Son iki videoda gördük ki,
yaxşı kredit dayağı olan və ya borcu olan
şirkətlərdə sırf bazar kapitallaşmasına
baxmaq bir az yanıltıcı ola bilər.
Məsələn, bu, şirkətin aktivləridir və
bir qədər də borcu var.
Bu, onların kapitalıdır.
Deyək ki, biraz da artıq pulları var.
İdarə etmək üçün lazım olmayan nağd puldur.
Burada çəkəcəyəm.
Bu, artıq nağd puldur.
Bəzi nağd pullar vacibdir,
əksər hallarda insanlar fərq qoymurlar.
Onlar buna bütün nağd pulları kimi baxırlar.
Amma biz müəssisənin dəyərini
kapitalın bazar dəyərindən və ya borcun dəyərindən
ayırmaq istəyirik.
Bütün bunları yazaq.
Bu, biznesin dəyəridir.
Müəssisənin dəyəri.
Bu, borcdur.
Bu, kapitaldır.
Bu, biraz texniki
detaldır.
Bu, sizi çaşdırırsa,
narahat olmayın.
Müəssisəni buraya yazdım və bu, müəssisənin
öz dəyəridir.
Bu, əməliyyat aktivlərindən əməliyyat öhdəliklərinin
çıxılmasının bir növüdür.
Ötən nümunədəki pizza məsələsini
diqqətə alsaq, o pizza üçün
xalis nə qədər ödəməli idiniz?
Müəssisə dəyəri barədə danışarkən
anlamağa çalışdığımız budur.
Son videolarda bunun necə hesabladığınızı
gördük, ancaq onu yenidən nəzərdən keçirmək olar.
Bu, ilk dəfə gördüyünüz daha az
intuitivli hesablamalardan biridir,
yəni bunu təkrar etmək olar.
İlk olaraq anlamalı olduğumuz kapitalın
bazar dəyərinin necə müəyyənləşdirilməsidir.
Kapitalın kitab dəyəri çox asandır.
Siz şirkətin balansına daxil ola bilər və
oradakı rəqəmlərə baxa bilərsiniz.
Mühasiblər deyir ki, bu rəqəmlər onların
kapitalının kitab dəyəridir.
Bazarın bir səhm üçün nə qədər ödəməyə hazır
olduğunu müəyyənləşdirək.
Kapitalın bazar dəyəri
hər səhmin qiyməti vur səhmlərin sayına bərabərdir.
Kapitalın bazar dəyəri budur.
Bu diaqramdan da görürsünüz ki,
müəssisənin dəyəri üstəgəl qeyri-əməliyyat pulları -- bunu
investisiya, likvid investisiya da adlandıra
bilərsiniz --
borc üstəgəl bazar dəyərinə
bərabərdir.
Biz qiymətlərə baxanda
şirkətin bazarda müəssisə dəyərinin nə olduğunu
bilmək istəyirik.
Müəssisənin bazar dəyəri nə qədərdir?
Borc üstəgəl -- kapital əvəzinə --bazar
kapitallaşması yazacam, çünki eynidir.
Bazar kapitallaşması kapitalın bazar dəyəri
üstəgəl bazar dəyəridir.
Beləliklə, bazar dəyərini bilirik.
Balans hesabatında borclara baxa bilərik.
Nağd pulu axtara bilərik.
Hər iki tərəfdən nağd pul çıxırıq və
müəssisə dəyərinin bazar dəyəri
üstəgəl borc çıx pul olduğunu tapırıq.
Nağd pulu
bərabərliyin sağ tərəfinə keçiririk.
Məsələn, deyək ki, qiyməti 10 dollar
olan səhm var.
Səhmlərin sayı 1 milyondur.
50 milyon dollar borcu və
5 milyon dollar artıq pulu var,
müəssisə dəyəri nə olacaq?
Əvvəlcə bazar dəyərini müəyyənləşdirək.
Bazar dəyəri 10 dollar vur 1 milyon səhm olacaq.
Burada 10 milyon səhm var.
Bu, bazar dəyəridir.
Borcu əlavə edək.
Yəni üstəgəl 50 milyon dollar.
Son videoda da qeyd etdiyim kimi müəssisənin
dəyərini müəyyən etmək üçün borcu
əlavə etmək çox zaman qeyri-intuitivdir.
İntuisiya budur ki,
kimsə şirkəti maraqlı tərəflərdən almaq,
borcsuz olmaq istəsə idi, bütün borcu
və bazar dəyərinin ümumi məbləğini
ödəməli idi.
Yəni borc üstəgəl kapitalı ödəməli idilər.
Beləliklə, nağd pulu geri aldılar.
Pullarını geri ala bildikləri üçün
başqa satın alacaqları ola bilər.
Siz səhmdarlara, borc sahiblərinə pul
ödəməlisiniz, sonra nağd pulu geri alacaqsınız.
Müəssisə dəyəri 60 milyon dollar çıx 5 milyon olacaq.
55 milyon dollar.
Kifayət qədər əlverişlidir.
Bunlar müəssisə dəyəri videosunun təkrarı idi.
Sual budur ki,
müəssisə dəyərini tapdıqdan sonra bunun
ədalətli olub-olmadığını necə başa düşürsünüz?
Bazar kapitallaşmasına baxanda
qazancla müqayisə edirsiniz.
Qiymətlə qazanc nisbəti.
Bunu hər səhmə görə edirsiniz.
Bu, hər səhmin qiyməti böl hər səhmin qazancıdır.
Bu nisbət bazar dəyəri böl şirkətin
xalis mənfəətinə bərabərdir
Surət və məxrəci səhm sayına vursanız,
bazar dəyəri və xalis gəliri əldə edirsiniz.
Bu, EPSdir.
P/E hər səhmin qiymətinin hər səhmin
qazancına bölüməsidir.
Buna baxmağın bir yolu bu idi.
İki şirkəti müqayisə edə bilərsiniz.
Fərqli kapital quruluşlarına sahib olduqda
bunun pozulduğunu gördük.
Müəssisənin dəyərini nə ilə müqayisə edirsiniz?
Bazar dəyəri xalis gəlirə çatdırdıq.
Müəssisə dəyəri nə ilə müqayisə olunmalıdır?
Son videoda dediyim kimi
əgər müəssisəyə baxırıqsa, mahiyyətcə
müəssisədən çıxan gəlirlərə baxmalıyıq.
Bu aktivdən gələn qazanclara
burada baxmalıyıq.
Mənfəət və zərər hesabatı haqqında ilk videoda dediyim kimi --
balans hesabatı edək --
gəliriniz var.
Gəliriniz 100 ola bilər.
Satılan malların maya dəyəri var.
Deyək ki, satılan malların maya dəyəri mənfi 50-dir.
Sizə başqa bir konvensiya göstərəcəm.
Şərh yazanlardan biri bu konvensiyanı etməyimi
təklif etdi.
Bu, bir çox mühasib və maliyyə analitiki üçün
ən tipik konvensiyadır.
Mənfi yazmaq əvəzinə
mötərizədə yazaq.
Bu, mənfi deməkdir.
Mənfi 50.
Ümumi gəlir 50 olar.
Bir az maraqlı nəsə
etmək istəyirəm.
Satılan malların maya dəyərinə heç bir köhnəlmə və ya
amortizasiya daxil deyil.
Bu sözlər sizi çaşdırırsa, həmin videolara baxa bilərsiniz.
Aktivin dəyərinin artması və amortizasiya
korporativ səviyyədə baş verir.
Burada satış, ümumi və inzibati xərclər var.
Bu, köhnəlmə və amortizasiya olmadandır.
Bu xərcin 10 olduğunu deyək.
Deyək ki, burada köhnəlmə və
amortizasiya da var.
K və A.
Son bir neçə videoda bunları qruplaşdırdım.
Bu, belə olmağa meyllidir.
Bir çox mənfəət və zərər hesabatında köhnəlmə
və amortizasiya ayrılmır.
Bunu başa düşmək üçün
pulun vəsaitləri balansına baxmalısınız.
Bunu gələcək videoda edəcəyəm.
Deyək ki, bunu anladıq.
Bəzən belə olur.
Bu, başqa 5-dir.
Bəlkə, bunlar minliklərdir.
Əməliyyat gəlirləri qalır.
Beləliklə, 50 çıx 15, yəni 35-dir.
Aşağıda da bəziləri var.
Faiz var. Bunu sizin qeyri-əməliyyat
gəlirləriniz və faizləriniz üçün edəcəyəm.
Belə edək.
Faiz. Əgər bizi maraqlandıran budursa,
bu, 5 000-dir.
Vergi öncəsi də var.
Qeyri-əməliyyat gəlirlərini daxil etmədim.
Nağd pul heç nə vermir.
Əgər məşğul olduğumuz budursa,
vergidən öncəki gəlir 30 000-dir.
Bir az qarışıqlaşır.
Vergiləriniz var.
Tutaq ki, bu, 1/3-dir.
Vergi 10 000-dir.
Sonra qazancınız var.
30 çıx 10, yəni 20 000-dir.
Mənfəət və zərər hesabatının hansı
hissəsi sırf buradan asılıdır?
Bütün bu faiz ilə bağlı olanlar
borcdan asılıdır.
Vergilər də borcdan asılıdır.
Çünki faiz nə qədər çox olsa, o qədər çox
çıxa bilərsiniz.
Bütün bunlar kapital
quruluşunuzdan asılıdır.
Müəssisə dəyərinin nə olduğuna baxsanız,
bu, əməliyyat gəlirini yaradır.
Ənənəvi olmamasına baxmayaraq bunun çox yaxşı nisbət
olduğunu düşünürəm.
Çox ənənəvi deyil, amma
dediyinin çoxunu eşitmirsiz.
EV böl əməliyyat gəlirlərinin
yaxşı metrik olduğunu düşünürəm.
Bu, ilk videoda müəyyənləşdirdiyim kimi
aktivlərin gəlirliliyinin tərsidir.
Aktiv gəlirliliyinin fərqli təriflər var.
Əməliyyat gəlirinin hər dollarına
müəssisə üçün nə qədər pul ödədiyinizi söyləyir.
Məncə, çox yaxşı bir metrikdir.
İnsanlar müəssisə dəyərləri, müəssisə dəyəri böl EBITDA
dəyəri haqqında danışdıqda daha çox şərti
metrik görəcəksiniz.
Hansısa bir şirkətdə təqdiqat analtiki
kimi işə başlasanız,
bunu hesablamalı olacaqsınız.
Bunun haqqında məntiqli şəkildə danışaq.
Bunun haqqında məntiqli danışmaq üçün
ilk sual EBITDA-nın nə olmasıdır.
EBITDA faiz, vergi, köhnəlmə və amortizasiyadan
əvvəlki qazancdır.
Burada nə olacağına baxaq.
Bu, faiz, vergi, köhnəlmə və amortizasiyadan
əvvəlki qazancdır.
Bunların hamısından əvvəldir.
Bunu əvvəl bəhs etdiklərimizlə
müqayisə edək.
Sizdə EBITDA və
EBIT var.
EBIT faiz və vergilərdən əvvəlki qazancdır.
Beləliklə, EBIT qazancdır.
Vergiləri və faizi geri qaytarırsınız.
Əməliyyat gəlirindəsiniz.
Əməliyyat gəlirləri ilə EBIT arasındakı fərq
odur ki, EBIT buraya daxil etmədiyimiz
bəzi qeyri-əməliyyat gəlirləri
daxil edilə bilər.
Bu nağd pul biznesin əməliyyatları ilə
əlaqəli olmayan bir mənfəət əldə edirsə,
EBIT-ə daxil ediləcək.
Bu, əməliyyat gəliri olmazdı.
Əgər qeyri-maliyyə biznes növündən danışırıqsa,
onlar olduqca yaxındırlar.
Yəni bu, EBIT-dir.
EBITDA almaq istəyirsinizsə, köhnəlmə və
amortizasiyanı geri əlavə etməlisiniz.
Yəni EBITDA burada olacaqdı.
EBIT 35 000-dir.
Bunu geri əlavə etsəniz, 40 000 olardı.
Yəni bu vəziyyətdə EBITDA 40-dır.
Əgər vahidlərim minliklərlədirsə, bu, 40 000-dir.
Sual budur ki, insanlar niyə EBITDA ilə maraqlanır?
Niyə əməliyyat gəliri yerinə EBITDA istifadə olunur?
Köhnəlmə və amortizasiyanın
məntiqi odur ki, xərc dövrlərə uyğun olaraq bölünür,
çünki bu dövrdə faktiki nəğd pul çıxmır.
Bunu köhnə amortizasiya videolarında etmişdik.
Köhnəlmə və amortizasiyanı gördük.
10 il əvvəl 100 və ya 100 000 dollarlıq
bir obyekt aldım.
Hər il bunun 1/20-i qədər amortizasiya edirəm.
Nağd pul 20 il əvvəl çıxdı.
Bu, köhnəlmə və amortizasiyadır.
Nəğd pul çıxmır.
Əslində, bu pul çıxılması deyil.
Gələcək videolarda bunu
necə tapacağınız barədə danışacağıq.
Bu, nağdsız xərc hesab olunur.
EBITDA- nı hesabladığınızda
vergiləri, faizləri, köhnəlməni və amortizasiyanı
geri əlavə edirsiniz.
Mahiyyət olaraq
müəssisə nə qədər xam pul tökür?
Bir çox insan buna əhəmiyyət verir,
çünki bu, şirkətin iş görmə
qabiliyyətinin göstəricisidir.
Bu, faizləri, vergiləri ödəməsi
və ya özünə investisiya qoymasıdır.
EV böl EBITDA-ya baxsanız, biznesin
bu işə sərf etdiyi hər xam dollar
pulu tapa bilərsiniz.
Tutaq ki, biznesə yenidən investisiya etməyi və ya yeni avadanlıq
almağı düşünmürəm.
Əgər bu xam dollardırsa, müəssisə üçün
nə qədər ödəyəcəm?
Bu qaydalara gələcəkdə
baxacağıq.
Məncə, mən vaxt limitimi aşmışam.
Sabit, sadə, azalmayan, inkişaf etməyən
biznes üçün EBITDA-nın 5 qatı yaxşı dəyərləndirmədir.
Amma daha vacibi odur ki, o sənayedəki digər şirkətlər
nə ilə ticarət edir.
Beləliklə, bütün bu nisbətlərin hamısı nisbi qiymətləndirmə
göstəriciləri kimi daha yaxşıdır.
Gələcək videolarda sizə diskontlaşdırılmış pul
vəsaitlərinin hərəkətinin təhlilini və ya
dividend diskont modeli göstərəcəm.
Beləliklə, mütləq dəyəri anlaya bilərsiniz.
İctimai bazara baxarkən, nəyəsə
qərar verərkən başqalarını
seçməməyə qərar verirsiniz.
Nəyisə satmağı seçərkən başqalarını
satmamağı da seçirsiniz.
Beləliklə, nisbi dəyər daha da vacib olur.
Ümid edirəm ki, sizin üçün faydalı olar.