Nu miljoenen mensen
werkloos of gedeeltelijk werkloos zijn,
willen we weten wat de impact is van de technologie op de beroepsbevolking.
De discussie gaat over het juiste onderwerp,
maar zit er tegelijkertijd helemaal naast.
Het gaat om de vraag of digitale technologieën
ons beletten
om een inkomen te verwerven, of anders gezegd:
pikken de robots onze banen in?
In bepaalde gevallen wel.
De Grote Recessie eindigde toen het Amerikaanse bbp
weer langzaam begon te stijgen en enkele andere
economische indicatoren ook verbeterden.
Het kwam allemaal vrij snel weer goed.
Bedrijfswinsten zijn vrij hoog. Als je er de bankwinsten bijtelt,
zijn ze hoger dan ooit.
Investeringen in uitrusting, hardware
en software zijn nooit zo hoog geweest.
Bedrijven besteden geld.
Wat ze niet doen, is personeel aanwerven.
Deze rode lijn geeft de verhouding van de werkgelegenheid tot de bevolking weer.
Of het percentage van tewerkgestelde mensen
op de totale beroepsbevolking in Amerika.
We zien dat het inzakte tijdens de grote recessie
en het herstel is helemaal nog niet in zicht.
Maar het gaat niet alleen over recessie.
De laatste tien jaar kwamen er relatief
maar weinig banen bij,
vooral wanneer we dat vergelijken met vorige decennia.
2000-2010 is de enige keer dat er
aan het einde van het decennium minder mensen werkten
dan aan het begin. Niet leuk.
Als je het aantal potentiële werknemers
tegen het aantal banen in het land uitzet, zie je de kloof
groter en groter worden
en dan tijdens de Grote Recessie plots enorm gaan gapen.
Ik nam de laatste 20 jaar van groei van het bbp
en de laatste 20 jaar van groei van de arbeidsproductiviteit
en gebruikte die op een vrij eenvoudige manier
om te laten zien hoeveel arbeidsplaatsen de economie gaat nodig hebben
om te blijven groeien. Dit kwam eruit.
Is dat goed of slecht? Dit zijn de vooruitzichten van de regering
over hoe het verder zal gaan met de populatie op werkende leeftijd.
Als deze voorspellingen kloppen, zal die kloof niet kleiner worden.
Het probleem is dat deze prognoses niet kloppen.
Mijn projectie is veel te optimistisch,
omdat ik ervan uitging dat de toekomst
er net zo zou gaan uitzien als het verleden
wat betreft de groei van de arbeidsproductiviteit. Ik denk dat dat niet klopt,
omdat we nog maar aan het begin staan
van de impact van de technologie op de beroepsbevolking.
In de afgelopen paar jaar zijn de kennis en vaardigheden
van de digitale hulpmiddelen meer dan ooit toegenomen.
Dat heeft een grote repercussie op wat wij, menselijke wezens,
doen voor de kost. Ik noem een paar voorbeelden.
Als je vroeger iets wilde vertalen,
had je daar iemand voor nodig.
Nu hebben we meertalige, ogenblikkelijke,
automatische en gratis vertaalprogramma’s.
Je vindt ze op veel van onze apparaten, tot aan smartphones toe.
Ze zijn niet perfect, maar het gaat.
Als er vroeger een rapport of een artikel moest worden geschreven,
had je daar ook iemand voor nodig.
Niet meer. Dit artikel verscheen
een tijdje terug in Forbes online over de inkomsten van Apple.
Het was geschreven door een algoritme.
Het is niet alleen maar fatsoenlijk, het is perfect.
Nu kan je zeggen:
“Oké, maar dit zijn zeer specifieke, afgelijnde taken.
De meeste kenniswerkers zijn eigenlijk generalisten.
Ze hebben een hele hoop
deskundigheid en kennis en gebruiken die
om stante pede te reageren op onvoorspelbare eisen.
Dat is haast niet te automatiseren."
Een van de meest indrukwekkende kenniswerkers
in de recente geschiedenis is Ken Jennings.
Hij won de quiz ‘Jeopardy!’ 74 keer op rij
en incasseerde drie miljoen dollar.
Maar Ken daar rechts verloor drie tegen één
van Watson, de ‘Jeopardy!’-spelende supercomputer van IBM.
Dus zou technologie
ook wel algemene-kenniswerkers
kunnen gaan vervangen.
Stel dat je
Siri met Watson gaat combineren.
Dan krijg je technologie die kan begrijpen wat we zeggen
en erop reageren.
Siri is verre van perfect
en we kunnen ons vrolijk maken om haar gebreken.
Maar als Siri en Watson
een soort van wet van Moore volgen
dan gaan ze in zes jaar niet 2 of 4 keer,
maar 16 keer beter zijn dan nu.
Kenniswerk gaat daar de impact van voelen.
Maar digitale technologieën zijn niet alleen van invloed op kenniswerk.
Ook in de fysieke wereld laten ze hun spierballen rollen.
Ik mocht even een ritje maken
in de autonome auto van Google. Dat is zo cool als het klinkt. (Gelach)
Ik kan je verzekeren dat hij het verkeer
op U.S. 101 zeer goed aankon.
Er zijn in de VS ongeveer drie en een half miljoen
professionele vrachtwagenchauffeurs.
Sommigen gaan deze technologie voelen.
Mensachtige robots zijn nog steeds
ongelooflijk primitief. Ze kunnen niet veel.
Maar ze worden snel beter.
DARPA, de investeringsafdeling van het ministerie van defensie,
probeert dat nog te versnellen.
Je kan dus wel zeggen dat robots onze banen gaan inpikken.
Voorlopig kunnen wij de groei van de werkgelegenheid nog stimuleren
door ondernemerschap te bevorderen en door te investeren in infrastructuur.
Robots zijn vandaag nog niet
zeer goed in het repareren van bruggen.
Maar op niet te lange termijn
- wij gaan dat nog meemaken - gaan we een overgang zien
naar een zeer productieve economie
zonder veel menselijke werknemers.
Dat in goede banen leiden
zal de grootste uitdaging worden waarmee we zullen worden geconfronteerd.
Voltaire vatte het zo samen: "Werk beschermt ons
tegen drie grote kwaden: verveling, ondeugd en armoede."
Maar ondanks deze uitdaging,
ben ik nog steeds een digitale optimist.
Ik heb er het volste vertrouwen in dat digitale technologieën
een utopische toekomst gaan inluiden,
en geen nachtmerrie.
Daar wil ik jullie een belachelijk ruime vraag over stellen:
wat zijn de belangrijkste
ontwikkelingen in de menselijke geschiedenis?
Ik heb daar een aantal antwoorden op gekregen.
Het is een prachtige vraag
waar we eindeloos over kunnen debatteren.
Sommigen gaan het hebben
over de westerse en oosterse filosofische systemen
die het denken van veel mensen over de wereld zo diepgaand hebben veranderd.
Anderen zullen komen aandraven met: “Nee, de grote verhalen,
de grote ontwikkelingen
zijn de grote wereldreligies, die beschavingen
en de levenswijze van talloze mensen hebben veranderd.”
Weer anderen zullen zeggen:
"Het zijn de grote rijken,
de militaire veroveringen
die het leven van de mensen
en hun geschiedenis grondig hebben gewijzigd.”
En de een of andere leukerd zal zeggen:
"Vergeet de grote plagen niet, hè." (Gelach)
Er zijn ook enkele optimistische antwoorden op deze vraag.
Enkelen zullen het hebben over de Tijd van de Grote Ontdekkingen
en de openstelling van de wereld.
Anderen zullen praten over intellectuele prestaties
in disciplines zoals de wiskunde die ons hebben geholpen
om een betere greep op de wereld te krijgen. Nog anderen zullen het hebben
over perioden met een grote bloei
van kunsten en wetenschappen. Dit debat zal blijven aanslepen.
Het is een eindeloos debat.
Er is geen enkel overtuigend antwoord. Maar een nerd zoals ik
vraagt dan: "Wat zeggen de gegevens?"
Je gaat grafieken maken over interessante zaken
zoals bijvoorbeeld de totale wereldbevolking
of een of andere parameter van sociale ontwikkeling,
of de staat van vooruitgang van de maatschappij.
Je gaat de gegevens grafisch uitzetten. Door deze aanpak ga je zien
dat de grote verhalen, de grote ontwikkelingen in de menselijke geschiedenis,
die curven sterk zullen doen krommen.
Zo kom je al snel
tot enkele nogal rare conclusies:
dat geen van deze dingen
zeer veel effect heeft gehad. (Gelach)
Zij hebben deze curven niet in het minst beïnvloed. (Gelach)
Eén verhaal, één ontwikkeling in de menselijke geschiedenis
heeft die curve 90 graden doen knikken
en dat is het verhaal van de technologie.
De stoommachine, en de daaraan verbonden technologiën
van de Industriële Revolutie, veranderden de wereld
en beïnvloedden de menselijke geschiedenis in die mate
dat ze, in de woorden van de historicus Ian Morris,
van alles wat tevoren kwam, een lachertje maakten.
Zij deden dit door de macht van onze spieren
oneindig te vermenigvuldigen, de beperkingen van onze spieren te overwinnen.
Nu zijn we bezig
met het overwinnen van de beperkingen van onze individuele hersenen
om onze geestelijke vermogens oneindig op te drijven.
Zou dit minder impact hebben
dan het overwinnen van de beperkingen van onze spieren?
Op gevaar af in herhaling te vervallen:
met de digitale technologie van vandaag
staan we nog maar aan het begin van deze reis.
Als ik kijk naar wat er met onze economieën
en onze samenlevingen gebeurt, is mijn enige conclusie
dat het beste nog moet komen.
Een paar voorbeelden.
Economieën lopen niet op energie, niet op kapitaal,
niet op arbeid. Economieën lopen op ideeën.
Innoveren, met nieuwe ideeën komen,
is zowat het krachtigste,
het meest fundamentele dat we kunnen doen
in een economie. Zo deden we vroeger aan innovatie.
We brachten een hoop mensen bij elkaar die nogal veel op elkaar leken.
— (Gelach) —
Wij haalden ze uit elite-instellingen en stopten ze
in andere elite-instellingen. En we wachtten op de innovatie.
Nu — (Gelach) —
Als een blanke die zijn hele carrière
bij MIT en Harvard doorbracht, heb ik hier geen probleem mee. (Gelach)
Maar anderen wel, ze hebben de regels wat aan hun laars gelapt
en de kledingsvoorschriften voor innovatie wat losser gemaakt.
(Gelach)
Hier zijn de winnaars van een 'Top Coder'-programmeerwedstrijd.
Niemand maalt erom
waar deze kinderen opgroeiden, waar ze naar school gingen
of hoe ze eruitzien. Het enige wat telt
is de kwaliteit van hun werk, de kwaliteit van hun ideeën.
Steeds weer zien we dit gebeuren
in de technologische wereld.
Het innovatiewerk wordt steeds opener,
inclusiever, transparanter en meer op verdienste gebaseerd.
Dat blijft zo ongeacht wat MIT en Harvard
ervan mogen denken. Ik ben in elk geval dolblij met deze ontwikkeling.
Af en toe hoor ik: “Oké, je zal wel gelijk hebben,
maar geef toe dat die technologie vooral de rijke wereld ten goede komt.
De mensen aan de onderkant van de piramide
hebben er niet veel aan."
Ik zeg heel duidelijk: “Onzin!”
De onderkant van de piramide profiteert enorm van technologie.
De econoom Robert Jensen heeft een prachtige studie gemaakt
over wat er gebeurde
in de vissersdorpjes van Kerala in India
toen ze voor de allereerste keer mobiele telefoons kregen.
Als je schrijft voor de Quarterly Journal of Economics
doe je dat in een zeer droge en omzichtige taal,
maar toen ik zijn document las, voelde ik dat Jensen het ons probeerde
toe te schreeuwen om ons duidelijk te maken dat dit revolutionair was.
Prijzen stabiliseerden, mensen konden hun economische leven plannen.
Overschotten werden niet gereduceerd. Ze verdwenen gewoon.
Het leven van de kopers en de verkopers
in deze dorpen verbeterde meetbaar.
Ik denk niet dat wat Jensen vaststelde
in deze dorpen
een toevalstreffer was.
Hij documenteerde zeer zorgvuldig
wat er altijd weer gebeurt wanneer technologie
voor het eerst in een omgeving en een gemeenschap opduikt.
Het welzijn van mensen verbetert er aanzienlijk.
Maar als ik kijk naar al het bewijsmateriaal,
en naar wat nog in de pipeline zit, word ik een enorme digitale optimist.
Ik denk dan dat deze prachtige verklaring
van de natuurkundige Freeman Dyson
eigenlijk niet overdreven is. Ze geeft perfect weer wat er aan de hand is.
Onze technologieën zijn grote geschenken.
Wij hebben het grote geluk
om te leven in een tijd waar de digitale technologie opbloeit,
zich verbreedt en verdiept en
een steeds diepgaander impact heeft op de hele wereld.
Ja, de robots pikken onze banen in,
maar je daarop concentreren, is fout.
Het punt is dat we bevrijd worden om andere dingen te doen.
Ik ben er zeker van
dat we gaan afrekenen met armoede, gezwoeg
en ellende over de hele wereld. Daar ben ik zeer zeker van.
Het leven op de planeet zal lichter worden.
Ik ben er overtuigd van dat wat we gaan doen
met onze nieuwe digitale instrumenten zo diepgaand
en gunstig gaat zijn, dat alles wat voorafging
belachelijk gaat zijn.
Ik wil het laatste woord laten
aan een koploper van de digitale vooruitgang,
onze oude vriend Ken Jennings.
Ik wil me aansluiten bij zijn woorden:
“Ik verwelkom onze nieuwe computer-meesters.” (Gelach)
Heel erg bedankt. (Applaus)