စႏၵယား တီးလံုး
ေနာက္ ခံ စ ကား ေျပာ-ပစၥည္း ပစၥယ ေတြ နဲ႔အ ခု ဘာ လုပ္ မွာ လဲ
ဆို တဲ႔ အ ေႀကာင္း ေဒး ဗစ္ ကို ေမး ခ်င္ ပါ တယ္။ ကြ်န္ ေတာ္ မွန္း ႀကည့္ ရ သ ေလာက္ ဆိုရင္
သိပ္ ကို ေခတ္ စား ေန တဲ႔ ပန္း ခ်ီ ကား အ ေႀကာင္း ေျပာ ႀက မယ္ မ လား?
Renaissance ေခတ္ ကာ လ ရဲ႔ အ စ မွာ ေခတ္ စား ခဲံ တာ ပါ။
ေဒး ဗစ္- Renaissance ေခတ္ ရဲ႔ အ ေစာ ပိုင္း က ေန
၁၄၀၀ ခု နွစ္ ရဲ႔ အ ဆံုး ပိုင္း အ ထိေပါ့ ေနာ္
အီ တ လီ က နံ ရံ ေပၚ မွာ ထက္ တစ္ ခ်ပ္ ခ်င္း ေရႊ႔ ဆြဲ တဲ႔
ပန္း ခ် ီ ဆ ရာ ေတြ က
သစ္ သား ျပား ေတြ ေပၚ မွာ ဒီ tempera ေဆး ကို သံုး ႀက တယ္။
ပန္း ခ်ီ ဆို တာ ကို စဥ္း စား လိုက္ တာ နဲ႔ က်ြန္ ေတာ္ တို႔ ဟာ ဆီ ေဆး နဲ႔ ကင္း ဗတ္ စ ကို ျမင္ မိ ႀက မွာ။
အဲ႔ ဒီ ပ စၥည္း ေတြ က တကယ္ ေတာ့ ၁၅၀၀ ခု နွစ္ အ ထိ
က်ယ္ က်ယ္ ျပန့္ ျပန့္ မ သံုး ေသး ပါ ဘူး။
က်ြန္ ေတာ္ တို႔ အ ခု ဒီ မွာ ႀကည့္ ေန တဲ႔ ပန္း ခ်ီ ကား လို မ်ိဳး
tempera ပန္း ခ်ီ ကား ေတြ က
ရည္ ရြယ္ ခ်က္ အ မ်ိဳး မ်ိဳး နဲ႔ ဆြဲ ခဲ႔ ဟန္ တူ ပါ တယ္။
သူတို႔ ကေသးေသး မႊား မႊား ေလး ေတြ လည္း ျဖစ္ နိုင္ တယ္။
သီး သန္႔ ဆန္ တာ မ်ိဳး လည္း ျဖစ္ နိုင္ တယ္။
ဒီ လို မ်ိဳး ပံု တူ ေလး လည္း ျဖစ္ နိုင္ တယ္။
ေနာက္ ခံ စ ကား ေျပာ - ပန္း ခ်ီ ကား ထဲ မ ႀကည့္ ခင္
မ်က္ နွာ ျပင္ က ဘာ လဲ ဆို တာ ကို ပဲ အ ရင္ ႀကည့္ ရ ေအာင္။
ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ က ဒီ ေပၚ မွာ ဘာ ဆြဲ ထား တာ ပါ လိမ့္ ?
ေဒး ဗစ္- က်ြန္ ေတာ္ ေျပာ ခဲ႔ သ လို ေပါ့။ ဒီ ပန္း ခ်ီ ကား ေတြ က
အီ တ လီ က သစ္ သား ျပား ေပၚ မွာ ဆြဲ ထာူ တာ ပါ။
အီ တ လီ က သစ္ သား ျပား ဆို တာ နာ မည္ ႀကီး သား လား !
သစ္ သား တစ္ ခ်ပ္ တည္း ေပၚ မွာ ေတာ့ သူ တို႔ မ ဆြဲ ႀက ဘူး။
အ ခ်ိန္ ႀကာ လာ ရင္ ေပ်ာက္ ပ်က္ သြား မွာ ဆို ေတာ့
ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ ေတြ တ ကယ္ လုပ္ တာ က
သူ တို႔ အ လုပ္ ရံု မွာ လူ တစ္ ေယာက္ ထား ထား တယ္
အ မ်ား အား ျဖင့္ ထား တယ္ ေပါ့ ေနာ္။
သစ္ သား ေတြ ကို ေဒါင္ လိုက္
စု တြဲ ျပီး ခ်ည္ ဖို႔ ေပါ့ ေနာ္။
ေနာက္ ေက်ာ ဘက္ ကို တြဲ တာ ေပါ့။
ေနာက္ ခံ စ ကား ေျပာ - အင္း ! အ ဓိ ပၸါယ္ ရွိ ပါ ေပ တယ္။
ဘာ လို႔ ဆို ျပ တိုက္ ေတြ မွာ
တစ္ ခါ တစ္ ေလ ဒီ သစ္ သား ျပား ေတြ တစ္ ေလ်ွာက္
နည္း နည္း ေလး အက္ ေန တာ မ်ိဳး ကို ေတြ႔ ရ တတ္ တယ္။
ေဒး ဗစ္- ဟုတ္ ျပီ လား ဗ်ာ… ဒီ သစ္ သား ျပား ေတြ ကို
ဆက္ လိုက္ မယ္ ဆို လည္း ရ တယ္။ဒါ ေပ မဲ႔ တ ကယ္သစ္ သား အ ျပား အ ႀကီး ႀကီး လို
ေတာ့ မ ျဖစ္ နိုင္ ဘူး ေပါ့။
ျပီး ရင္ ေတာ့ အဲ႔ ဒီ အ ျပား ေတြ ကို ေကာ္ ပတ္ စား
အ ေခ်ာ ကိုင္ ျပီး မွ
အ ဖု အ ထစ္ ႀကီး ႀကီး မား မား မ ရွိ တဲ႔
ဒါ ေပ မ ဟုတ္ အ ျခား ခ်ိဳ႕ ယြင္း ခ်က္ မ ရွိ တဲ႔ သစ္ သား ကို ဂ ရု တ စိုက္ ေရြး ခ်ယ္ ႀက ရ တယ္။
ေနာက္ခံစကားေျပာ- ဒီ လို ဆို ေတာ့ လည္း ဒါ က တကယ့္ကို
လက္မႈအနုပညာပါပဲ။ အဲ႔ လို သ ေဘာ ျဖစ္ သြား တယ္။
ဗီ ဒုိလုပ္ တဲ႔ ပံု စံ နဲ႔ တူ တယ္။
ေဒး ဗစ္ - ဟုတ္ တာ ေပါ့ ဗ်ာ
ေနာက္ ခံ စ ကား ေျပာ - ဒါ ဆို ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ ကအဲ႔ ဒီ သစ္သား ရဲ႔
ထိပ္ မွာ တိုက္ ရိုက္ ဆြဲ တာ ပဲ လား?
ေဒး ဗစ္ - အဲ႔ လို ဆြဲ လို႔ မ ရဘူး။
ဘာ လို႔ ဆို အ ျပစ္ အ နာ အ ဆာ နည္း နည္း ရွိ တယ္ေလ။
သစ္ေစ႔ေလးေတြ။ အ ဖုအ ထစ္ေလးေတြရွိတယ္။
အ ဓိ က ျပႆ နာ ကေတာ့ သစ္ သား က
စုပ္ ယူ မႈ အား ေကာင္း တယ္ ေလ။
သစ္ သား ရဲ႔ မ်က္ နွာ ျပင္ ေပၚ မွာ တိုက္ရိုက္ ဆြဲ မယ္ဆိုရင္
ေဆး ေတြ။ ေရာင္ ျခယ္ ေတြ က စုပ္ ယူ ခံ ရ ျပီး ေတာ့
ေနာက္ ဆံုး သစ္ သား ေျဗာင္ ႀကီး ပဲ က်န္ ခဲ႔ လိမ့္ မယ္။
ေဆး ေရးေရးေလး ပဲ က်န္ ခဲ႔ တယ္။
ေနာက္ ခံ စ ကား ေျပာ - ဒါ ဆို သူ တို႔ က ႀကား ထဲ မွာ
တစ္ ခု ခု ရွိ ေသး တာ လား?
ေဒး ဗစ္-ဒါေပါ့
သူ တို႔ က သစ္ သား မ်က္ နွာ ျပင္ကို ျပဳ ျပင္ ရ တယ္။
လံုး ဝ ေခ်ာ ေမြ႔ ျပီး အ ရည္ လံုး ဝ မ ဝင္ ေအာင္ ျပင္ရ မယ္။
gesso လို႔ ေခၚ တဲ႔ အ ရာ တစ္ မ်ိဳး ကိုု သူ တို႔ သံုး တယ္။
အ ရည္ ပ လာ စ တာ တစ္ မ်ိဳး ေပါ့။
ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ ေတြ အ ခု ထိ သံုး ေန ႀက တုန္း ပါ ပဲ။
ေနာက ခံ စ ကား ေျပာ - ဒါ ဆို အဲ႔ ဒီ ေဆး က
ပန္း ခ်ီ ေဆး ထက္ အ ေတာ္ ေလး ေစ်း ေပါ ပါ တယ္။
ပန္း ခ်ီ ေဆး က အ ေတာ္ ေလး ေစ်း ႀကီး တယ္ ေလ။
ေဒး ဗစ္- ပန္း ခ်ီ ေဆး ကအ ေတာ္ ေလး ေစ်း ႀကီး ပါ တယ္။
သံုးမည့္ အဆင့္ ထိ ေရာက္ ေအာင္
လုပ္ ရ တဲ႔ အ ဆင့္ ေတြ ေႀကာင့္ ပါ။
gesso က ေတာ့ သိပ္ ေစ်း မ ႀကီး ပါဘူး။
ဘာ လို႔ ဆို သူ က ေဆး သုတ္ လို႔ ရ ေအာင္ ႀကား မွာ ခံ တဲ႔ သ ေဘာ ေလ။
ေနာက္ ခံ စ ကား ေျပာ- ဒါ ဆို gesso က ဘာ အ ေရာင္ လဲ?
ေဒး ဗစ္- gesso က အ ျဖဴ ေရာင္ သို႔ မ ဟုတ္ အ ျဖဴ ေရာင္ ေဖ်ာ့ ေဖ်ာ့ ေလး ပါ။
ေနာင္ ခံ စ ကား ေျပာ - အို ေက။ ဒါ ဆို သူ တို႔ က
သိပ္ ကို ေခ်ာ ေမြ႔ ျဖဴ စင္ တဲ႔ မ်က္ နွာ ျပင္ေလး ကို ရ ျပီ။
ဆို ေတာ့ သူ တို႔ က ဆြဲ ရံု ပဲ ေပါ့။
အ ခု သူ တို႔ ေအာက္ ခံ ေဆး ဆြဲ ေတာ့ မွာ လား ?
ေအာက္ ခံ ကို ေတာ့ သူ တို႔ ေျမ ျဖဴ
ဒါ မွ မ ဟုတ္ … ေရာင္ စံု ခဲ တံ ။ ရိုး ရိုး ခဲ တံ ေတြ နဲ႔ ဆြဲ ႀက တယ္။
ေနာက္ခံ- ဒါ ဆို သူ တို႔ ပံု ဆြဲ ႀက တဲ႔ အ ခါ
ဘယ္ လို ပစၥည္း ေတြ သံုး လဲ ဆို တာ တစ္ ခ်က္ ေျပာ ႀက တာ ေပါ့။
ပန္း ခ်ီ ကား ေတြ ကို တ ကဟ္ ဆြဲ တာ က ဘာ နဲ႔ လဲ ? Tempera ေဆး နဲ႔ ပဲ လား?
ေဒး ဗစ္- Tempera ေဆး ဆို တာ က ႀကက္ ဥ ကို အ ေျခ ခံ တဲ့ ေဆး ပါ။
ဆြဲ ပံု က ေတာ့
ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ ဒါ မွ မ ဟုတ္
အ လုပ္ ရံု က တစ္ ေယာက္ က ေဆး စပ္ ေပး ရ တယ္။
ေဆး က သ တၱဳ ေတြ ။ အ ပင္ ေတြ က ရ ခ်င္ရ မယ္။
ရံ ဖန္ ရံ ခါ အ ေကာင္ ေလး ေတြ က ရ တယ္။
ေရာ ေမႊ ျပီး ေတာ့ အ မႈန္႔ ဒါ မွ မ ဟုတ္အ နွစ္ ရ လာ မယ္။
ေနာက္ခံ-ဒါ ဆို အ ခုက ေမာင္း ဆံု နဲ႔ ေမာင္း ေထာင္ းအ ေႀကာင္း ေျပာ ေန တာေပါ့။
ေဒး ဗစ္- ဒါ ေပါ့ ဗ်ာ။
ေနာက္ခံ- က်ြန္ေ တာ္ တို႔ တ ကယ္ ကို ေက်ာက္ ဆံု နဲ႔
ႀကိတ္ ေခ် တဲ႔ အ ေႀကာင္း ေျပာ ေန တာ ပါ။ အ ေတာ္ ကို ကိုယ္ ကာ ယ အား စိုက္ ရ ပါ တယ္။
ေဒး ဗစ္- ဟုတ္ ပါ တယ္။ ဒါ က သိပ္ ကို ကိုယ္ ကာ ယ အား စိုက္ ရ တဲ႔ အ လုပ္ ပါ။
အ နွစ္ ျဖစ္ လာ ေအာင္ ႀကိတ္ ေခ် ေန ပါ တယ္။
အ မႈန္႔ ကို လည္း ဒီ အ ေျခ အ ေန မွာ ထည့္ မယ္။
ဒါ ေႀကာင့္မို႔ လို႔ အ လယ္ ေခတ္ နဲ႔ Renaissance ေခတ္ အ ေစာ ပိုင္း မွာ
ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ နဲ႔ ေဆး ဆ ရာ ဟာ
တစ္အုပ္ စု တည္း ေပါ့။
ဘာ လို႔ ဆို သူ တို႔ နွစ္ ေယာက္ စလံုး ကပစၥည္း ေတြ ကို ေရာ စပ္ အ သံုး ျပဳႀက တာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။
ေနာက္ခံ-အဲ႔ ပစၥည္း ေတြ က အ ကုန္လံုး အီ တ လီ ျပည္ တြင္း ျဖစ္ ေတြ လား ?
ေဒး ဗစ္- အား လံုး ေတာ့ မ ဟုတ္ ပါ ဘူး။
ျပည္ တြင္း ျဖစ္ ေတြ က ေစ်း အ ေပါ ဆံုး ဟာ ေတြ ပဲ။
အ ေဝး က ေန ပို႔ ရ တဲ႔
ပစၥည္း ေတြ က ေတာ့
ေစ်း အ ႀကီး ဆံုး ဟာ ေတြ ေပါ့။
အား လံုး ထဲ မွာ ေစ်း အ ႀကီး ဆံုး က ေတာ့
ပင္လယ္ႀကည္ျပာေရာင္ ပါ ပဲ။
အဲ႔ ဒီ ပစၥည္း ကို lapislazzuli ကို ႀကိတ္ ေခ် ျခင္း ျဖင့္ ရ လာ ပါ တယ္။
ဘာ လို့ ပင္ လယ္ ႀကည္ ျပာ လို႔ ေခၚ တာ လဲ ဆို ေတာ့
ေဝး လံ လွ တဲ႔ ေခတ္ သစ္ အာ ဖ ဂန္ နစၥ တန္ ထဲ က
ေက်ာက္ က်င္း က ေန လာ တာ မို႔ ပါ။
အီ တ လ လို ဆို ရင္ ultramarina လို႔ ေခၚ တယ္။
အ ဓိ ပၸါယ္ က ေတာ့ ပင္ လယ္ ကို ျဖတ္ ၍ တဲ႔။
အဲ႔ ဒီ က ေန ျပီး ဒီ ေန႔ ေခတ္ သံုး ေန တဲ႔ နာ မည္ ေပၚ လာ တာ ပါ။
ေနာက္ခံ- အ ခု ေခတ္ ပန္း ခ် ေဆး ဆိုင္ ကို သြား ျပီး
ေဆး ဝယ္ မယ္ ဆို ေစ်း ေတြ က ကြာ ပါ တယ္။
ဖန္ တီး ထား တဲ႔ ဆိုး ေဆး ကို မ ယူ ဘဲ
တ ကယ့္ ေဆး အ စစ္ ကို ယူ မယ္ ဆို ရင္ ေပါ့။
ဆို ေတာ့ ဒါ ကအ ေႀကာင္း ရင္း က အ တူ တူ ပဲ လို႔ က်ြန္ ေတာ္ ထင္ တယ္။
ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ တစ္ ေယာက္ ကို
ေစ်း ႀကီး တဲ႔ ေဆး နည္း နည္း ပဲ သံုး ေစ တာ လား။
အဲ႔ အ ခ်ိန္ တုန္း က ေစ်း ႀကီး တဲ႔ ေဆး ေတြ ကိုပို သံုး ဖို႕
ရည္ ရြယ္ ခ်က္ မ်ား ရွိ ခဲ႔ ေလ သ လား ေပါ႔။
ေဒး ဗစ္- အ ခ်ိဳ႔ အ ေရာင္ ေတြ က ပို ေတာက္ ပ ျပီး
စပ္ ဖို႔ ရာ စ ရိတ္ ႀကီး တယ္ ဆို တာ ကို လူ ေတြ သိ ႀက တဲ႔ အ တြက္
ဒီ ေဆး ေတြ ကို ပန္း ခ်ီ ကား ရဲ႔
အ ေရး အ ပါ ဆံုး အ ပိုင္း ေတြ မွာ ပဲ သံုး ပါ တယ္။
စီး ပြါး ေရး အ ရ ေပါ့။
သ ေကၤတ သ ေဘာ မ်ိဳး သံုး တဲ႔ အ ခါလေတြ မွာ လည္း သံုး ပါ တယ္။
ဆို ေတာ့ ဥ ပ မာ အ ေန နဲ႔
အဲ႔ ဒီ ေတာက္ ပ ႀကည္ ျမ ျပီး ခ ရမ္း ေရာင္ သန္း ေန တဲ႔ ပင္ လယ္ ႀကည္ ျပာ ကို ဆို
အ ေရး အ ႀကီး ဆံုး အ ရာ ေတြ အ တြက္ ခ်န္ ထား လိုက္ ပါ တယ္။
ဒါ မွ မ ဟုတ္ ပန္း ခ်ီ ကား ရဲ႔ အ ေရး အ ပါ ဆံုး အ ပိုင္း ေပါ့။
မ်ား ေသာ အား ျဖင့္ ဘာ သာ ေရး နဲ႔ ဆိုင္ တဲ႔ ပန္း ခ်ီ ကား ေတြ မာ ေပါ့။
အ ပ်ိဳ စင္ ေမ ရီ ရဲ႔ ဝတ္ စံု ကို ဆြဲ တဲ႔ အ ခါ မ်ိဳး မွာ ေပါ့။
ေနာက္ခံ- ဒီ ပန္း ခ်ီ ကား ကို တစ္ ခ်က္ ႀကည့္ ရ ေအာင္။
ဥ ပ မာ အား ျဖင့္- ဒီ မွာ ဘယ္ လို ပံု ေတြ
သံုး ထား သ လဲ လို႔ ေပါ့။
ေဒး ဗစ္- ဒီ ပန္း ခ်ီ ကား က Filippo Lippi ရဲ႔
သစ္ သား ျပား ေပၚ မွာ ဆြဲ တဲ႔ tempera ေဆး ေရး ပါ။
သစ္ သား ျပား က လည္း က်ြန္ ေတာ္ တို႔ ေဆြး ေႏြး တဲ႔ အ တိုင္း လုပ္ ခဲ႔ တာ ပါ ပဲ။
သူ တို႔ က ေဆးရ ျပီ ဆို တာ နဲ႔
ႀကက္ ဥ အ ကာ နဲ႔ ေရာ ျပီး
ေဆး ရည္ ျဖစ္ လာ ေအာင္ လုပ္ တယ္ ဆို တာ ေျပာ ဖို႔ က်န္ သြား တယ္။
ေနာက္ခံ- ဒါ က မ ေမွ်ာ္ လင့္ ထားမိဘူး။ ႀကက္ ဥ အ ကာ
ေရြး စ ရာ ေတြ အ မ်ား ႀကီး ရွိ တယ္ ဗ်ာ။ အဲ႔ ဒီ ထဲ က မွ
ဘာ လို႔ ႀကက္ ဥ အ ကာ လဲ ?
ေဒး ဗစ္- အင္း ဘာ လို႔ လဲ ဆို ေတာ့ သူ က တည္ ျမဲ တယ္။
gesso နဲ႔ သစ္ သား ျပား ကို လဲ
သပ္သပ္ရပ္ရပ္ နဲ႔ ကပ္ ျပီး ခိုင္ ခိုင္ မာ မာ ရွိ လွ တယ္။
မွန္ မွန္ ကန္ ကန္ သာ ျပင္ ဆင္ မယ္ ဆို ရင္
ေကာင္း ေကာင္း မြန္ မြန္ ထိန္း သိမ္း မယ္ ဆို ရင္
အ ခ်ိန္ အ ႀကာ ႀကီး ခံ ျပီး အ ေရာင္ လည္း မ ေျပာင္း ေတာ့ ပါ ဘူး။
သိပ္ တည္ ျမဲ တယ္ လို႔ ဆို ရ မွာ ေပ့္။
ဒီ လို သီး သန္႔ သံုး ရ တဲ႔
ရုပ္ ဂုဏ္ သ တၱိ သ ပပ္ သပ္ ရွိ တယ္ ဆို တာ ကို
လည္း က်ြန္ ေတာ္ တို႔ သ ေဘာ ေပါက္ သင့္ တယ္။
ဥ ပ မာ အ ေန နဲ႔ ေျပာ ရ မယ္ ဆို ရင္… ႀကက္ ဥ tempera ပန္း ခ်ီ ကား က
အ လင္း မ ေပါက္ ဘူး။ အ ေျခာက္ ျမန္ တယ္။
ျခယ္ ေန တဲ႔ မ်က္ နာ ျပင္ ေပၚ မွာ လည္း မ ေရာ ေထြး သြား ဘူး။
အ ေရာင္ တစ္ ေရာင္ နဲ႔ တစ္ ေရာင္ (သို႔)အ လင္း နဲ႔ အ ေမွာင္ ႀကား
အ ရိ္ပ္ နဲ႔ ေရာ ယွက္ မႈ ေတြ လို ခ်င္ တယ္ ဆို ရင္
တစ္ ေရာင္ ရဲ႔ ေဘး မွာ
ေနာက္ တစ္ ေရာင္ ထပ္ ဆြဲ လို႔ မ ရ ဘူး။
ေရာ ခ် လိုက္ လို႔ မ ရ ဘူး။
ဘာ လိို႔ ဆို ဒု တိ ယ အ ေရာင္ ကို ခ် တဲ႔ အ ခ်ိန္ မွာ ပဲ
ပ ထ မ တစ္ ေရာင္ က ေျခာက္ နွင့ ေန ျပီ။
ဆို ေတာ့ ေကာင္း ေကာင္း ေရာ လို႔ မ ရ ဘူး။
ေနာက္ခံ- စုတ္ တံ ေပၚမွာ တင္ ပဲ ေျခာက္ သြား တာ။
ေဒး ဗစ္- ဟုတ္ ပါ တယ္။လူ ေတြ က ျမန္ ျမန္ ဆန္ ဆန္ ဆြဲ ဖို႔ လို တယ္။
အ ထူး ပ ညာ ရပ္ေတြ လည္း သံုး ဖို႔ လို တယ္။
လို ခ်င္ တဲ႔ ရ လဒ္ ကို ရ ဖို႔ ဆို ရင္…ေပါ့။
ေနာက္ခံ-က်ြန္ ေတာ္ တို႕ သိ ထား တဲ႔ ဆီ ေဆး နဲ႔ မ တူ ပါ ဘူး။
သ ေဘာ တရား အ ရ က ေတာ့ ဆြဲ တာ ပါ ပဲ။
ေဒး ဗစ္- ဆြဲ တာ နဲ႔ ေတာ့ တူ ပါ တယ္။
ဒါ ေပ မယ့္ အ ေသး စိတ္ အ ခ်က္ အ လက္ ေတြ ကို လိုက္ နာ ရ မယ္။
တ ကယ္ လို႔ သူ တို႔ ရ ခ်င္ တဲ႔ရ လဒ္ ရ ဖို႔ ဆို ရင္
ေပါ့။
တစ္ ခါ တစ္ ေလ ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ ေတြ က
အ ေမြး တစ္ ေခ်ာင္း ပဲ ပါ တဲ႔
စုတ္ တံ ေတြ ကို သံုးႀက တယ္။ဘာ လို႔ ဆို ဒီ လို အ ေသး စိတ္ ေတြ က
tempera မွာ ပဲ ဖန္ တီး နိုင္ တာ မို႔ ပါ။
တစ္ ေရာင္ က ေန တစ္ ေရာင္။ အ လင္း က ေနအေမွာင္ ကို ေျပာင္း ဖို႔
ဆို တာ သိပ္ ခက္ ခဲ တဲ႔ အ ေႀကာင္း
က်ြန္ ေတာ္ ေျပာ ခဲ႔ ျပီး ပါ ျပီ။
ဆို ေတာ့ ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ ေတြ က
အ ေရာင္ တစ္ ထပ္ တင္ လိုက္ တယ္။ ျပီး ေတာ့ အဲ႔ ဒီ အ ေပၚ မွာ မွ
ေနာက္ အ ေရာင္ လိုင္း ပါး ပါး ေလး ကို ထည့္ လိုက္ တယ္။
လိုင္း ေလး ေတြ က တစ္ ခု နဲ႔ တစ္ ခု သိပ္ ကပ္ ေန တယ္ ဆို ရင္
မ်ား ေသာ အား ျဖင့္ အ ေပၚ က အ ေရာင္ ကို ပဲ ျမင္ တယ္။
ဒါ ေပ မဲ႔ ပန္း ခ်ီ ပ ညာ ရွင္ က
လိုင္း ေတြကို ပါးသ ထက္ ပါး ပ်ံ႔ သ ထက္ ပ်ံ႔ ေအာင္
ဆို ရင္ ေအာက္ ခံေတာက္ ပ ေန တဲ႔ အ ေရာင္ ေလး ကို
ပို ျပီး ျမင္ လာ နိုင္ ပါ တယ္။
အ ေဝး က ေန ဆို ရင္ ဒီ လိုင္း ေတြ ကို မ ျမင္ ရ ဘူး။
အဲ႔ ဒါ က အ ေရာင္ တစ္ ခု နဲ႔ တစ္ ခု ႀကား
ေယာင္ ေယာင္ ေလး ေျပာင္း သြား တာ ပါ ပဲ။
နီး နီး ကပ္ ကပ္ ႀကည့္ မဟ္ ဆို ရင္ ေတာ့ ဒီ လိုင္း ေတြ ကို ျမင္ ရ ပါ တယ္။
ပန္း ခ်ီ ဆ ရာ က ဘယ္ လို ရ ေအာင္ ဆြဲ ထား လည္း ဆို တာ ကို လည္း ျမင္ နိုင္ ပါ တယ္။
ဒီ မွာ ဆို ရင္ အ မ်ိဳး သ မီး ငယ္ ရဲ႔ ရင္ ဘတ္ မွာၿမင္ နိုင္ ပါ တယ္။
ဘယ္ ဘက္ က ေတာက္ ပ တဲ႔ အေရာင္ က ေန
ညာ ဖက္ ကို ရင့္ သြား တာ မ်ိဳး ေပါ့။
နီး နီး ကပ္ ကပ္ ႀကည့္ မယ္ ဆို ရင္
ဒါ မွ မ ဟုတ္ အ ျပင္ မွာ ႀကည့္ မယ္ ဆို ရင္
တ ကယ့္ လိုင္း ေတြ ကို ေတြ႔ ျမင္ နိုင္ ပါ တယ္။
ဘယ္ ဘက္ မွာ ဆို ရင္ လိုင္း ေတြ က ထူ ျပးီ ကပ္ ေန တယ္။
ညာ ဖက္ မွာ ဆို ရင္ ေတာ့
ပါး ျပီး ျပန္႔ သြား တာ ကို ေတြ႔ ရ မွာ ပါ။
ေနာက္ ခံ- ေရႊ အ ေႀကာင္း ေျပာ ရ ေအာင္။
ဘာ လို႔ ဆို tempera က ပစၥည္း ခ်ည္း သက္ သက္ နဲ႔ လုပ္ ထား တာ မ ဟုတ္ လို႔ ပါ ပဲ။
ဒီ Renaissance ပန္း ခ်ီ ကား ေတြ မွာ ဆို ရင္ ေပါ့။
ဒါ ေလး က ဥ ပ မာ ေကာင္း လို႔ က်ြန္ ေတာ္ ထင္ တယ္။
က်ြန္ ေတာ္ တို႔ ႀကည့္ ေန တာ က
ေဒး ဗစ္-ဒါ က ေတာ့ Simon Martini ရဲ႔
Saint Andrew ဆို တဲ႔ ပန္း ခ်ီ ကား ပါ။
ဒီ ကား က Metropolitan အ နု ပ ညာ ျပ တိုက္ မွာ ရွိ ပါ တယ္။
ဒါ က သိပ္ ကို ေကာင္း တဲ႔ ဥ ပ မာ ပါ ပဲ။
Renaissance ေခတ္ အ စ ပိုင္း အ ထိ
ေရႊ ကို ဘယ္ လို သံုး ခဲ႔ သ လဲ ဆို တာ ေတြ ကို ေျပာ မယ္ ဆို ရင္ ေပါ့။
အ ထူး က ျဖင့္ ဘာ သာ ေရး ပံု ရိပ္ ေတြ မွာ ေပါ့
သူတို႔ ကို က မ႓ာ လံုး ဆိုင္ ရာ
ထူး ျခား မႈ နွင့္ စိတ္ ထားျမင့္ျမတ္မႈ တို႔ က္ု ေဖာ္ က်ဴး ရန္ အ တြက္ ပါ။
ေနာက္ ခံ- ဆို ေတာ့ ဒါ က ေရႊ အ စစ္ လား?
ေဒးဗစ္-အင္း။ ေနာက္ခံ တစ္ခုလံုးကေရႊအစစ္ပါ။
ပံု ရိပ္ ကို ေတာ့ ႀကက္ ဥ tempera နဲ႔
တို႔ ေတြ ေဆြး ေႏြး ခဲ႔ တဲ႔ အ တိုင္း ဆြဲ ထား တာ ပါ။
ေသ ခ်ာ ႀကည့္ မယ္ ဆို ရင္ တို႔ ေတြ ေျပာ ထား တဲ႔
ခ်ဥ္း ကပ္ နည္း ပ ညာ ကို သံုးထား တာ ေသ ခ်ာ ပါ တယ္။
ေနာက္ခံမွာေတာ့ ေရႊ ေရာင္ ကို ေတြ႔ ရ တယ္။
တ ကယ္ ေရႊ အ စစ္ ေပါ့ ဗ်ာ။
ဒါ က ေရႊသစ္ရြက္ေလ။ဒါ ကို အ နု ပ ညာ နယ္ ပယ္က
လူ တစ္ ေယာက္ ေယာက္ ကေရႊ ကို
ပါး လ် ေနေအာင္ ခတ္ ထား ေပး ရ တာ ပါ။
ေနာက္ခံ- ဘာ လို႔ ဆို ေရႊ က နန္း ဆြဲ လို႔ ရ ျပီး
က်ံဳ႕ အား ဆန္႔ အား ရွိ လို႔ ေပါ့။ ဟုတ္ ရဲ႔ လား?
ေဒး ဗစ္- ေရႊ ကသိပ္ကိုပါး တယ္
က်ံဳ႕ နိုင္ စြမ္း လည္း ရွိ တယ္။
အ လင္း ေဖာက္ ထြင္း ျမင္ ရ ေလာက္ တဲ႔ အ ထိခတ္ လို႔ရပါတယ္။
ဒါ က သူ တို႔ လုပ္ ထား တာ ပါ ပဲ။
ဒီ ေလး ေထာင့္ ေရႊတံုး ေလး ေတြ ကို
ေရႊ သစ္ ရြက္ သ ဏၭာန္ မွာ ထည့္ သံုး ဖို႔ အ တြက္
သူ တို႔ ျပင္ ဆင္ ခဲ႔ ႀက တာ ပါ။
ေနာက္ခံ-ဆို ေတာ့ ခင္ ဗ်ား ေျပာ တာ က
ဒီ ေရႊ ေတြ ကို ခြါ ယူ လိုက္ ရင္
အ မ်ား ႀကီး ရ မယ္ ေပါ့?
ေဒး ဗစ္- အဲ႔ လို ေတာ့ လည္း မ ဟုတ္ ဘူး။ ဒီ မွာ အ မ်ား ႀကီး ေတာ့ မ ရွိ ဘူး။
တ အား ကို ပါး ေအာင္ လုပ္ ထား တာ ပါ။
ဘာ ေႀကာင့္ ဆို တာ အ ခု ေျပာ မယ့္ အ ေႀကာင္း မွာ လာ ပါ လိမ့္ မယ္။
ဘာ လို႔ ဆို ေတာ့ ေရႊ ကို ဒီ အတိုင္း ႀကီး ကပ္ လိုက္ လို႔ မ ရ ဘူး။
ကပ္ ခ်င္ ရာ ကပ္ လိုက္ ျပီး ကပ္ မွာ ပါ လို႔ ယူ ဆ လို႔ မ ရ ဘူး။
ပန္း ခ်ီ ကား ရဲ႔ မ်က္ နွာ ျပင ကို လည္း
gesso သုတ္ ဖို႔မ်က္ နွာျပင္ ကို ျပင္ သ လို ပဲ
အ ေတာ္ ေလး ျပင္ ဆင္ ယူ ရ ပါ တယ္။
ဒီ အ တြက္ က ေတာ့ ေရႊ ေတြ ပန္း ခ်ီ ကား
မ်က္ နွာ ျပင္ မွာ ကပ္ ေအာင္ သူ တို႔ ဟာ သိပ္ ကို ေစးကပ္ တဲ႔ ရႊံ နီ တစ္ မ်ိဳး ကို သံုး ပါ တယ္။
တ ကယ္ ေတာ့ ရည္ ရြယ္ ခ်က္ နွစ္ မ်ိဳး နဲ႔ သံုး တာ ပါ။
တစ္ မ်ိဳး က ေတာ့ … ေျပာ ခဲ႔ တဲ႔ အ တိုင္း ပဲ အဲ႔ ဒါ က စီး ကပ္ တယ္ ဆို ေတာ့
ေရႊ ကို လို အပ္ တဲ႔ ေန ရာ မွာ ကပ္ လို႔ ရ တယ္။
အ ေရး ႀကီး တဲ႔ ေနာက္ တစ္ ခ်က္ က ေတာ့
အဲ႔ ဒါ က အ နီ ေရာင္ ျဖစ္ ေန လို႔ ပါ ပဲ
ေရႊ ကို သိပ္ ပါး ေအာင္ ခတ္ ထား တဲ႔ အ တြက္
အ လင္း ေပါက္ သ လို ေတာင္ ျဖစ္ ေန တယ္။ေအာက္ ဘက္ က အ နီ ေရာင္ ရႊံ ေစး က
ေရႊ ကိုသိပ္ ကို ေႏြးေထြး ေတာက္ ပ တဲ႔ ေရာင္ ျပန္ဟပ္ ေစ နိုင္ ပါ တယ္။
အ နီ မ သုတ္ ရင္ ရွိ ေန မယ့္ ေအး စက္စက္ အ ဝါ ေရာင္ ထက္ စာ ရင္ ေပါ့။
ေနာက္ခံ- အင္း။ က်ြန္ ေတာ္ လည္း ေတြ႔ မိ တယ္ ဗ်။
အ ထူး သ ျဖင့္ ပန္း ခ်ီ ကား ရဲ႔ ဘယ္ ဖက္ မွာ ေပါ့
ေဒး ဗစ္- ဒါ ေႀကာင့္ မို႔ ဒီ ပန္း ခ်ီ ကား က
ေရႊ သစ္ ရြက အ ေႀကာင္း ဥ ပ မာ ေပး ဖို႔ အ ေကာင္း ဆံုး ျဖစ္ ေန တာ ေပါ့ ဗ်ာ
ပန္း ခ်ီ ကား က နွစ ေပါင္း ၇၀၀ ေက်ာ္ ေန ျပီ ဆို ေတာ့
ရႊံ႔ ေစး နီ ေလး ေတြ နည္း နည္း ေပၚ ေန ျပီ ေလ။
မ်က္နွာ ျပင္ က လည္း နည္း နည္း ပ်က္ စီး ေန ေတာ့
ရႊ႔ံ ေစး နီ ေတြ ကို မူ ရင္း ပံု ထက္
ပို ျမင္ နိုင္ တာ ေပါ့။
သစ္ ရြက္တစ္ ရြက္ ခ်င္း စီ အ တြက္ သူ တို႔ သံုး ထား တဲ႔
ေလး ေထာင့္ ကြက္ တိုင္း ကိို ျမင္ နိုင္ ပါ တယ္။
သူ တို႔ ထပ္ သြားတဲ႔ ေန ရာ မွာ ဆို ရင္
အ ေႀကာင္း ေလး ျဖစ္ ေန တာ ေတြ႔ ရ မယ္။
မ်က္ နွာ ျပင္ ေပၚ မွာ ဘယ္ လို ျဖစ္ ေန လဲ ဆို တာ ေရာ ေပါ့။
ေနာက္ခံ- ေရႊ ကအ ေတာ္ ေလး ခံ ပါ ေသး တယ္။
ဒါ နဲ႔ ဘာ လို႔ ပန္း ခ်ီ ကား က ပ်က္ စီး သြား ရ တာ လဲ ? သန့္ ရွင္း လိုက္ တာ လား?
တစ္ ေယာက္ ေယာက္ က.…
ေဒး ဗစ္- ဒါ က သန႔္ ရွင္း ေရးအ လုပ္ လြန္ လို႔ ျဖစ္ နိုင္ ပါ တယ္။
ျဖစ္ နိုင္ ေခ် အ ရွိ ဆံုး ဟာ ေပါ့ ေနာ္။
ေနာက္ ခံ- ဒါ ဆို တစ္ ေယာက ေယာက္ က တ ကယ္
အ ဝတ္ စုတ္ ယူ ျပီး အဲ႔ ဒါ ကို သုတ္တာ လား
ေဒး ဗစ္- အရင္ ေခတ္ က ပန္း ခ်ီ ကား ကို
သန္႔ ရွင္း ေရး လုပ္ တဲ႔ ပံု စံ ကို ခင္ ဗ်ား ယံု ေတာင္ ယံု မွာ မ ဟုတ္ ဘူး။
နွစ္ ေပါင္း မ်ား စြာ က နည္း ေပါ့ ဗ်ာ
ေနာက္ခံ- အင္း။ အ ဓိ ပၸါယ္ ေတာ့ ရွိ ပါ တယ္။
ဘာ လို႔ ဆို ဘုရား ေက်ာင္း တစ္ ေက်ာင္း မွာ ဆို ရင္ က်ပ္ ခိုး ေတြ ေတာင္ တက္ ေန တယ္။
ေဒး ဗစ္- ဒါ ေပါ့ ။
ေနာက္ ခံ- သူ တို႔ မွာ လ်ွပ္ စစ္ မီး မွ မ ရွိ တာ။
ေဒး ဗစ္- တစ္ ကယ္ ေတာ့ ဒါ စဥ္း စား ရ မည့္ အ ခ်က္ ပါ ပဲ
ဘာ လို႔ ေရႊ ကို သံုး လဲ ဆို တာ ေပါ့။
ဒီ ပန္း ခ်ီ ကား မ်ိဳး ေတြ ခ်ိတ္ တဲ႔
ဘု ရား ရွိ ခိုး ေက်ာင္း ေတြ က
လ်ွပ္ စစ္ မီး မ ရွိ ဘူး ေလ။
ဖ ေယာင္း တိုင္ ပဲ သံုး ရ တာ ဆို ေတာ့။
ဒီ ပစၥည္း ေတြ ေရွ႔ မွာ ဖ ေယာင္း တိုင္ ထြန္း ေတာ့
ရႊ႔႕ံ ေစး နီ နဲ႔ ေရႊ ေရာင္ က တစ္ ခါ အ ေရာင္ ဟပ္ ေန ျပန္ ေရာ
အ ျခား အ ေရာင္ ေတြ ကို လည္း
သြား ဟပ္ တာ ေပါ့ ေနာ္။
ေနာက္ခံ- အိုး လွ လိုက္ မည့္ ျဖစ္ ျခင္း
သူ တို႕ေရွ႔ မွာ မီး ေတာင္ ေတြ က ယိမ္း ႏြဲ႕ လို႔
မ်က္ နွာ ျပင္ ေပၚ မွာ က ခုန္ ေန သ လို ျဖစ္ ေန မွာ ပဲ။
ေဒး ဗစ္- တ ကယ္ ေတာ့ ေလ က်ြန္ ေတာ္ တို႔ အ ခု ျပ တိုက္ ထဲ မွာ ျမင္ ရ တာ ထက္ ေတာင္
ပို မို ယိမ္း ႏြဲ လႈပ္ ရွား သက္ ဝင္ လွ ပ တဲ႔
ပံု ရိပ္ သူ႔ မွာ ရွိ ခဲ႔ ပါ တယ္ ဗ်ာ။
တစ္ ခု ခု ကို အ ဆက္ မ ျပတ္ ထြန္း ညွိ ထား တဲ႔ အ ခ်ိန္ က ေပါ့။
ခ ဏ ေလး ။ ခင္ ဗ်ား ခု န က ေျပာ တဲ႔ ထဲ မွာ ေလ
ကမ႓ာ နဲ႔ ဆိုင္ တဲ႔ အ ရည္ အ ေသြး တစ္ ခု ရွိ တယ္ ဆို
က်ြန္ေတာ္အဲ႔ဒါကိုျပန္ေျပာခ်င္ေသးတယ္။
ဒီ မွာေရႊကိုသံုးတဲ႔သေဘာကတျခားအဓိပၸါယ္ရွိေသးတာလား
ေဒးဗစ္- ဟုတ္တာေပါ့။
က်ြန္ေတာ္တို႔ေရွ႔ကေျပာခဲ႔တဲ႔ ႀကည္ျပာေရာင္လိုပဲ
အေရးပါအထင္ရွားဆံုးပန္းခ်ီကားေတြကို
ေရႊနဲ႔မြန္းမံခဲ႔တယ္။
အဲ႔ဒါကလည္းမွတ္ေလာက္သားေလာက္ေအာင္အရည္အေသြးတက္လာတယ္။
စီးပြါးေရးအရလည္းတန္ဖိုးတက္လာတာေပါ့။
ေနာက္ခံ-ေရႊ ရြက္ေတြတစ္ရြက္ျခင္း
သံုးထားတာကိုက်ြန္ေတာ္ေတြ႔ပါတယ္။
ခင္ဗ်ားေျပာတဲ႔စပ္ေႀကာင္းေတြကိုလည္း က်ြန္ ေတာ္ ေတြ႔ ပါ တယ္။
ဒါ ေပ မဲ႔ ေရႊ မွာ
အျခားအေသးစိတ္ေလးေတြရွိတာကိုလည္းက်ြန္ေတာ္ေတြ႔ရပါတယ္။
စာလံုးေလးေတြေတာင္ပါမယ္ထင္တယ္။
အဲ႔ဒီအေႀကာင္းေျပာလို႔ရမလား?
ေဒးဗစ္- ရတာေပါ့။ ေခါင္း ပိုင္းကိုခ်ဲ႔ႀကည့လိုက္မယ္ဆိုရင္
ပံု ရိပ္တစ္ဝိုက္ကအလင္းတန္းကို
အဲ႔ဒီေခတ္ကပညာရွင္ေတြက
ကိရိယာအစံုအလင္နဲ႔ထြင္းခဲ႔ေႀကာင္းေတြ႔နိုင္တယ္။
သူတို႔ကေရႊကို ထုထြင္းေထာင္း နိုင္ ဖို႔အေရး
လက္နက္ကိရိယာအစံုကိုသံုးခဲ႔ႀကတယ္။
သံုးဖက္ျမင္ရုပ္လံုးႀကြပံုစံေပးနိုင္ဖို႔အတြက္ေပါ့။
ဖေယာင္းတိုင္ေတြေရွ႔မွာထြန္းတာေတာ့
ဖေယာင္းတိုင္ကထြက္တဲ႔ အ လင္းက
သံုးဖက္ျမင္မ်က္နွာျပင္ကိုထိခတ္တဲ႔အခါ
ပန္းခ်ီကားရဲ႔အျခားေသာအစိတ္အပိုင္းထက္
အဲ႔ဒီအပိုင္းကပိုမိုေတာက္ပအသြင္ႀကြေနမယ္
ဆိုတာကို
မွန္းႀကည့္လို႔ရပါတယ္။
ေနာက္ခံ-သိပ္ကိုဟန္ပဝင့္ႀကြား ျပီးစိတ္ဝင္စား
စရာေကာင္းပါတယ္။
Andrew ေတာင္သူ႕ ကိုယ္ သူ
ဒီ ကမ႓ာကလူလို႔ထင္မွာမဟုတ္ဘူး။
တစ္ျခား ျမင့္ျမတ္တဲ႔ဝိဥာဥ္ကမ႓ာ က လာ သ လို ပဲ။
ေဒးဗစ္- ဟုတ္ ပါ တယ္။ ၁၄၀၀ ခုနွစ္အထိ ဘာသာေရးပန္းခ်ီကားေတြရဲ႔
အဓိကအခ်က္ကေတာ့ဒါပါပဲ။