เลยจากชายฝั่งหินในแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ
มีฝูงวาฬเพชฌฆาตอาศัยอยู๋ในน้ำที่เย็นเยียบ
การที่วาฬแต่ละครอบครัวอยู่รอดที่นี่ได้นั้น
ส่วนใหญ่แล้วต้องขอบคุณสมาชิกตัวหนึ่ง
นักล่าที่มีความรู้มากที่สุดในครอบครัว
แม่เฒ่า
แม่เฒ่าเหล่านี้อาจอายุมียืนถึงแปดสิบปี หรือมากกว่า
ในขณะที่เพศผู้ส่วนใหญ่ตายตั้งแต่อายุสามสิบ
แม้ว่าวาฬเพชฌฆาตจะมีอยู่ในทุกมหาสมุทรหลัก
แต่จนถึงตอนนี้เรารู้เรื่องของพวกมันน้อยมาก
วิถีชีวิตของพวกมันซุกซ่อนจากนักวิทยาศาสตร์
จนกระทั่งองค์กรที่ชื่อว่า Center for Whale Research
เริ่มศึกษาประชากรวาฬกลุ่มหนึ่ง
บริเวณรัฐวอชิงตันและบริติชโคลัมเบีย ใน ค.ศ. 1976
เพราะงานที่พวกเขาทำอยู่
เราจึงได้เรียนรู้มากมายเกี่ยวกับวาฬพวกนี้
ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ ประชากรทางทิศใต้
และยิ่งเราศึกษา
เราก็ยิ่งสนใจหน้าที่อันสำคัญ ของแม่เฒ่าของกลุ่มนี้
ชีวิตแม่เฒ่าแต่ละตัวเริ่มจากเกิดเป็นลูกวาฬ
ในครอบครัวของแม่ ฝูงที่สืบทอดโดยเพศเมีย
ครอบครัวทำทุกอย่างร่วมกัน
ล่าเหยื่อ เล่นกัน และคุยกันผ่านรหัสเสียงเฉพาะของฝูง
ลูกทั้งเพศผู้และเพศเมีย จะอยู่กับครอบครัวของแม่ไปตลอดชีวิต
แต่ลูกวาฬก็ไม่ได้มีปฏิสัมพันธ์ กับญาติๆ เพียงอย่างเดียว
นอกจากรหัสเสียงเฉพาะของครอบครัวแล้ว
ครอบครัวของเธอยังพูดคุยด้วยรหัสเสียง กับครอบครัวใกล้เคียงด้วย
พวกวาฬพบปะพูดคุยกันเป็นประจำ
เมื่อเพศเมียมีอายุได้ประมาณสิบห้าปี
การพบปะนี้จะเป็นโอกาสในการผสมพันธุ์ กับเพศผู้จากฝูงอื่น
โดยมีความสัมพันธ์ไม่มากไปกว่าผสมพันธุ์กัน
เธอและลูกๆ จะอยู่กับครอบครัวของเธอ
ในขณะที่เพศผู้กลับไปหาแม่ของตัวเอง
เธอตกลูกโดยเฉลี่ยทุกๆ หกปี
จนกว่าจะอายุครบสี่สิบปีโดยประมาณ
จากนั้นเธอก็สิ้นสุดวัยเจริญพันธุ์
ซึ่งแทบจะไม่มีเรื่องแบบนี้ในอาณาจักรสัตว์
ความจริงแล้ว มีเพียงมนุษย์ วาฬเพชฌาต และวาฬอีกไม่กี่ชนิด
ที่เพศเมียมีชีวิตอยู่ต่ออีกหลายปี
หลังจากที่หยุดสืบพันธุ์
หลังสิ้นสุดวัยเจริญพันธุ์
แม่เฒ่าจะเป็นผู้นำในการล่าปลาแซลมอน
ซึ่งเป็นแหล่งอาหารหลักของประชากรทางทิศใต้
ในหน้าหนาวส่วนใหญ่พวกวาฬออกล่านอกชายฝั่ง
และล่าปลาชนิดอื่นนอกจากแซลมอนด้วย
แต่เมื่อฝูงแซลมอนมุ่งหน้าเข้าหาฝั่ง เพื่อวางไข่
วาฬเพชฌฆาตก็จะว่ายตามไป
แม่เฒ่าจะสอนวาฬที่อายุน้อยกว่า
ในการหาแหล่งจับปลาที่อุดมสมบูรณ์ที่สุด
และเธอยังแบ่งปันแซลมอนที่เธอจับมากถึง 90%
ในแต่ละปีที่ผ่านมา
ความช่วยเหลือของเธอมีความสำคัญมากขึ้น
การจับปลามากเกินไปและการทำลายถิ่นที่อยู่ ทำให้จำนวนปลาแซลมอนลดลง
วาฬจึงเสี่ยงที่จะขาดแคลนอาหารเกือบตลอดเวลา
ความชำนาญของแม่เฒ่าเหล่านี้
อาจหมายถึงความเป็นความตายของครอบครัว
แต่ทำไมพวกแม่เฒ่าจึงหยุดตกลูก
การที่เพศเมียสืบพันธุ์ต่อมักจะเป็นผลดีเสมอ
แม้ว่าเธอจะต้องดูแลลูกหลานของตัวเองก็ตาม
มีสองสาเหตุทำให้กรณีของวาฬเพชฌฆาตต่างออกไป
การที่ลูกๆ ทั้งเพศผู้และเพศเมีย
จะออกจากครอบครัวที่เกิดมานั้นหายากมาก
ในสัตว์แทบทุกชนิด
จะมีเพศหนึ่งหรือทั้งสองเพศที่ออกจากฝูง
ซึ่งแปลว่ายิ่งวาฬเพชฌฆาตเพศเมียใช้ชีวิตนาน
ฝูงของเธอก็จะยิ่งมีสัดส่วน
ของลูกหลานของเธอมากขึ้น
ในขณะที่ญาติห่างๆ ต่ายจากไป
เนื่องจากเพศเมียที่แก่กว่าเกี่ยวดองกับฝูง มากกว่าเพศเมียที่อายุน้อย
พวกเธอจึงลงแรงทำเต็มที่เพื่อทั้งครอบครัว
ขณะที่เพศเมียแรกรุ่นควรลงแรงในการสืบพันธุ์
จากสภาพแวดล้อมของวาฬเพชฌฆาต
ลูกเกิดใหม่ทุกตัว เป็นอีกปากท้องที่ต้องเลี้ยง
โดยต้องแบ่งปันทรัพยากรณ์ที่มีอย่างจำกัด
เพศเมียที่แก่กว่ายังสามารถส่งต่อยีนส์ของตน โดยไม่สร้างภาระให้ฝูงได้
ด้วยการช่วยเหลือลูกเพศผู้ที่โตแล้ว
ซึ่งจะไปมีลูกให้ครอบครัวอื่นเลี้ยง
นี่อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เพศเมียวิวัฒนาการ
เพื่อหยุดสืบพันธุ์อย่างถาวรในช่วงวัยทอง
แม้จะมีแม่เฒ่าคอยช่วยเหลือ
ประชากรวาฬเพชฌฆาตทางทิศใต้ ก็ยังเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ขั้นวิกฤติ
สาเหตุหลักคือจำนวนแซลมอนที่ลดลง
เราต้องรีบลงมือฟื้นฟูประชากรแซลมอน
เพื่อป้องกันไม่ให้พวกมันสูญพันธุ์
ในระยะยาวเราต้องศึกษาเพิ่มเติม แบบที่ Center for Whale Research ทำ
สิ่งที่เราเรียนรู้จากประชากรทางทิศใต้
อาจไม่ใช่วิถีชีวิตของวาฬกลุ่มอื่น
หากศึกษาประชากรกลุ่มอื่นมากกว่านี้
เราอาจค้นพบความแตกต่างที่น่าตกใจ
และคาดเดาความเสียหาย ที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์ได้
ก่อนที่ชีวิตของพวกมันจะตกอยู่ในความเสี่ยง