Herkese merhaba.
Bir soruyla başlayacağım.
Kaçınız yanınızda oturan kişiyi önceden tanıyordunuz?
İlginç.
Peki, o kişiyle olan ilk konuşmanızı hatırlıyor musunuz?
Bilirsiniz konuşmalar, bağlardır.
Her konuşmanın küçük bir mental bağ olduğunu hayal edelim.
Ve bir yabancıyla konuştuğun her zaman,
bir mental bağ oluşuyor.
O andan sonra yaptığın bütün konuşmalarda,
o bağ güçlendikçe güçleniyor.
Her gün her birimiz birçok yabancıyla karşılaşıyoruz.
marketteki kasiyer, taksici
belki gittiğin yeni bir ofisteki resepsiyon görevlisi.
Her konuşmayla yeni bağlar kuruyoruz.
En sonunda,
konuşmanın koca bir Dünya Çapında Ağı'nı oluşturduk.
Dünya Çapında Ağ.
Bu akılda kalan bir kelime. Sanırım bir yerlerde duymuştum.
Öyle, değil mi? Bir konuşma. Büyüleyici bir şey.
Bir konuşma, bir maceradır.
Bir konuşma, sana yepyeni bir bakış açısı kazandırır.
Bir konuşma, bir kapı açar.
Konuşmalar savaş çıkarabilir ve konuşmalar barışı sağlayabilir.
Konuşmalar, insanoğlu olarak bizim kim olduğumuzu tanımlar.
Düşünün.
Hayatınızdaki her bir insan bir zamanlar size yabancıydı.
İlk konuşmayı yapana kadar onlar hakkında hiçbir şey bilmiyordunuz.
Bugün burada size yabancılarla konuşmanızı söylemek için varım,
sohbet etmenizi.
Nasıl yapacağınızı söylemek için varım.
Neredeyse herkesle sohbet edebilmenizi sağlayacak yedi yol.
Ben bir radyo sunucusuyum
ve insanlarla konuşmayı seviyorum.
Gerçekten. Seviyorum.
İş olarak bunu yapmaktan çok memnum.
Günüm nasıl geçer anlatayım.
Her sabah, boş bir odaya girerim,
mikrofonu takarım
ve 1.6 milyon insanla sohbet ederim...
göremediğim insanlarla.
Evet.
En zor yanı da ne biliyor musunuz?
Zaman.
Dört saatlik bir şovda, 20 dakika alıyorum.
Tüm konuşma o kadar sürüyor.
20 dakikada seni en yakın arkadaşın olduğuma ikna etmek zorundayım.
Bunu nasıl yapıyorum?
Nasıl bağlantı kuruyorum?
Seni bilgilendirmek, heyecanlandırmak, seninle bağ kurmak için 20 dakikam var
ama en önemlisi,
mikrofonu açıp kapattığım 20 seferin 20'sinde de,
yüzünde bir gülümseme bırakmak zorundayım.
Bunların dışında, seni göremem, senin hakkında hiçbir şey bilmiyorum
ve senin tepkilerini hiçbir şekilde ölçemem.
Bunu nasıl yaparsın? Nasıl bir yabancıyla konuşursun?
Radyodaki 9 yılım bana bu basit küçük hileleri öğretti.
Yabancılar,
her yerdeler.
Ve bize her zaman, "Yabancılarla konuşma!" dendi.
Ama ben değişmesi için yalvarıyorum.
Her yabancı, bir fırsatla gelir,
yeni bir şey öğrenme fırsatı,
hiç yaşamadığın bir deneyimi yaşama fırsatı
ya da hiç duymadığın bir hikâyeyi duyma fırsatı.
O anı yaşadın, değil mi?
Tanımadığın birisiyle odadasın,
odanın karşısına bakıyorsun, bir yabancı görüyorsun ve düşünüyorsun,
"Bu kişiyle konuşmak istiyorum."
İlk kelimeyi neredeyse duyuyorsun ama bir türlü çıkmıyor,
bildiğin oraya takılıyor,
iniyor ve çıkıyor
ve bilmiyorsun -
Biliyor musun?
Tavsiyem şu: söyle gitsin.
En kötü ne olabilir?
Seninle konuşmak istiyorlar. Şimdi seninle konuşmuyorlar.
İlk kelime baraj kapağıdır.
İlk kelimenin baraj kapağı görevi gördüğüne inanıyorum.
İlk kelimeyi söylediğinde diğer her şey akıp gider.
O yüzden basit tut.
Bir "Selam", bir "Hey", bir "Merhaba."
Her iyi bir oyun kurucunun yaptığını yap.
Sadece coşku, pozitiflik ve enerji topla,
kocaman gülümse ve "Merhaba!" de.
Biliyorum. Şimdi garip bir an olacak.
Yanında oturan kişiye dön, elini uzat ve merhaba de.
Devam et.
(Gülüşmeler)
Bu anlamsız kahkahayı seviyorum.
"Bize neden bunu yaptırıyor?"
İlk kelime baraj kapağıdır.
Her gün karşılaştığımız bir zorluk vardır.
Zaman.
Radyoda 90 saniyemiz var
ve bir yabancıyla yaptığımız o konuşmayı hatırlanabilir kılmak zorundayız.
Peki bunu nasıl yaparsın?
En büyük zorluk nedir?
Açıkçası,
şu rutine saplanırsak:
"Selam!" "Merhaba!"
"Nasılsın?" "İyiyim."
"Ne yapıyorsun?" "Hiçbir şey."
"Aynı." "Ne var ne yok?"
İşte, 45 saniye boşa gitti.
Değil mi?
O zaman, benim tavsiyem:
havadan sudan konuşmayı geç ve gerçekten kişisel bir soru sor.
Korkma.
Güven bana.
Sorduğunda kaç kişinin paylaşmaya istekli olduğunu görünce şaşıracaksın.
Herhangi bir kişisel soru sor.
Belki: değişik bir isim.
Ailen bunu nasıl düşündü? Ardında bir hikâye var mı?
Ya da...
Bu şehirde ne zamandır yaşıyorsun?
Buraya adım attığın ilk günü hatırlıyor musun?
Bu soruların cevabı her zaman eşsiz bir şeydir,
her zaman kişiseldir.
Denemek için benim favorim:
Nereden geliyorsun? Ailen nerede yaşıyor?
Hata payı olmaksızın,
her seferinde bir taksiye oturduğumda bunu yaparım.
Bu soruyu sorarım.
Nereden geliyorsun? Ve ailen nerede yaşıyor?
Size kısa bir hikâye anlatayım.
Bir gece eve geliyordum ..
Taksiye bindim, kapıyı açtım, oturdum ve dedim ki,
"Nerelisin? Ailen nerede yaşıyor?"
60 yaşındaki Pakistanlı taksi şoförü
Peshawar'daki tüm hayatını anlatmaya başladı.
Siyasetten konuştuk,
müzikten, ailesinden, karısından çifliğinden konuştuk.
Ve 20 dakika sonra benim harika gelin olduğuma ikna olmuştu,
Peshawardaki 26 yaşındaki üniversite mezunu olan oğlu için.
(Gülüşmeler)
Ben taksiden inerken,
hevesli bakışlarla vesikalık bir fotoğraf çıkarttı.
Söylemem lazım, çok zor bir vedaydı.
Ama hikâyeden çıkan ders, gerçekten,
bir "Merhaba" ile başlayan şeyin evlilik teklifiyle bitmesidir.
Bu bir uyarı.
(Gülüşmeler)
Üçüncü adım.
"Ben de"leri bul.
Hiç birisiyle tanıştın mı,
konuşmaya, tartışmaya başlar gibi başlayan?
"Ben Delhi'denim." "Delhi'den nefret ederim."
(Gülüşmeler)
Değil mi? Hiçbir şey konuşmayı olumsuzluk kadar mahvedemez.
Birisiyle ilk tanıştığın zaman
o bir şeyi bulmak için çaba sarf et,
senin ve karşındakinin ortak yönü olabilecek şeyi.
O noktadan başlayıp oradan ilerlediğinde,
birden konuşmanın çok daha kolaylaştığını göreceksin.
Bunun sebebi ikinizin de bir konuda aynı tarafta oluyor olmanız.
Bu gerçekten güçlü bir his.
Şimdi düşünüyorsunuz, bir yabancıyla ne gibi bir ortak yönünüz olabilir?
Her şey olabilir, değil mi?
Aynı anda aynı yerdesiniz,
belki aynı ülkedensiniz,
belki ikiniz de kışı seviyorsunuz
ya da yağmur yağsın istiyorsunuz.
Bilmiyorum, bir şeyler bulursun.
Bir "ben de" bulduğunda,
otomatik olarak karşındaki insandan destek alırsın.
İnan bana, bunun yardımı olur.
Özgün bir iltifat et.
Bir yerde okumuştum; insanlar ne yaptığını unutur,
ne dediğini unutur,
ama onlara nasıl hissettirdiğini asla unutmazlar.
O yüzden cömert ol.
Dışarı çık ve birisine hoş bir iltifatta bulun.
Ben "iltifat bağışıklık ölçüsü"ne inanıyorum.
Ve bu yaşadığım bir deneyimden geliyor,
bu muhteşem süper modelle tanıştığım zamandan.
Ona baktım ve dedim ki:
"Vay be! Güzelsin!"
Yüzünde hiçbir tepki yoktu.
Kendi kendime düşündüm, "Nasıl?"
İşte o zaman farkettim,
"güzel" kelimesine karşı bağışıklığı olduğunu.
Bugün muhtemelen yüz binlerce kez bu kelimeyi duydu.
Sosyal medya kullanıyorsa,
milyon kere duydu.
Her birimizin bağışıklık kazandığı bazı kelimeler vardır.
Bu "hoş" olabilir, "harika" olabilir, "havalı" olabilir...
Bunlardan uzak dur.
Özgün ve gerçekçi bir iltifat yaratmaya çalış,
yalan söylemek zorunda da değilsin.
Cidden.
Birine bak ve söyle,
"Gülümsemeni seviyorum,
senin burnun da gülüyor gibi sonra gözlerin gülüyor
ve kulakların gülüyor hatta alnın bile gülüyor
ve birden, tamamen sen gülümsüyorsun."
Görüyorsun,
Umarım bu uzun süre unutmayacağınız bir iltifat olur.
Özgün ve gerçekçi bir iltifat et.
Fikir sor.
Hepimizin fikirleri var, inan bana.
Hepsinin duyulmasını isteriz.
Herkes onay bekler.
O yüzden git ve bir fikir sor,
işte o zaman iki yönlü bir sokağa çıkmış olursun.
Burası gerçek iletişimin başladığı yerdir,
sadece oldukça genel bi konuda fikirlerini sorarak
bir insan hakkında ne kadar çok şey öğreneceğine şaşıracaksın.
Bazı insanların yaptığı bir hata var.
Çok zor bir konuda fikrini sorarlar.
Bu neredeyse caydırıcıdır.
Çok bilgili insanlarla dolu, odanın bir yerinde,
biri yanıma geldi ve dedi ki,
"Petrol fiyatlarının Dubai'deki
emlak piyasasını etkileyişi hakkında ne düşünüyorsun?"
Köşeye sıkışmış hissettim.
Yanılabilirmişim, ve bu bir sınavmış gibi hissettim
ve çıkarılacak ders bu.
Kimsenin ilk konuşmada yanılması gerekmiyor.
Basit şeyler sor. Genel tut.
Kahveni nasıl içmeyi seversin?
En son ne zaman film izledin? Nasıl buldun?
Ve birisi sana fikir verdiğinde:
gerçekten dinle.
Cevaplamak için dinleme. Dinlemek için dinle.
Arada fark var.
Bu beni diğer noktama getiriyor.
Anda ol.
Bunu yaşadın biliyorum.
Biliyorum ben yaşadım.
Birine kalbini açıyorsun
ve onlar şöyle,
"Evet, aynen, dinliyorum, devam et.
İki işi aynı anda yapabilirim!
Wİ-Fİ'a noldu?"
(Gülüşmeler)
Birisi seninle iletişime geçmeye çalışırken
yapabileceğin en basit şey o konuşmada olmak.
Sadece tüm kalbinle anda ol,
orada ol.
Ve -oh! - en sevdiğim kısım: göz kontağı kur.
İnan bana, göz kontağı tüm sihrin olduğu yer.
Konuşmayı hissedebilirsin.
İnan bana, birinin gözünün içine bakarken
on kerenin dokuzunda başka yere bakmaya cesaret edemezler, değil mi?
(Gülüşmeler)
Şimdi, keşke 1.6 milyon insanın gözlerinin içine bakabilsem,
böylece reklam aralarında dinlemeyi bıraktığınız için endişelenmezdim.
Bu beni en sevdiğim noktaya getiriyor çünkü bence akılda kalıcı bir adı var.
İsim, şehir, hayvan, eşya.
Bu oyunu hatırlıyor musunuz?
Bir kişiyle ilgili küçük detayları hatırlayın.
Adını hatırlayın. Bu çok önemli.
Birisiyle 18. kez karşılaşıp şunu demek berbat,
"Sen Paul olmalısın, yok Peter. P ile başlayan ve şey ile biten.."
Bu korkunç. Birinin adını hatırla ve ona söyle.
Onlara ne kadar önemli hissettireceğini tahmin bile edemezsin,
tek detay da bu değil.
Diğer tüm detayları da hatırla.
Gitmeyi sevdikleri yerler, gittikleri yerler,
gitmek istedikleri yerler, evcil hayvanlarının adı.
Evcil hayvanları son zamanlarda nasıl? Hoşlandıkları şeyler.
Çocuklarının adını hatırla, bu tam isabettir.
Eşlerinin adını hatırla, kız arkadaşlarının adını hatırla.
Sadece son ikisini karıştırma çünkü bu felaket olabilir.
(Gülüşmeler)
İnsanlarla ilgili bu küçük şeyleri hatırla ve onlara söyle,
sor, gerçekten ilgili ol
ve otomatikman onların iyiliğinin bir yatırımcısı olmuş sayılırsın,
konuşmayı devam ettirmek için sana karşı sorumlu hissederler.
İşte böyle.
Birisiyle diyaloğa geçmek için yedi harika yol
ve tanımadığın bir yabancıyla konuşmaya sıra geldiğinde
bir ara vermen için yedi sebep.
Konuşmamı şu benzetmeyle bitireceğim.
Bir konuşma, kitap okumaya benzer.
İstediğin sayfaya çevirebilirsin.
En sevdiğin bölüme geçebilirsin.
İstediğin kadar okuyabilirsin, istediğini okuyabilirsin
ve her insan, inan bana, gerçekten iyi bir kitap.
Bütün insan hayatlarının
140 karaktere ve çekici başlıklara
indirgenmesi beni çok üzüyor.
Çünkü biz bu değiliz.
Biz kısaltılmış sürümler değiliz.
Biz büsbütün insan hikâyeleriyiz.
Birbirimizden daha fazla şey hak ediyoruz.
Bu kütüphane dediğimiz büyük dünyada ne yapacaksın?
Etrafta yürüyüp,
sert kapaklı nüshalara bakıp başlıkları mı okuyacaksın?
Yoksa gerçekten bir kitaba uzanıp,
bir sayfa açıp, bir hikâyeyi okumaya mı başlayacaksın?
Karar senin.
Teşekkürler.
(Alkışlar)