Tôi sẽ chia sẻ với các bạn về sự lạc quan--
hay chính xác hơn là khuynh hướng thiên về tính lạc quan.
Đó là một ảo ảnh tri thức
mà chúng tôi đã nghiên cứu tại phòng nghiên cứu của mình vài năm trước,
và 80% chúng ta có nó
Đó là chúng ta có khuynh hướng đánh giá quá cao
khả năng trải nghiệm những điều tốt trong cuộc sống của mình
và đánh giá quá thấp khả năng trải nghiệm những điều xấu.
Vì thế chúng ta đánh giá thấp khả năng bị ung thư
hay tai nạn xe hơi.
Chúng ta đánh giá quá cao việc sống lâu, hay viễn cảnh sự nghiệp trong tương lai.
Tóm lại, chúng ta lạc quan hơn là thực tế,
nhưng chúng ta lại lãng quên đi điều đó.
Ví dụ như là trong hôn nhân,
Ở thế giới phương tây, tỷ lệ ly dị là 40%
có nghĩa là 5 cặp vợ chồng
thì 2 cặp sẽ ly dị và chia tài sản.
Nhưng khi bạn hỏi những cặp vợ chồng mới cưới về khả năng ly dị
họ sẽ cho là 0%.
và ngay cả khi những luật sư của những vụ ly dị, người đáng lẽ phải biết rõ nhất,
đánh giá rất thấp khả năng ly dị của chính mình.
Vì thế, hoá ra những con người lạc quan ít có khả năng ly dị hơn
nhưng lại nhiều khả năng tái giá hơn.
Samuel Johnson từng nói là,
"Tái giá là chiến thắng của hy vọng đối với trải nghiệm"
(tiếng cười)
Vì thế nếu chúng ta kết hôn, chúng ta có khả năng có con nhiều hơn,
và chúng ta đều nghĩ những đứa con của mình sẽ đặc biệt tài năng.
Đây là đứa cháu 2 tuổi của tôi, Guy.
và tôi muốn chỉ rõ rằng
thằng bé chính là một ví dụ tệ hại về khuynh hướng thiên về tính lạc quan,
bởi thằng bé thực tế tài năng một cách độc đáo.
(tiếng cười)
và không phải chỉ mình tôi như thế
cứ 4 người anh, thì có 3 người sẽ nói
họ lạc quan về tương lai của gia đình mình
Đó là 75%
nhưng chỉ có 30% nói rằng
họ nghĩ gia đình họ nói chung
tốt hơn một vài thế hệ trước.
và đây là một điều thật sự quan trọng,
bởi chúng ta lạc quan về chính bản thân,
chúng ta lạc quan về chính những đứa con của mình,
chúng ta lạc quan về gia đình chúng ta
nhưng chúng ta không lạc quan đến vậy về người ngồi cạnh chúng ta,
và chúng ta hơi bi quan
về vận mệnh của những công dân và đất nước mình.
Nhưng lạc quan riêng tư về tương lai riêng của chúng ta
thì khó mà thay đổi.
Và không có nghĩa là chúng ta nghĩ rằng mọi thứ sẽ trở nên ổn thoả bằng phép mầu
mà là chúng ta có khả năng kì diệu để làm nên điều đó.
Tôi là một nhà khoa học, tôi tiến hành những thí nghiệm
Vì thế để cho các bạn biết điều mà tôi muốn nói,
tôi sẽ tiến hành một thí nghiệm tại đây với các bạn.
Tôi sẽ cho các bạn một danh sách những khả năng và đặc tính
và tôi muốn các bạn đánh giá từng khả năng này
so với những người còn lại.
Điều đầu tiên là việc hoà thuận với người khác.
Ai ở đây nghĩ rằng mình ở mức 25% phía dưới?
Được rồi,có khoảng 10 người trong 1500 người.
Ai tin rằng mình ở 25% phía trên?
hầu hết chúng ta ở đây.
tiếp theo, tương tự với khả năng lái xe của bạn
rồi bạn thú vị như thế nào?
bạn cuốn hút như thế nào?
bạn trung thực như thế nào?
và cuối cùng là bạn khiêm tốn như thế nào?
hầu hết chúng ta đánh giá chính mình cao hơn mức trung bình
ở hầu hết những khả năng.
điều này không thể thống kê
tất cả chúng ta không thể giỏi hơn tất cả những người còn lại được!
(Tiếng cười)
nhưng nếu chúng ta tin rằng mình tốt hơn những người khác,
có nghĩa là chúng ta có nhiều khả năng được thăng chức và không ly dị hơn,
bởi chúng ta hoà đồng hơn, thú vị hơn.
Đó là một hiện tượng toàn cầu.
Khuynh hướng thiên về tính lạc quan đã được quan sát
ở nhiều quốc gia--
ở những nền văn hóa phương tây, ở những nền văn hoá phương đông,
ở đàn bà và đàn ông,
ở những đứa trẻ và người già.
Nó rất phổ biến.
Nhưng câu hỏi là liệu đìều đó có tốt cho chúng ta?
Vì có một vài người nói không.
Vài người nói là bí mật để thành công
là mong đợi thấp.
Tôi nghĩ lý lẽ đó như thế này:
Nếu chúng ta không mong đợi điều tốt đẹp nhất,
nếu chúng ta không mong đợi tìm thấy tình yêu, khoẻ mạnh và thành công,
thì chúng ta sẽ chẳng thất vọng khi những điều đó không xảy ra.
Và nếu chúng ta không thất vọng khi những điều tốt không xảy ra,
và chúng ta sẽ ngạc nhiên khi những điều đó xảy ra,
chúng ta sẽ hạnh phúc.
Đó là một lý thuyết đúng,
nhưng nó hoá ra lại sai vì ba lý do.
Một : dù điều gì xảy ra, dù thành công hay thất bại,
những người với mong đợi cao hơn, luôn cảm thấy tốt hơn.
bởi cách mà chúng ta cảm thấy khi bị đuổi hay được là nhân viên của tháng
tuỳ thuộc vào cách chúng ta cảm nhận về sự kiện đó.
Nhà tâm lý học Margaret Marshall và John Brown
nghiên cứu những sinh viên với những mong đợi cao và thấp
Và họ phát hiện ra rằng khi những con người với mong đợi cao thành công,
họ cho rằng sự thành công đó là do chính họ
"Tôi là một thiên tài vì thế tôi được A,
vì thế mà tôi sẽ được A nữa và nữa trong tương lai"
Khi họ thất bại, thì đó không phải vì họ ngu
mà vì bài kiểm tra không công bằng.
lần tới họ sẽ làm tốt hơn.
Những người với mong đợi thấp thì ngược lại
Khi thất bại, họ nghĩ đó là do họ
và khi họ thành công
đó là do tình cờ gặp bài kiểm tra dễ
Lần tiếp theo, thực tế sẽ bắt kịp họ
Vì thế mà họ cảm thấy tệ hơn
Lý do thứ hai: Cho dù kết quả là gì,
hành động dự đoán khiến chúng ta vui vẻ.
Nhà kinh tế hành vi George Lowenstein
hỏi những học sinh trong trường mình
tưởng tượng được hôn nồng nàn bởi một người nổi tiếng, bất kì một người nổi tiếng nào
và rồi ông nói "Các em sẵn sàng trả bao nhiêu
cho nụ hôn đó, từ một người nổi tiếng
nếu nụ hôn đó là ngay lúc này đây
trong 3 giờ nữa, trong 24 giờ nữa, trong 3 ngày nữa,
trong một năm, 10 năm nữa?
Ông ta tìm ra rằng những sinh viên sẵn sàng trả nhiều nhất
không phải để được hôn ngay lập tức,
mà là một nụ hôn trong ba ngày nữa.
Họ sẵn sàng trả nhiều hơn để đợi.
Nhưng lại không sẵn sàng trả cho một năm hay 10 năm;
không ai muốn một người nổi tiếng đã già
Nhưng ba ngày có vẻ là một lượng tốt nhất.
Tại sao lại như thế?
nếu bạn được hôn bây giờ, nó sẽ xong và hết.
nhưng nếu 3 ngày nữa bạn được hôn,
đó là ba ngày của sự kích thích bồn chồn và cảm giác hồi hộp chờ đợi
Điều mà các sinh viên muốn là có được thời gian đó
để tưởng tượng nơi điều đó sẽ diễn ra,
cách điều đó sẽ diễn ra.
Mong đợi khiến họ vui.
Đó chính là lý do tại sao người ta thích thứ 6 hơn chủ nhật.
Đó thực sự là một điều gây tò mò,
bởi thứ 6 là ngày làm việc và chủ nhật là ngày vui chơi,
thế nên bạn tưởng rằng người ta thích chủ nhật hơn
nhưng không phải như vậy.
Không phải vì họ thực sự thích ở văn phòng
và họ không thể chịu được việc đi dạo ở công viên
hay ăn một bữa sáng-trưa lười biếng.
Chúng ta biết rằng bởi khi chúng ta hỏi người ta
về ngày mà họ thích nhất trong tuần
ngạc nhiên thay thứ 7 được nêu lên đầu tiên
rồi thứ 6 rồi chủ nhật.
người ta thích thứ 6 hơn
bởi thứ 6 mang lại mong chờ cho ngày cuối tuần sắp tới
tất cả những dự định bạn có.
vào chủ nhật, điều duy nhất bạn mong chờ
là một tuần làm việc
vì thế mà người ta lạc quan mong đợi nhiều nụ hôn trong tương lai,
nhiều cuộc đi dạo trong công viên,
và sự mong chờ tăng cường hạnh phúc của chúng ta.
Thực tế, nếu không có khuynh hướng thiên về sự lạc quan,
chúng ta sẽ bị trầm uất nhẹ
Những người hơi trầm uất,
họ không có thiên hướng gì khi nhìn vào tương lai.
Thực ra họ là những cá nhân thực tế hơn là lành mạnh
Nhưng những cá nhân bị trầm uất nặng
họ có khuynh hướng bi quan.
Vì thế, họ có xu hướng cho rằng
viễn cảnh tương lai thì tệ hơn là trên thực tế.
VÌ thế mà sự lạc quan thay đổi thực tại chủ quan
Cách chúng ta trông đợi vào thế giới thay đổi cách chúng ta nhìn nhận nó.
Nhưng nó cũng thay đổi thực tại khách quan.
Nó hoạt động như là một lời tiên tri tự hoàn thiện
và đó là lý do thứ ba
tại sao việc giảm đi sự mong đợi sẽ không làm cho bạn hạnh phúc.
Những thí nghiệm đơn đã cho thấy
sự lạc quan không chỉ liên quan đến thành công,
mà nó còn dẫn đến thành công.
Sự lạc quan dẫn đến thành công trong học viện, thể thao và chính trị
và có lẽ cái lợi đầy ngạc nhiên nhất của lạc quan là sức khỏe
nếu chúng ta tin tương lai tươi sáng,
stress và lo lắng sẽ được giảm thiểu.
Vì thế, nói chung, sự lạc quan mang đến rất nhiều lợi ích.
Nhưng câu hỏi khiến tôi bối rối là
làm sao chúng ta có thể giữ được sự lạc quan khi đối mặt với thực tế?
Là một nhà thần kinh khoa học, điều này đặc biệt khó hiểu,
bởi theo tất cả những lý thuyết có được ngoài kia,
thì khi những mong đợi của chúng ta không đạt được, chúng ta nên thay đổi chúng
Nhưng đó không phải là thứ chúng tôi tìm kiếm.
Chúng tôi yêu cầu người ta đến phòng thí nghiệm của mình
để thử tìm ra điều gì đang diễn ra.
Chúng tôi đề nghị họ đánh giá xác suất khả năng
trải nghiệm những sự kiện kinh khủng xảy ra trong đời của mình.
Chẳng hạn như khả năng bạn bị ung thư là bao nhiêu?
Và rồi chúng tôi nói cho họ biết xác suất trung bình
của những người như họ sẽ phải chịu những không may đó.
Chẳng hạn như ung thư là 30%.
Rồi chúng tôi hỏi họ một lần nữa,
"Có bao nhiêu khả năng bạn sẽ bị bệnh ung thư?"
Điều chúng tôi muốn biết là
họ có dùng những thông tin mà chúng tôi đưa cho họ
để thay đổi niềm tin của họ hay không.
Và thật sự là có --
nhưng hầu hết khi thông tin chúng tôi đưa cho họ
tốt hơn điều mà họ dự đoán.
Ví dụ là
nếu ai đó nói rằng "khả năng bị ung thư của tôi là
khoảng 50%"
và chúng tôi nói " Này tin tốt là
xác suất trung bình chỉ có 30% thôi,"
lần kế tiếp họ sẽ nói
"Thế thì có lẽ khả năng của tôi là tầm 35%"
Họ đã ghi nhận nhanh chóng và hiệu quả.
Nhưng nếu có ai đó nói là
"Khả năng bị ung thư của tôi khoảng 10%"
va chúng tôi nói với họ "này, tin xấu.
xác suất trung bình là khoảng 30% cơ"
thì lần kế tiếp họ sẽ nói
"Đúng rồi, tôi vẫn nghĩ của mình là khoảng 11%"
(tiếng cưới)
Vậy là không phải họ không ghi nhận một tí nào -- họ có chứ--
nhưng ít hơn rất rất nhiều so với khi chúng tôi cho họ
thông tin tốt về tương lai.
Và không phải vì họ không nhớ con số chúng tôi đưa ra;
mọi người đều nhớ xác suất trung bình của ung thư
là khoảng 30%
và xác suất trung bình của ly dị là 40%
Nhưng họ không nghĩ con số này liên quan đến mình.
Điều đó có nghĩa là những dấu hiệu nhắc nhở như thế này
chỉ có tầm ảnh hưởng giới hạn.
Đúng rồi , hút thuốc gây chết người, nhưng hầu như nó giết những người khác.
Điều tôi muốn biết là
điều gì diễn ra trong bộ não con người
ngăn cản chúng ta nghĩ rằng những biển nhắc nhở là cho chính mình
Nhưng đồng thời,
khi nghe về thị trường nhà ở đang rất có hy vọng
chúng ta nghĩ "Oh nhà của tôi chắc chắn sẽ tăng giá gấp đôi"
Để thử và tìm hiểu điều đó
tôi đã yêu cầu những người tham gia vào cuộc thí nghiệm
nói dối vào chiếc máy quét nói dối.
Nó trông như thế này đây.
Bằng cách sử dụng phương pháp gọi là MRI chức năng,
chúng tôi có thể xác định vùng nào trong não
đang phản ứng với thông tin tích cực
Một trong những vùng này gọi là thùy não trước bên trái
Nếu có ai nói "khả năng bị ung thư của tôi là 50%"
và chúng tôi nói rằng "Này ,có tin tốt.
khả năng trung bình là 30%"
thủy não trái sẽ phản ứng mãnh liệt.
Và không phụ thuộc vào bạn là người hơi lạc quan hay cực kì lạc quan,
hay hơi chút bi quan
não trái của mọi người đều
hoạt động hoàn toàn tốt,
dù cho bạn là Barack Obama hay Woody Alien
Ở mặt kia của bộ não,
thùy não phải đang phản ứng với tin xấu
và đây là vấn đề: nó không hoạt động tốt cho lắm
Bạn càng lạc quan ,
thì vùng này càng ít
phản ứng với những thông tin tiêu cực không mong đợi
Và nếu não của bạn
buồn rầu vì tin xấu về tương lai,
bạn sẽ cứ để quang cảnh đầy hoa hồng như thế
chúng tôi muốn biết liệu mình có thể làm thay đổi điều này hay không?
Chúng tôi có thể thay đổi khuynh hướng lạc quan này không
bằng cách xâm nhập vào hoạt động của não ở những vùng này?
Và có cách để chúng tôi thực hiện điều này.
Đây là cộng sự của tôi Ryota Kanai
và điều anh ta làm là đưa một miếng nam châm nhỏ
qua sọ của những người tham gia cuộc nghiên cứu
vào trong thùy não trước trán.
Và bằng cách làm như thế
anh ta can thiệp vào hoạt đông của não
trong khoảng nửa giờ.
Sau đó, mọi việc trở lại bình thường, tôi chắc chắn với bạn như thế.
(tiếng cười)
Hãy xem điều gì sẽ xảy ra.
Đầu tiên, tôi sẽ cho bạn thấy
khuynh hướng trung bình mà chúng tôi nhìn thấy được.
Nếu tôi thí nghiệm lên tất cả các bạn bây giờ
đây là số lượng mà các bạn sẽ biết
nhiều hơn từ tin tốt đến tin xấu,
Giờ thì chúng tôi can thiệp vào vùng này
và chúng tôi hòa nhập thông tin tiêu cực vào
và tính tích cực càng gia tăng lớn hơn.
Chúng tôi khiến con người thiên nhiều hơn về cách mà họ xử lý thông tin
Rồi chúng tôi xâm nhập vào vùng não
và thâm nhập thông tin tốt vào
và tính tích cực biến mất.
Chúng tôi rất ngạc nhiên với kết quả này
bởi chúng tôi có thể loại bỏ
xu hướng ăn sâu trong con người này.
và đúng lúc đó chúng tôi dừng lại và hỏi chính mình,
liệu chúng ta có muốn phân tách những ảo tưởng lạc quan thành những mảnh nhỏ
nếu có thể làm điều đó, liệu chúng ta có muốn lấy thiên hướng tính cực ra khỏi con người?
Tôi đã nói cho tất cả các bạn biết những cái lợi của khuynh hướng lạc quan,
mà có lẽ khiến bạn muốn giữ nó mãi mãi trong suốt cuộc đời.
Nhưng tất nhiên, cũng có những cạm bẫy,
và chúng ta sẽ thật là ngốc nếu bỏ qua chúng.
Ví dụ như bức email mà tôi nhận được
từ một lính cứu hỏa ở California.
Anh ta viết rằng "Những cuộc điều tra về thiệt hại xảy ra cho lính cứu hỏa
thường bao gồm " Chúng tôi không nghĩ cơn hỏa hoạn gây thiệt hại như thế"
ngay cả khi tất cả những thông tin có được
là để đưa ra những quyết định an toàn
Người chỉ huy này đang sử dụng những phát hiện của chúng tôi về khuynh hướng lạc quan
để cố gắng giải thích cho những lính cứu hỏa
rằng tại sao họ nghĩ và làm như thế,
để khiến họ nhận ra chính xác về khuynh hướng lạc quan trong con người.
Rằng khuynh hướng lạc quan không thực tế có thể dẫn đến hành vi liều lĩnh,
đến sự suy sụp kinh tế, đến những dự định sai lầm.
Ví dụ như chính phủ Anh,
đã nhận ra rằng khuynh hướng lạc quan
có thể khiến cá nhân
đánh giá thấp chi phí và thời gian của những dự án.
Vì thế họ điều chỉnh ngân sách của Olympic 2012
bởi vì khuynh hướng lạc quan.
Bạn của tôi sắp cưới trong vài tuần nữa
cũng làm điều tương tự cho thu chi cho đám cưới.
Nhân tiện ,tôi đã hỏi anh ta về khả năng ly dị của mình,
anh ta nói rằng, anh ấy khá chắc chắn rằng nó là 0%
Vì thế, điều chúng tôi muốn làm
là bảo vệ mình khỏi sự nguy hiểm của sự lạc quan
nhưng cùng lúc vẫn không đánh mất hy vọng,
mà vẫn được hưởng lợi từ sự lạc quan.
Tôi tin rằng có cách để chúng ta làm được điều đó.
Chìa khóa ở đây chính là kiến thức.
Chúng ta không được sinh ra với sự hiểu biết thiên bẩm về những khuynh hướng này.
Chúng phải được xác định bởi các nghiên cứu khoa học.
Nhưng tin tốt là việc biết về khuynh hướng lạc quan
không phá đi ảo ảnh
Nó như là một ảo ảnh thị giác,
mà hiểu chúng không có nghĩa là có thể làm cho chúng mất đi.
Điều này tốt vì nó có nghĩa là
chúng ta có thể cố gắng tạo nên sự cân bằng,
nghĩ ra kế hoạch và qui luật
để bảo vệ mình khỏi sự lạc quan không thực tế,
nhưng vẫn đầy hy vọng.
Tôi nghĩ bức tranh hoạt hình này mô tả điều đó một cách tuyệt vời
Bởi nếu bạn là một trong những con chim cánh cụt bi quan trên kia
không tin rằng mình có thể bay,
bạn chắc chắn sẽ không bao giờ có thể.
Bởi để có thể phát triển
chúng ta cần phải tưởng tượng một hiện tại khác đi
và chúng ta cần phải tin rằng thực tại đó là có thể xảy ra.
Nhưng nếu bạn là một chú chim cánh cụt cực kì lạc quan
nhảy xuống môt cách mù quáng và hy vọng vào điều tốt nhất sẽ xảy đến,
bạn có thể thấy mình là một mớ bòng bong khi chạm đất
Nhưng nếu bạn là một chú chim cánh cụt lạc quan
tin rằng mình có thể bay,
nhưng mang theo dù sau lưng
phòng trường hợp mọi việc không trôi chảy như dự định
bạn sẽ vẫn chao liệng như đại bàng,
ngay cả khi chỉ là một chú chim cánh cụt
XIn cảm ơn.
(tiếng vỗ tay)