♪ (muzyka klasyczna) ♪
Irankarapte.
♪ (muzyka klasyczna) ♪
Iishu.
♪ (muzyka klasyczna) ♪
Dydh da.
♪ (muzyka klasyczna) ♪
Nie władam tymi językami.
Właściwie nieliczni potrafią.
Korzysta z nich tylko garstka osób,
a wszystkie te języki są zagrożone wyginięciem.
Obecnie na świecie używa się ponad 7000 języków,
lecz około jedna trzecia z nich ma mniej niż 1000 użytkowników,
a według UNESCO,
ponad 40% z tych języków, narażona jest na wyginięcie.
Właściwie, co dwa tygodnie,
jeden z języków naszego świata znika na zawsze.
Kiedy mówi się o martwym języku, wiele osób myśli o łacinie.
Jednak łacina nigdy nie umarła.
Używano jej nieprzerwalnie od czasów Cesarzy,
Jednak zmieniała się stopniowo na przestrzeni 2000 lat
aż stała się francuskim, hiszpańskim i innymi językami romańskimi.
Prawdziwa śmierć języka ma miejsce,
gdy społeczności przestawiają się na inne języki,
a rodzice nie wychowują swoich dzieci w rodzimym języku.
Gdy umiera ostatni starszy mówca języka,
mało prawdopodobne jest, by język był jeszcze płynnie używany.
Jeśli spojrzymy na wykres, który mierzy języki świata
pod względem ich liczby użytkowników oraz stanu ich zdrowia,
można dostrzec, że większość języków plasuje się pośrodku.
Język angielski, jak i kilka innych dominujących języków,
znajduje się w lewym górnym rogu.
Jego kondycja jest naprawdę silna.
Jeśli jednak twój język jest tutaj,
w prawym dolnym rogu rogu wykresu,
jak Kayapulau z Indonezji lub Kuruaya z Brazylii,
masz poważne kłopoty.
Dawniej,
rządy po prostu zakazywały języków, które im nie odpowiadały.
Czasami jednak presja jest subtelniejsza.
(dźwięk czołgu)
Każdy dorastający w Związku Radzieckim nastolatek,
szybko zrozumiał, że niezależnie od języka używanego w domu,
opanowanie rosyjskiego będzie kluczem do sukcesu.
Obywatele Chin, w tym Tybetańczycy,
a także użytkownicy języka szanghajskiego lub kantońskiego
spotykają się dziś z podobną presją, by skupić się na mandaryńskim.
♪ (muzyka klasyczna) ♪
Gdy język zniknia,
zwykle dzieli los ptaka dodo.
(skrzeczenie dodo)
Do tej pory tylko jeden język powrócił z martwych:
język hebrajski.
Był wymarły przez dwa tysiąclecia,
ale żydowscy osiedleńcy w Palestynie na początku XX wieku
mówili różnymi językami w Europie,
a po przybyciu przyjęli hebrajski jako ich wspólny język.
Stał się językiem urzędowym Izraela
kiedy państwo zostało w ustanowione w 1948 roku,
i obecnie ma 7 milionów użytkowników.
Obecnie hebrajski jest jedynym odrodzonym językiem
jednak inni także się starają.
Kornwalijski, używany w płd.-zach. Anglii,
wymarł dwa wieki temu.
Obecnie jednak tym odrodzonym językiem posługuje się kilkaset osób.
(muczenie krowy)
Pomijając kwestie praktyczne, różnorodność jest rzeczą pozytywną samą w sobie.
Wyobraź sobie ekscytujące wakacje
tylko po to, by odkryć, że jedzenie, ubrania, budynki, ludzie,
także i język,
są takie same jak w domu.
Jak świetnie to ujął Oliver Wendell:
"Każdy język jest świątynią w której spoczywa dusza tych,
którzy nim władają".
Przeniesienie duszy ludzi ze świątyni do muzeum
to nie to samo.
♪ (muzyka klasyczna) ♪