Liệu trúng xổ số có khiến bạn cảm thấy hạnh phúc hơn?
Tưởng tượng bạn trúng số hàng triệu đô la vào ngày mai.
Nếu giống nhiều người khác, bạn sẽ cảm thấy ngây ngất,
không thể tin vào sự may mắn của mình.
Nhưng liệu niềm vui đó có kéo dài được lâu?
Có lẽ không.
Nghiên cứu kinh điển về 22 người trúng số chỉ ra rằng nhiều tháng sau trúng giải,
mức độ hạnh phúc bình quân của họ tuy tăng lên nhưng không vượt quá
mức độ hạnh phúc của những người chưa từng trúng số.
Thậm chí vài người còn cảm thấy buồn bã hơn cả trước khi họ trúng số.
Những nghiên cứu sau này đã khẳng định rằng cảm xúc của chúng ta,
tần xuất và mức độ chúng ta cảm nhận những thứ như niềm vui,
nỗi buồn,
sự lo lắng,
hay giận dữ,
dường như không cải thiện nhờ của cải hay địa vị nếu vượt một ngưỡng nhất định.
Điều này liên quan đến một hiện tượng gọi là "sự thích nghi với niềm khoái lạc",
hay "vòng xoáy khoái lạc".
Nó mô tả xu hướng chúng ta thích nghi với những tình huống mới
để duy trì một trạng thái cân bằng về mặt cảm xúc.
Khi nói đến cảm giác hạnh phúc,
hầu hết chúng ta đều có 1 ngưỡng hạnh phúc nhìn chung khá ổn định
trong suốt quá trình tồn tại của mình.
Tất nhiên, sự mới lạ của thức ăn ngon,
của những kỳ nghỉ xa hoa,
và những ngôi nhà tráng lệ
mới đầu có thể làm bạn cảm thấy như đang ở trên mây,
nhưng khi bạn quen dần với những điều đó
bạn sẽ quay trở lại với trạng thái cảm xúc mặc định của mình.
Điều này nghe có vẻ thê lương,
nhưng "sự thích nghi với niềm khoái lạc" làm cho cảm xúc của chúng ta bớt nhạy cảm
với bất cứ sự thay đổi nào,
bao gồm cả những thay đổi tiêu cực.
Nghiên cứu về những người trúng số
cũng xét đến những người đã từng gặp phải những chuyện khiến họ tê liệt.
Nhiều tháng sau đó, khi được hỏi họ cảm thấy thế nào,
họ trả lời rằng mức độ hạnh phúc của họ đã trở về trạng thái ban đầu.
Vì vậy vòng xoáy khoái lạc tuy có thể ức chế sự thích thú về những thay đổi tích cực,
nó đồng thời cũng kích hoạt khả năng phục hồi từ nghịch cảnh của chúng ta.
Có nhiều lí do khiến việc trúng số
có thể sẽ không làm cho chúng ta cảm thấy vui vẻ được lâu
Quản lý một số tiền lớn là điều không hề dễ dàng,
và một số người từng trúng số kết cục lại tiêu hoặc thua hết số tiền nhanh chóng.
Nó cũng có thể là sự cô lập xã hội.
Một số người trúng số bị xin tiền dồn dập một cách không mong muốn,
nên kết cục họ cắt đứt liên lạc với những người khác.
Và sự giàu có thực ra có thể làm chúng ta trở nên ích kỷ hơn.
Trong một nghiên cứu, người tham gia chơi một trò chơi gian lận độc quyền
nơi các nhà nghiên cứu làm cho người chơi giàu lên một cách nhanh chóng.
Những người chơi giàu có bắt đầu đối xử tệ với những người nghèo hơn
và chiếm hết những đồ ăn vặt mà họ định để chia sẻ cho nhau.
Nhưng chỉ vì một dòng tiền mặt lớn đổ về
không đảm bảo mang lại niềm vui cho cuộc sống của bạn
không có nghĩa số tiền đó không thể làm cho bạn vui vẻ hơn.
Nghiên cứu chỉ ra rằng ta thích nghi với những thứ bề ngoài và vật chất,
như 1 chiếc xe mới hay 1 ngôi nhà to hơn,
nhanh hơn nhiều so với việc thích nghi với những trải nghiệm mới lạ,
như thăm 1 địa danh mới hay học thêm 1 kỹ năng.
Bởi lí do đó,
bạn càng tiêu nhều tiền vào việc trải nghiệm hơn là mua sắm đồ đạc,
bạn sẽ càng cảm thấy hạnh phúc hơn.
Và có một cách khác để khiến tiền làm bạn hạnh phúc:
là hãy dành số tiền ấy cho người khác.
Trong một nghiên cứu nọ, đối tượng nghiên cứu được đưa cho một số tiền
và họ được yêu cầu hãy tiêu cho bản thân họ hoặc cho người khác.
Vào cuối ngày đó, các nhà nghiên cứu gọi cho những người tham gia
và hỏi về mức độ vui vẻ của họ.
Mức độ hạnh phúc của những người tiêu tiền cho người khác
lớn hơn đáng kể so với những người tiêu tiền cho chính bản thân họ.
Và điều này có lẽ là chính xác ở nhiều nơi trên thế giới.
1 nghiên cứu khác cũng xem xét sự hào phóng của hơn 200,000 người đến từ 136 nước
Tại hơn 90% những nước này,
những người từng quyên tiền có xu hướng hạnh phúc hơn những người không đóng góp.
Tuy nhiên nói thì lúc nào cũng dễ hơn làm.
Nếu bạn có 1 triệu đô la trong tay vào ngày mai.
Bạn sẽ làm gì với số tiền đó?