WEBVTT 00:00:01.000 --> 00:00:04.000 Moja historia po części opowiada o wojnie. 00:00:04.000 --> 00:00:06.000 O rozczarowaniu. 00:00:06.000 --> 00:00:08.000 O śmierci. 00:00:08.000 --> 00:00:10.000 Oraz o odkrywaniu na nowo 00:00:10.000 --> 00:00:12.000 idealizmu 00:00:12.000 --> 00:00:14.000 w całym tym zniszczeniu. 00:00:14.000 --> 00:00:16.000 Być może jest w niej i lekcja 00:00:16.000 --> 00:00:18.000 o tym jak rozprawić się 00:00:18.000 --> 00:00:21.000 z naszym popapranym, rozpadającym się, 00:00:21.000 --> 00:00:24.000 niebezpiecznym światem XXI wieku. 00:00:25.000 --> 00:00:28.000 Nie wierzę w proste opowieści. 00:00:28.000 --> 00:00:30.000 Nie wierzę w życie i historię, 00:00:30.000 --> 00:00:33.000 w których decyzja A prowadzi do konsekwencji B, 00:00:33.000 --> 00:00:35.000 do konsekwencji C -- 00:00:35.000 --> 00:00:37.000 w te wszystkie zgrabne opowiastki, które są nam przedstawiane, 00:00:37.000 --> 00:00:40.000 do których prawdopodobnie nawzajem się zachęcamy. 00:00:40.000 --> 00:00:42.000 Wierzę w przypadek, 00:00:42.000 --> 00:00:44.000 a to między innymi dlatego, 00:00:44.000 --> 00:00:47.000 że dyplomatą zostałem przez przypadek. 00:00:47.000 --> 00:00:49.000 Nie rozróżniam kolorów. 00:00:49.000 --> 00:00:51.000 Od urodzenia nie rozróżniam większości kolorów. 00:00:51.000 --> 00:00:54.000 Właśnie dlatego najczęściej zakładam szare lub czarne ubrania 00:00:54.000 --> 00:00:56.000 i na zakupy 00:00:56.000 --> 00:00:59.000 muszę zabierać ze sobą żonę. NOTE Paragraph 00:00:59.000 --> 00:01:02.000 Kiedy byłem małym chłopcem, zawsze chciałem być pilotem myśliwca. 00:01:02.000 --> 00:01:04.000 Uwielbiałem oglądać samoloty zataczające koła nad 00:01:04.000 --> 00:01:07.000 naszym domkiem wypoczynkowym na wsi. 00:01:07.000 --> 00:01:10.000 Moim marzeniem z dzieciństwa było zostać pilotem myśliwca. 00:01:10.000 --> 00:01:13.000 Przystąpiłem do testów na pilota w Royal Air Force, 00:01:13.000 --> 00:01:15.000 i oczywiście nie udało mi się. 00:01:15.000 --> 00:01:17.000 Nie widziałem wszystkich tych różnych, migających światełek, 00:01:17.000 --> 00:01:19.000 i nie rozróżniam kolorów. 00:01:19.000 --> 00:01:21.000 Musiałem więc wybrać inną karierę, 00:01:21.000 --> 00:01:24.000 co tak naprawdę było dla mnie dość łatwe, 00:01:24.000 --> 00:01:27.000 ponieważ kiedy byłem chłopcem, zawsze pasjonowały mnie 00:01:27.000 --> 00:01:29.000 stosunki międzynarodowe. 00:01:29.000 --> 00:01:31.000 Jako dziecko, 00:01:31.000 --> 00:01:34.000 uważnie czytałem gazety. 00:01:34.000 --> 00:01:36.000 Byłem zafascynowany zimną wojną, 00:01:36.000 --> 00:01:38.000 negocjacjami INF 00:01:38.000 --> 00:01:41.000 dotyczącymi pocisków nuklearnych średniego zasięgu, 00:01:41.000 --> 00:01:44.000 wojną zastępczą pomiędzy Związkiem Radzieckim a USA 00:01:44.000 --> 00:01:47.000 w Angoli i Afganistanie. 00:01:47.000 --> 00:01:50.000 Bardzo mnie to interesowało. 00:01:50.000 --> 00:01:52.000 Dlatego dość wcześnie zdecydowałem, 00:01:52.000 --> 00:01:54.000 że chce zostać dyplomatą. 00:01:54.000 --> 00:01:57.000 I pewnego dnia oznajmiłem to moim rodzicom -- 00:01:57.000 --> 00:01:59.000 mój ojciec do dziś temu zaprzecza -- 00:01:59.000 --> 00:02:01.000 powiedziałem: " Tato, chcę być dyplomatą". 00:02:01.000 --> 00:02:03.000 Po czym odwrócił się do mnie i powiedział: 00:02:03.000 --> 00:02:05.000 "Carne, musisz być bardzo mądry, żeby zostać dyplomatą". 00:02:05.000 --> 00:02:07.000 (śmiech) 00:02:07.000 --> 00:02:10.000 W taki sposób moje ambicje zostały stłumione. NOTE Paragraph 00:02:10.000 --> 00:02:12.000 W 1989 00:02:12.000 --> 00:02:15.000 dołączyłem do brytyjskich służb zagranicznych. 00:02:15.000 --> 00:02:17.000 Tamtego roku na stanowisko dyplomaty aplikowało 5000 osób, 00:02:17.000 --> 00:02:20.000 a tylko 20 z nas zostało przyjętych. 00:02:20.000 --> 00:02:23.000 Jak same liczby sugerują, 00:02:23.000 --> 00:02:26.000 zostałem wprowadzony do elitarnego, 00:02:26.000 --> 00:02:29.000 fascynującego i ekscytującego świata. 00:02:30.000 --> 00:02:32.000 Dyplomacja od zawsze jest dla mnie 00:02:32.000 --> 00:02:35.000 niesamowitym zajęciem, uwielbiałem ją w każdym calu. 00:02:35.000 --> 00:02:37.000 Korzystałem z jej statusu. 00:02:37.000 --> 00:02:40.000 Kupiłem sobie porządny garnitur i nosiłem buty na skórzanej podeszwie. 00:02:40.000 --> 00:02:42.000 Rozkoszowałem się 00:02:42.000 --> 00:02:45.000 tym niezwykłym dostępem do wydarzeń z całego świata. 00:02:45.000 --> 00:02:47.000 Byłem w Strefie Gazy. 00:02:47.000 --> 00:02:49.000 Przewodziłem sekcji Procesu Pokojowego na Bliskim Wschodzie 00:02:49.000 --> 00:02:51.000 w brytyjskim MSZ. 00:02:51.000 --> 00:02:53.000 Pisałem przemówienia 00:02:53.000 --> 00:02:55.000 dla brytyjskiego Sekretarza Spraw Zagranicznych. 00:02:55.000 --> 00:02:57.000 Poznałem Jasera Arafata. 00:02:57.000 --> 00:02:59.000 Negocjowałem 00:02:59.000 --> 00:03:02.000 z dyplomatami Saddama w ONZ. 00:03:02.000 --> 00:03:04.000 Potem byłem w Kabulu 00:03:04.000 --> 00:03:07.000 i służyłem w Afganistanie po upadku Talibów. 00:03:07.000 --> 00:03:09.000 Podróżowałem 00:03:09.000 --> 00:03:12.000 samolotem transportowym C-130 00:03:12.000 --> 00:03:14.000 na spotykania w górskich kryjówkach 00:03:14.000 --> 00:03:16.000 z lokalnymi przywódcami wojskowymi 00:03:16.000 --> 00:03:18.000 i negocjowałem z nimi 00:03:18.000 --> 00:03:21.000 sposób uwolnienia Afganistanu od Al-Kaidy. 00:03:21.000 --> 00:03:24.000 Miałem zapewnioną eskortę żołnierzy z sił specjalnych, 00:03:24.000 --> 00:03:27.000 którzy sami byli eskortowani przez pluton Royal Marines, 00:03:27.000 --> 00:03:29.000 ze względu na ogromne niebezpieczeństwo. 00:03:29.000 --> 00:03:32.000 To było ekscytujące, interesujące. 00:03:32.000 --> 00:03:34.000 Świetna zabawa. 00:03:34.000 --> 00:03:36.000 Pracowałem z grupą wspaniałych, 00:03:36.000 --> 00:03:39.000 niezwykle ze sobą zgranych ludzi. NOTE Paragraph 00:03:39.000 --> 00:03:42.000 A moja kariera osiągnęła szczyt, jak się później okazało, 00:03:42.000 --> 00:03:45.000 kiedy zostałem wysłany do Nowego Jorku. 00:03:45.000 --> 00:03:47.000 Wcześniej służyłem w Niemczech, Norwegii 00:03:47.000 --> 00:03:49.000 wielu innych miejscach, 00:03:49.000 --> 00:03:51.000 ale zostałem wysłany do Nowego Jorku, 00:03:51.000 --> 00:03:54.000 na stanowisko brytyjskiego delegata w Radzie Bezpieczeństwa. 00:03:54.000 --> 00:03:56.000 Byłem odpowiedzialny za Bliski Wschód, 00:03:56.000 --> 00:03:58.000 w którym się specjalizowałem. 00:03:58.000 --> 00:04:00.000 Zajmowałem się tam takimi sprawami jak 00:04:00.000 --> 00:04:02.000 proces pokojowy na Bliskim Wschodzie, 00:04:02.000 --> 00:04:04.000 katastrofa nad Lockerbie -- 00:04:04.000 --> 00:04:07.000 jeśli chcecie możemy porozmawiać o tym później -- 00:04:07.000 --> 00:04:09.000 przede wszystkim byłem jednak odpowiedzialny za Irak 00:04:09.000 --> 00:04:11.000 i jego broń masowej zagłady 00:04:11.000 --> 00:04:13.000 oraz za sankcje które nakładaliśmy na Irak, 00:04:13.000 --> 00:04:16.000 aby zobowiązać go do rozbrojenia. 00:04:17.000 --> 00:04:19.000 Byłem głównym brytyjskim negocjatorem 00:04:19.000 --> 00:04:21.000 w tej sprawie, 00:04:21.000 --> 00:04:24.000 i byłem nią przesiąknięty. 00:04:24.000 --> 00:04:27.000 Zresztą 00:04:27.000 --> 00:04:30.000 sama służba -- to był bardzo ekscytujący okres. 00:04:30.000 --> 00:04:33.000 To znaczy stosunki dyplomatyczne były bardzo napięte. 00:04:33.000 --> 00:04:35.000 Podczas mojego pobytu w Nowym Jorku 00:04:35.000 --> 00:04:38.000 braliśmy udział w kilku wojnach. 00:04:38.000 --> 00:04:40.000 W Radzie Bezpieczeństwa przeprowadzałem negocjacje dla mojego kraju 00:04:40.000 --> 00:04:42.000 dotyczące rezolucji 00:04:42.000 --> 00:04:44.000 z 12 września 2001 r., 00:04:44.000 --> 00:04:47.000 potępiającej ataki z poprzedniego dnia, 00:04:47.000 --> 00:04:49.000 które oczywiście bardzo mocno odczuli wszyscy z nas, 00:04:49.000 --> 00:04:52.000 którzy mieszkali wtedy w Nowym Jorku. 00:04:52.000 --> 00:04:54.000 Był to więc w pewnym sensie najlepszy okres, a zarazem najgorsze doświadczenie 00:04:54.000 --> 00:04:56.000 wszech czasów. 00:04:56.000 --> 00:04:58.000 Żyłem na światowym poziome. 00:04:58.000 --> 00:05:00.000 Mimo że pracowałem do bardzo późna, 00:05:00.000 --> 00:05:02.000 mieszkałem w apartamencie na Union Square. 00:05:02.000 --> 00:05:05.000 Byłem brytyjskim dyplomatą w Nowym Jorku do wzięcia -- 00:05:05.000 --> 00:05:07.000 możecie sobie wyobrazić, co to mogło oznaczać. 00:05:07.000 --> 00:05:10.000 (śmiech) 00:05:10.000 --> 00:05:12.000 To były dobre czasy. NOTE Paragraph 00:05:12.000 --> 00:05:14.000 Ale w 2002 roku, 00:05:14.000 --> 00:05:17.000 gdy moja służba zbliżała się ku końcowi, 00:05:17.000 --> 00:05:20.000 zdecydowałem, że nie wracam 00:05:20.000 --> 00:05:22.000 do pracy, która czekała na mnie w Londynie. 00:05:22.000 --> 00:05:24.000 Zdecydowałem też wziąć urlop naukowy 00:05:24.000 --> 00:05:26.000 w New School w Bruce. 00:05:27.000 --> 00:05:30.000 Nagle w jakiś niezrozumiały, trudny do opisania sposób 00:05:30.000 --> 00:05:32.000 zdałem sobie sprawę, że coś jest nie tak 00:05:32.000 --> 00:05:34.000 z moją pracą, ze mną. 00:05:34.000 --> 00:05:36.000 Byłem przemęczony, 00:05:36.000 --> 00:05:38.000 i rozczarowany 00:05:38.000 --> 00:05:40.000 w sposób, którego nie mogłem zrozumieć. 00:05:40.000 --> 00:05:43.000 Zdecydowałem odpocząć od pracy. 00:05:43.000 --> 00:05:45.000 Biuro Spraw Zagranicznych było bardzo hojne. 00:05:45.000 --> 00:05:47.000 Można było wziąć -- jak to oni mówią -- specjalny, bezpłatny urlop, 00:05:47.000 --> 00:05:50.000 i pracować dla służb dyplomatycznych, nie wykonując żadnych obowiązków. 00:05:50.000 --> 00:05:52.000 Było miło. 00:05:52.000 --> 00:05:54.000 Ostatecznie postanowiłem 00:05:54.000 --> 00:05:57.000 zgodzić się na oddelegowanie do ONZ w Kosowie, 00:05:59.000 --> 00:06:02.000 podlegające wtedy pod administrację ONZ. NOTE Paragraph 00:06:02.000 --> 00:06:04.000 W Kosowie wydarzyły się dwie rzeczy 00:06:04.000 --> 00:06:06.000 które, również 00:06:06.000 --> 00:06:08.000 pokazują rodzaj przypadkowości w życiu, 00:06:08.000 --> 00:06:10.000 ponieważ te rzeczy stały się 00:06:10.000 --> 00:06:12.000 dwiema dźwigniami mojego życia 00:06:12.000 --> 00:06:15.000 i pomogły mi przejść do kolejnego etapu. 00:06:15.000 --> 00:06:17.000 Ale były one przypadkowe. 00:06:17.000 --> 00:06:20.000 Pierwsza miała miejsce latem 2004 roku, 00:06:20.000 --> 00:06:22.000 kiedy brytyjski rząd trochę niechętnie 00:06:22.000 --> 00:06:24.000 zdecydował się utworzyć oficjalną komisję śledczą 00:06:24.000 --> 00:06:26.000 badającą wykorzystanie przez wywiad broni masowego rażenia 00:06:26.000 --> 00:06:29.000 w czasie przygotowań do wojny w Iraku -- 00:06:29.000 --> 00:06:31.000 bardzo wąski zakres. 00:06:31.000 --> 00:06:34.000 Zeznawałem przed komisją śledczą w tajemnicy. 00:06:34.000 --> 00:06:37.000 Byłem wtajemniczony w sprawy wywiadu dotyczące Iraku 00:06:37.000 --> 00:06:39.000 i jego broni masowego rażenia. 00:06:39.000 --> 00:06:42.000 A przed komisją zeznałem trzy rzeczy: 00:06:42.000 --> 00:06:45.000 że rząd przesadził z angażowaniem wywiadu, 00:06:45.000 --> 00:06:48.000 co było bardzo jasne przez wszystkie te lata. 00:06:48.000 --> 00:06:51.000 I rzeczywiście, nasze wewnętrzna ocena mówiła jasno, 00:06:51.000 --> 00:06:53.000 że broń masowego rażenia należąca do Iraku 00:06:53.000 --> 00:06:56.000 nie stanowiła zagrożenia dla sąsiadów Iraku, a tym bardziej dla nas. 00:06:56.000 --> 00:06:59.000 Po drugie, rząd zignorował wszystkie dostępne alternatywy dla wojny, 00:06:59.000 --> 00:07:01.000 która w pewnym sensie 00:07:01.000 --> 00:07:04.000 była przecież niepożądana. 00:07:04.000 --> 00:07:06.000 Nie będę przytaczał trzeciego powodu. 00:07:06.000 --> 00:07:08.000 W każdym razie złożyłem zeznania, 00:07:08.000 --> 00:07:10.000 a to zapoczątkowało mój kryzys. 00:07:10.000 --> 00:07:12.000 Co miałem zrobić? 00:07:12.000 --> 00:07:15.000 To zeznanie było głęboko krytyczne w stosunku do moich kolegów, 00:07:15.000 --> 00:07:17.000 ministrów, którzy według mnie 00:07:17.000 --> 00:07:20.000 dopuścili się wojny opartej na kłamstwie. NOTE Paragraph 00:07:20.000 --> 00:07:22.000 Dlatego też przechodziłem kryzys. 00:07:22.000 --> 00:07:24.000 A to nie było przyjemne. 00:07:24.000 --> 00:07:26.000 Narzekałem, wahałem się, 00:07:26.000 --> 00:07:29.000 bez przerwy zwracałem się z tym do żony, która i tak od dawna już cierpiała, 00:07:30.000 --> 00:07:33.000 i w końcu zdecydowałem, że rezygnuję z pracy w brytyjskich służbach zagranicznych. 00:07:33.000 --> 00:07:37.000 Czułem się jak reporter z filmu "Informator" Ala Pacino, który być może znacie, 00:07:37.000 --> 00:07:39.000 kiedy wraca do stacji CBS, po przymusowym urlopie, 00:07:39.000 --> 00:07:42.000 na który wysłali go przez sprawę koncernów tytoniowych 00:07:42.000 --> 00:07:45.000 i mówi "Już dłużej nie mogę. Coś jest nie tak". 00:07:45.000 --> 00:07:47.000 Ze mną było tak samo. Uwielbiam ten film. 00:07:47.000 --> 00:07:49.000 Po prostu czułem, że coś jest nie tak. 00:07:49.000 --> 00:07:51.000 Nie mogłem przecież pracować z ministrem spraw zagranicznych 00:07:51.000 --> 00:07:53.000 albo z premierem jak gdyby nigdy nic 00:07:53.000 --> 00:07:56.000 i tak, jak wcześniej z zadowoleniem wypełniać swoje obowiązki. 00:07:56.000 --> 00:07:59.000 Wziąłem więc duży rozbieg 00:07:59.000 --> 00:08:02.000 i skoczyłem w przepaść. NOTE Paragraph 00:08:02.000 --> 00:08:06.000 To było bardzo dziwne, nieprzyjemne uczucie. 00:08:06.000 --> 00:08:08.000 Zacząłem spadać. 00:08:08.000 --> 00:08:11.000 I do dziś nie przestałem. 00:08:11.000 --> 00:08:13.000 Wciąż spadam. 00:08:13.000 --> 00:08:16.000 Ale w pewnym sensie przyzwyczaiłem się do tego uczucia. 00:08:16.000 --> 00:08:18.000 I w pewnym sensie chyba 00:08:18.000 --> 00:08:20.000 lubię to uczucie dużo bardziej 00:08:20.000 --> 00:08:22.000 niż to, które czułem stojąc na samym szczycie 00:08:22.000 --> 00:08:24.000 i zastanawiałem się co zrobić. 00:08:24.000 --> 00:08:26.000 Druga rzecz wydarzyła się w Kosowie, 00:08:26.000 --> 00:08:29.000 przepraszam, wezmę tylko łyczek wody. 00:08:31.000 --> 00:08:33.000 Druga rzecz wydarzyła się w Kosowie 00:08:33.000 --> 00:08:35.000 i w pewien sposób dała mi odpowiedź na pytanie, 00:08:35.000 --> 00:08:38.000 na które nie umiałem odpowiedzieć: 00:08:38.000 --> 00:08:41.000 "Co mam zrobić ze swoim życiem?" 00:08:42.000 --> 00:08:44.000 Kocham dyplomację. 00:08:44.000 --> 00:08:46.000 Nie mam zawodu. 00:08:46.000 --> 00:08:49.000 Chciałem do końca życia być dyplomatą, służyć mojemu krajowi. 00:08:49.000 --> 00:08:51.000 Chciałem zostać ambasadorem. 00:08:51.000 --> 00:08:53.000 Moi mentorzy, bohaterowie, 00:08:53.000 --> 00:08:55.000 ludzie, którzy dotarli na sam szczyt mojej profesji 00:08:55.000 --> 00:08:57.000 -- odrzuciłem to wszystko. 00:08:57.000 --> 00:08:59.000 Wiele moich przyjaciół ciągle się tym zajmowało. 00:08:59.000 --> 00:09:01.000 To było moje źródło dochodów. 00:09:01.000 --> 00:09:03.000 A ja to wszystko zostawiłem. 00:09:03.000 --> 00:09:05.000 I co miałem zrobić? NOTE Paragraph 00:09:05.000 --> 00:09:07.000 Tego roku w Kosowie 00:09:07.000 --> 00:09:10.000 byłem świadkiem okropnego wydarzenia. 00:09:10.000 --> 00:09:12.000 W marcu 2004 r. doszło do poważnych zamieszek 00:09:12.000 --> 00:09:15.000 w całej prowincji, która wtedy była prowincją Kosowa. 00:09:15.000 --> 00:09:17.000 Zginęło 18 osób. 00:09:17.000 --> 00:09:19.000 To była anarchia. 00:09:19.000 --> 00:09:21.000 Anarchia to okropne doświadczenie. 00:09:21.000 --> 00:09:23.000 Ma się wtedy tę świadomość, że policja i wojsko -- 00:09:23.000 --> 00:09:25.000 było tam dużo oddziałów wojska -- 00:09:25.000 --> 00:09:27.000 nie są w stanie zatrzymać rozwścieczonego tłumu ludzi, 00:09:27.000 --> 00:09:29.000 którzy nadchodzili ulicami. 00:09:29.000 --> 00:09:32.000 A rozwścieczony tłum zatrzyma się tylko wtedy, 00:09:32.000 --> 00:09:34.000 kiedy sam podejmie taką decyzję 00:09:34.000 --> 00:09:36.000 i kiedy będzie miał dość palenia i zabijania. 00:09:36.000 --> 00:09:39.000 To nie jest przyjemne uczucie, a ja go doświadczyłem. 00:09:39.000 --> 00:09:42.000 Przedarłem się przez nich, przez ten tłum. 00:09:42.000 --> 00:09:45.000 Razem z przyjaciółmi z Albanii próbowaliśmy ich powstrzymać, ale nie udało się. 00:09:45.000 --> 00:09:48.000 Te zamieszki nauczyły mnie czegoś, 00:09:48.000 --> 00:09:51.000 co nie jest oczywiste i jest dość skomplikowane. NOTE Paragraph 00:09:51.000 --> 00:09:53.000 Jednym z powodów, dla których doszło do zamieszek -- 00:09:53.000 --> 00:09:55.000 licznych zamieszek, trwających kilka dni -- 00:09:55.000 --> 00:09:57.000 było pozbawienie obywateli Kosowa 00:09:57.000 --> 00:10:00.000 prawa do ich własnej przyszłości. 00:10:01.000 --> 00:10:04.000 O przyszłości Kosowa debatowano podczas negocjacji dyplomatycznych, 00:10:04.000 --> 00:10:06.000 które się wtedy odbywały, 00:10:06.000 --> 00:10:08.000 w których rząd Kosowa, 00:10:08.000 --> 00:10:10.000 nie wspominając o samych obywatelach, 00:10:10.000 --> 00:10:12.000 nie uczestniczył. 00:10:12.000 --> 00:10:15.000 Stworzono cały ten wyrafinowany system dyplomatyczny, 00:10:15.000 --> 00:10:18.000 cały ten proces prowadzenia negocjacji o przyszłości Kosowa, 00:10:18.000 --> 00:10:20.000 a Kosowianie w nim nie uczestniczyli. 00:10:20.000 --> 00:10:23.000 Co więcej byli przez to sfrustrowani. 00:10:23.000 --> 00:10:26.000 Zamieszki były jednym ze sposobów wyrażenia tej frustracji. 00:10:26.000 --> 00:10:28.000 Ale to nie był jedyny powód, 00:10:28.000 --> 00:10:30.000 na drogę życia składa się wiele ścieżek. 00:10:30.000 --> 00:10:32.000 Sytuacja była skomplikowana. 00:10:32.000 --> 00:10:34.000 I nie udaję, że było łatwiej niż było w rzeczywistości. 00:10:34.000 --> 00:10:36.000 I to był jeden z powodów, NOTE Paragraph 00:10:36.000 --> 00:10:38.000 który poniekąd mnie zainspirował -- 00:10:38.000 --> 00:10:40.000 a mówiąc dokładniej, 00:10:40.000 --> 00:10:42.000 zainspirował moją żonę. 00:10:42.000 --> 00:10:45.000 Zapytała mnie "Dlaczego nie pomożesz Kosowianom?" 00:10:45.000 --> 00:10:48.000 Dlaczego nie zostaniesz doradcą dyplomatycznym rządu Kosowa? 00:10:48.000 --> 00:10:50.000 W Kosowie dyplomacja była zabroniona. 00:10:50.000 --> 00:10:52.000 Nie wolno im było zatrudniać dyplomatów. 00:10:52.000 --> 00:10:54.000 Nie wolno im było zwrócić się do dyplomatów z zagranicy, 00:10:54.000 --> 00:10:57.000 aby pomogli im przebrnąć przez ten niezwykle skomplikowany proces, 00:10:57.000 --> 00:11:00.000 który nazwano ostatecznym procesem dotyczącym statusu Kosowa. 00:11:00.000 --> 00:11:02.000 Taka była idea. 00:11:02.000 --> 00:11:04.000 Taki był początek tego, czym dziś jest Niezależny Dyplomata -- 00:11:04.000 --> 00:11:07.000 pierwsza na świece dyplomatyczna grupa doradcza 00:11:07.000 --> 00:11:09.000 o charakterze non-profit. 00:11:09.000 --> 00:11:12.000 Wszystko zaczęło się po moim powrocie do Londynu 00:11:12.000 --> 00:11:15.000 ze służby dla ONZ w Kosowie. 00:11:15.000 --> 00:11:18.000 Poleciałem z powrotem do Kosowa i podczas obiadu z premierem powiedziałem: 00:11:18.000 --> 00:11:21.000 "Mam propozycję, przyjadę i zostanę doradcą dyplomatycznym Kosowa. 00:11:21.000 --> 00:11:24.000 Znam się na tym, to moja praca. Mogę wam pomóc". 00:11:24.000 --> 00:11:26.000 Podniósł kieliszek raki i powiedział 00:11:26.000 --> 00:11:28.000 "Tak, Carne. Przyjedź". NOTE Paragraph 00:11:28.000 --> 00:11:30.000 Pojechałem do Kosowa 00:11:30.000 --> 00:11:32.000 i zostałem doradcą rządu Kosowa. 00:11:32.000 --> 00:11:35.000 Niezależny Dyplomata doradzał trzem kolejnym premierom Kosowa 00:11:35.000 --> 00:11:38.000 oraz kosowskiej, wielopartyjnej grupie ds. negocjacji. 00:11:38.000 --> 00:11:41.000 Kosowo stało się niepodległym państwem. 00:11:41.000 --> 00:11:44.000 Obecnie Niezależny Dyplomata działa 00:11:44.000 --> 00:11:46.000 w pięciu centrach dyplomacji na świecie. 00:11:46.000 --> 00:11:48.000 Doradzamy 7 lub 8 państwom 00:11:48.000 --> 00:11:51.000 lub jeśli ktoś woli, 00:11:51.000 --> 00:11:53.000 grupom politycznym -- 00:11:53.000 --> 00:11:55.000 nie znam się na definicjach. 00:11:55.000 --> 00:11:58.000 Doradzamy Północnemu Cyprowi jak ponownie zjednoczyć wyspę. 00:11:58.000 --> 00:12:00.000 Doradzamy opozycji w Birmie, 00:12:00.000 --> 00:12:02.000 rządowi Sudanu Południowego, 00:12:02.000 --> 00:12:04.000 który -- słyszycie to jako pierwsi -- 00:12:04.000 --> 00:12:06.000 w ciągu kilki kolejnych lat stanie się nowym państwem. 00:12:08.000 --> 00:12:11.000 Doradzamy Polisario Front -- organizacji wojskowo politycznej w Saharze Zachodniej, 00:12:11.000 --> 00:12:13.000 która po 34 latach ucisku 00:12:13.000 --> 00:12:15.000 chce oswobodzić swoje państwo 00:12:15.000 --> 00:12:18.000 z marokańskiej okupacji. 00:12:18.000 --> 00:12:21.000 Doradzamy wielu państwom wyspiarskim w negocjacjach 00:12:21.000 --> 00:12:23.000 dotyczących zmiany klimatu, 00:12:23.000 --> 00:12:25.000 które mają się zakończyć w Kopenhadze. NOTE Paragraph 00:12:26.000 --> 00:12:28.000 Również tutaj w pewnym stopniu obecna jest losowość, 00:12:28.000 --> 00:12:30.000 ponieważ, na początku mojej kariery Niezależnego Dyplomaty 00:12:30.000 --> 00:12:32.000 poszedłem na spotkanie towarzyskie w Izbie Lordów -- 00:12:32.000 --> 00:12:34.000 dość idiotyczne miejsce. 00:12:34.000 --> 00:12:36.000 W każdym razie, trzymałem drinka w ten sposób i wpadłem 00:12:36.000 --> 00:12:38.000 na faceta, który stał za mną. 00:12:38.000 --> 00:12:40.000 Zaczęliśmy rozmawiać. 00:12:40.000 --> 00:12:42.000 Powiedziałem mu czym się zajmuję. 00:12:42.000 --> 00:12:44.000 Dość uroczyście powiedziałem, 00:12:44.000 --> 00:12:46.000 że zamierzam zapoczątkować działalność Niezależnego Dyplomaty w Nowym Jorku. 00:12:46.000 --> 00:12:48.000 Ja sam się tym wtedy zajmowałem, 00:12:48.000 --> 00:12:50.000 razem z żoną przeprowadzaliśmy się do Nowego Jorku. 00:12:50.000 --> 00:12:53.000 A on powiedział "Masz ochotę spotkać się z ludźmi z mojego kręgu w Nowym Jorku?" 00:12:53.000 --> 00:12:55.000 Okazało się, 00:12:55.000 --> 00:12:57.000 że facet pracuje dla przedsiębiorstwa innowacyjnego ?What if!, 00:12:57.000 --> 00:12:59.000 o której część z was być może słyszała. 00:12:59.000 --> 00:13:01.000 Od słowa, do słowa 00:13:01.000 --> 00:13:03.000 i wylądowałem za biurkiem 00:13:03.000 --> 00:13:05.000 w ?What if! w Nowym Jorku, 00:13:05.000 --> 00:13:07.000 i zacząłem pracować nad Niezależnym Dyplomatą. 00:13:07.000 --> 00:13:09.000 Patrzyłem jak ?What if! opracowuje 00:13:09.000 --> 00:13:11.000 nowe smaki gum do żucia dla Wrigley, 00:13:11.000 --> 00:13:13.000 albo nowe smaki coli 00:13:13.000 --> 00:13:15.000 i to pomogło mi wymyślić, jak usprawnić 00:13:15.000 --> 00:13:17.000 nowe strategie dla obywateli Kosowa 00:13:17.000 --> 00:13:20.000 i mieszkańców Sahary Zachodniej. 00:13:20.000 --> 00:13:23.000 Zacząłem uświadamiać sobie, że dyplomację można uprawiać na różne sposoby, 00:13:23.000 --> 00:13:25.000 że dyplomacja, tak jak biznes, 00:13:25.000 --> 00:13:27.000 polega na rozwiązywaniu problemów, 00:13:27.000 --> 00:13:30.000 a przecież słowo 'innowacja' nie istnieje w języku dyplomacji. 00:13:30.000 --> 00:13:33.000 To jest gra o sumie stałej i Realpolitik (niem. polityka realna), 00:13:33.000 --> 00:13:36.000 a także stare instytucje, istniejące od pokoleń, 00:13:36.000 --> 00:13:39.000 które obecnie funkcjonują tak, jak przed laty. NOTE Paragraph 00:13:39.000 --> 00:13:41.000 Dziś Niezależny Dyplomata próbuje wprowadzić 00:13:41.000 --> 00:13:44.000 pewne strategie, których nauczyłem się w ?What if!. 00:13:44.000 --> 00:13:47.000 Siedzimy w jednym biurze i krzyczymy do siebie przez całe pomieszczenie. 00:13:47.000 --> 00:13:50.000 Pracujemy na małych laptopach, próbujemy przestawiać biurka, żeby przestawić nasz sposób myślenia. 00:13:50.000 --> 00:13:52.000 Konsultujemy się z naiwnymi ekspertami, 00:13:52.000 --> 00:13:55.000 którzy mogą nie wiedzieć niczego o państwach, którymi się zajmujemy, 00:13:55.000 --> 00:13:57.000 ale mogą wiedzieć coś innego, 00:13:57.000 --> 00:13:59.000 coś, co zmieni nasze podejście 00:13:59.000 --> 00:14:01.000 do spraw, 00:14:01.000 --> 00:14:03.000 które próbujemy rozwiązać dla naszych klientów. 00:14:03.000 --> 00:14:05.000 To nie jest łatwe, bo nasi klienci są 00:14:05.000 --> 00:14:08.000 z definicji w trudnej sytuacji dyplomatycznej. NOTE Paragraph 00:14:10.000 --> 00:14:12.000 Można z tego wszystkiego wyciągnąć 00:14:12.000 --> 00:14:15.000 kilka wniosków 00:14:15.000 --> 00:14:17.000 dla nas samych i dla polityki, 00:14:17.000 --> 00:14:20.000 które w pewnym stopniu sprowadzają się do jednego. 00:14:20.000 --> 00:14:22.000 Wniosek dla nas 00:14:22.000 --> 00:14:24.000 to spadanie w przepaść -- 00:14:24.000 --> 00:14:27.000 w rzeczywistości to dobra rzecz, polecam. 00:14:28.000 --> 00:14:30.000 Warto to zrobić przynajmniej raz w życiu -- 00:14:30.000 --> 00:14:33.000 rzucić wszystko i skoczyć. 00:14:34.000 --> 00:14:37.000 Drugi wniosek to dość poważna lekcja o dzisiejszym świcie. 00:14:37.000 --> 00:14:40.000 Niezależny Dyplomata jest częścią tendencji, 00:14:40.000 --> 00:14:43.000 która jest obecna i wyraźnie widoczna na całym świecie -- 00:14:43.000 --> 00:14:46.000 świat się dzieli. 00:14:46.000 --> 00:14:49.000 Państwo znaczy mniej niż w przeszłości, 00:14:49.000 --> 00:14:51.000 zmniejsza się jego władza. 00:14:51.000 --> 00:14:53.000 Oznacza to, że zwiększa się rola innych czynników. 00:14:53.000 --> 00:14:55.000 Są to tak zwane podmioty niepaństwowe. 00:14:55.000 --> 00:14:57.000 Mogą to być korporacje, 00:14:57.000 --> 00:15:00.000 mafia, przyjazne organizacje pozarządowe, 00:15:00.000 --> 00:15:02.000 cokolwiek, 00:15:02.000 --> 00:15:04.000 w dowolnej ilości. 00:15:04.000 --> 00:15:07.000 Żyjemy w coraz bardziej zagmatwanym i podzielonym świecie. 00:15:07.000 --> 00:15:09.000 Jeśli rządy w coraz mniejszym stopniu 00:15:09.000 --> 00:15:11.000 są w stanie adresować problemy, 00:15:11.000 --> 00:15:14.000 które dotykają ludzi na całym świecie, 00:15:14.000 --> 00:15:17.000 to kto w takim razie ma sobie z nimi poradzić, 00:15:17.000 --> 00:15:19.000 kto ma wziąć na siebie ciężar odpowiedzialności i je rozwiązać? 00:15:19.000 --> 00:15:21.000 My. 00:15:21.000 --> 00:15:24.000 Jeśli oni sobie nie radzą, kto ma sobie poradzić? 00:15:24.000 --> 00:15:27.000 Nie pozostaje nam nic oprócz stawienia czoła rzeczywistości. NOTE Paragraph 00:15:27.000 --> 00:15:29.000 A to oznacza, 00:15:29.000 --> 00:15:32.000 że już nie wystarczy powiedzieć, 00:15:32.000 --> 00:15:35.000 że stosunki międzynarodowe, problemy ogólnoświatowe, 00:15:35.000 --> 00:15:37.000 chaos w Somalii, 00:15:37.000 --> 00:15:40.000 sytuacja w Birmie, to nie nasza sprawa, 00:15:40.000 --> 00:15:43.000 którą możemy pozostawić rządom. 00:15:43.000 --> 00:15:45.000 Wykorzystując sześć stopi oddalenia, 00:15:45.000 --> 00:15:47.000 mogę wskazać relacje, które łączą każdego z was 00:15:47.000 --> 00:15:50.000 z somalijskimi bojownikami Al-Shabaab. 00:15:50.000 --> 00:15:54.000 Opowiem o tym potem jeśli chcecie, ale wystarczy na przykład, 00:15:54.000 --> 00:15:56.000 że jecie ryby, a już coś was z nimi łączy. 00:15:56.000 --> 00:15:58.000 Wszyscy jesteśmy blisko ze sobą związani. 00:15:58.000 --> 00:16:00.000 I nie stwierdził tego Tom Friedman, 00:16:00.000 --> 00:16:03.000 można to udowodnić w każdym przypadku. 00:16:03.000 --> 00:16:06.000 Oznacza to, że zamiast czekać na działanie polityków, 00:16:06.000 --> 00:16:09.000 sami powinniśmy podjąć działania. 00:16:09.000 --> 00:16:11.000 Niezależny Dyplomata jest w pewien, dość luźny sposób 00:16:11.000 --> 00:16:13.000 przykładem takiej inicjatywy. NOTE Paragraph 00:16:13.000 --> 00:16:16.000 Nie ma zgrabnych przykładów, ale jeden może być taki: 00:16:16.000 --> 00:16:18.000 sposób, w jaki świat się zmienia, wyraźnie przejawia się w tym, 00:16:18.000 --> 00:16:20.000 co się dzieje w miejscach takich jak moja była praca, 00:16:20.000 --> 00:16:22.000 Rada Bezpieczeństwa ONZ. 00:16:22.000 --> 00:16:25.000 ONZ powstało w 1945 r. 00:16:25.000 --> 00:16:27.000 Jego głównym zadaniem 00:16:27.000 --> 00:16:29.000 jest przeciwdziałać konfliktom między państwami -- 00:16:29.000 --> 00:16:31.000 konfliktom interesów. 00:16:31.000 --> 00:16:33.000 Obecnie 80% programu 00:16:33.000 --> 00:16:35.000 Rady Bezpieczeństwa ONZ 00:16:35.000 --> 00:16:37.000 dotyczy problemów wewnątrzpaństwowych, 00:16:37.000 --> 00:16:39.000 w których uczestniczą podmioty niepaństwowe, 00:16:39.000 --> 00:16:41.000 partyzanci, separatyści czy 00:16:41.000 --> 00:16:43.000 terroryści, jeśli tak ich nazywacie, 00:16:43.000 --> 00:16:46.000 ludzie którzy nie tworzą normalnego rządu ani normalnego państwa. 00:16:46.000 --> 00:16:49.000 W takiej sytuacji znajduje się dzisiejszy świat. 00:16:49.000 --> 00:16:51.000 Kiedy zdałem sobie z tego sprawę, 00:16:51.000 --> 00:16:54.000 i kiedy wracam do moich czasów w Radzie Bezpieczeństwa 00:16:54.000 --> 00:16:56.000 i do wydarzeń z Kosowa, 00:16:56.000 --> 00:16:58.000 uświadamiam sobie, że często ludzie, 00:16:58.000 --> 00:17:00.000 na których nasze działania w Radzie Bezpieczeństwa 00:17:00.000 --> 00:17:02.000 miały bezpośredni wpływ, 00:17:02.000 --> 00:17:04.000 nie byli tam obecni. Nikt nie dawał im możliwości 00:17:04.000 --> 00:17:06.000 przedstawienia swoich poglądów w Radzie Bezpieczeństwa. 00:17:06.000 --> 00:17:08.000 Pomyślałem, że to niedopuszczalne. 00:17:08.000 --> 00:17:10.000 Trzeba to jakoś zmienić. NOTE Paragraph 00:17:10.000 --> 00:17:13.000 Zacząłem więc zgodnie ze zwyczajem. 00:17:13.000 --> 00:17:15.000 Wraz z innymi członkami Niezależnego Dyplomaty 00:17:15.000 --> 00:17:17.000 byliśmy w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. 00:17:17.000 --> 00:17:19.000 Byliśmy w 70 krajach członkowskich ONZ -- 00:17:19.000 --> 00:17:21.000 Kazachstan, Etiopia, Izrael -- 00:17:21.000 --> 00:17:23.000 sami z resztą wiecie. Spotkaliśmy się 00:17:23.000 --> 00:17:25.000 z sekretarzem generalnym, z nimi wszystkimi 00:17:25.000 --> 00:17:27.000 i powiedzieliśmy: "To wszystko nie tak. 00:17:27.000 --> 00:17:29.000 To niedorzeczne, że nie konsultujecie się z ludźmi, o losach których decydujecie. 00:17:29.000 --> 00:17:31.000 Musicie stworzyć formalny system, 00:17:31.000 --> 00:17:33.000 zgodnie z którym zaprosicie tu Kosowian 00:17:33.000 --> 00:17:35.000 i wysłuchacie ich stanowiska. 00:17:35.000 --> 00:17:37.000 Będziecie mogli wtedy przekazać to mnie, powiedzieć im, co o tym myślicie. 00:17:37.000 --> 00:17:39.000 Będzie wspaniale. Dojdzie do wymiany poglądów. 00:17:39.000 --> 00:17:42.000 Tak naprawdę możecie wykorzystać ich opinie w procesie podejmowania decyzji, 00:17:42.000 --> 00:17:44.000 dzięki czemu wasze decyzje będą bardziej skuteczne i trwałe". 00:17:47.000 --> 00:17:49.000 Ktoś mógłby powiedzieć, że to jest superlogiczne. 00:17:49.000 --> 00:17:51.000 To znaczy niezwykle logiczne -- tak oczywiste, że każdy mógłby to stwierdzić. 00:17:51.000 --> 00:17:54.000 Oczywiście wszyscy się zgodzili, mówili: "Tak, masz absolutną rację". 00:17:54.000 --> 00:17:56.000 Wróć do nas 00:17:56.000 --> 00:17:58.000 za około 6 miesięcy". 00:17:58.000 --> 00:18:01.000 I oczywiście nic się nie wydarzyło. Nikt niczego nie zrobił. 00:18:01.000 --> 00:18:03.000 Dziś Rada Bezpieczeństwa funkcjonuje 00:18:03.000 --> 00:18:05.000 w dokładnie taki sam sposób, 00:18:05.000 --> 00:18:08.000 jak X lat temu, 00:18:08.000 --> 00:18:11.000 około 10 lat temu. NOTE Paragraph 00:18:11.000 --> 00:18:13.000 Przyjrzeliśmy się więc naszym wnioskom 00:18:13.000 --> 00:18:15.000 wyciągniętym z tej porażki 00:18:15.000 --> 00:18:17.000 i zastanawialiśmy się co z tym zrobić. 00:18:17.000 --> 00:18:19.000 Pomyślałem, że jeśli poświęcę całe życie 00:18:19.000 --> 00:18:21.000 na lobbowanie na rzecz tych szczątkowych rządów, 00:18:21.000 --> 00:18:23.000 aby zostały podjęte konieczne działania, 00:18:23.000 --> 00:18:25.000 to się wykończę. 00:18:25.000 --> 00:18:27.000 Postanowiliśmy więc 00:18:27.000 --> 00:18:29.000 sami zająć się organizowaniem tych spotkań. 00:18:29.000 --> 00:18:31.000 Dziś Niezależny Dyplomata 00:18:31.000 --> 00:18:33.000 zajmuje się organizacją spotkań 00:18:33.000 --> 00:18:35.000 przedstawicieli Rady Bezpieczeństwa ONZ 00:18:35.000 --> 00:18:37.000 i stron, których sprawami 00:18:37.000 --> 00:18:40.000 zajmuje się Rada Bezpieczeństwa. 00:18:40.000 --> 00:18:42.000 Sprowadzimy zatem 00:18:42.000 --> 00:18:45.000 darfurskich rebeliantów, 00:18:45.000 --> 00:18:48.000 przedstawicieli Cypru Północnego i Południowego, 00:18:49.000 --> 00:18:52.000 rebeliantów z Aceh (Indonezja) 00:18:52.000 --> 00:18:54.000 oraz wielu, wielu innych z całego świata, 00:18:54.000 --> 00:18:57.000 wplątanych złożone konflikty. 00:18:57.000 --> 00:19:00.000 Naszym celem jest sprowadzenie ich do Nowego Jorku, 00:19:00.000 --> 00:19:02.000 gdzie w spokoju i odosobnieniu, 00:19:02.000 --> 00:19:04.000 bez telewizji i prasy, 00:19:04.000 --> 00:19:06.000 usiądą przy stole i wyjaśnią członkom 00:19:06.000 --> 00:19:08.000 Rady Bezpieczeństwa ONZ czego oczekują, 00:19:08.000 --> 00:19:10.000 a członkowie Rady Bezpieczeństwa 00:19:10.000 --> 00:19:12.000 wyjaśnią im czego oni z kolei oczekują. 00:19:12.000 --> 00:19:14.000 W taki sposób nawiązuje się rozmowa, 00:19:14.000 --> 00:19:16.000 do której nigdy wcześniej nie doszło. 00:19:16.000 --> 00:19:19.000 Z pewnością każdy z was, kto zna się na polityce 00:19:19.000 --> 00:19:22.000 może na podstawie tego opisu stwierdzić, że to jest niezwykle trudne. 00:19:22.000 --> 00:19:24.000 W zupełności się z tym zgadzam. 00:19:24.000 --> 00:19:27.000 Prawdopodobieństwo niepowodzenia jest bardzo wysokie, 00:19:27.000 --> 00:19:29.000 ale z pewnością do niego nie dojdzie, 00:19:29.000 --> 00:19:32.000 jeśli nie spróbujemy. NOTE Paragraph 00:19:32.000 --> 00:19:35.000 Od czasów kiedy byłem dyplomatą do chwili obecnej, 00:19:35.000 --> 00:19:37.000 moja polityka uległa gruntownej zmianie. 00:19:37.000 --> 00:19:40.000 Uważam, że najważniejszy jest produkt, a nie proces 00:19:40.000 --> 00:19:43.000 lub technologia, szczerze mówiąc żadne z nich. 00:19:43.000 --> 00:19:45.000 Propagowanie techniki wśród wszystkich uczestników 00:19:45.000 --> 00:19:48.000 demonstracji w Iranie używających Twittera, 00:19:48.000 --> 00:19:51.000 którzy obecnie przebywają w więzieniu w Teheranie 00:19:51.000 --> 00:19:53.000 którym ciągle rządzi Ahmadineżad. 00:19:53.000 --> 00:19:56.000 Technika nie wprowadziła zmian politycznych w Iranie. 00:19:57.000 --> 00:20:00.000 Musimy się skupić na wynikach. Musimy zadać sobie pytanie: 00:20:00.000 --> 00:20:02.000 "Co mogę zrobić, aby osiągnąć taki wynik?" 00:20:02.000 --> 00:20:05.000 To jest polityka XXI wieku. 00:20:05.000 --> 00:20:07.000 Niezależny Dyplomata jest swoistym 00:20:07.000 --> 00:20:10.000 ucieleśnieniem tego rozpadu, tej zmiany, 00:20:10.000 --> 00:20:13.000 których wszyscy doświadczamy. NOTE Paragraph 00:20:14.000 --> 00:20:16.000 To jest moja historia. Dziękuję.