Vụ giết người xảy ra vào khoảng hơn 21 năm về trước,
ngày 18 tháng 1 năm 1991,
tại một
thị trấn tạm bợ nhỏ
thuộc Lynwood, bang California, chỉ cách vài dặm
về phía đông nam của Los Angeles.
Một người cha bước ra khỏi căn nhà của mình
để nhắc nhở cậu con trai tuổi thiếu niên và 5 người bạn của anh ta
rằng đã đến lúc dừng ngay việc đùa giỡn ầm ĩ
trên bãi cỏ trước nhà và trên lối đi,
để trở về nhà, hoàn thành bài tập ở trường,
và chuẩn bị đi ngủ.
Và ngay khi người cha thực hiện những điều nhắc nhở trên,
một chiếc xe được lái một cách chậm rãi,
và chỉ ngay sau khi nó vượt qua người cha và những đứa trẻ,
một bàn tày vươn ra từ cửa sổ phía trước chỗ hành khách,
và "Bằng,bằng" -- giết chết người cha.
Và chiếc xe tăng tốc biến mất.
Cảnh sát,
các điều tra viên, làm việc hiệu quả một cách d8áng ngạc nhiên.
Họ đã xem xét tất cả những thủ phạm thông thường,
và trong vòng chưa tới 24 giờ, họ đã có được nghi phạm:
Đó là Francisco Carrillo, một đứa trẻ chỉ mới 17 tuổi
sống cách nơi vụ bắn súng xảy ra
khoảng 2, 3 dãy nhà.
Họ tìm thấy những bức hình của hắn. Họ đã chuẩn bị một dữ liệu hình,
và ngày hôm sau khi vụ án xảy ra,
họ đưa nó cho một trong những đứa trẻ, và nó nói rằng,
"Đó chính là bức ảnh.
Đó chính là kẻ bắn súng mà cháu nhìn thấy đã giết chú ấy"
Đó là tất cả những gì mà quan tòa sơ bộ
đã nghe thuật lại để có thể buộc chàng trai Carrillo ra hầu tòa
với tội danh giết người cấp độ một.
Trong cuộc điều tra tiếp sau đó trước khi phiên tòa thực sự diễn ra,
mỗi đứa trẻ trong 5 đứa được cho xem
những tấm ảnh, cùng một dữ liệu hình.
Bức ảnh mà chúng tôi có thể xác định được rõ nhất có lẽ
là bức mà chúng đã được xem trong dữ liệu hình
nằm ở góc cuối bên phía tay trái các bạn của những tấm ảnh căn cước này.
Lý do mà chúng tôi không chắc chắn một cách hoàn toàn là bởi vì
bản chất của sự bảo quản chứng cứ
trong hệ thống pháp lý của chúng ta,
nhưng có thể đó là vì một buổi nói chuyện TED khác ngay sau đó (Tiếng cười)
Vì vậy tại phiên tòa chính thức,
tất cả 6 đứa trẻ đã đứng ra làm chứng,
và chỉ ra rằng những sự nhận dạng mà chúng đã thực hiện
trong dữ liệu ảnh.
Anh ta (Carrillo) đã bị kết án. Anh ta phải chịu án chung thân,
và được chuyển đến nhà tù Folsom.
Vậy thì có gì sai?
Một phiên tòa công tâm và thẳng thắn, điều tra đầy đủ.
Ồ vâng, không có khẩu súng nào được tìm thấy cả.
Không có phương tiện nào được xác nhận là chiếc xe
mà kẻ gây án đã vươn tay ra từ đó.
và không một ai bị kết tội là người đã lái
chiếc xe gây án kia.
Và chứng cứ ngoại phạm của Carrillo là gì?
Người nào trong số những bậc cha mẹ có mặt trong phiên tòa có thể không nói dối
về nơi ở của đứa con trai hoặc gái của mình
trong cuộc điều tra về vụ giết người?
Bị tống vào tù,
Kiên quyết khẳng định mình vô tội,
điều mà anh ta đã dai dẳng đấu tranh trong suốt 21 năm qua.
Vậy vấn đề là gì?
Vấn đề thực sự của loại vụ án như thế này
xuất phát rất nhiều từ những thập kỷ của việc nghiên cứu khoa học
liên quan đến trí nhớ con người.
Đầu tiên, chúng ta có tất cả những sự phân tích thống kê
từ công trình "Dự án về sự vô tội",
ở đó chúng tôi biết được rằng chúng tôi có cỡ
250 hoặc 280 những vụ án đã được lưu giữ lại mà con người có thể
bị kết án oan rồi thì sau đó lại được giải tội,
một vài trong số ấy là từ xà lim dành cho tử tù, dựa vào nền tảng của sự phân tích DNA sau này,
và bạn nên biết rằng hơn 3 phần 4 trong tất cả những vụ
minh oan này chỉ liên quan đến sự chứng thực về nhận dạng mà nhân chứng khai báo
trong suốt phiên tòa đã kết tội những phạm nhân này.
Chúng tôi biết được rằng những lời khai của nhân chứng có thể là sai lầm.
Điều còn lại xuất phát từ một khía cạnh rất thú vị
của ký ức con người mà có liên quan đến nhiều chức năng của não bộ
nhưng tôi có thể kết luận ngắn gọn
trong một dòng đơn giản:
Não bộ ghét sự trống rỗng.
Dưới những điều kiện quan sát tốt nhất,
hoàn toàn tốt nhất,
chúng ta chỉ phát hiện ra, mã hóa và lưu trữ vào bộ não của mình
những đoạn ngắn, những mảnh ghép nhỏ của toàn bộ những trải nghiệm xảy ra trước mắt chúng ta,
và chúng được lưu trữ trong những phần khác nhau của bộ não.
Vậy thì giờ đây, khi mà việc nhớ lại những gì đã trải qua
trở nên thật quan trọng với chúng ta,
chúng ta lại chỉ có một sự lưu trữ không đầy đủ, chúng ta chỉ nắm được chỉ một phần nào đấy của toàn bộ sự việc
và điều gì xảy ra?
Dưới tầm của sự nhận thức, ngay cả khi không có một yêu cầu nào cho bất kỳ hình thức
thúc đẩy xử lý, não bộ sẽ thêm vào những thông tin
đã biến mất,
không phải dựa trên những lưu trữ gốc ban đầu,
mà từ những sự can thiệp, từ sự dự đoán,
từ những nguồn thông tin mà bạn được biết đến,
như một người quan sát, sau khi quan sát.
Điều đó xảy ra ngay khi bạn không nhận thức được rằng
chuyện gì đang diễn ra với mình.
Nó được gọi là những ký ức được tái hiện lại.
Nó xảy đến đối với chúng ta trong tất cả các khía cạnh của cuộc sống, vào bất cứ lúc nào.
Nó là 2 điểm được xem xét trong nhiều thứ khác --
kí ức được tại tạo lại, thực tại về khả năng sai lầm của nhân chứng --
chính là một phần của quá trình điều tra
của nhóm luật sư kháng án
được dẫn dắt bởi một vị luật sư tuyệt vời tên là Ellen Eggers
nhằm hội tụ kinh nghiệm và cả tài năng của họ lại với nhau
và kiến nghị một phiên tòa thượng thẩm
cho việc xét xử lại vụ án của Francisco Carrillo.
Họ thuê tôi, như một nhà sinh lý học thần kinh về mặt pháp chứng,
bởi vì tôi có những kiến thức chuyên môn
về sự xác nhận trí nhớ của nhân chứng,
và điều này rõ ràng rất hợp lý đối với vụ án này, phải không?
Nhưng cũng bởi vì tôi có chuyên môn và chứng thực về
bản chất của tầm nhìn về đêm của con người.
Vâng, vậy thì điều gì phải làm với vấn đề này?
Khi bạn đọc qua những tài liệu của vụ án
trong vụ Carrillo này,
một trong những điều có thể bất chợt làm bạn ngạc nhiên đó là
những điều tra viên đã nói rằng ánh sáng rất tốt
tại hiện trường tội ác, tại vụ bắn súng.
Tất cả những đứa trẻ thiếu niên đã khai trong suốt phiên tòa
rằng chúng có thể nhìn thấy rất rõ.
Nhưng điều này lại xảy ra vào giữa tháng 1,
tại vùng Bắc Hemisphere, vào lúc 7 giờ tối.
Vì vậy khi tôi thực hiện những phép tính toán
về những dữ liệu về mặt trăng và mặt trời
ở địa điểm tại trái đất vào thời khắc xảy ra vụ
bắn súng, được rồi,
nó đã quá thời điểm kết thúc hoàng hôn của ngày
và chẳng có mặt trăng nào xuất hiện tối hôm đó.
Vì vậy tất cả ánh sáng trong khu vực này từ mặt trời và mặt trăng
là những gì bạn chứng kiến trên màn hình ngay đây.
Ánh sáng duy nhất tại khu vực đó phải xuất phát
từ những nguồn sáng nhân tạo,
và đó là nơi tôi quyết định ra ngoài và tái hiện lại hiện trường
vụ án với những cái quang kế, với rất nhiều phương pháp đo lường
sự chiếu sáng và nhiều phương pháp khác về
sự tiếp thu màu sắc, cùng với những máy ghi hình đặc biệt
và phim với tốc độ cao, phải không nào?
Thực hiện tất cả các phép đo lường và ghi lại chúng,phải chứ?
Và sau đó chụp lại những bức ảnh, và đây là những gì hiện trường
trông như thế nào tại thời điểm diễn ra vụ nổ súng
từ vị trí của những đứa trẻ
nhìn về chiếc xe đi ngang qua và xả súng.
Đây là nhìn trực tiếp từ bên kia đường
từ nơi mà chúng đang đứng.
Hãy nhớ rằng, bản báo cáo của những điều tra viên đã ghi nhận rằng
ánh sáng rất tốt.
Những đứa trẻ đã bảo rằng chúng có thể nhìn thấy rất rõ.
Đây là nhìn xuống về phía đông,
nơi mà chiếc xe gây án đã tăng tốc và vụt mất,
và đây là ánh sáng trực tiếp từ phía sau người cha
và bọn trẻ.
Như các bạn có thể thấy, nó rất tệ.
Không một ai sẽ gọi cái này là ánh sáng tốt cả
và thực tế là, cũng tốt đẹp như những tấm hình ở đây,
lý do mà chúng tôi chụp chúng là bởi vì tôi đã biết tôi sẽ phải chứng thực điều này tại tòa,
và một bức ảnh thì đáng giá hơn cả một ngàn từ
khi bạn cố gắng chia sẻ những con số,
những khái niệm trừu tượng như là luxơ (đơn vị ánh sáng), sự đo lường quốc tế
về sự chiếu sáng, những giá trị của kiểm tra về sự hấp thụ màu sắc Ishihara.
Khi các bạn trưng ra những điều đó với những người mà không thông thạo
về những khía cạnh đó của khoa học và chúng trở thành
những con kỳ nhông dưới ánh sáng mặt trời vào buổi trưa. Nó giống như
đang nói chuyện về đường tiếp tuyến của góc nhìn, phải không?
Mắt của chúng chỉ đờ đẫn ra, phải không?
Một chuyên gia pháp chứng giỏi cũng phải là một thầy dạy giỏi,
một người giao tiếp giỏi, và đó là một phần của lý do
tại sao chúng tôi lại chụp những bức ảnh, để chỉ ra không những
nơi nguồn sáng là đâu và cái mà chúng tôi gọi là đóm,
sự phân bổ, mà còn để mà để nó trở nên dễ dàng hơn
cho người xem xét sự thật thấu hiểu hơn về những tình huống như vậy.
Vì vậy những cái này là một số bức ảnh mà thực tế
tôi đã dùng khi cho lời khai,
nhưng quan trọng hơn là đối với tôi-một nhà khoa học,
là những xem xét đó, những số ghi quang kế,
mà tôi sau đó có thể chuyển đổi thành những sự dự đoán thực tế
về khả năng trực quan của mắt người
dưới những tình huống như vậy,
và từ những điều mà tôi đã ghi lại được tại hiện trường
dưới cùng điều kiện về mặt trăng và mặt trời
tại cùng một thời điểm, và vân vân, đúng vậy,
tôi có thể dự đoán
rằng sẽ chẳng có sự nhận thức về màu sắc nào đáng tin cậy cả,
và điều này rất quan trọng cho việc nhận diện gương mặt,
và rằng đó chỉ có thể nhìn trong điều kiện ánh sáng kém,
điều này có nghĩa là có rất rất ít độ phân giải,
mà chúng tôi gọi là ranh giới hay là phát hiện biên,
và hơn nữa bởi vì mắt có thể sẽ
hoàn toàn giãn nở dưới loại ánh sáng này, chiều sâu của phạm vi quan sát,
khoảng cách mà bạn có thể tập trung và nhìn thấy những chi tiết,
chỉ có thể cách đó ít hơn 18 inches (45,72 cm).
Tôi đã chứng thực điều đó tại phiên tòa,
và trong khi quan tòa tỏ ra rất lưu tâm,
đó lại là một quá trình lắng nghe quá dài
đối với một kiến nghị xét xử lại, và kết quả là,
tôi ghi nhận được bằng một cái liếc nhìn
rằng có thể quan tòa sẽ cần
một chút thúc đẩy
nhiều hơn là những con số.
Và tại đây tôi trở nên táo bạo hơn một chút,
tôi quay người lại
và yêu cầu quan tòa,
Tôi nói, "Thưa ngài, tôi nghĩ là ngài nên ra ngoài
và tận mắt nhìn thấy hiện trường vụ án".
Bây giờ tôi có thể sử dụng giọng điệu mà nghe có vẻ giống một lời thách thức hơn
hơn là một lời yêu cầu ---(Tiếng cười)---
tuy nhiên, với danh tiếng và lòng can đảm của mình
ông ta đã nói, "Được rồi tôi sẽ làm thế"
Một tin sốc trong luật học Mỹ.
Vậy nên trong thực tế, chúng tôi đã tìm ra những điều kiện tương đồng,
chúng tôi tái hiện lại toàn bộ sự việc một lần nữa,
vị quan tòa ra ngoài cùng với toàn bộ đội sĩ quan cảnh sát trưởng
để bảo vệ ông trong một cộng đồng như thế này, được chứ? (Tiếng cười)
Chúng tôi đã nhờ ông ấy đứng sát mặt đường một chút,
gần với chiếc xe nghi phạm, phương tiện di chuyển của tên hung thủ hơn
so với những đứa trẻ đã có mặt ở đó,
vì vậy ông ấy đứng cách vài feet (1 foot= 30,48 cm) so với lề đường
hướng về chính giữa con đường.
Chúng tôi cho một chiếc xe hơi chạy ngang qua,
chiếc xe tương đồng với chiếc được bọn trẻ diễn tả
Trong xe có một tài xế và một hành khách,
và sau khi chiếc xe đã chạy qua vị quan tòa,
người hành khách sẽ vươn tay ra,
chỉ ngược về phía vị quan tòa trong khi chiếc xe vẫn đang tiếp tục chạy,
giống như những gì mà bọn trẻ đã tả, đúng không?
Ngay lúc ấy, anh ta không sử dụng cây súng thật,
mà sử dụng một đồ vật màu đen mà giống như
cây súng được mô tả.
Anh ta chĩa súng, và đây là những gì vị quan tòa ấy đã chứng kiến.
Đây là chiếc xe cách vị quan tòa cỡ 30 feet (914 cm).
Có một cánh tay chìa ra ngoài phía bên ghế hành khách
và chỉ ngược về phía các bạn.
Khoảng cách là 30 feet.
Một số đứa trẻ nói rằng thực tế thì chiếc xe
chỉ cách chúng khoảng 15 feet khi súng nổ.
Được rồi. Thế thì 15 feet vậy.
Đến lúc này tôi cảm thấy một chút bận tâm.
Vị quan tòa này là người mà bạn sẽ không bao giờ muốn đùa giỡn.
Ông ta là một người nhẫn nhịn. Tôi đã không thể thấy được một chút nhăn nhó nhíu mày nào của ông ta.
Tôi cũng không thể thấy được bất kỳ một cái gật đầu dù là nhẹ nhất nào của ông ấy.
tôi không thể đoán được ông ấy sẽ phản ứng với chuyện này như thế nào,
và sau khi ông ấy chứng kiến việc tái diễn hiện trường này,
ông ấy quay về phía tôi và nói,
"Còn có điều gì khác mà anh muốn tôi chứng kiến nữa không?"
Tôi nói rằng "Vâng thưa ngài" và tôi không biết liệu có phải mình được
thúc đẩy bởi những phép đo lường khoa học mà tôi có
ngay trong túi của mình và cả kiến thức mà tôi tin là chính xác hay không,
hay nó chỉ là một sự ngu ngốc tuyệt đối,
, điều mà tôi cho rằng đó là những gì mà luật sư biện hộ nghĩ --- (Tiếng cười) ---
khi họ nghe tôi trình bày,
"Vâng thưa quý tòa, tôi muốn quý tòa đứng ngay tại đó
và tôi muốn chiếc xe chạy quanh tòa nhà đó một lần nữa
và tôi muốn nó đến và dừng lại
ngay trước mặt ngài, cách khoảng 3 đến 4 feet,
và tôi muốn vị hành khách ngồi trên xe chìa tay ra
với một vật màu đen và chĩa thẳng vào ngài,
và ngài có thể nhìn vào nó nếu ngài muốn."
Và đó là những gì mà ông ta đã chứng kiến. (Tiếng cười)
Các bạn sẽ để ý thấy rằng, và điều đó cũng có trong bản báo cáo kiểm tra của tôi,
tất cả ánh sáng chi phối đều đến từ hướng bắc,
điều đó có nghĩa là gương mặt của kẻ bắn súng có thể
đã bị chắn trong ảnh. Nó đáng lẽ sẽ bị ngược sáng.
Hơn nữa, mui xe
sẽ gây ra thứ mà chúng ta gọi là "đám mây bóng" bên trong chiếc xe
dẫn tới việc làm cho nó trở nên tối hơn.
Và khoảng cách là từ 3 đến 4 feet.
Tại sao tôi lại mạo hiểm thế này?
Tôi biết rằng độ sâu của phạm vi là 18 inch (1 inch =2.54cm) hoặc ít hơn.
3-4 feet, nó có thể được coi như
cách đó một sân bóng.
Đây là những gì ông ấy đã thấy.
Ông ta trở về, có thêm một vài ngày nữa để nghe
về các chứng cứ. Và cuối cùng,
ông ấy đưa ra đánh giá rằng ông sẽ chấp nhận
đề nghị xét xử lại.
Và hơn nữa, ông ấy đã tha bổng Carrillo
để anh có thể tìm kiếm sự giúp đỡ chuẩn bị cho sự biện hộ cho bản thân
nếu bên nguyên quyết định xét xử lại.
điều mà họ đã quyết định không làm.
Anh ta giờ đây là một người đàn ông được trả tự do. (Vỗ tay)
(Vỗ tay)
Đây là anh ta, đang ôm chặt lấy người bà của mình.
Bạn gái anh ấy mang thai khi anh ta đến phiên tòa xét xử.
Và cô ấy đã sinh ra một bé trai.
Anh ấy cùng với con trai cả hai đều đang ở Long Beach bang California
ngay lúc này cùng học tập. (Vỗ tay)
Và những gì mà ví dụ điển hình này --
những gì quan trọng còn lưu giữ trong đầu chúng ta?
Thứ nhất, có một lịch sử rất dài về mối ác cảm
giữa khoa học và luật pháp
trong luật học Mỹ.
Tôi có thể "thết đãi" quý vị bằng những câu chuyện kinh dị về sự thiếu hiểu biết
qua hơn vài thập kỷ với kinh nghiệm làm việc như một chuyên gia pháp chứng
trong việc cố gắng đưa khoa học vào trong xử án.
Hội đồng phản đối luôn luôn đấu tranh và chống lại nó.
Một đề nghị là tất cả chúng ta cần trở nên
hòa hợp hơn vớ sự cần thiết, thông qua chính sách,
thông qua những thủ tục,
để đưa khoa học một cách sâu rộng hơn vào trong xét xử ở tòa án,
và tôi nghĩ một bước tiến lớn đối với điều đó
là cần nhiều yêu cầu hơn,
với tất cả sự tôn trọng dành cho trường luật,
về khía cạnh khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học
cho bất kỳ ai sẽ dấn thân vào ngành luật,
bởi vì họ sẽ trở thành quan tòa xét xử.
Hãy nghĩ về việc làm sao mà chúng ta có thể chọn ra những vị quan tòa cho đất nước này.
Nó rất khác biệt so với hầu hết các nền văn hóa khác. Đúng chứ?
Một biện pháp nữa tôi muốn đề nghị là,
sự cẩn trọng mà tất cả chúng ta cần phải có,
Tôi luôn luôn phải nhắc nhở bản thân
về việc những ký ưc
mà chúng ta cho là đúng và tin tưởng trên thực tế có thể chính xác đến cỡ nào?
Có vài thập kỷ về nghiên cứu,
những ví dụ về những trường hợp như thế này,
trong đó có những cá nhân
thực sự, thực sự tin. Không một ai trong những đứa trẻ này
, những người đã nhận dạng anh ấy
nghĩ rằng họ đang chọn nhầm người.
Không ai trong số họ nghĩ rằng họ không thể nhìn thấy gương mặt của hung thủ.
Tất cả chúng ta cần phải thật cẩn trọng.
Tất cả những ký ức của chúng ta đều là những ký ức được tái tạo lại.
Chúng là sản phẩm của những gì mà chúng ta trải nghiệm ban đầu
và tất cả những thứ gì đã diễn ra sau đó.
Chúng rất năng động.
Chúng rất dễ uốn nắn. Chúng dễ thay đổi,
và kết quả là tất cả chúng ta cần phải nhớ rằng cần phải cẩn trọng,
rằng sự chính xác của những ký ức
không thể được đo lường qua việc chúng sống động đến cỡ nào
cũng không phải dựa trên việc chúng ta chắc chắn rằng chúng đều đúng.
Cảm ơn rất nhiều. (Vỗ tay)