Gök gürültüleri ve şimşek patlamaları, kabarık bir denizi aydınlatıyor,
bir gemi dalgaların altında kalıyor.
Bu sıradan bir fırtına değil, şiddetli ve hınçlı bir fırtına
ve Shakespeare'in en esrarengiz oyunu için zemin hazırlıyor.
Gökyüzü belirginleştikçe bizimkinden çok uzak gibi görünen
bir dünyaya davet ediliyoruz, fakat özgürlük, güç ve kontrolle ilgili
benzer kaygılarla dolu bir dünya.
"Fırtına" doğa olaylarına maruz kalan ıssız bir adada geçiyor
ve sürgün edilmiş Milan Dükü Prospero'nun büyüsüyle ve gücüyle yönetiliyor.
Erkek kardeşi Antonio tarafından ihanete uğrayan Prospero,
adada kızı Miranda ve sevgili kitaplarıyla on iki yıl mahsur kalıyor.
Zamanında adanın büyüsünü öğrenmiş
ve bunu, adanın doğal ruhunu dizginlemek için kullanıyor.
Ayrıca tek dünyevi yerli olan, kederli ve şeytanlaştırılmış
Caliban'ı da yönetiyor.
Fakat yıllarca birikmiş intikamdan sonra, Prospero'nun düşmanı ortaya çıkıyor.
Büyücü, çırpınan hayalet Ariel'in yardımıyla
erkek kardeşinin gemisini yok ediyor ve denizcilerini de kıyıya atıyor.
Prospero'nun entrikası, kızının aşk hayatına bile uzanıyor,
kızının, sahile vurmuş prens Ferdinand'a aşık olmasını planlıyor.
Prospero ve Ariel, Antonio'ya yaklaştıkça
Caliban, adayı almak için komik bir plan yapan
birkaç sarhoş gemiciyle birlik oluyor.
Oyun, toplumu en temel arzularına kadar götürüyor,
her grup - ada, diğer insanlar veya kendi kaderleri üzerinde kuracakları -
gücün sıcak takibinde.
Fakat Shakespeare, gücün her zaman hareket eden bir hedef olduğunu biliyor
ve karakterlerin karanlık geçmişini ortaya çıkardıkça
bu korkunç döngünün bitip bitmeyeceğini merak ediyoruz.
Antonio, Prospero'ya haksızlık etmiş olsa da
Prospero uzun süredir adayı kendi emellerine alet etmiş,
büyülü mülklerini ve doğal kaynaklarını kendisi için saklamıştır.
Özellikle Caliban, bu ele geçirişi arzuluyor.
Adayı daha önce yönetmiş
bir cadı olan Sycorax'ın oğlu,
ilk başlarda sürgünlere yer bulmaları için yardım ediyordu.
Fakat onların kölesi haline geldi ve öfkeli pişmanlıkla söyleniyor:
"Ve sonra sizi sevdim,/ Ve sizlere adanın
tüm özelliklerini gösterdim/ Serin kaplıcalar,
tuzlu sular, çorak yerler ve bereketliler./
Böyle yaptığım için lanetlendim!"
Bu gürleyen dil ve kaynayan öfkeyle,
Caliban, Prospero'ya sürekli kimin önce geldiğini hatırlatıyor:
ada, annem Sycorax'dan bana kalmıştır, onu sen benden aldın.
Ancak Sycorax da adayı suistimal etmişti
ve Prospero serbest bırakana dek, Ariel'i hapsetmişti.
Şimdi Ariel borcunu ödeme ve özgürlüğünü kazanma umuduyla vaktini geçirirken
Caliban da süresiz olarak ya da Prospero iş başında olduğu sürece
esir edildi.
Bu ve diğer birçok nedenle,
Fırtına sıklıkla bir sömürgecilik ve "cesur yeni dünya(lar)la" karşılaşma
sonucu ortaya çıkan ahlaki ikilemlerin incelemesi olarak okundu.
Oyunda kurum ve adaletlerle ilgili sorular asılı duruyor:
Caliban adanın haklı yöneticisi mi?
Ariel özgürlüğe uçacak mı?
Prospero ise güçlü idareci mi, -
yoksa bu işte karakterlerin idrakinin ötesinde, daha derin bir sihir mi var?
Ariel oyun boyunca
Prospero'ya sürekli borçlu olduğu özgürlüğü hatırlatıyor.
Fakat istilacının, onun kontrolünü bırakıp bırakamayacağı
sorusu orada duruyor.
Shakespeare'in son oyununun "Fırtına" olduğuna inanıldığına göre,
oyunda bir saltanatın bitmesi sorusu özellikle güç kazanmaktadır.
Prospero'nun eylemleri birçok yönden özenle entrikalar hazırlayan,
etrafındakilere hile yapan ve karakterlere ve seyirciye de
büyü yapan büyük göstericinin kendi eylemlerini yansıtır.
Fakat o büyük güç ve kontrol performansının sonunda,
Prospero'nun son sözleri, Shakespeare'in seyirciler -
ve karakterleri üzerindeki gücü - aracılığıyla alçak gönüllülüğünü gösterir.
"Gönül almasını bilen ellerinizle/ Kibar nefesiniz doldursun yelkenlerimi/
Doldurmalı yoksa, memnun etmek için tasarladığımı başaramam."
Bu, Shakespeare'in büyük gösterici olarak, kendisini alkışımıza teslim eden
kendi rolünü anımsatmaktadır.