Ben, ailemdeki erkeklerin
hiç ağlamadığı bir kültürden geliyorum.
Hiçbir seviyedeki duygusallığı ifade edememek
benim sorgulamaya başladığım bir şeydi.
Bu durumun hiçbir zayıflığa
veya savunmasızlığa müsamahası yoktur.
Bu konuda sanat bana yol gösterdi.
Bu savunmasızlıklarımı deneyimleyip
onları adeta giyebildiğim
ve yakın çevremle paylaşabildiğim bir yoldu bu.
(Shaun Leonardo: Hareket Özgürlüğü)
(Spiker) Oyun kurucu sürünerek ilerliyor
ve geriye koşan Shaun Leonardo'ya pas veriyor.
(Leonardo) On yıldan uzun bir süre Amerikan futbolu oynadım.
(Spiker) Leonardo, ikinci hat savunma oyuncusu.
Leonardo: Bütün işim,
sanatçı ve atlet deneyimlerimden besleniyor.
O anı dün gibi hatırlıyorum,
çok sevdiğim ve güzel hatıralar biriktirdiğim hocam,
beni çok kızdırmak için şöyle demişti:
"Rikers Hapishanesi’nden yeni salıverilmiş gibi oynamanı istiyorum."
21 yaşında genç bir atlet olarak
bu davranışa sağlıklı biçimde katlanabilecek
yetkinliğe sahip değildim.
Peki, sonra ne oldu?
Hocamın yöntemi işe yaradı.
İçimdeki öfkeyi açığa çıkardım, tıpkı hocamın istediği gibi.
(Spiker) Leonardo, diğer oyuncuyu itekleyip topu alıyor.
Shaun Leonardo'dan maçı kurtaran bir hamle geldi,
çok iyi iş çıkardı.
Leonardo: Şu an 40 yaşındayım
ve hâlâ o anı düşünüyorum.
Farklı yönlerinizle,
yani, ten renginizle, dışarıdan algılanan kimliğinizle
anıldığınız zaman
çok görünür bir hedef haline geliyorsunuz.
İşte bu çok görünürlüğün içinde aslında görünmez oluyorsunuz
çünkü insanlar sizi görmezden geliyor.
-Hazır mısınız? -Evet!
Üniversiteden sonra,
yani Amerikan futbolu kariyerimin hemen ardından
Meksika güreşi maskesi takıp ortaya çıktım
ve görünmez bir rakiple güreştim.
(Zil çalıyor)
(Tezahürat)
Her maçta seyircinin
Shaun Leonardo ile baş başa kalması önemliydi.
Leonardo, karakterin rolünden çıkmıştı
ve kendini görmek için
bu mücadeleyi sürdürme ihtiyacı hisseden
Leonardo ile seyirci baş başaydı.
Düşünebiliyor musunuz?
Karşımda kimse yoktu.
Ufacık bir yumruk bile alsanız
yumruğu böyle karşılayabilirdiniz
ya da seyircilerden biriyseniz gerçekte açık seçik olan şey neydi?
Şöyle yapabilirdim:
(Yumruk vurma sesi)
Yani durumu öyle abartabilirdim ki
yumruk atacağımı öngörebilirdiniz
ve yumruk attığımı da görürdünüz.
Bir tür şiddet piyesi sunuyordum.
Aşırı maskülenlik ile saldırganlık kimliği
genellikle siyahi insanlarla özdeşleştirilir.
Bu zihniyeti bilen biz kahverengi tenli ve siyahi insanlar
dünyanın içinden geçip
beyaz insanların tasarılarında ayna görevi görüyoruz.
(Tezahürat)
Bir!
İki!
Üç!
(Tezahürat)
Bu imgeyi keşfedip öğrenip
onu bozmanın yollarını aramak
ve bunları kendinizi derinden fark edip sergilemek için yapmak
belli stereotipler ile tasarılarda yer almaz.
Bu benim adeta fermanımdı.
Bu, dünyaya önermek için tam aradığım fikirdi.
Bedeninde neler olup bittiğini anlatabilecek kimse var mı?
Beni çok rahatsız etti,
bedenim yangın yerine dönmüş gibiydi.
Çok daha fazla insanı bu keşfime dahil etmek istedim,
böylece bu sadece benim hikâyem olmayacaktı.
İşte bu fiziksel somutlaştırma stratejisi sayesinde
başka insanları da bu deneyime dahil edebildim.
Bedenlerini serbest bırakıp hissetmelerini
ve piyesin gerektirdiklerini söylemelerini istedim
(Alkış)
Katılımcılar!
Hazır!
Başla!
(Davul çalıyor)
Sol, evet. Sağ, hayır.
Kendinizi Amerikalı hissediyor musunuz?
Çatışma ve yüzleşme deneyimlerimizin derinine inerek
başka bir kişinin bedenindeki gerçeği hissedebilir miyiz?
Böylece başka bir insanın
zihnini okuma algımızı sorgulayabilir miyiz?
Ben bu sorulara yanıtlar bulmak istedim.
(Bando Cenaze Marşı çalıyor)
Size ne söylememi bekliyorsunuz?
Onun adı Travyon Martin idi
ve o silahsızdı.
Haberlerde Travyon Martin'in resmini gördüğümde
o ana kadarki korku deneyimim
ve dünyada algılanma biçimim
su yüzüne çıktı.
Bunlar çok derinlere gömdüğüm şeylerdi.
Queens semtinde büyüyen kahverengi tenli bir çocuk olarak
ardımda bıraktığım bütün genç kardeşlerimi de düşünmeye başladım.
Sonra kendime sordum: "Neden ben?"
"Bu işten sağ çıkabilen neden ben oldum?"
İyi bir okula gittim,
sonra Güzel Sanatlar alanında yüksek lisans yaptım
ve tutkumu hayata geçirdim.
Bana benzeyen daha çok insanın
bu dünyada var olmasını istemeyi
ve dünyadan özgürlük hissiyle geçip gidebilmeyi anlamak
uzun zamanımı aldı.
Peki, şimdi sadece yürüyeceğiz.
Kendiniz gibi yürüyün.
Olabildiğince çok yer kaplayın.
Kendiniz gibi yürüyün.
(Shaun, Recess adlı kâr amacı gütmeyen sanat kuruluşuyla birlikte
2017’de Assembly şirketini kurdu.)
(Assembly, adli geçmişi olanlar için sanatla oyalanma programı.
Hafif suçlar işleyen ve yasak olduğu halde
silah bulundurmaktan yargılanan gençler
bu uygulamaya seçenekli yaptırım vasıtasıyla katılıyorlar.)
Görsel hikâye anlatıcılığı müfredatı olarak belirttiğim şeyi deneyimledik.
Bizim yaptığımız, bu hikâyenin
ya da anının bir sahnesini şekillendirmek.
Yani anlatıcı kendi hikâyesine çok farklı bir gözle bakabiliyor.
Anlatıcılar; bir kişinin hikâyesine
daha çok anlam yüklemeye başlarlar
ve bunu peşin hükümlü bir suçlulukla yapmazlar.
Eğer o koşarsa hepimiz koşmak zorundayız.
Büyük felsefi krizlerle uğraşmak zorunda kaldım.
Bunlardan biri de bir sanat programını sahneye koymaktı
ve bu programın esas değeri ve amacı özgür olmasıydı.
Hal böyleyken
ceza adaleti ile ilgili bazı şeyler hayata geçiriyoruz.
("Mirror/Echo/Tilt," 2019, Melanie Crean ve Sable Elyse Smith katkılarıyla)
Vardığım tek yer
katılımcılarda hissettiğim kişisel değişiklikler.
Bu genç insanlar, birlikte büyüdüğüm insanlar
ve bütün bunlar işime sarılmamı sağlıyor.
Daima aynı konuya geri dönüyorum.
Sanat bu dünyada gücünü hissettiğim ve tam da aradığım şey
çünkü sanat esnek.
Sanat tanımlanamaz.
Kendi bedeninizde tamamen var olarak
tutuklanma, hapsedilme gibi deneyimlere sığınarak kendinizi tanımlamamak
hayatınıza az da olsa neşeyle
devam etmenizi sağlıyor.
Ta-Nehisi Coates bu durumu "harika mücadele" olarak açıklıyor.
Bu, tamamen kendinizle baş başa olabilmek
ve yaşamayı denemek.
Yaşam sizden asla alınamaz.
Kendi fırsatlarımızı yeniden hayal etmeye başlamak için
işte bu anlattıklarımın peşinde olmamız gerek.