Với loài giun C. elegans trong phòng thí nghiệm,
cuộc sống chỉ kéo dài vỏn vẹn vài tuần lễ trên Trái Đất.
Trong khi đó loài rùa, vòng đời có thể lên đến hơn 100 năm.
Chuột kết thúc cuộc đời của chúng sau bốn năm,
trong khi cá voi đầu cong, loài thú sống lâu nhất Trái Đất,
sau khoảng 200 năm mới từ giã cuộc đời.
Như hầu hết các vật sống,
đa số các động vật dần thoái hóa sau khi đạt trưởng thành về sinh lý
trong quá trình lão hóa.
Nhưng thực ra lão hóa có nghĩa gì?
Các tác nhân sau quá trình này rất đa dạng và phức tạp,
nhưng về cơ bản nó được gây ra bởi sự rối loạn và sự chết đi của tế bào.
Khi ta trẻ, các tế bào liên tục được sản sinh
để thay thế các tế bào già và các tế bào chết.
Nhưng khi ta già đi, quá trình này trở nên chậm lại.
Chưa kể, những tế bào già không thể hoạt động tốt như trước đó.
Khiến cơ thể chúng ta dần thoái hóa,
dẫn đến bệnh tật và cái chết.
Nhưng nếu điều này luôn đúng,
tại sao lại có sự khác biệt quá lớn trong vương quốc của động vật?
Đáp án nằm trong rất nhiều nhân tố,
bao gồm cả môi trường
và kích thước cơ thể.
Các yếu tố này giúp động vật thích nghi với áp lực tiến hóa
và làm đa dạng hóa quá trình lão hóa ở các loài động vật.
Hãy để ý đến độ sâu lạnh lẽo của Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương,
nơi cá mập Greenland có thể sống đến hơn 400 năm,
và sò biển quahog Bắc Cực có thể sống đến 500 năm.
Ấn tượng nhất trong số động vật biển sống lâu có lẽ là
loài bọt biển thủy tinh ở Đại Tây Dương,
có thể sống đến hơn 10000 năm trong nước lạnh.
Trong những môi trường lạnh thế này, nhịp tim và tốc độ trao đổi chất chậm lại.
Các nhà nghiên cứu cho rằng điều này cũng có thể làm chậm quá trình lão hóa.
Do đó làm tăng tuổi thọ hay vòng đời.
Khi nói đến kích thước cơ thể, thì thường là,
các loài có cơ thể lớn hơn sẽ sống lâu hơn.
Ví dụ, voi hay cá voi sẽ sống lâu hơn
các loài chuột, và chuột
lại là loài sống lâu hơn ruồi và giun.
Môt số động vật tí hon như giun và ruồi.
cũng bị giới hạn bởi các cơ chế của phân chia tế bào.
Chúng gần như chỉ tạo ra các tế bào không thể phân chia và thay thế,
nên cơ thể nhanh chóng thoái hóa.
Kích thước là một nhân tố quan trọng trong tiến hóa ở động vật.
Những sinh vật nhỏ hơn dễ làm mồi cho các động vật lớn.
Ví dụ, một con chuột khó có thể sống hơn một năm trong tự nhiên.
Vì thế, chúng đã tiến hóa theo hướng phát triển và sinh sản nhanh hơn,
như là cơ chế được tiến hóa để đối phó với vòng đời hạn chế của mình.
Ngược lại, động vật lớn hơn dễ tránh được thú săn mồi hơn
nên có thời gian để phát triển thành kích thước lớn hơn
và sinh sản nhiều lần trong vòng đời của mình.
Dơi, chim, chuột chũi, và rùa nằm ngoài quy luật này,
nhưng mỗi loài vẫn có cách thích nghi riêng
để giúp chúng thoát khỏi kẻ thù săn mồi.
Vẫn còn những trường hợp khác mà động vật với đặc điểm tương tự,
có cùng kích thước và môi trường sống,
lại có vòng đời hoàn toàn khác nhau.
Trong trường hợp này, sự khác biệt di truyền
như cách thức các tế bào phản ứng lại với nguy hiểm,
thường là tác nhân của khác biệt trong tuổi thọ.
Vì vậy chính sự kết hợp tất cả các yếu tố này
với mức độ khác nhau ở các loài động vật khác nhau
đã dẫn đến sự khác biệt mà ta thấy trong giới động vật.
Vậy còn chúng ta thì sao?
Nhân loại gần đây đã đạt đến tuổi thọ trung bình là 71 năm,
có nghĩa vẫn còn rất xa để trở thành một trong những loài thọ nhất Trái Đất.
Nhưng chúng ta có thừa khả năng để kéo dài vòng đời của mình.
Vào đầu thập niên 1900, nhân loại chỉ sống được khoảng 50 năm.
Kể từ đó, chúng ta dần thích nghi bằng việc kiểm soát các nhân tố
gây ra tử vong,
như sự tiếp xúc với môi trường và dinh dưỡng.
Điều này, cùng sự phát triển của những yếu tố khác
khiến ta trở thành một trong những loài duy nhất trên Trái Đất
làm chủ được số phận tự nhiên của mình.