᴋi ʏᴀşᴀᴍ'ıɴ sᴏɴʀᴀᴋi ʙöʟüᴍüɴᴅᴇ:[br]ᴢᴇᴋi ʏᴀşᴀᴍ iʟᴇ ᴛᴇᴍᴀsᴀ ɢᴇçᴍᴇ[br]ᴇᴠʀᴇɴiɴ sᴏɴᴜɴᴅᴀ ʜᴀʏᴀᴛᴛᴀ ᴋᴀʟᴍᴀ[br]ᴅüɴʏᴀ ᴅışı ʏᴀşᴀᴍıɴ ғiᴢiɢ̆i[br]ᴠᴇ ᴅᴀʜᴀ ғᴀᴢʟᴀsı