Nasze mózgi działają na co dzień wydajnie i niezauważalnie.
Łatwo przeoczyć,
jak niezwykłą i trudną rzeczą jest poczucie zdrowego umysłu.
Zdrowy umysł niejako w tle
nieustannie wykonuje szereg arcytrudnych operacji,
które odpowiadają za stan jasności umysłu i poczucie celu.
By pojąć, czym jest zdrowie psychiczne,
a więc i zgłębić jego przeciwieństwo,
pochylić możemy się nad tym,
jakie procesy zachodzą w zakamarkach optymalnie pracującego umysłu.
Przede wszystkim zdrowy umysł to umysł dobierający informacje,
skupiony wokół organu, który przesiewa
spośród tysięcy przypadkowych, strasznych, niepokojących i budzących grozę myśli
te pomysły i odczucia, które powinniśmy czynnie wziąć pod uwagę,
by umożliwić nam skuteczne prowadzenie życia.
Po części oznacza to trzymanie na dystans karzących i krytycznych osądów,
których dźwięk może powtarzać, jacy z nas niegodziwcy i ohydy
długo po tym, jak ich bezpośredniość przestała być jakkolwiek pożyteczna.
Podczas rozmowy o pracę albo w trakcie randki
zdrowy umysł nie podpowiada nam, by słuchać wewnętrznych głosów
uparcie wyrzucających bezwartościowość.
Pozwala rozmawiać ze sobą jak z przyjacielem.
Jednocześnie zdrowy umysł opiera się niesprawiedliwemu porównywaniu.
Nie pozwala, by osiągnięcia innych zwodziły nas z drogi
i ograniczały do goryczy niewystarczalności.
Nie gnębi ciągłymi porównaniami naszej sytuacji do sytuacji ludzi,
których dorastanie i ścieżki życiowe wyglądały inaczej.
Sprawnie działający umysł wie, że bezowocne i okrutne jest szukanie winy
w swojej własnej naturze.
Zdrowy umysł z rozwagą wykorzystuje mechanizm strachu.
Zdaje sobie sprawę, że w teorii
nieskończona jest liczba rzeczy, którymi moglibyśmy się przejmować:
pęknie naczynie krwionośne, na nasz temat wybuchnie skandal,
silniki odpadną od skrzydeł samolotu…
Ale umysł potrafi dobrze rozróżnić,
co może się zdarzyć w granicach wyobraźni,
a co wydarzy się prawdopodobnie.
A zatem da nam spokój
z co bardziej szalonymi ewentualnościami losu,
przy jednoczesnej pewności, że katastrofy nie nadejdą,
albo że zręcznie sobie z nimi poradzimy, gdyby jednak nadeszły.
Zdrowy umysł unika potwornych wyobrażeń.
Wie bowiem, że od najgorszego dzieli go wiele szerokich stopni,
i że nie będzie to stromy i śliski spadek.
Zdrowy umysł dzieli się na przegrody, bezpiecznie zamykane ciężkimi drzwiami.
W razie potrzeby utworzy kolejną przegrodę,
bo nie wszystkie myśli są przydatne w każdej chwili.
Kiedy rozmawiamy z babcią,
umysł blokuje dostęp do wyobraźni erotycznym fantazjom z wczorajszej nocy.