ไม่ว่าในยุคสมัยใดหรือที่ไหน
มนุษย์เราต่างสงสัย
"ว่าเรามาจากที่ใด
มาเพื่อทำสิ่งใดในโลก
เมื่อตายไปแล้วเราจะเป็นอย่างไร"
ศาสนาคือระบบความเชื่อ
ที่เจริญและมีวิวัฒนาการมาเรื่อย ๆ
เพื่อตอบสนองต่อปริศนาเหล่านี้
และอื่น ๆ
ที่เรารู้สึกว่าบางคำถาม
จะได้รับการคลี่คลายได้ ก็ด้วยเพียงศรัทธาเท่านั้น
และจากการตระหนักรู้ด้วยตนเอง
ว่ามีสิ่งที่ยิ่งใหญ่ว่าตัวของเรา
มีอำนาจที่อยู่เหนือกว่าเรา ที่เราจะต้องขานรับ
หรือมีแหล่งที่เป็นต้นกำเนิดของเราทุกคน
และที่ซึ่งเราต้องย้อนกลับไป
ฮินดูหมายถึงศาสนาของอินเดีย
มันไม่ใช่ศาสนาเพียงศาสนาเดียว
แต่เป็นการรวมกลุ่มความเชื่อที่คล้ายกัน
และพิธีกรรมทางจิตวิญญาณต่าง ๆ ไว้ด้วยกัน
ย้อนกับไปเมื่อห้าพันปีก่อน
ตั้งแต่ยุคของพระกฤษณะ
ผู้เปี่ยมด้วยคุณธรรม
จนเป็นที่ถือกันว่า ท่านเป็นร่างอวตารของพระวิษณุ
เทพที่กลับชาติมาเกิดเป็นมนุษย์
ท่านทรงสอนว่าทุกชีวิตเป็นไปตามกรรม
ซึ่งก็คือคือกฎแห่งเหตุและผล
และเรานั้นต้องทำหน้าที่ของเรา ซึ่งก็คือการปฏิบัติธรรม
ตามฐานะของตนในสังคม
โดยไม่ต้องกังวลถึงผลลัพธ์
เมื่อตาย เราจะไปถือเกิดในร่างใหม่
หากเราทำตามธรรมของตน
และทำหน้าที่ในชาติก่อนได้อย่างเหมาะสม
เราจะได้รับกรรมดี
ซึ่งจะส่งให้วิญญาณของเรา อยู่ในระดับสังคมที่สูงขึ้น
ชีวิตในชาติหน้าของเรา
จึงขึ้นอยู่กับสิ่งที่เราทำในชาตินี้
วัฎจักรการเกิดใหม่นี้เรียกว่า สังสาระ
มันเป็นไปได้สำหรับผู้ที่เคร่งศาสนามาก ๆ
ที่ตลอดชีวิตได้ทำกรรมดีเอาไว้มากพอ
ที่จะสามารถหลุดพ้นจากสังสารวัฏได้
การหลุดพ้นที่ว่านี้เรียกว่า โมกษะ
ฮินดูสอนว่าทุกสิ่งเป็นหนึ่งเดียว
ทั้งจักรวาล
คือสัจธรรมเดียวที่อยู่เหนืออื่นใด ที่เรียกว่า พรหม
และพรหมมีอยู่เพียงหนึ่งเดียว
แต่มีเทพอยู่ในพรหมมากมาย
แต่ละองค์มีบทบาท รูปลักษณะ และคุณสมบัติที่แตกต่างกัน
ตามธรรมเนียมต่าง ๆ
พระพรหมคือผู้สร้าง
พระวิษณุคือผู้รักษา
ซึ่งบางครั้งทรงร่างมนุษย์
และพระศิวะคือผู้ทำลาย
หรือนาฏราช
ทุรคาคือพระมารดาผู้ปกป้องที่ดุดัน
พระคเณศมีเศียรเป็นช้าง
เป็นองค์อุปถัมภ์ความสำเร็จ
ฮินดูเป็นศาสนาที่ใหญ่เป็นลำดับสามของโลก
และถึงแม้ว่าชาวฮินดูส่วนมาก จะอยู่ในประเทศอินเดีย
แต่พวกเขาก็อาศัยอยู่ในทุกทวีป
ถึงหนึ่งพันล้านคน
เอาล่ะ ไปทางตะวันตกกันบ้าง
ข้ามทะเลทรายและภูเขา
ไปยังอู่ข้าวอู่น้ำเมื่อประมาณ 4,000 ปีก่อน
ศาสนายูดาห์เกิดขึ้นเมื่อพระเจ้าทรงเรียก
อับราฮัมและซาราห์ ให้อพยพจากเมโสโปเตเมีย
ไปยังดินแดนแห่งคานาอัน
เพื่อตอบแทนศรัทธาของพวกเขา ที่มีต่อพระเจ้าองค์เดียวนั้น
ซึ่งนั่นเป็นแนวคิดใหม่
ในยุคพหุเทวนิยมในตอนนั้น
พระเจ้าสัญญาจะให้แผ่นดิน และทายาทกับพวกเขามากมาย
ด้วยพันธสัญญานี้ จึงกำเนิดประเทศอิสราเอล
และผู้ที่พระเจ้าทรงเลือก
แต่การอาศัยในดินแดนนั้น
และการรวมให้ทุกคนอยู่ร่วมกัน
เป็นเรื่องยากมาก
ชาวอิสราเอลตกเป็นทาสในอียิปต์
แต่พระเจ้าทรงปลดปล่อยพวกเขา
ด้วยความช่วยเหลือ จากศาสดาโมเสส
ผู้ได้รับบัญญัติสิบประการ
และบัญญัติอีกหลายร้อยประการ ในเวลาต่อมา
พวกเขาพิชิตดินแดนแห่งพันธสัญญา
แต่รักษามันเอาไว้ได้เพียงไม่กี่ร้อยปี
อิสราเอลอยู่ในจุดตัดผ่าน
ของกองทัพมากมาย
ตลอดหลายศตวรรษ
ในปี ค.ศ. 70
พวกโรมันทำลายโบสถ์
ในนครเยรูซาเลม เมืองหลวงของพวกเขา
ฉะนั้น ศาสนาจึงเปลี่ยนแปลงไป
จากศาสนาที่มีโบสถ์
มีการบูชายัญและนักบวช
ไปเป็นศาสนายึดถือคัมภีร์แทน
ด้วยเหตุนี้ยูดาห์จึงเป็นศาสนา
แห่งสัญลักษณ์ ความยำเกรง และความหมายอันล้ำซึ้ง
ที่ผูกพันกับวรรณกรรม ที่เกี่ยวกับประวัติของมัน
คัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์หลายเล่มคัมภีร์ ประกอบรวมกัน
เป็นทานัคหรือไบเบิ้ลของฮีบรู
และบันทึกถึงการอภิปราย และการตีความมากมาย
ถูกรวบรวมเอาไว้เป็นประมวลบันทึก
แห่งความหมายเชิงลึก
ที่เรียกว่า ทัลมุด
ชาวยิวเสาะหาความหมายมากมาย ที่เปี่ยมไปด้วยสัญลักษณ์ในชีวิตประจำวัน
ณ มื้ออาหารในวันปัสกา
ทุกสิ่งทุกอย่างในรายการอาหาร เป็นสัญลักษณ์ของ
มุมมองของการหลุดพ้น จากความเป็นทาส
ความสำคัญต่อการเติบโต
ถูกเน้นย้ำให้เมื่อเด็ก
มีอายุถึงบาร์และบัทมิซวาห์
ซึ่งคือการฉลองแห่งเจริญสู่วัย ที่ได้มาซึ่งความรับผิดชอบ
ต่อการกระทำของตน
และการฉลองการร้อยเรียง
ชีวิตของตน
ให้เข้าสู่ศรัทธา ประวัติศาสตร์ และบันทึกอักษร
ของคัมภีร์ของชาวยิว
มีชาวยิว 14 ล้านคนทั่วโลกในปัจจุบัน
6 ล้านคนอยู่ในอิสราเอล
ซึ่งได้รับอิสระ
หลังการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ในสงครามโลกครั้งที่สอง
และอีก 5 ล้านคนอยู่ในสหรัฐฯ
แต่ตอนนี้ มาย้อนเวลากลับไป 2,500 ปีก่อน และกลับไปที่อินเดีย
ที่ซึ่งศาสนาพุทธถือกำเนิดขึ้น
จากเจ้าชายหนุ่มนามว่า สิทธัตถะ
ในคืนที่ทรงมาจุติในครรภ์ ของพระมารดา
พระนางมายา
พระมารดาของพระองค์ทรงพระสุบิน
ว่ามีช้างเผือกมาหาที่ข้างพระองค์
สิบเดือนต่อมา เจ้าชายสิทธัตถะก็ประสูติ
ท่ามกลางทรัพย์สมบัติมากมาย
เมื่อได้ทรงออกไปจากราชฐาน
ที่ทรงอาศัยอยู่เมื่อครั้งเป็นมาณพ
ก็ได้เสด็จไปเห็น ความทุกข์ทรมานของมนุษย์
ที่พระองค์ไม่เคยได้พบมาก่อน
จึงทรงออกไปค้นหา ต้นตอแห่งทุกข์ทันที
เหตุใดมนุษย์ต้องเผชิญทุกข์
เราต้องเวียนว่ายตายเกิด เป็นร้อยครั้งพันครั้งด้วยหรือ
แรกเริ่มทรงคิดว่าปัญหานั้น
เกิดจากการยึดติดวัตถุ
พระองค์จึงทรงสละสมบัติ
ทรงไปเป็นภิกขาจาร
ทว่า นั่นก็ไม่ได้ทำให้ทรงมีความสุข มากขึ้นแต่อย่างใด
จนเมื่อทรงได้ยินครูสอนดนตรี ที่บอกกับศิษย์ว่า
"อย่าขึ้นสายให้ตึงนัก มันจะขาดเอาได้
แต่ก็อย่าให้หย่อนยานจนเกินไป
เพราะเสียงจะไม่ดัง"
ทันใดนั้นเอง พระองค์ทรงตระหนักว่า
การทุ่มเทสุดโต่งเพื่อหาคำตอบนั้น
ไม่ถูกต้อง
"ทางสายกลางระหว่าง ความฟุ่มเฟือยกับความข้นแค้น"
น่าจะเหมาะสมที่สุด
และเมื่อทรงนั่งสมาธิที่ใต้ต้นโพธิ์
คำตอบอื่น ๆ ก็พรั่งพรูเข้ามา
ทุกชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์
ซึ่งเกิดจากความเห็นแก่ตัวเห็นแก่ได้
เพื่อตนเองโดยการเบียดเบียนผู้อื่น
การปฏิบัติตามหลักแปดประการ
จะสอนให้เราลดกิเลส
และจึงเป็นการลดความทุกข์ลงได้
วันนั้น เจ้าชายสิทธัตถะ ได้กลายเป็นพระพุทธเจ้า
ซึ่งหมายถึง ผู้รู้แจ้ง
ไม่ได้เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์เดียว แต่ทรงเป็นองค์แรก
แนวทางของพระพุทธเจ้าเรียกว่า
อริยมรรค
และถึงแม้ว่าการปฏิบัติตามนั้น อาจไม่ได้ทำได้โดยง่าย
แต่มันก็ได้ชี้ทาง
ให้ผู้คนหลายล้านได้รู้แจ้ง
ซึ่งนั่นก็คือความหมายของศาสนาพุทธ
นั่นคือมีความกรุณา
รู้ตน
สงบ
และแน่วแน่
นับแต่พระองค์ตรัสรู้ใต้พระศรีมหาโพธิ์
จวบจนปรินิพพานเมื่อชรา
พระพุทธเจ้าได้ทรงสอนวิธีสู่ความรู้แจ้ง
มีวาจาชอบ
มีเป้าหมายชอบ
จิตตั้งมั่นแต่ในความเป็นจริง
และมีใจมุ่งรักผู้อื่น
ชาวพุทธจำนวนมากเชื่อว่า มีพระเจ้าหรือเทพ
แต่การกระทำนั้นสำคัญกว่าความเชื่อ
มีชาวพุทธเกือบหนึ่งพันล้านคน
ในโลกของเราทุกวันนี้
ส่วนมากอยู่ในเอเชียตะวันออก ตะวันออกเฉียงใต้และใต้
เมื่อ 2,000 ปีก่อน ศาสนาคริสต์ถือกำเนิดขึ้น
ในดินแดนแห่งพันธสัญญาของยิว
เช่นเดียวกับที่ชาวฮินดูเชื่อว่า พระกฤษณะคือเทพในร่างมนุษย์
ชาวคริสต์ก็กล่าวถึงพระเยซูลักษณะนั้น
ศาสนาคริสต์แยกตัวออกมา จากศาสนายูดาห์
เช่นเดียวกับที่ศาสนาพุทธ แยกตัวออกมาจากศาสนาฮินดู
พระเจ้าของอับราฮัม ส่งเทวทูตกาเบรียล
ลงมาเพื่อมาขอให้หญิงสาวชื่อ แมรี
เป็นมารดาของพระบุตรของพระองค์
พระบุตรนั้นคือ พระเยซู
ผู้ถูกเลี้ยงดูมาในครอบครัวของช่างไม้
โดยมีแมรีและโจเซฟผู้สามีเป็นพ่อแม่
จนกระทั่งอายุ 30 ปี
จึงทรงเริ่มรับใช้ประชาชน
ในฐานะผู้เผยพระวจนะของพระเจ้า
ด้วยความที่ทรงให้ความสำคัญ ในเรื่องศาสนา
น้อยกว่าความยุติธรรมและเมตตา
พระเยซูทรงรักษาผู้ป่วยเพื่อดึงผู้คนเข้ามา
แล้วจึงสอนให้พวกเขารู้จักพระบิดาบนสวรรค์
ความรัก, การให้อภัย และการเอาใจใส่
จากนั้น พระองค์ทรงเชิญทุกคนนั่งร่วมโต๊ะกัน
เพื่อบรรยายถึงอาณาจักรของพระผู้เป็นเจ้า
คนจรจัด คนบาป และนักบุญ ต่างกินร่วมโต๊ะรับประทานอาหารกัน
พระองค์มีเวลาเพียงสามปีเท่านั้น
ก่อนที่แนวคิดปรัชญาของพระองค์ ที่ต่างจากคนทั่วไป
จะส่งผลร้ายต่อพระองค์
พระองค์ทรงถูกจับโดยศัตรู
และถูกตัดสินประหารชีวิตโดยกรุงโรม
ด้วยวิธีการตามโทษฐานความผิด
ข้อผู้ที่ปลุกปั่นประชาชน
ซึ่งก็คือการตรึงไม้กางเขน จนถึงแก่ความตาย
แต่ไม่นานหลังจากที่พระศพถูกฝัง
บรรดาหญิงกลุ่มหนึ่งก็พบว่า หลุมศพของพระองค์นั้นว่างเปล่า
และบอกต่อข่าวนั้นไปอย่างรวดเร็ว
ว่าพระองค์นั้นทรงฟื้นจากความตาย
ชาวคริสต์กลุ่มแรกบรรยายว่า
ทรงฟื้นคืนชีพของพระองค์
บันดาลใจคนให้เชื่อมั่นว่า ว่าสาส์นจากพระองค์นั้นเป็นความจริง
สาส์นนั้นคือ จงรักกันและกัน เหมือนดังที่เรารักท่าน
ชาวคริสต์ฉลองการประสูติของพระองค์
ในเดือนธันวาคม ในวันคริสต์มาส
ฉลองการทนทุกข์ ความตาย และคืนชีพ ของพระองค์
ในสัปดาห์ศักดิ์สิทธ์ช่วงฤดูใบไม้ผลิ
ในพิธีศีลล้างบาป
ซึ่งคือการชำระล้างขจัดบาป
และการต้อนรับเข้าสู่สังคมชาวคริสต์
ระลึกถึงการล้างบาปของพระเยซูเอง
เมื่อพระองค์สละชีวิตช่างไม้
ในพิธีศีลมหาสนิท
ชาวคริสต์กินขนมปังและดื่มไวน์
ซึ่งถือเสมือนร่างกายและพระโลหิต ของพระเยซู
ระลึกถึงอาหารมื้อสุดท้ายของพระองค์
ทั่วโลกมีชาวคริสต์อยู่สองพันล้านคน
เท่ากับเกือบหนึ่งในสามของประชากรโลก
ศาสนาอิสลามถือกำเนิดขึ้น เมื่อ 1,400 ปีที่แล้ว
เมื่อบุรุษผู้เปี่ยมคุณธรรม
ทำสมาธิอยู่ในถ้ำ
กลางทะเลทรายอาหรับ
พระองค์คือพระมูฮัมหมัด
ผู้ส่งสาส์นศักดิ์สิทธิ์ได้มาหาพระองค์
เช่นเดียวกันกับเทวทูตกาเบรียล
หรือที่เรียกในในภาษาอาหรับ ญิบรีล
เพื่อนำพระวจนะของพระอัลลอฮ์
หรือพระเจ้าองค์เดียวของอับราฮัม มาให้กับพระองค์
ในช่วงไม่กี่ปีต่อมา
สาสน์จากพระเจ้าก็ถูกส่งมาเรื่อย ๆ
และพระองค์ก็ทรงจดจำเอาไว้และสอนผู้คน
โคลงที่ทรงใช้สวดนั้น เต็มไปด้วยคำคม
คำคล้องจองที่สละสลวย
และอุปมาปริศนา
แต่พระมูฮัมหมัดเป็นพ่อค้า ไม่ใช่นักกวี
หลายคนจึงเชื่อว่าโคลงเหล่านั้น
เป็นพระวจนะจากพระเจ้าจริง ๆ
ผู้ที่มีความเชื่อเหล่านี้ กลายเป็นชาวมุสลิมกลุ่มแรก
คำว่ามุสลิมแปลว่าผู้ภักดี
หมายถึงผู้ที่เชื่อฟังพระประสงค์ ของพระผู้เป็นเจ้า
ฐานบัญญัติห้าประการ
หรือหน้าที่สำคัญของชาวมุสลิมได้แก่
ชาฮาดา คือการปฏิญาณตนของชาวมุสลิมที่ว่า
ไม่มีพระเจ้าอื่นใดอีกนอกจากพระอัลลอฮ์
และพระมูฮัมหมัด คือศาสดาองค์สุดท้ายของพระองค์
ซาลัต คือทำละหมาดวันละห้าครั้ง โดยหันหน้าไปทางกรุงเมกกะ
ซะกาต คือชาวมุสลิมทุกคน
ต้องบริจาครายได้สุทธิ ร้อยละ 2 ถึง 3 ให้กับผู้ยากไร้
เซาว์ คือพวกเขาต้องอดอาหาร ระหว่างช่วงเวลาที่ตะวันยังไม่ตกดิน
ในเดือนรอมฎอนตามปฏิทินจันทรคติ
เพื่อฝึกความยึดมั่นศรัทธา
และความไว้วางใจในพระเจ้า
และฮัจญ์ ซึ่งคือในชั่วชีวิตหนึ่ง ของชาวมุสลิม
หากเป็นไปได้ พวกเขาต้องไปแสวงบุญ
ที่นครเมกกะอันศักดิ์สิทธิ
ฝึกตนให้พร้อมไว้
เมื่อถึงเวลาที่พวกเขา จะต้องยืนอยู่ต่อหน้าพระเจ้า
เพื่อรับการพิพากษาว่าควรหรือไม่
ที่พวกเขาจะมีชีวิตนิรันดร์ อยู่กับพระองค์
พระวจนะของพระเจ้า
ที่ได้ถูกเผยแผ่ต่อพระศาสดา มาตลอด 23 ปี
ถูกรวบรวมเอาไว้ในพระคัมภีร์กุรอาน
ซึ่งแปลตามตรงได้ว่าว่า "การสวด"
ชาวมุสลิมเชื่อว่า นี่คือคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์เพียงเล่มเดียว
ที่ไร้ซึ่งทุจริตจากมนุษย์
หลายคนยังยกย่องอีกว่า
มันเป็นวรรณกรรมที่งดงามที่สุด
ในภาษาอาหรับ
ศาสนาอิสลามเป็นศาสนา ที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลก
นับถือโดยชาวมุสชิมทั่วโลก มากกว่าหนึ่งพันห้าร้อยล้านคน
ศาสนาได้ทำหน้าที่ เป็นมุมมองหนึ่งของวัฒนธรรม
มานับตั้งแต่มันถือกำเนิดขึ้น
และมีรูปแบบต่าง ๆ มากมาย
แต่สิ่งที่ทุกศาสนามีร่วมกัน
ก็คือการแสวงหาความหมาย
ที่อยู่เหนือความทะนงตนอันว่างเปล่า
และการมีชีวิตอยู่ โดยมิได้รู้ซึ้งถึงความเป็นจริง
เหนือกว่าบาป
ความทุกข์
และความตาย
เหนือความกลัว
และเหนือกว่าตัวเราเอง