Όπως οι περισσότεροι δημοσιογράφοι, είμαι ιδεαλίστρια.
Μου αρέσει να ξετρυπώνω καλές ιστορίες, ιδίως ανείπωτες ιστορίες.
Απλώς ποτέ δεν περίμενα πως το 2011,
οι γυναίκες θα βρίσκονταν ακόμα σε αυτήν την κατηγορία.
Είμαι η πρόεδρος του Συμποσίου Δημοσιογραφίας και Γυναικών
γνωστό ως JAWS (= σαγόνια). Δαγκώνει. (Γέλια)
Έγινα μέλος πριν από 10 χρόνια, επειδή αναζητούσα γυναικεία πρότυπα,
και ήμουν απογοητευμένη που οι γυναίκες έμεναν πίσω
στο επάγγελμά μας, και τι σήμαινε αυτό
για την εικόνα μας στα ΜΜΕ.
Αποτελούμε το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού,
αλλά είμαστε μόλις το 24% των θεμάτων
που αναφέρονται στις ειδήσεις,
και είμαστε μόλις το 20% των ειδικών, των οποίων η άποψη παρατίθεται στις ειδήσεις,
και τώρα, με τη σημερινή τεχνολογία,
οι γυναίκες θα μπορούσαν να αφαιρεθούν εντελώς από την εικόνα.
Αυτή είναι μια φωτογραφία του Προέδρου Μπάρακ Ομπάμα
και των συμβούλων του που παρακολουθούν την εξουδετέρωση του Οσάμα Μπιν Λάντεν.
Βλέπετε τη Χίλαρι Κλίντον στα δεξιά.
Ας δούμε πώς εμφανίστηκε αυτή η φωτογραφία
σε μια Ορθόδοξη Εβραϊκή εφημερίδα που εδρεύει στο Μπρούκλιν,
Η Χίλαρι έχει εξαφανιστεί. (Γέλια)
Η εφημερίδα ζήτησε συγγνώμη αλλά είπε
πως ποτέ δεν δημοσιεύει φωτογραφίες γυναικών.
Θα μπορούσαν να αποτελέσουν σεξουαλική πρόκληση. (Γέλια)
Αυτή η περίπτωση είναι ακραία, ναι, αλλά παραμένει γεγονός,
πως οι γυναίκες αποτελούν μόνο το 19% των πηγών
στα πολιτικά ρεπορτάζ
και μόνο το 20% στα οικονομικά ρεπορτάζ.
Οι ειδήσεις συνεχίζουν να συντηρούν μια εικόνα όπου οι άνδρες
υπερτερούν αριθμητικά των γυναικών σε όλες σχεδόν τις επαγγελματικές κατηγορίες
εκτός από δύο: φοιτητές και νοικοκυρές. (Γέλια)
Επομένως όλοι λαμβάνουμε μία πολύ στρεβλωμένη εικόνα της πραγματικότητας.
Το πρόβλημα, βεβαίως, είναι
πως δεν υπάρχουν αρκετές γυναίκες στις αίθουσες σύνταξης.
Μετέδωσαν μόλις το 37% των ρεπορτάζ
στον έντυπο Τύπο, στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο.
Ακόμα και στα ρεπορτάζ περί βίας λόγω φύλου,
οι άνδρες καλύπτουν μεγαλύτερο μερίδιο των ρεπορτάζ στον έντυπο Τύπο
και την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο.
Συγκεκριμένο παράδειγμα,
τον περασμένο Μάρτιο, οι Τάιμς της Νέας Υόρκηςδημοσίευσαν ένα ρεπορτάζ
του Τζέιμς ΜακΚίνλεϊ σχετικά με τον ομαδικό βιασμό ενός νεαρού κοριτσιού,
11 ετών, σε μια μικρή πόλη του Τέξας.
Ο ΜακΚίνλεϊ γράφει πως η κοινότητα διερωτάται:
«Πώς έμπλεξαν σ' αυτό οι γιοι τους;»
«Έμπλεξαν», λες και
κάποιος τους παρέσυρε και βιαιοπράγησαν.
Το πρώτο άτομο του οποίου τα λόγια αναφέρει, λέει:
«Αυτό θα βαραίνει τα παιδιά για μια ζωή».
(Το κοινό αντιδρά)
Δεν ακούγονται πολλά για το 11χρονο θύμα,
πέραν του ότι φόραγε ρούχα που την έκαναν να φαίνεται μεγαλύτερη
και πως φορούσε μακιγιάζ.
Οι Τάιμς δέχθηκαν καταιγισμό επικρίσεων.
Αρχικά, υπερασπίστηκαν εαυτούς λέγοντας: «Δεν πρόκειται για δικές μας απόψεις.
Αυτά τα κατέδειξε το ρεπορτάζ μας».
Να σας πω ένα μυστικό που μάλλον ήδη γνωρίζετε:
Τα ρεπορτάζ σας αποτελούν συνθέσεις.
Ως δημοσιογράφοι, ερευνούμε, παίρνουμε συνεντεύξεις.
Προσπαθούμε να δώσουμε μια καλή εικόνα της πραγματικότητας.
Έχουμε όμως και κάποιες ασυναίσθητες προκαταλήψεις,
αλλά η εφημερίδα Τάιμς το κάνει να ακούγεται
σαν να επρόκειτο οποιοσδήποτε να αποδώσει την ιστορία με τον ίδιο τρόπο.
Διαφωνώ με αυτό.
Τρεις βδομάδες μετά, οι Τάιμς επανέρχονται στο ρεπορτάζ.
Αυτή τη φορά συναρθρογραφεί και κάποιος ακόμη πέραν του ΜακΚίνλεϊ,
η Έρικα Γκουντ.
Αυτό που προκύπτει είναι μια πραγματικά λυπηρή, τρομακτική ιστορία ενός νεαρού κοριτσιού
και της οικογένειάς της, παγιδευμένης στη φτώχεια.
Είχε βιαστεί πολλές φορές από πολλούς άνδρες.
Ήταν ένα έξυπνο, ευχάριστο κορίτσι.
Ωρίμαζε γρήγορα, σωματικά,
αλλά το κρεβάτι της ήταν ακόμα γεμάτο λούτρινα ζωάκια.
Είναι μια τελείως διαφορετική εικόνα.
Ενδεχομένως η προσθήκη της κυρίας Γκουντ
κατέστησε την ιστορία αυτή πιο ολοκληρωμένη.
Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Παρακολούθησης των ΜΜΕ διαπίστωσε
πως τα ρεπορτάζ γυναικών δημοσιογράφων είναι πιο πιθανόν
να αμφισβητούν στερεότυπα σε σχέση με αυτά ανδρών δημοσιογράφων.
Στο ραδιοφωνικό σταθμό KUNM στο Αλμπακέρκι, η Ιλέιν Μπομγκάρτλ
πραγματοποίησε μεταπτυχιακή έρευνα επί του θέματος της δημοσιογραφικής κάλυψης
της βίας κατά των γυναικών.
Αυτό που ανακάλυψε ήταν ότι πολλά από αυτά τα ρεπορτάζ
τείνουν να ρίχνουν το φταίξιμο στα θύματα και να υποτιμούν τη σημασία της ζωής τους.
Ρέπουν προς τον εντυπωσιασμό και στερούνται σχετικού περιεχομένου.
Έτσι για τη μεταπτυχιακή της εργασία, έκανε μία σειρά σε τρία μέρη
σχετικά με τη δολοφονία 11 γυναικών,
οι οποίες βρέθηκαν θαμμένες στην Ουέστ Μέισα του Αλμπακέρκι.
Προσπάθησε να αντικρούσει αυτά τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και στερεότυπα
στη δουλειά της, και προσπάθησε να καταδείξει τις προκλήσεις
που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι, από εξωτερικούς παράγοντες,
τις δικές τους εσωτερικές προκαταλήψεις, και πολιτιστικούς κανόνες,
και συνεργάστηκε με κάποιον συντάκτη του εθνικού ραδιοφωνικού σταθμού NPR
προκειμένου να μεταδοθεί το ρεπορτάζ σε εθνικό επίπεδο.
Δεν είναι σίγουρη πως αυτό θα είχε γίνει
αν o συντάκτης δεν ήταν γυναίκα.
Οι ιστορίες στις ειδήσεις είναι πολύ πιο πιθανό
να παρουσιάζουν τις γυναίκες ως θύματα παρά τους άνδρες
και οι γυναίκες είναι πολύ πιο πιθανό να χαρακτηρίζονται
με βάση το σώμα τους.
Το περιοδικό Wired, τον Νοέμβριο του 2010.
Ναι, το τεύχος είχε ως κεντρικό θέμα την ιστοτεχνολογία για το μαστό.
Ξέρω ότι δεν με παρακολουθείτε, οπότε θα απομακρύνω την εικόνα.
Εδώ κοιτάμε. (Γέλια)
Λοιπόν -- (Χειροκρότημα)
Συμβαίνει το εξής.
Το Wired δεν βάζει σχεδόν ποτέ γυναίκες στο εξώφυλλο.
Ναι, έχουν υπάρξει μερικά «έξυπνα» εξώφυλλα.
Η Παμ της σειράς «Το Γραφείο».
Κορίτσια από ιστορίες Manga.
Ένα μοντέλο με καμπύλες καλυμμένο με συνθετικά διαμάντια.
Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Τέξας Σίντι Ρόγιαλ αναρωτήθηκε
στο μπλογκ της: «Νέες κοπέλες σαν τις φοιτήτριές της
πώς αισθάνονται άραγε για το ρόλο τους στην τεχνολογία όταν διαβάζουν το Wired;»
Ο Κρις Άντερσον, συντάκτης του Wired, υπερασπίστηκε την επιλογή του
και είπε ότι δεν υπάρχουν αρκετές γυναίκες, διακεκριμένες γυναίκες
στην τεχνολογία, οι οποίες να πουλάνε στο εξώφυλλο, να αυξάνουν τις πωλήσεις ενός τεύχους.
Εν μέρει αυτό ισχύει. Δεν είναι πολλές
οι διακεκριμένες γυναίκες στον τομέα της τεχνολογίας.
Έχω ένα πρόβλημα όμως με το επιχείρημα αυτό.
Τα ΜΜΕ μας λένε κάθε μέρα τι είναι σημαντικό,
ανάλογα με τα ρεπορτάζ που επιλέγουν και πού τα προβάλλουν.
Αυτό λέγεται διαμόρφωση της θεματολογίας.
Πόσοι γνώριζαν τους ιδρυτές του Facebook
και της Google προτού γίνουν εξώφυλλο;
Βάζοντάς τους στο εξώφυλλο, τους κάνεις πιο αναγνωρίσιμους.
Το περιοδικό Fast Company χαιρετίζει αυτή την ιδέα.
Ιδού το εξώφυλλο του περιοδικού, της 15ης Νοεμβρίου 2010.
Το τεύχος αφορά στις πιο διάσημες γυναίκες, με την μεγαλύτερη επιρροή
στον τομέα της τεχνολογίας.
Ο συντάκτης Ρόμπερτ Σέιφιαν δήλωσε στο Ινστιτούτο Πόιντερ:
«Η Σίλικον Βάλεϊ είναι πολύ λευκή και ανδροκρατούμενη,
αλλά το Fast Company δεν πιστεύει πως ο επιχειρηματικός κόσμος
θα είναι έτσι στο μέλλον, επομένως προσπαθεί να παρουσιάσει μία εικόνα
ενός παγκοσμιοποιημένου κόσμου ο οποίος μεταβάλλεται».
Παρεμπιπτόντως, απ' ό,τι φαίνεται το Wired το πήρε προσωπικά το θέμα.
Ορίστε το τεύχος Απριλίου. (Γέλια)
Πρόκειται για τη Λίμορ Φριντ, ιδρύτρια της εταιρείας Adafruit Industries,
σε πόζα τύπου «Ρόζι που καρφώνει» (διάσημη αφίσα).
Θα ήταν χρήσιμο να έχουμε πιο πολλές γυναίκες σε ηγετικές θέσεις στα ΜΜΕ.
Σύμφωνα με πρόσφατη παγκόσμια έρευνα,
73% των σημαντικότερων διευθυντικών θέσεων στα ΜΜΕ
καταλαμβάνονται ακόμη από άνδρες.
Εδώ όμως έχουμε να κάνουμε με κάτι πολύ πιο περίπλοκο:
τις ίδιες τις δικές μας κρυφές προκαταλήψεις και αγκυλώσεις.
Ο Σάνκαρ Βέντανταμ είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Το Κρυφό Μυαλό:
Πώς το Ασυναίσθητο Μυαλό μας Εκλέγει Προέδρους,
Ελέγχει Αγορές, Διεξάγει Πολέμους και Σώζει τις Ζωές μας».
Είπε στον πρώην διαμεσολαβητή,
στον ραδιοφωνικό σταθμό NPR, ο οποίος έκανε
ρεπορτάζ για τη θέση των γυναικών στα ρεπορτάζ του NPR
πώς οι ασυναίσθητες προκαταλήψεις μας διακατέχουν σε σχεδόν όλη μας τη ζωή.
Είναι δύσκολο να ξεφύγουμε από αυτές.
Ωστόσο, έκανε μία πρόταση.
Παλιότερα εργαζόταν για δύο συντάκτες, οι οποίοι έλεγαν
πώς για κάθε ρεπορτάζ θα πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον μία γυναικεία πηγή.
Στην αρχή δίστασε, αλλά εν τέλει
ακολούθησε την οδηγία πρόθυμα καθότι τα ρεπορτάζ του βελτιώθηκαν
και η δουλειά του έγινε πιο εύκολη.
Δεν ξέρω κατά πόσον ένας από τους συντάκτες ήταν γυναίκα,
αλλά αυτό μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά.
Η εφημερίδα Dallas Morning News κέρδισε βραβείο Πούλιτζερ το 1994
για ένα αφιέρωμα που έκανε για τις γυναίκες ανά τον κόσμο,
ωστόσο, μία από τις δημοσιογράφους μου είπε πως είναι πεπεισμένη
πως δεν θα είχε συμβεί, αν δεν είχαν
γυναίκα βοηθό συντάκτη για τη διεθνή επικαιρότητα,
και δεν θα είχαν εξασφαλίσει κάποια από αυτά τα ρεπορτάζ
χωρίς γυναίκες δημοσιογράφους και συντάκτες επί τόπου,
ιδίως μάλιστα το ρεπορτάζ περί κλειτοριδεκτομής.
Ένας άνδρας δεν θα είχε πρόσβαση σε κάτι τέτοιο.
Είναι σημαντικό να αναλογιστούμε το γεγονός αυτό,
επειδή πολλά από τα θέματα εξωτερικής πολιτικής αφορούν
χώρες όπου η μεταχείριση των γυναικών αποτελεί θέμα,
όπως το Αφγανιστάν.
Κάτι το οποίο ακούμε ως επιχείρημα κατά της αποχώρησής μας
από τη χώρα αυτή είναι η μοίρα των γυναικών, η οποία είναι πρωταρχικής σημασίας.
Είμαι βέβαιη πως ένας άνδρας δημοσιογράφος στην Καμπούλ μπορεί να βρει γυναίκες
για να τους πάρει συνέντευξη. Δεν ξέρω αν αυτό ισχύει στις επαρχιακές, παραδοσιακές περιοχές,
όπου υποθέτω πως οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να μιλούν σε ξένους άνδρες.
Είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να συζητάμε το θέμα αυτό
λαμβάνοντας υπόψη αυτό που συνέβη στη Λάρα Λόγκαν.
Ήταν η ανταποκρίτρια του καναλιού CBS News, η οποία
δέχτηκε βάναυση σεξουαλική επίθεση στην Πλατεία Ταχρίρ στην Αίγυπτο
αμέσως αφού τραβήχτηκε αυτή η φωτογραφία.
Σχεδόν αμέσως μετά, οι επικριτές άρχισαν
να την κατηγορούν λέγοντας διάφορα όπως:
«Μήπως θα ήταν καλύτερα να μην στέλνουν γυναίκες για την κάλυψη τέτοιων ρεπορτάζ».
Δεν άκουσα κανέναν να το λέει αυτό για τον Άντερσον Κούπερ
και το συνεργείο του, οι οποίοι δέχθηκαν επίθεση καλύπτοντας το ίδιο ρεπορτάζ.
Ένας τρόπος να εισέλθουν περισσότερες γυναίκες σε ηγετικές θέσεις
είναι να έχουν ως μέντορες άλλες γυναίκες.
Ένα από τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου μου είναι συντάκτης σε μία μεγάλη,
παγκόσμιας εμβέλειας δημοσιογραφική εταιρεία, αλλά δεν το είχε σκεφτεί ποτέ αυτό
ως επαγγελματική σταδιοδρομία ώσπου γνώρισε γυναίκες πρότυπα στο JAWS.
Αυτή η δουλειά δεν είναι όμως μόνο για υπερ-δημοσιογράφους
ή για την οργάνωσή μου. Όλοι έχετε συμφέρον να είναι ισχυρά
και ζωντανά τα ΜΜΕ.
Να αναλύετε τις ειδήσεις και να αντιδράτε όταν υπάρχουν κενά
στην κάλυψη ρεπορτάζ όπως έκαναν κάποιοι στην περίπτωση των Τάιμς της Νέας Υόρκης.
Να προτείνετε γυναίκες ως πηγή πληροφόρησης σε δημοσιογράφους και συντάκτες.
Να θυμάστε πως η ολοκληρωμένη εικόνα της πραγματικότητας
ίσως και να εξαρτάται από αυτό.
Θα κλείσω με ένα βίντεο κλιπ το οποίο είδα για πρώτη φορά το [1987]
όταν ήμουν φοιτήτρια στο Λονδίνο.
Αφορά στην εφημερίδα Γκάρντιαν.
Ήταν πολύ προτού αποφασίσω
να γίνω δημοσιογράφος, αλλά με ενδιέφερε πολύ
το πώς μαθαίνουμε να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο μας.
Αφηγητής: Ένα γεγονός αν το δει κανείς από μια πλευρά
προκαλεί μία εντύπωση.
Αν το δει από μια άλλη οπτική γωνία,
προκαλεί μια πολύ διαφορετική εντύπωση.
Μόνο, όμως, όταν έχεις όλη την ολοκληρωμένη εικόνα
καταλαβαίνεις πλήρως τι ακριβώς συμβαίνει.
«Γκάρντιαν»
Μέγκαν Κάμερικ: Νομίζω πως όλοι θα συμφωνήσουμε
πως θα ήταν καλύτερα για όλους μας να βλέπουμε ολόκληρη την εικόνα.