လူသားတွေဟာ အပ်ထိုးမိလို့နာကျင်တာ
ခလုတ်တိုက်မိလို့ခြေထောက်နာသွားတာ
သွားတစစ်စစ်ကိုက်တာတွေကို သိကြပါတယ်။
ကျွနု်ပ်တို့ဟာနာကျင်မှုပေါင်းများစွာကို သိနိုင်ပြီး သက်သာမယ့်နည်းတွေလည်းရှိကြတယ်။
ဒါဆို အခြားသောသတ္တဝါတွေကကော?
ကျွနု်ပ်တို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့တိရိစ္ဆာန် တွေကနာကျင်မှုကိုဘယ်လိုခံစားကြရပါလဲ။
ဒါဟာကျွန်တော်တို့အခုလေ့လာကြမယ့် အဓိကအချက်ပေါ့။
သူတို့ဟာပတ်ဝန်းကျင်အကျိုးပြုလို့
တိရိစ္ဆာန်တွေကိုအိမ်မှာမွေးကြတယ်
အချို့မျိုးစိတ်ကိုတော့အစားအစားအတွက် မွေးကြတယ်။
နောက်ခေတ်မီသိပ္ပံစမ်းသပ်မှုတွေနဲ့ လူသား ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း သူတို့ကိုသုံးပါတယ်။
တိရိစ္ဆာန်တွေဟာကျုပ်တို့အတွက် အရေးပါပါတယ်။
ဒါကြောင့် သူတို့လေးတွေ အလကားနေရင်း မနာကျင်စေဖို့ကလည်းအရေးကြီးပါတယ်။
လူသားနဲ့တူတဲ့ နို့တိုက်သတ္တဝါလိုအကောင်တွေ အတွက်
ထိခိုက်မိလို့နာကျင်ရတာဟာမြင်သာပါတယ်။
သို့သော်မမြင်သာတဲ့နာကျင်မှုတွေလည်း ရှိပါသေးတယ်။
လူသားတွေကို နာကျင်မှုသက်သာစေတဲ့အရာတွေက သူတို့ကိုလည်းအထောက်အကူပြုပါတယ်။
တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့သဘာ၀ဟာ လူသားတွေနဲ့မတူလေလေ၊
သူတို့ရဲ့နာကျင်မှုကိုနားလည်ဖို့ ပိုခက်လေလေပဲဖြစ်ပါတယ်။
ပုဇွန်တစ်ကောင်နာနေမနေကို သင်ဘယ်လိုပြောနိုင်မလဲ
မြွေဆိုရင်ကော?
ခရုတစ်ကောင်ကော?
လူသားတွေအပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ ကျောရိုးရှိသတ္တဝါတွေမှာ
နာကျင်မှုကို အဓိကအားဖြင့် အပိုင်းကြီး ၂ပိုင်းခွဲနိုင်ပါတယ်။
ပထမတစ်ခုကတော့ အာရုံကြောနဲ့အရေပြားဟာ နာကျင်မှုတွေကို အာရုံခံတယ်၊
နောက် အဲ့ဒီသတင်းတွေကို ပင်မအာရုံကြောမကြီးဆီပို့လိုက်တယ်။
အဲ့မှာရှိတဲ့motor neurons တွေကလှုပ်ရှားမှုကိုဖြစ်စေပြီး
အန္တရာယ်မှရုတ်တရက်ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းလိုက်တယ်။
ဒါဟာnociceptionလို့ခေါ်တဲ့ကိုယ်ခန္ဓာ အပြင်ပိုင်းထိခိုက်မှုကိုသိခြင်းဖြစ်တယ်၊
တိရစ္ဆာန်အားလုံးနီးပါးကော၊
အချို့ရိုးရှင်းတဲ့အာရုံကြောစနစ်ပဲ ရှိတဲ့အကောင်တွေတောင်မှ၊
ဒီနာကျင်မှုကိုခံစားရပါတယ်။
ဒီအစွမ်းအစလေးမှမရှိရင် အန္တရာယ်တွေကိုရှောင်ဖယ်နိုင်မှာမဟုတ်ဘဲ
နောက်ပြီးရှင်သန်ဖို့အတွက်လည်း ခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။
ဒုတိယတစ်ခုကတော့ အန္တရာယ်ကို စိတ်မှသိနေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
လူတွေရဲ့အရေပြားမှာရှိတဲ့အာရုံခံဆဲလ်လေးတွေက ပင်မအာရုံကြောမကြီးကတဆင့်
ဦးနှောက်ဆီသို့ဒုတိယအကြိမ်သတင်းပို့ပါတယ်။
ခန္ဒာကို်ယ်အနှံ့ အာရုံခံဆဲလ်သန်းပေါင်း များစွာက နာကျင်မှုကိုခံစားသိနိုင်ပါတယ်။
လူသားတွေမှာ ဒီဖြစ်စဉ်က ရှုပ်ထွေးပြီး ကြောက်ရွံမှု နာကျင်မှု၊
ဖိစီးမှုတွေလိုမျိုး၊
စိတ်ခံစားချက်တွေနဲ့၊
ဆက်စပ်နေပါတယ်။
ဒီဒုတိယဖြစ်စဉ်ကို တိရစ္ဆာန်တွေဘယ်လို တုံ့ပြန်ကြလည်းဆိုတာ
တိတိကျကျသိဖို့အတော်လေးခက်ပါတယ်၊
ဘာလို့လဲဆို သူတို့ဘယ်လိုခံစားနေရတယ်ဆိုတာ မပြောပြနိုင်လို့ပါ၊
သို့သော် တိရစ္ဆာန်တွေဘယ်လိုပြုမူတယ်ဆိုတာ ကြည့်ပြီး လေ့လာနိုင်ပါတယ်။
တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်တွေကဒဏ်ရာတွေကို သူတို့ကိုယ်သူတို့ပြုစုကြတယ်။
နာကျင်မှုကို အသံကျယ်ကျယ် မြည်ဟိန်းပြပြီး၊
အကောင်တွေနဲ့ဝေးရာကိုသွားလိုက်ပါတယ်၊
စမ်းသပ်ခန်းထဲက ကြက်တို့ကြွက်တို့ စတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေက နာကျင်ခဲ့ရင် ကိုယ့်ဘာသာ
နာတာသက်သာအောင်လုပ်ကြတာကို သုတေသီတွေကရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တယ်။
တိရစ္ဆာန်တွေဟာ သူတို့နာကျင်မှုခံစားခဲ့ရတဲ့ အခြေအနေတွေလို ထပ်ကြုံတွေ့လာရင်၊
အန္တရာယ်ရှိတာကိုသိပြီးအဲ့လိုနေရာတွေက ရှောင်ဖယ်သွားကြပါတယ်၊
ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုတွေက ကျောရိုးရှိသတ္တဝါတွေက နာကျင်မှုကို
ခံစားနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ပါတယ် ဒါကြောင့်
ကျောရိုးရှိသတ္တဝါတွေကိုရည်ရွယ်ချက်မရှိ နာကျင်စေတာကနိုင်ငံအများပြားမှာတရားမဝင်ဘူး။
သို့သော် ကျောရိုးမရှိတဲ့သတ္တဝါတွေလို အခြား တိရစ္ဆာန်တွေကြတော့ကော။
သူတို့အတွက်ဥပဒေအရကာကွယ်ပေးထားတာ မရှိပါဘူး၊
ဘာလို့လဲဆိုတော့သူတို့ရဲ့ပြုမူလုပ်ရှားပုံ တွေက နားလည်ဖို့ခက်ခဲလို့ပါ။
သူတို့ထဲကမှအချို့အကောင်တွေဖြစ်တဲ့ ရေဘဝဲ၊
တီကောင်၊ ရေခူ
လိုအကောင်တွေတော့၊
ခန့်မှန်းလို့ရပါတယ်။
ဒါဟာရိုးရှင်းပြီး ဦးနှောက်မပါတဲ့အကောင်တွေ အတွက်
သာဓကတွေပါပဲ။
ရေဘဝဲဟာသူ့ကိုသံပရာသီးနဲ့ညှစ်လိုက်ရင် တွန့်သွားပါတယ် ဒါဟာသူရဲ့
ထိတွေ့မှုအာရုံခံနိုင်စွမ်းကြောင့်ဖြစ်တယ်။
သို့သော်ရိုးရှင်းလှတဲ့အာရုံကြောစနစ်ဟာ
နာကျင်မှုကို စိတ်ကထိန်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့ ပုံစံမျိုးမဟုတ်ပါဘူး။
ရေဘဝဲရဲ့ဦးနှောက်ကဆန်းပြားရှုပ်ထွေးသော်လည်း
အခြားသောကျောရိုးမဲ့။
သတ္တဝါကနားလည်ဖို့ခက်ပါတယ်၊
နောက်ပြီးရေဘဝဲတွေဟာဉာဏ်အကောင်းဆုံး ကျောရိုးမဲ့သတ္တဝါတွေထဲက တကောင်ဖြစ်တယ်။
နိုင်ငံတော်တော်များများကလူတွေကရေဘဝဲကို အရှင်လတ်လတ်စားကြတဲ့ဓလေ့ကရှိနေတုန်းဖြစ်တယ်။
ပုဇွန်တွေ ကျောက်ပုဇွန်တွေ ဂဏန်းတွေကို နာတတ်မတတ်သေချာမသိကြပေမယ့်
အရှင်လတ်လတ်ပြုတ်စားကြပါသေးတယ်။
ဒါဟာ ဥပဒေကြောင်းအရဆိုင်တဲ့ပြဿနာ တစ်ခုပါ၊
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီကောင်တွေကို မလိုအပ်ဘဲနာကျင်မှုကိုခံစားစေရလို့ဖြစ်တယ်။
သိပ္ပံနည်းကျရှာဖွေမှုတစ်ခုဟာ အငြင်းပွားစရာ ဖြစ်နေသော်လည်း သဲလွန်စလေးတွေရခဲ့ပါတယ်။
ဝင်ကစွပ်တွေကိုစမ်းသပ်မှုမှာ သူတို့ဟာ လျှပ်စစ်နဲ့မေ့မျောအောင်လုပ်လိုက်ရင်
အခွံကနေဖို့မသင့်တော်ဘူးဆိုကာ ထွက်သွားလိမ့်မယ်၊
သို့သော် ကောင်းတဲ့အခွံလွတ်ထဲနေကြတယ်။
နာနေတဲ့လက်ချောင်းကို ကာကွယ်ဖို့ကွေးထားတတ်တဲ့ရေဘဝဲတွေဟာ
အဲဒီလက်ချောင်းကိုသုံးပြီးအစာဖမ်းနိုင်တယ်။
ဒါဟာဒီတိရိစ္ဆာန်တွေဟာအန္တ့ရာယ်တွေကို တုံ့ပြန်နိုင်ရုံတင်မကဘဲ ထိတွေ့အာရုံကိုလည်း
ကောင်းကောင်းအသုံးချတတ်တာကို ပြသနေပါတယ်။
ဂဏန်းတွေဟာ ဓာတ်လိုက်ခံလိုက်ရရင် အဲ့ထိမိတဲ့နေရာကို
ထပ်ခါထပ်ခါပွတ်နေပါတော့တယ်။
ပင်လယ်ပက်ကျိတွေတောင်မှ အန္တရာယ်
ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့လှုံဆော်မှုကိုရရင် တန်းပြေးတော့တာပဲ။
ဒါတွေဟာရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာခံစားမှုတချို့ကို မှတ်ထားနိုင်တဲ့မှတ်ဉာဏ်အနည်းငယ်ရှိနေတယ်
လို့ဆိုလိုတာပါ လူတွေဟာတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့နာကျင်ခြင်းကို
ဆက်ရှာဖွေလေ့လာနေပါတယ်၊ လူတွေအသိတိုးတက်လာနေလို့
တစ်နေ့မှာ တိရစ္ဆာန်တွေကိုရည်ရွှယ်ချက်မရှိ နာကျင်ခြင်းမဲ့တဲ့ ကမ္ဘာတစ်ခုဖြစ်လာလောက်တယ်