Wyobraź sobie przyjęcie na którym każdy ruch,
najmniejszy gest, przejście przez pokój,
każdy widoczny detal,
od mebli do długości sukni
podlegają skomplikowanemu zbiorowi zasad i procedur.
Przez stulecia takie rytuały były normą wśród europejskiej arystokracji.
Choć wyszły już z mody,
ich elementy ciągle można rozpoznać pod znajomą nazwą:
balet,
z włoskiego "baletto", czyli mały taniec.
Narodził się w renesansowych Włoszech jako połączenie tańca dworskiego
i pokazów choreografii na arystokratycznych przyjęciach.
W wielu aspektach była to forma kontroli nad ludźmi dworu,
którzy musieli zachowywać się w akceptowalny sposób,
chodzić, kłaniać się, podawać rękę w określony sposób.
Zasady obejmowały wszystko od ubioru
do miejsc, w których można było przebywać w odniesieniu do króla.
Z biegiem czasu balet stał się głównym elementem dworskiego życia,
był wyznacznikiem rozstrzygającym o sukcesie dworzan.
Wiele dworskich gestów wciąż obserwujemy w obecnym balecie.
Balet został sprowadzony do Francji w XVI wieku
przez Katarzynę Medycejską,
włoską żonę króla Henryka II.
Przyjęcia odbywały się z coraz większą pompą,
a razem z nimi taniec.
Mistrzowie uczyli młodych szlachciców wyszukanych kroków,
elementów tańca zapewniających spójną całość.
Nacisk kładziono nie na uczestnictwo, lecz na sam występ.
Wymagał teatralnego stroju,
profesjonalnie zaprojektowanych dekoracji,
oraz platformy na podwyższeniu lub sceny z kurtyną.
W XVII wieku na dworze Ludwika XIV
balet przemienił się w sztukę, którą znamy dziś.
Sam Ludwik uczył się baletu od dziecka.
Jego pierwszy występ w wieku 15 lat w roli Apolla, boga słońca,
ugruntowała centralną rolę baletu na dworze za jego rządów.
Dzięki temu zyskał przydomek Króla Słońce
a złoty kostium i z choreografia
promowały ideę króla jako boskiego władcy.
Ludwik zagrał rolę 80 postaci w 40 ważnych przedstawieniach.
Był majestatycznym przywódcą,
czasem drugoplanową postacią lub zgrywusem
żeby pod koniec zagrać główną rolę.
Trenował balet codziennie,
zaraz obok szermierki i jazdy konnej.
Świecił przykładem, dzięki czemu
taniec stał się podstawową umiejętnością wszystkich dżentelmenów tamtych czasów.
Jednak to nie występy były jego główną zasługą dla baletu.
W 1661 Ludwik XIV założył Narodową Akademię Muzyki i Tańca,
dzięki czemu balet trafił z małych stowarzyszeń na królewski dwór.
Jako dyrektor
wyznaczył swojego mistrza baletu, a zarazem kolegę ze sceny,
Pierre'a Beauchampa,
który ustalił pięć głównych pozycji, które występują w balecie do dziś.
Dzięki współpracy z Jean-Baptiste Lullym,
dyrektorem Narodowej Akademii Muzyki i Tańca
oraz sławnym dramaturgiem Molierem,
Beauchamp sprawił, że balet stał się wielkim spektaklem.
W 1669 roku założono inną szkołę baletową.
Opera Paryska działa do dziś
i jest najstarszą szkołą baletową na świecie.
Balet przeniósł się z dworów do teatru,
przetrwał rewolucje demokratyczne i reformy,
które trwały przez kolejne stulecie.
Gdy nadszedł Romantyzm
fantastyka i folklor były popularnymi motywami.
Choć wpływ baletu we Francji zmalał,
to inne kraje, w tym Rosja,
odegrały ważną rolę w jego dalszym rozwoju.
Na szczęście dziś nie musimy uczyć się skomplikowanych kroków tanecznych
żeby móc się bawić na weselu.
Na balet idziemy do teatru żeby podziwiać profesjonalistów,
którzy poświęcają treningom całe życie,
dokonując wyczynów, których by się nie spodziewał sam Ludwik XIV.