Ons verhaal begint enkele jaren geleden,
toen we thuis een klachtenbrief in de bus kregen
van een anonieme buur.
(Gelach)
Ik zal nooit vergeten hoe mijn vrouw voor mijn ogen veranderde
van een vriendelijke, rustige, lieve dame
in een boze grizzlybeer die haar jongen wou beschermen.
Het was intens.
Wat was er precies gebeurd?
Dit is ons gezin.
Mijn vrouw en ik
met onze vijf fantastische kinderen.
We zijn wat luidruchtig en onstuimig;
we zijn wie we zijn.
Je kan zien dat twee van onze kinderen
er iets anders uitzien dan Mary en ik.
Dat is omdat ze geadopteerd zijn.
Onze buur zag echter twee anders uitziende kinderen
die elke dag voor ons huis speelden
en kwam tot de conclusie
dat we thuis een illegale crèche runden.
(Geroezemoes)
We waren heel boos dat onze kinderen zo werden gestereotypeerd,
maar ik weet dat dit slechts een klein voorbeeld is van racisme.
Maar is dat niet wat we allemaal af en toe doen
met mensen die anders denken,
andere opvattingen hebben, of anders stemmen?
In plaats van als echte buren met elkaar om te gaan
houden we afstand
en ons gedrag tegenover elkaar
wordt beïnvloed door wie de wereld ziet zoals wij
en wie niet.
Mijn buurman leed aan 'agonisme'.
En soms lijden we allemaal aan die aandoening.
Het is geen medische aandoening, maar het is wel besmettelijk.
Laten we het even hebben over agonisme.
Mijn favoriete definitie van het woord
is een oorlogszuchtige houding aannemen wanneer er geen oorlog is.
Agonisme komt van het Griekse stamwoord 'agon',
net als het Engelse 'agony'.
Hoe toepasselijk.
We hebben allemaal symptomen van agonisme
als we vasthouden aan twee diepgewortelde overtuigingen
die het eerst werden geïdentificeerd door auteur Rick Warren.
Het eerste is
dat als we iemand graag zien,
we akkoord moeten gaan met alles wat hij doet of gelooft.
Het tweede is het omgekeerde,
als we het oneens zijn met iemand
is dat omdat we bang voor hem zijn of hem haten.
Ik weet niet of we beseffen hoe die manier van denken ons kwelt,
wanneer onze relaties kapot gaan
omdat we denken dat we het altijd eens of oneens moeten zijn,
wat er ook gebeurt.
Denk maar aan onze gesprekken over de Brexit,
of Hong Kong,
of de Israëlische nederzettingen of de afzetting van een staatshoofd.
Ik wed dat we allemaal minstens één persoonlijke relatie kennen
die gespannen werd of misschien zelfs stukliep door deze onderwerpen,
of, nog tragischer,
door een veel banaler onderwerp.
De remedie voor agonisme ligt niet buiten ons bereik.
De vraag is hoe?
Mag ik twee strategieën voorstellen
waarmee ik heb geleerd te beginnen.
Ten eerste: cultiveer jullie raakvlakken,
ofwel focus op wat we gemeen hebben.
Ik gebruik mijn woorden heel bewust.
Met 'cultiveren' bedoel ik dat we bewust op zoek gaan
naar onze raakvlakken met iemand.
Net als een boer die de grond bewerkt.
En 'raakvlak' is een veelgebruikte term,
dus laat me uitleggen wat ik niet bedoel.
Met raakvlak bedoel ik niet dat we dezelfde persoon zijn
of 100% dezelfde mening hebben.
Al wat ik bedoel is dat we één iets zoeken dat ons verenigt,
iets wat we gemeen hebben in onze relatie met iemand anders.
Soms is het moeilijk iets te vinden.
Daarom een persoonlijk verhaal,
maar eerst
zal ik jullie iets meer over mezelf vertellen.
Ik ben een blanke
cisgender man
uit de middenklasse en een evangelisch christen.
Zodra ik die woorden zei,
hadden sommigen een bepaald beeld van mij.
Dat is OK,
ik weet dat dat beeld niet enkel positief is.
Maar voor zij die hetzelfde geloof hebben,
weet dat ik jullie ook tegen de haren zal instrijken,
en dat je mij misschien ook niet zal mogen.
Dus straks,
als je het moeilijk hebt met wat ik zeg,
vraag ik gewoon dat je eens nadenkt
en nagaat of je agonisme in jezelf herkent
als je mij afwijst
enkel omdat je denkt dat we de wereld anders zien.
Want daarover hebben we het, niet?
Klaar, iedereen?
Ik heb lang nagedacht over hoe ik raakvlakken kan vinden
op het vlak van genderfluïditeit
als evangelisch christenen.
Christenen zoals ik
geloven dat God ons als man of vrouw heeft geschapen.
Dus wat doe ik?
Geef ik het op en zeg ik
dat ik geen relatie kan hebben met iemand die transgender
of LGBTQIA is?
Nee.
Dan zou ik toegeven aan agonisme.
Dus ik nam de fundamenten van mijn geloof onder de loep,
waarvan het eerste is
dat de drie miljard genen die ons tot mens maken,
99,9% van die genen hebben we trouwens gemeen,
dat ik geloof dat een intelligente ontwerper al die genen heeft gecreëerd.
En dat geeft me meteen een raakvlak met eender wie.
Het geeft me ook
het geloof dat elk van ons
het recht heeft gekregen om te leven
door diezelfde intelligente ontwerper.
Ik groef echter nog dieper
en besefte dat mijn geloof mij niet leert
een relatie aan te gaan door te bekvechten
tot iemand gelooft wat ik geloof,
of door mij is overtuigd.
Nee, het leerde me een relatie te beginnen
door iemand graag te zien als een gelijkwaardig lid van de mensheid.
Maar eerlijk is eerlijk,
sommige medegelovigen trekken een streep
en weigeren iemand aan te spreken met de aanspreekvorm van hun keuze.
Maar is dat niet geloven in de leugen dat ik je enkel kan respecteren
als ik mijn eigen overtuigingen opgeef?
We gaan terug in de tijd,
zo'n 20 jaar geleden,
en Muhammad Ali staat voor je deur.
Je opent de deur.
Zou je hem aanspreken met Muhammad Ali
of met zijn vroegere naam Cassius Clay?
Velen onder jullie zouden waarschijnlijk Muhammad Ali zeggen.
En ik denk dat de meesten
niet zouden denken dat we ons tot de islam moeten bekeren
door zijn naam te gebruiken.
Hem respect tonen zou mij, of eender wie van ons,
absoluut niets kosten.
En het zou ons een raakvlak geven om een relatie aan te gaan.
En het is de relatie die agonisme geneest,
niet het opgeven van wat we geloven.
Dus als ik mijn geloof wil eren,
moet ik enkel de rigide symptomen van agonisme verwerpen.
Dus ik kan en zal je graag zien.
Ik kan en zal je aanvaarden
en ik hoef niet in de leugen te geloven
dat ik daarom mijn eigen opvattingen moet laten varen,
of angst of haat voor je moet voelen.
Want ik focus op wat we gemeen hebben.
Als je zelfs maar het kleinste beetje raakvlak kan vinden met iemand,
zal je begrijpen hoe wonderlijk,
hoe complex
en hoe majestueus die andere persoon is.
Onze tweede strategie
geeft ons de ruimte om (Ademt in)
te ademen.
Te pauzeren.
Te kalmeren.
Om het soort relaties te hebben die agonisme genezen.
En hoe we die relaties in leven kunnen houden.
Onze tweede strategie is extravagante gratie en genade.
(Lacht)
Ook hier een bewuste woordkeuze.
Met gratie bedoel ik niet dat we allemaal ballet moeten volgen.
Dat zou raar zijn.
(Gelach)
Ik bedoel dat we niet alles moeten laten vallen omwille van één fout.
Zelfs als die fout je persoonlijk heeft beledigd.
Misschien zelfs diep.
Holocaust-overlever Corrie ten Boom zei het het best
toen ze zei:
"Vergeven is een gevangene vrijlaten
en beseffen dat die gevangene ikzelf was."
Mijn geloof leert me dat wij mensen nooit perfect zullen zijn,
ikzelf inbegrepen.
Dus we hebben de gratie nodig van een redder,
en voor mij is dat Jezus.
Ook al omschrijf ik gratie op basis van mijn geloof,
ik weet dat anderen dit anders omschrijven
en op andere manieren.
Een van mijn favorieten is radiopresentator Oswald Hoffmann, die zei:
"Gratie is de liefde voor het ongeliefde
en het onbeminnelijke."
En dat vind ik een mooi beeld van gratie.
Want ik weet dat ikzelf
en jullie misschien ook, momenten hebben
waarop we heel onbeminnelijk zijn.
Dus het zou het toppunt van hypocrisie zijn
en zelfs het tegenovergestelde van mijn geloof,
om zelf
de onvoorwaardelijke gratie en liefde van God te aanvaarden
en mij dan om te draaien
en mijn liefde voor jou voorwaardelijk te maken.
Wat zou ik in hemelsnaam denken?
En met extravagant bedoel ik volledig overdreven,
niet enkel een vakje aanvinken.
We herinneren ons allemaal als kind
dat onze ouders ons dwongen onze excuses aan te bieden.
We liepen naar die persoon en zeiden (Boos): "Sorry."
Gewoon om het achter de rug hebben.
Daar hebben we het niet over.
Waar we het over hebben, is niet gratie te móeten geven
maar ervoor te kiezen en het oprecht te willen.
Dat is extravagante gratie.
Ik weet dat dit heel theoretisch kan klinken.
Dus ik wil je graag vertellen over een van mijn helden.
Een held in gratie en genade.
Het is 2014.
In Iran.
En de moeder van een vermoorde jongen staat op een openbaar plein.
De man die haar zoon heeft vermoord is er ook,
bij een galg,
op een stoel,
met een strop rond zijn nek
en een blinddoek voor zijn ogen.
Samereh Alinejad
had als enige het recht gekregen onder de wetgeving van haar land
om ofwel deze man gratie te verlenen
of hem te executeren.
Met andere woorden: ze kon hem vergeven
of letterlijk de stoel onder zijn voeten wegschoppen.
(Ademt uit)
Ik...
Ik kan me niet voorstellen wat er door haar en zijn hoofd ging
op dat moment.
Samereh, die haar keuze moest maken,
en de man die, volgens het verslag, aan het huilen was
en haar smeekte om vergeving.
En Samereh had een keuze.
Ze koos ervoor om naar de man toe te stappen
en hem in zijn gezicht te slaan.
En zo gaf ze hem vergeving.
Het wordt nog beter.
Net daarna stelde iemand haar een vraag in een interview,
en ze antwoordde:
"Ik voelde de woede wegebben uit mijn hart
en het bloed in mijn aderen begon weer te stromen."
Is dat niet ongelooflijk?
Wat een voorbeeld van gratie, wat een heldin van genade.
En we kunnen hier allemaal een les uit leren.
Zoals de theoloog John Piper zei:
"Gratie is kracht, niet enkel vergeving."
En als je erover nadenkt,
is gratie het geschenk dat we iemand anders geven in een relatie
waarmee je aangeeft: onze relatie is belangrijker
dan wat ons verdeelt.
En als je er nog verder over nadenkt,
hebben we allemaal de macht om iemand te executeren in onze relaties
of te vergeven.
We konden nooit de identiteit van onze anonieme buur achterhalen.
(Gelach)
Maar als dat wel zou gebeuren, hoop ik dat we zullen zeggen:
"Drinken we een kopje koffie?"
Misschien is er iemand met wie je koffie moet drinken
om je raakvlakken te zoeken.
Of misschien heb je een relatie met iemand
en is het nodig om extravagante gratie te tonen.
Zet zelf de eerste stap.
Deze twee strategieën hebben me geleerd
hoe ik extravagante gratie kan geven in mijn relaties
en kan genieten van de schoonheid van mijn buren.
Ik wil blijven kiezen voor relaties boven agonisme.
Doen jullie mee?
Bedankt.
(Applaus)