Tôi đã từng nghĩ
mục đích của cuộc sống là theo đuổi hạnh phúc.
Mọi người nói rằng con đường dẫn tới hạnh phúc là thành công
vì vậy tôi đã tìm một công việc tốt
một người bạn trai tuyệt vời, một căn nhà thật đẹp.
Nhưng thay vì cảm thấy mãn nguyện
tôi lại thấy lo lắng và lạc lõng.
Và không chỉ mình tôi mà bạn bè tôi cũng cảm thấy như vậy.
Cuối cùng, tôi đã quyết định đi học về tâm lý học tích cực
để tìm hiểu về điều thực sự khiến con người cảm thấy hạnh phúc.
Nhưng những gì được khám phá đã thay đổi cuộc đời tôi.
Số liệu cho thấy việc theo đuổi hạnh phúc có thể khiến ta cảm thấy không hạnh phúc.
Và điều khiến tôi thực sự thấy ngạc nhiên đó là:
tỷ lệ tự sát vẫn luôn tăng trên toàn thế giới,
và nó đang ở mức cao nhất trong 30 năm qua tại Mỹ.
Mặc dù một cách khách quan thì cuộc sống đang tốt hơn
bởi gần như mọi những chuẩn mực có thể đạt được,
thì con người vẫn cảm thấy vô vọng,
chán nản và cô độc.
Có một sự trống rỗng, âm thầm dày vò chúng ta,
và bạn không thể cảm nhận nó một cách rõ ràng bằng cơ thể mình.
Sớm hay muộn, tôi nghĩ rằng chúng ta đều tự hỏi:
Đây có phải là tất cả?
Và theo nghiên cứu, điều dự báo trước về những lo lắng này
không phải do thiếu sự hạnh phúc.
Đó là sự thiếu vắng điều gì khác,
sự thiếu ý nghĩa trong cuộc sống.
Nhưng điều đó đã khiến tôi nảy ra những câu hỏi.
Có điều gì quan trọng hơn hạnh phúc trong cuộc đời này?
Và có gì khác giữa cảm thấy hạnh phúc
và có một cuộc sống ý nghĩa?
Nhiều nhà tâm lý học định nghĩa hạnh phúc như kết hợp của sự sung túc và thanh thản,
cảm thấy tốt đẹp tại thời điểm nào đó.
"Ý nghĩa" thì sâu hơn thế.
Nhà tâm lý học nổi tiếng Martin Seligman cho rằng
ý nghĩa đến từ việc thuộc về hay phục tùng thứ gì đó hơn cả bản thân mình
và từ việc trở thành một con người tốt nhất từ bên trong.
Nền văn hóa của chúng ta bị ám ảnh bởi sự hạnh phúc,
nhưng tôi thấy rằng việc tìm kiếm ý nghĩa là con đường trọn vẹn hơn thế.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ai cảm thấy cuộc sống ý nghĩa,
sẽ thấy có động lực hơn,
họ tích cực hơn trong công việc và học tập,
và họ thậm chí còn sống lâu hơn.
Những điều này đã khiến tôi tự hỏi:
Làm thế nào để mỗi chúng ta sống có ý nghĩa hơn?
Để tìm câu trả lời, tôi đã phỏng vấn hàng trăm người trong suốt 5 năm
và đọc hàng nghìn trang sách về tâm lý học,
thần kinh học và triết học.
Kết hợp chúng lại,
Tôi đã tìm ra thứ mà tôi gọi là 4 cột trụ làm nên một cuộc sống ý nghĩa.
Và chúng ta có thể tự tạo nên một cuộc sống như vậy
bằng cách tạo dựng cho mình 4 cột trụ này trong cuộc sống.
Đầu tiên đó là sự thân thuộc.
Sự thân thuộc xuất phát từ những mối quan hệ
khi chúng ta được đánh giá đúng với bản chất của mình
và đánh giá người khác đúng với con người họ.
Nhưng có những nhóm, những mối quan hệ đã tạo ra một hình thức xấu:
chúng ta bị đánh giá bởi điều mình tin,
bởi người mình không ưa,
chứ không phải vì ta là ai.
Cảm giác thân thuộc thực sự có thể nảy nở từ tình yêu.
Nó tồn tại trong mỗi cá nhân,
và đó là một sự lựa chọn, bạn có thể chọn việc gần gũi với ai đó.
Đây là một ví dụ,
Mỗi buổi sáng, bạn tôi - Jonathan mua báo
của một người bán dạo ở New York.
Họ không chỉ là thực hiện một giao dịch,
họ dành một vài khoảnh khắc, trò chuyện,
và cư xử với nhau như người với người.
Một lần kia, Jonathan không có tiền lẻ,
và người bán báo nói,
" Đừng bận tâm."
Nhưng Jonathan thay vì trả tiền ngay,
anh ấy đến cửa hàng và mua một món đồ không cần thiết
để đổi lấy tiền lẻ.
Khi anh ấy đưa tiền cho người bán báo,
ông ta đã trả lại.
Ông ấy đã bị tổn thương.
Dù đã cố gắng làm điều tốt,
nhưng Jonathan đã từ chối ông ta.
Tôi cho rằng chúng ta đều đã từng thể hiện sự từ chối một cách vô ý như vậy.
Tôi cũng vậy.
Tôi đi qua những người mà tôi biết nhưng tôi làm lơ.
Tôi kiểm tra điện thoại khi ai đó đang nói với mình.
Điều đó khiến họ thấy mình mất giá trị.
Họ cảm thấy như bị vô hình và bị coi thường.
Nhưng khi có sự yêu thương, bạn sẽ tạo nên mối liên kết
để mỗi chúng ta thấy có giá trị hơn
Với nhiều người, cảm giác thân thuộc là điều không thể thiếu của "ý nghĩa"
điều đó liên kết ta với gia đình, bạn bè.
Với người khác, chìa khóa của "ý nghĩa" là trụ cột thứ 2: mục đích.
Tìm kiếm mục đích không đơn thuần giống với
tìm một công việc khiến bạn vui vẻ.
Mục đích nghĩa là bạn sẽ cho đi những gì hơn là bạn muốn làm gì.
Một điều dưỡng viên ở bệnh viện nói rằng mục đích của cô ấy là chữa trị người bệnh.
Các ông bố bà mẹ thì nói rằng,
"Mục đích của tôi là nuôi dạy con cái".
Cốt lõi của một mục đích là sử dụng khả năng của mình cho người khác.
Dĩ nhiên, với nhiều người, điều này xảy đến trong công việc.
Đó là cách chúng ta cống hiến và cảm thấy mình có ích.
Nhưng nó cũng liên quan tới vấn đề nhảy việc,
thất nghiệp,
tỷ lệ người trong lực lượng lao động thấp --
Đó không chỉ là những vấn đề kinh tế, chúng tồn tại trong thực tế.
Không có thứ gì đáng để làm,
ta sẽ thấy mình bối rối
Bạn không bắt buộc có một mục đích trong công việc,
nhưng nó giúp bạn một lý do để sống,
một câu hỏi tại sao cho những điều bạn làm.
Trụ cột thứ 3 của "ý nghĩa" chính là vượt lên chính mình,
nhưng theo một cách hoàn toàn khác:
sự siêu việt.
Trạng thái siêu việt là những khoảnh khắc hiếm hoi
khi bạn vượt lên trên sự khó khăn và hối hả của cuộc sống thường ngày,
cảm giác cũng dần mất đi
và bạn cảm thấy có một hiện thực khác, cao hơn.
Với một người tôi từng trò chuyện, đó là cảm xúc khi thưởng thức nghệ thuật.
Với người khác, đó là khi đến Nhà thờ.
Với tôi, một nhà văn, thì đó là khi tôi đặt bút viết.
Đôi khi, tôi thấy mình chìm vào khoảng không vô định về không gian và thời gian.
Những trải nghiệm siêu việt này có thể thay đổi bạn.
Một nghiên cứu đã cho các học sinh nhìn lên một cây khuynh diệp cao 200 feet
trong một phút.
Sau đó,bọn trẻ đã bớt tự coi mình là trung tâm
và chúng thậm chí còn cư xử hào hiệp hơn
khi được nhờ giúp đỡ.
Sự thân thuộc, mục đích, sự siêu việt.
Và giờ sẽ là trụ cột thứ tư mà tôi đã tìm ra,
chắc sẽ khiến mọi người ngạc nhiên.
Trụ cột thứ tư đó chính là kể những câu chuyện,
những câu chuyện bạn kể cho chính mình về bản thân bạn.
Kể những câu chuyện từ những sự kiện đem đến định hướng cho cuộc sống của bạn.
Nó giúp bạn hiểu làm thế nào để trở thành chính mình.
Nhưng ta không biết rằng mình là tác giả của những câu chuyện đó
và mình có thể kể nó theo một cách khác.
Cuộc đời bạn không chỉ là một chuỗi sự kiện.
Bạn có thể sửa nó, làm sáng tỏ và kể lại nó
dù rằng bạn buộc phải chấp nhận sự thật.
Tôi từng gặp một người đàn ông trẻ tên Emeka, người đã bị liệt vì chơi bóng đá.
Sau chấn thương, Emeka tự nói với mình rằng,
"Cuộc sống của tôi trở nên tuyệt vời vì có bóng đá,
nhưng hãy nhìn tôi lúc này"
Mọi người kể câu chuyện này giống như:
"Cuộc đời tôi đã thật đẹp. Và giờ thì nó thật tệ"
và hướng nó đến sự lo âu, chán nản.
Và Emeka đã trải qua cảm giác đó một thời gian.
Nhưng theo thời gian, anh ấy bắt đầu viết nên một câu chuyện khác.
Câu chuyện mới đó như sau:
"Trước khi bị thương, cuộc đời tôi hoàn toàn không có mục đích,
chìm trong tiệc tùng và là một kẻ sống ích kỷ.
Nhưng chấn thương này đã khiến tôi nhận ra mình có thể làm một người tốt hơn.
Việc thay đổi câu chuyện đã thay đổi cuộc đời Emeka.
Sau khi kể câu chuyện mới với chính mình,
Emeka bắt đầu dạy kèm cho những đứa trẻ,
và phát hiện rằng mục đích của anh ấy là:
giúp đỡ người khác.
Nhà tâm lý học Dan McAdams gọi đây là một "câu chuyện để cứu vãn".
nơi mà cái xấu đã được cứu bởi cái tốt.
Con người làm nên cuộc sống ý nghĩa,
họ tìm ra và kể câu chuyện cuộc đời mình
thứ đã được tạo nên từ sự cứu vãn sự phát triển và tình yêu
Nhưng điều gì đã làm con người thay đổi câu chuyện ?
Nhiều người tìm đến các nhà trị liệu,
nhưng bạn cũng có thể tự làm được.
chỉ bằng cách nhìn lại cuộc đời bạn một cách cẩn thận
cách những trải nghiệm đã tạo nên bạn
bạn mất điều gì có được điều gì.
Đó là những gì Emeka đã làm.
Không thể thay đổi câu chuyện với một đêm
nó có thể mất vài năm và sẽ mất nhiều công sức.
Sau tất cả, tất cả chúng ta đều phải chịu đựng và đấu tranh.
Nhưng lưu giữ những ký ức khó khăn có thể dẫn tới cái nhìn sâu sắc và sự không ngoan
để tìm ra cái "tốt" đó thứ đã chống đỡ cho bạn.
Sự thân thuộc, mục đích, sự siêu việt, và kể câu chuyện của mình:
đây là 4 trụ cốt làm nên "ý nghĩa".
Khi tôi còn trẻ,
tôi đã may mắn được tiếp xúc với cả 4 trụ cột này.
Bố mẹ tôi điều hành một nhà thờ đạo Sufi từ nhà của chúng tôi ở Montreal.
Đạo Sufi là một tín ngưỡng gắn liền với những thầy tu Đạo Hồi
và thi sĩ Rumi.
Hai lần mỗi tuần, những tín đồ của Sufi sẽ đến nhà tôi
để cùng ngồi lại, uống trà Bà Tư, và chia sẻ những câu chuyện.
Hành động của họ cũng liên quan tới việc sùng bái sự sáng tạo
qua những hành động nhỏ của tình yêu,
nghĩa là luôn đối xử tốt với mọi người dù họ đánh giá sai về bạn.
Nhưng điều đó đã cho họ một mục đích: để giữ lòng tự trọng.
Cuối cùng, tôi đã rời nhà đến trường đại học
cuộc sống mỗi ngày đều không còn sự truyền thụ của đạo Sufi,
Tôi thấy như được cởi trói.
Và bắt đầu tìm kiếm thứ gì đó cho cho cuộc sống ý nghĩa hơn
Đó là động lực cho cuộc hành trình này.
Khi nhìn lại, tôi nhận ra rằng
ngôi nhà của đạo Sufi thật sự là một hiện thân cho "ý nghĩa"
Những trụ cột là một phần của kiến trúc
và sự hiện diện của chúng đã giúp chúng ta sống chậm lại.
Dĩ nhiên, nguyên lý tương tự cũng áp dụng
trong những cộng đồng khác nữa
người tốt và người xấu,
những nhóm người, những giáo phái
đây đều là những biểu hiện của "ý nghĩa" sử dụng 4 trụ cột trên
và cho chúng ta lý do để sống và hi sinh.
Nhưng chính xác thì lý do chúng ta có lối sống xã hội
chắc chắn đem đến những sự thay thế tốt hơn .
Chúng ta cần xây dựng 4 trụ cột trong gia đình và đoàn thể của mình
giúp mọi người trở thành chính mình một cách tốt nhất.
Nhưng sống một cuộc sống ý nghĩa giống như công việc
đó là một quá trình liên tục,
Và mỗi ngày trôi qua, chúng ta tạo nên cuộc sống của mình,
góp nhặt cho câu chuyện của mình.
Và đôi khi chúng ta đi chệch hướng.
Mỗi khi điều đó xảy đến ,
tôi lại nhớ về những trải nghiệm khó quên cùng với cha tôi.
Vài tháng sau khi tốt nghiệp đại học,
cha tôi đã bị môt cơn đau tim nặng đến nỗi tưởng như không qua khỏi.
Nhưng ông ấy đã vượt qua, và khi tôi hỏi điều gì đã lướt qua tâm trí
khi ông ấy cận kề cái chết,
cha tôi nói tất cả những gì ông ấy nghĩ là mình cần sống
và ông ấy đã ở đây, vì anh trai tôi, và vì tôi
đây là động lực để ông ấy chiến đấu vì sự sống.
Khi ông đang hôn mê cho cuộc phẫu thuật khẩn cấp,
thay vì đếm ngược từ 10
ông đã nhắc lại tên chúng tôi liên tục như như một câu thần chú.
Ông ấy đã muốn tên chúng tôi trở thành từ cuối cùng ông ấy nói trên trái đất
nếu ông ấy ra đi.
Cha tôi là một người thợ mộc và là một tín đồ của Sufi.
Đó là một cuộc sống bình thường
nhưng hạnh phúc.
Khi nằm ở đó và đối diện với cái chết, ông ấy đã có một lý do để sống:
tình yêu.
Cảm giác thân thuộc với gia đình,
mục đích của một người cha
sự suy nghĩ vượt lên mọi sự tầm thường, lặp lại tên chúng tôi
những điều này, ông ấy nói, là những lý do để tồn tại.
Đó là câu chuyện mà ông ấy tự kể cho mình.
Đó là sức mạnh của "ý nghĩa".
Niềm hạnh phúc đến và đi.
Nhưng khi cuộc sống thực sự tốt đẹp
và khi mọi thứ trở nên xấu đi,
việc có một "ý nghĩa" cho ta điều gì đó để nắm lấy.
Cảm ơn.
(Vỗ tay)